در راستای استانداردسازی و هماهنگسازی مداخلات مرتبط با تعیینکنندههای اجتماعی سلامت در نظام شبکه بهداشت و درمان کشور، کارگاه آموزشی «شیوهنامه اجرایی تقویت و ساماندهی مداخلات تعیینکنندههای اجتماعی سلامت» با حضور معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، معاون فنی مرکز بهداشت استان، مدیران شبکه و معاونان بهداشتی شهرستانهای تابعه و مراکز بهداشت پنجگانه مشهد برگزار شد.
به گزارش وب دا، در این دوره آموزشی که معاونان فنی و مسئولان گسترش شهرستانها بهصورت حضوری و مسئولان آموزش سلامت و پزشکان اپیدمیولوژی بهصورت مجازی در آن شرکت داشتند، ضمن تأکید بر نقش برجسته تعیینکنندههای اجتماعی در دستیابی به توسعه پایدار، مراحل پیادهسازی شیوهنامه با هدف تقویت و ساماندهی مداخلات مرتبط، در مسیر دستیابی به نتایج پایدار، کاهش نابرابریها، بهبود شاخصهای سلامت و پیشبرد عدالت اجتماعی تشریح شد.
در ابتدای این کارگاه، دکتر مهدی قلیاناول، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با قدردانی از تلاشهای جهادگران عرصه بهداشت، بر ارائه خدمات صادقانه و مبتنی بر مهرورزی به مردم علیرغم کمبودهای موجود تأکید کرد و گفت: تعیینکنندههای اجتماعی سلامت موضوعی قدیمی با ادبیاتی جدید است که ریشه بسیاری از معضلات حوزه سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی در آن قرار دارد و بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد این مسائل در خارج از حوزه بهداشت و درمان شکل میگیرد و نیازمند حمایتطلبی و مطالبهگری است.
وی افزود: ما متولی و مطالبهگر سلامت هستیم، اما مسئول همه ابعاد آن نیستیم. موضوعاتی نظیر تحصیلات، فرهنگسازی، وضعیت اقتصادی، سیاست، اشتغال و… بر عهده حوزه سلامت نیست، اما با ریشهیابی و مطالبهگری در حوزه تعیینکنندههای اجتماعی سلامت میتوان مسیر درست را ترسیم کرد.
معاون بهداشت دانشگاه با بیان اینکه همه مداخلات بهداشتی باید از کیفیت زندگی مردم آغاز و به آن ختم شود، تصریح کرد: تعیینکنندههای اجتماعی سلامت فقط به حوزه بهداشت محدود نمیشود و تمامی ارکان نظام شبکه از جمله بهداشت و درمان را در بر میگیرد و تقویت این مداخلات میتواند بهطور مستقیم بر بهبود کیفیت زندگی مردم و افزایش حس رضایت و نشاط اجتماعی اثرگذار باشد.
وی همچنین با اشاره به برآورد تقریبی اثر عوامل مؤثر بر سلامت شامل ژنتیک (۱۵ درصد)، عوامل اجتماعی و اقتصادی (۵۰ درصد)، مراقبتهای بهداشتی و پزشکی (۲۵ درصد) و محیط فیزیکی (۱۰ درصد)، گفت: این آمار نشاندهنده وظیفه سنگین ما در حوزه سلامت است و راهاندازی هیأت امنای مراکز خدمات جامع سلامت میتواند یکی از راههای تحقق اصول اساسی تعیینکنندههای اجتماعی سلامت از جمله رفع نابرابری، توانمندسازی و مشارکت همگانی و همکاری بینبخشی باشد.
در ادامه، دکتر حسین ابراهیمیپور، عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت مشهد، اهداف نظام سلامت را افزایش امید به زندگی، بهبود کیفیت زندگی، عدالت در سلامت و پاسخگویی به نیازها عنوان کرد و گفت: ساختار نظام شبکه سلامت الگویی موفق و بستری توانمند برای ادغام عوامل ساختاری، اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی مؤثر بر سلامت در خدمات پایه بهداشتی است و میتواند به ریشههای نابرابریهای سلامت بپردازد.
وی با اشاره به برآورد سازمان جهانی بهداشت مبنی بر اینکه حدود ۷۵ درصد عوامل مؤثر بر سلامت خارج از حوزه بهداشت و درمان است، افزود: با توجه به تغییر اولویتهای سلامت از بیماریهای واگیر به غیرواگیر، لازم است فرآیندهای جدیدی برای شناسایی معضلات، حمایتطلبی، مطالبهگری و تأمین تجهیزات به کار گرفته شود.
همچنین دکتر هادی طهرانیمقدم، عضو هیأت علمی دانشکده بهداشت مشهد، در این کارگاه به معرفی ذینفعان مستقیم و غیرمستقیم حوزه تعیینکنندههای اجتماعی سلامت پرداخت و راهکارهای شناسایی و مدیریت این تعیینکنندهها از طریق جلب مشارکت مردمی و تقویت همکاریهای بینبخشی را بهعنوان مسیر موفقیت برنامهها تشریح کرد.
