كمبود آهن و كم خونی ناشی از آن می تواند در تمام مراحل زندگی سبب كاهش قدرت ادراک و یادگیری گردد كم خونی فقرآهن در كودكان زیر صفر سال و كودكان سنین مدرسه با تاخیر رشد خفیف همراه است و درمان كم خونی موجب افزایش سرعت رشد می شود.
ضریب هوشی کودکان مبتلا به كمبود آهن و كم خونی 5 تا 31 امتیاز كمتر از حد طبیعی برآورد شده است همچنین، در این كودكان میزان ابتلا به بیماریهای عفونی بیشتر است زیرا سیستم ایمنی آنان قادر به مبارزه با عوامل بیماریزا نیست.كودكان و دانش آموزانی كه دچار كم خونی فقر آهن هستند همیشه احساس خستگی و ضعف می كنند این افراد اغلب از ورزش و فعالیتهای بدنی دوری می كنند یا در هنگام ورزش خیلی زود خسته می شوند در این افراد تغییرات رفتاری بصورت بی حوصلگی و بی تفاوتی مشاهده می شود.
كم خونی مادر باردار به دلیل كمبود آهن سبب تاخیر رشد جنین، تولد نوزاد با وزن كم و افزایش مرگ و میر حول و حوش زایمان می شود.
مسئول بهبود تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در كودكان زیر 5 سال به ویژه در سال اول زندگی به دلیل سرعت رشد جسمی و تکامل مغزی نیاز به آهن بسیار بالاست اظهار کرد: از سوی دیگر با توجه به حجم كوچك معده شیرخوار مقدار غذایی كه در هر وعده می تواند مصرف كند حتی اگر غذای كودک حاوی منابع غنی از آهن باشد نیاز سلولهای در حال رشد او را تامین نمی كند مصرف مقادیر زیاد شیر در كودكان صفر تا سه ساله به نحوی كه شیر جایگزین سایر غذاهای حاوی آهن شود موجب بروز كم خونی در كودكان می شود.
دکتر زهرا اباصلتی خاطر نشان کرد: در دوران بلوغ به دلیل جهش رشد نیاز دختران و پسران نوجوان به آهن بیشتر از دوران قبل است و در صورتی كه از منابع غذایی حاوی آهن در برنامه غذایی روزانه به اندازه كافی مصرف نشود نوجوان بسرعت در معرض خطر كمبود آهن و كم خونی ناشی از آن قرار می گیرد در دوران بلوغ دختران علاوه بر جهش رشد و در نتیجه، نیاز بیشتر به آهن، به علت عادت ماهیانه و از دست دادن خون نسبت به كم خونی فقرآهن بسیار حساس تر و آسیب پذیرتر هستند.
وی تصریح کرد: عادات و رفتارهای غذایی خاص در دوران مدرسه و بلوغ اغلب موجب می شود كه كودكان و دانش آموزان بجای مصرف غذاهای خانگی از غذاهای خیابانی مانند انواع ساندویچها، سوسیس، كالباس، پیتزا و تنقلات غذایی كم ارزش مانند چیپس، نوشابه، شکلات و پفك استفاده نمایند و به این دلیل در معرض خطر كمبود آهن قرار می گیرند زیرا این غذاها اغلب از نظر آهن فقیرند.
مسئول بهبود تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه مهمترین و شایعترین علل بروز كمبود آهن مصرف كم انواع گوشت بویژه گوشت قرمز است اظهار کرد: مصرف نان هایی كه در تهیه آنها از جوش شیرین استفاده می شود یکی دیگر از عوامل موثر در بروز كمبود آهن می باشد جوش شیرین موجب باقی ماندن اسید فیتیك در نان می شود كه كاهش دهنده جذب آهن می باشد.
دکتر اباصلتی به راهکارهای پیشگیری و کنترل کم خونی فقرآهن اشاره کرد و گفت: اجرای طرح آهن یاری در سنین کودکی و دوران بلوغ به ویژه در دختران، آموزش تغذیه و ایجاد تنوع غذایی، برای پیشگیری از كم خونی فقر آهن و غنی سازی مواد غذایی از جمله راهکارهای بهبود شرایط کم خونی به شمار می رود.
