خبرنگار پایگاه خبری وب دا دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفتوگویی صمیمی و الهامبخش با دکترفریبرز ثمینی، عضو هیئت علمی و استاد گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شده است؛ استادی که از سال ۱۳۹۳ به مرتبه استادی نائل شده و سالهاست در عرصه آموزش، درمان و مدیریت، در خدمت دانشجویان، رزیدنتها و بیماران است.
آغاز علاقه به آناتومی و سیستم عصبی؛ از کلاسهای آناتومی تا جراحی مغز
دکتر ثمینی درباره ریشه علاقه خود به رشته جراحی مغز و اعصاب و مسیر آموزشیاش گفت:«من در سال ۱۳۶۲ وارد دانشگاه علوم پزشکی مشهد شدم؛ ما اولین گروه بعد از انقلاب فرهنگی بودیم. در همان ترمهای اول، علاقه بسیار زیادی به آناتومی، بهویژه آناتومی سیستم عصبی پیدا کردم. بعدها با آشنایی با فیزیولوژی، ترکیب آناتومی و فیزیولوژی برای من بسیار جذاب بود. سیستم عصبی برای من پر از ناشناختهها بود و همین ناشناختهها مرا مجذوب خود کرد.»
او افزود:«در دوره پزشکی عمومی، آشنایی ما با جراحی مغز و اعصاب محدود بود و تنها چند واحد استاژری داشتیم. به همین دلیل، در دوره اینترنی به صورت داوطلبانه، همراه با چند نفر از دوستان، شبها در بیمارستان شهید کامیاب امدادی کشیک میدادیم. در آن دوران که جنگ تحمیلی هنوز ادامه داشت و مجروحین زیادی به بیمارستان منتقل میشدند، من با وجود اینکه فقط یک اینترن بودم، احساس میکردم میتوانم بسیار مؤثر باشم. همانجا بود که به این نتیجه رسیدم که میتوانم در سطوح بالاتر، خدمات بیشتری به بیماران ارائه دهم.»
وی رشته جراحی مغز و اعصاب را رشتهای سرشار از ترکیب علم، مهارت و احساس دانست و گفت:«به نظر من جراحی اعصاب رشتهای است پر از علم، مهارت، احساس، عشق و حتی معجزه. بارها شاهد بیمارانی بودیم که تصور نمیکردیم بتوانیم برایشان کاری انجام دهیم، اما به لطف خدا بهبود یافتند. این تجربهها برای من بسیار جذاب و امیدبخش بوده است.»
استاد خوب؛ تنها انتقالدهنده اطلاعات نیست
دکتر ثمینی در پاسخ به این پرسش که «استاد خوب چه ویژگیهایی دارد؟» گفت:«اگر استاد را فقط انتقالدهنده یکسری اطلاعات خام بدانیم، فضای مجازی و منابع آنلاین شاید حتی سادهتر بتوانند این اطلاعات را در اختیار دانشجویان قرار دهند. اما استاد واقعی کسی است که علاوه بر انتقال دانش، مفاهیم عمیقتر، علاقه به علم، و تفکر نقادانه را در ذهن دانشجویان ایجاد میکند.»
او با تأکید بر نقش تربیتی و الگویی استاد افزود:«به نظر من، ویژگیهای شخصیتی و سجایای اخلاقی یک استاد، از همه مهمتر و اثرگذارتر است؛ چیزی که به آن رولمادلینگ میگوییم. بسیاری از اساتید، حتی پس از پایان دوران آموزشی، تا پایان عمر بهعنوان الگوی زندگی علمی و حرفهای دانشجو باقی میمانند.»
وی ادامه داد:«استاد خوب باید وقت بگذارد، با علم روز آشنا باشد، بهترین روشهای آموزشی را بشناسد و در جنبههای علمی، عملی و مهارتی اثرگذار باشد. اما نقش استاد فقط به کلاس و اتاق عمل محدود نیست؛ دانشجو با فرهنگها و زمینههای اجتماعی مختلف وارد دانشگاه میشود و ممکن است مشکلات اقتصادی، اجتماعی یا خانوادگی داشته باشد. استاد باید تا حد امکان این مسائل را بشناسد و راهنماییگر خوبی برای زندگی، شغل و شخصیت دانشجو باشد. به همین دلیل، یک استاد خوب باید یک مدیر خوب هم باشد.»
مدیریت و آموزش؛ دو مسیر مکمل، نه متضاد
دکتر ثمینی با اشاره به تجربههای مدیریتی خود در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت:«به نظر من، استادی و مدیریت نه تنها با هم منافاتی ندارند، بلکه میتوانند مکمل هم باشند. در کنار فعالیت آموزشی و درمانی، لازم است برخی اساتید مسئولیتهای مدیریتی را هم بپذیرند تا دانشگاه بتواند به مراحل بالاتر تعالی برسد.»
او به سوابق مدیریتی خود اشاره کرد:«پنج سال معاون آموزش تخصصی و فوقتخصصی دانشگاه بودم، دو سال نیز در دوران کرونا معاون آموزشی دانشگاه بودم. چند سال است که مدیر گروه جراحی اعصاب هستم و در حال حاضر دبیر بورد کشوری جراحی مغز و اعصاب نیز هستم. همیشه تلاش کردهام که هم در حوزه آموزشی و هم در حوزه مدیریتی، کم نگذارم.»
دکتر ثمینی با قدردانی از تلاش همکاران خود در گروه جراحی مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:«گروه جراحی مغز و اعصاب سالهاست که به لطف اساتید و همکاران عزیز، یکی از گروههای موفق و اثرگذار دانشگاه است. اساتید گروه، بهترین شرایط آموزشی را برای دانشجویان فراهم میکنند، تا آخرین ساعات مورد نیاز در اتاق عمل حضور دارند و هیچ چیز را دریغ نمیکنند. به نظر من، این گروه از بهترین گروهها در حوزه آموزش جراحی اعصاب در کشور است.»
اگر دوباره انتخاب کنم، باز هم جراحی مغز و اعصاب را برمیگزینم
در پاسخ به این سؤال که «اگر به عقب برگردید، دوباره همین رشته را انتخاب میکنید؟» دکتر ثمینی گفت:«به نظر من همه رشتههای علوم پزشکی مهم و بههمپیوستهاند و هیچ رشتهای بدون دیگری نمیتواند کارش را به خوبی انجام دهد. اما اگر بارها به عقب برگردم، باز هم جراحی اعصاب را انتخاب میکنم. من عاشق جراحی هستم و سیستم عصبی برایم بسیار جذاب است. احساس میکنم در این حوزه میتوانم برای بیماران بیشترین تأثیر را داشته باشم.»
پیام به دانشجویان امروز و فردا؛ یادگیری تا پایان عمر
دکتر ثمینی با نگاهی امیدبخش و راهبردی خطاب به دانشجویان گفت:«اگر خودم را جای دانشجویان بگذارم، اعتقاد دارم تا آخر عمر به راهنمایی نیاز دارم؛ چه در حوزه علمی، چه کاری و حتی در روش زندگی. این روند هیچگاه متوقف نمیشود.»
او با اشاره به کمبود آشنایی دانشجویان با رشته جراحی اعصاب در دوران پزشکی عمومی افزود:«در دوره ما فقط ۱۷ ساعت آموزش تئوری در قالب استاژری جراحی اعصاب داشتیم که آن هم طی سالهای اخیر حذف شده است. بنابراین، آشنایی اولیه کافی نیست. توصیه من به دانشجویانی که به این رشته علاقه دارند این است که ارتباط نزدیکتری با اساتید برقرار کنند، اطلاعات بیشتری بهدست آورند و با فضای واقعی این رشته آشنا شوند.»
وی خطاب به علاقهمندان رشته جراحی اعصاب ادامه داد:«جراحی اعصاب یکی از رشتههایی است که میتواند از نظر علمی و عملی، شما را قانع و راضی کند. اگر میخواهید در زندگی حرفهای و در کمک به بیماران گامهای بلندتر و مؤثرتری بردارید، توصیه میکنم به مسیر دانشگاهی و کسوت استادی نیز فکر کنید. حضور در جایگاه معلمی، ادامه خدمت به بیماران و جامعه، در سطحی عمیقتر و گستردهتر است.»
قدردانی از اعضای هیئت علمی جوان و تازهوارد
دکتر ثمینی در پیام خود به اعضای هیئت علمی جوان گفت:«من فقط میتوانم از همه تشکر کنم. در دورهای که معاون دانشگاه بودم و ارتباط نزدیک با گروههای مختلف داشتم، از نزدیک میدیدم که همه با چه تلاش و علاقهای کار میکنند. در جایگاه دبیر بورد کشوری جراحی اعصاب، آگاهی نسبی از وضعیت دانشگاههای دیگر کشور هم دارم و میدانم که در سراسر ایران، اساتید با جدیت و تعهد مشغول خدمت هستند.»
او افزود:«در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بارها گفتهام که اساتید با عشق کار میکنند و لطفشان شامل حال کسانی است که مسئولیت مدیریت را به عهده دارند. بسیاری از همکاران، فراتر از وظایف رسمی خود کار میکنند. من از همه آنها صمیمانه تشکر میکنم و برایشان آرزوی موفقیت و سلامتی دارم.»
قدردانی از خانواده؛ نقش حمایت همسر در مسیری دشوار
در بخش پایانی گفتوگو، دکتر ثمینی با تأکید بر نقش خانواده در موفقیت حرفهای خود گفت:«جا دارد از مسئولان دانشگاه، مسئولان بیمارستان قائم و دانشکده پزشکی تشکر کنم. اما نکتهای که حتماً باید به آن اشاره کنم، تشکر از همسرم است. در دوران سخت و طولانی جراحی اعصاب، همراه و یاور من بوده است.»
او افزود:«جراحی اعصاب یکی از رشتههایی است که هم طول دورهاش بیشتر از سایر رشتههاست، هم حجم کار آن بسیار بالاست و هم بعد از دوره پزشکی عمومی، آشنایی اولیه ما با این رشته محدود است. در چنین شرایطی، حمایت خانواده، بهویژه همسر، نقشی بسیار مهم و جبرانناپذیر دارد. از ایشان و از همه دوستان و همکارانی که در این سالها به من کمک کردهاند، صمیمانه سپاسگزارم.»
