دکتر سیدابوالقاسم حسینی، استاد پیشکسوت عرصه روانپزشکی ایران، ضمن تبریک روز استاد، با بازگویی مسیر پرفرازونشیب زندگی خود از پیوند میان «علم پزشکی» و «حکمت معنوی» سخن میگوید و با تأکید بر اهمیت «عشق به حرفه» و «قناعت»، مسیر رسیدن به مقام علمی را نه در ثروتاندوزی، بلکه در اثرگذاری ماندگار عنوان میکند.
مسیر رسیدن به قلههای علمی همواره با پیوند میان تلاش مستمر و داشتن هدفی فراتر از مادیات گره خورده است و دکتر سیدابوالقاسم حسینی، استاد پیشکسوت روانپزشکی، در روایتی از زندگی خود که از سال ۱۳۱۵ در همدان آغاز شد، نشان میدهد که چگونه رویکردی مبتنی بر «عشق به کار» و «ارتباط با بزرگان اندیشه» میتواند مسیر یک پزشک را از تحصیل در دانشکده پزشکی مشهد به نگارش منابع مرجع علمی در سطح بینالمللی تغییر دهد.
در محضر استاد برجسته؛ علامه جعفری
دکتر حسینی در گفتگو با وب دا در بخشی از روایت خود به دوران حساس تحصیل و خدمت وظیفه اشاره میکند؛ دورانی که پیوند با شخصیتهای برجسته فکری، دیدگاه او را شکل داد. وی با یادآوری آشنایی با استاد علامه جعفری، بر ویژگی «سادهزیستی» و «سخت کوش بودن» ایشان تأکید میکند.
دکتر حسینی همچنین با نقل توصیه مشهور آیتالله طالقانی، بر اهمیت کارگری و تواضع در مسیر علم تأکید کرد و این بیت معروف را ملاک پیشرفت دانست:
تا توانی رو به خود شو کارگر
چون فتی از پای خواهی زد به سر
سفر به چند کشور برای تولید یک اثر ماندگار
یکی از محورهای کلیدی سخنان این استاد پیشکسوت، تبیین مفهوم «روانپزشکی پیشگیری» بود. استاد حسینی با اشاره به همایشی که در سال ۱۳۵۴ در تهران برگزار شد، از تصمیم مهم خود برای تعمق در این حوزه سخن گفت. وی با گذراندن دورههای مطالعاتی در پنج کشور توسعهیافته، از جمله آلمان، سوئیس، انگلیس و دانمارک، و همچنین هندوستان، توانست تجربهای چندساله را در قالب کتاب «روانپزشکی پیشگیری» مکتوب کند؛ اثری که امروز بهعنوان یکی از منابع کلیدی برای دانشجویان و اساتید این رشته شناخته میشود.
وی در تحلیل این حوزه تأکید کرد: بهداشت روانی دو رکن دارد؛ پیشگیری از بیماریها و ایجاد رشد. ما در تمام سطوح جامعه به آموزش برای پیشگیری و گفتوگو برای رشد نیاز داریم.
فلسفه خدمت در پرتو قرآن؛ نجات یک انسان، نجات جهان
دکتر حسینی در نگاهی عمیق به جایگاه پزشک، با استناد به آیات قرآن کریم، وظیفه اخلاقی این حرفه را بازتعریف میکند.وی با اشاره به آیه ۳۲ سوره مائده، پیام تأملبرانگیز نجات یک انسان را برای پزشکان چنین بازخوانی کرد:
…وَ مَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا…و هر که انسانی را نجات دهد، گویی همه مردم را نجات داده است.
وی افزود: این دیدگاه، انگیزه لازم برای پایداری در مسیر دشوار پزشکی را فراهم میکند.
دکتر حسینی همچنین با اشاره به آیه ۱۲ سوره یاسین بر این نکته تأکید کرد که آثار و نتایج کارها، از جمله تربیت نیروها، همان چیزی است که تا ابد در این جهان ماندگار میماند.
رمز موفقیت؛ قناعت و حیات طیبه
دکتر حسینی با نگاهی عرفانی به مفهوم موفقیت، بر نقش «قناعت» در مسیر انجام کارهای بزرگ تأکید کرد و با اشاره به آیه ۹۷ سوره نحل و نگاه حضرت علی(ع) به مفهوم «حیات طیبه»، اظهار داشت: اگر استادی به دنبال جمعآوری مال نباشد و قناعت پیشه کند، مسیر زندگی او برای انجام مأموریتهای بزرگ هموار خواهد شد.
وی همچنین یادآور شد که معیار اصلی در روابط اجتماعی و حرفهای باید «خانوادهوار برخورد کردن با مراجعان و دانشجویان» باشد؛ چراکه تنها با این رویکرد است که خدمت به دیگران از یک وظیفه شغلی به رسالتی انسانی و الهی تبدیل میشود.
به بیان سادهتر و بر اساس احادیث ناب دینی، هر یک از ما باید آنچه را برای خود میپسندیم برای دیگران نیز بپسندیم و آنچه را برای خود نمیپسندیم، برای دیگران نیز روا نداریم.
