نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم‌زمان با هفته پژوهش و با حضور مسئولان دانشگاه، دانشکده بهداشت، اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان برگزار شد.

به گزارش وب دا، در این نمایشگاه، ضمن ارائه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها، اختراعات، طرح‌های پژوهشی، محصولات فناورانه و دستاوردهای علمی در هشت گروه آموزشی دانشکده بهداشت در نشستی از محققین برتر دانشکده نیز تقدیر شد.

انجام پژوهش‌های دانشکده بهداشت با حداقل هزینه و حداکثر تلاش

دکتر قلیان‌اول، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در مراسم تقدیر از پژوهشگران برتر دانشکده بهداشت با اشاره به روند افزایشی فعالیت‌های پژوهشی در دانشکده بهداشت اظهار کرد: برای سومین سال متوالی شاهد روند افزایشی کارهای پژوهشی در دانشکده بهداشت هستیم. زحمات همکاران ما فقط به چند ساعت حضور در دانشکده محدود نیست و یقیناً از زمان استراحت خود برای پذیرش و ویرایش مقالات و آماده‌سازی پیش‌زمینه‌های پژوهشی و پروپوزال‌ها وقت می‌گذارند.

وی با اشاره به برگزاری جلسات پژوهشی با حضور معاون پژوهشی دانشگاه گفت: با وجود تعداد محدود اعضای هیئت علمی، گرنت‌های پایین و هزینه‌های اندک طرح‌های پژوهشی، همکاران ما کار بسیار بزرگی انجام می‌دهند و از معاونت پژوهشی و واحد EDC دانشگاه درخواست حمایت و مساعدت بیشتری داریم.

دکتر قلیان‌اول افزود: دانشکده بهداشت با وجود تعداد محدود اعضای هیئت علمی، از نظر فعالیت پژوهشی در میان دانشکده‌ها در جایگاه اول قرار دارد، اما همچنان ظرفیت توسعه بیشتر در گروه‌های آموزشی وجود دارد.

چالش فضاهای فیزیکی، گرنت‌ها و قراردادهای ارتباط با صنعت

معاونت بهداشتی دانشگاه با اشاره به وضعیت فضاهای فیزیکی دانشکده گفت: دانشکده بهداشت از نظر سرانه فضای فیزیکی متناسب با تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی در وضعیت مناسبی قرار ندارد و بیش از ۴۰ درصد فضاهای فیزیکی دانشکده به کارگاه‌های آموزشی و آزمایشگاه‌های تخصصی اختصاص دارد که امکان تغییر کاربری ندارند. این آزمایشگاه‌ها ممکن است یک ترم خالی باشند و ترم دیگر در سه شیفت مورد استفاده پژوهشگران و دانشجویان قرار گیرند.

وی خواستار بازنگری در فرآیندهای ارتباط با صنعت و کوتاه‌سازی این مسیر شد و گفت: با توجه به استقلال مالی واحدها، لازم است فرآیندهای ارتباط با صنعت ساده‌تر شود تا همکاران از این ظرفیت بهره‌مند شوند، چرا که درآمدهای جاری دانشکده محدود شده است.

همکاری با بخش خصوصی و نمونه‌های موفق درآمدزایی پژوهشی

دکتر قلیان‌اول با اشاره به ظرفیت همکاری‌های موردی با بخش خصوصی اظهار کرد: در آزمایشگاه‌های دانشکده می‌توانیم خدمات آزمایشگاهی ارائه دهیم، نمونه آن همکاری گروه بهداشت محیط در زمینه بررسی سختی آب موتورخانه‌هاست که شرکت‌ها هزینه پرداخت می‌کنند، کارشناسان نمونه‌گیری انجام می‌دهند و اساتید نظارت و تأیید می‌کنند. اگر بخشی از این درآمد به حوزه علمی و کارشناسی اختصاص یابد، می‌تواند مشابه یک کلینیک ویژه، هم برای دانشکده و هم برای اساتید درآمدزا باشد.

وی همچنین به نقش دانشکده در بررسی مسمومیت بیماران دیالیزی اشاره کرد و گفت: در سال گذشته همکاران ما در گروه بهداشتی عملکرد بسیار ارزشمندی داشتند. وحتی در نیمه‌شب برای راه‌اندازی دستگاه و انجام آزمایش‌ها در محل حاضر شدند. نتایج آزمایش‌ها توسط مقامات بالادستی راستی‌آزمایی و تأیید شد و با بهترین کیفیت انجام و این اقدام منجر به راه‌اندازی آزمایشگاه پژوهشی مستقل در دانشکده شد.

راه تقویت و تسهیل فعالیت های پژوهشی، خودگردانی است

دکتر تفقدی، معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با بیان اینکه حضور در جمع دانشکده بهداشت برای او انرژی‌بخش است، گفت:
کارهای بسیار خوبی در این دانشکده انجام می‌شود و فضای مثبت، تعاملی و پرتحرکی ایجاد شده است. این فضا حاصل برنامه‌ریزی و تلاش مدیریت دانشکده است.

وی با اشاره به محدودیت منابع مالی پژوهش افزود: ما تمام تلاش خود را برای بهبود شرایط مالی پژوهش انجام می‌دهیم، اما نگاه منطقی این است که هر حوزه‌ای که بتواند به سمت خودگردانی برود، نجات پیدا می‌کند. وابستگی به منابع نامنظم و ناپایدار، امکان برنامه‌ریزی صحیح را از ما می‌گیرد.

دکتر تفقدی اضافه کرد: دانشکده بهداشت به دلیل ارتباط قوی با صنعت، یکی از مستعدترین دانشکده‌ها برای حرکت به سمت خودگردانی پژوهشی است.

پژوهش پایه و اساس آموزش است

دکتر طهرانی، معاون پژوهشی دانشکده بهداشت مشهد هم، در حاشیه این نمایشگاه گفت: به‌منظور ایجاد و تقویت فضای پژوهشی در دانشگاه، تصمیم گرفتیم در این هفته، دستاوردهای پژوهشی دانشکده بهداشت را از تمام هشت گروه آموزشی گردآوری و در یک مکان ارائه کنیم و تمام آنچه در این نمایشگاه مشاهده می‌شود، حاصل پژوهش‌های اعضای هیئت علمی دانشکده بهداشت است که شامل اختراعات، ثبت‌ها و موفقیت‌های مختلف می‌شود.

وی ادامه داد: به‌عنوان نمونه، یکی از موفقیت‌های بزرگ سال گذشته، راه‌اندازی آزمایشگاه مرجع آکوستیک کشوری بود که تمامی گوشی‌های حفاظتی صنعتی کشور برای دریافت مجوز باید در این آزمایشگاه تست شوند. همچنین ثبت اختراعات متعددی در حوزه نانوذرات، رنگ‌های طبیعی برای محصولات مختلف و نیز اختراعاتی در زمینه رانندگی و خطرسنجی انجام شده که به‌صورت آنلاین در دسترس افراد قرار دارد.

معاون پژوهشی دانشکده بهداشت با اشاره به ارتباط آموزش و پژوهش تصریح کرد: معمولاً اساتیدی که در آموزش موفق هستند، پژوهشگران خوبی نیز هستند و این نشان می‌دهد که پژوهش تا چه اندازه بر کیفیت آموزش اثرگذار است. ما باید آموزش باکیفیت و پژوهش‌های قوی داشته باشیم، اما متأسفانه پژوهش کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد و تمرکز بیشتر بر آموزش و درمان است؛ در حالی که بی‌توجهی به پژوهش به‌طور خودکار کیفیت و کمیت سایر حوزه‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی انگیزش پژوهشگران را عامل مهمی دانست و گفت: در امر تحقیق، انگیزه بسیار اهمیت دارد و گاهی صرفاً دیده‌شدن فعالیت پژوهشگران، حتی بدون پاداش مالی، می‌تواند انگیزه آن‌ها را چندین برابر کند. همان‌طور که یکی از همکاران می‌گفت: «اگر پول نیست، عشق هست.» همین دیده‌شدن، خود یک محرک قوی برای ادامه مسیر پژوهش است.

پژوهش‌های مرزی در تصفیه و شیرین‌سازی آب

 

در ادامه این نمایشگاه، دکتر محمد شمس، دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به دستاورد پژوهشی خود در راستای اهمیت کیفیت آب گفت: بحث کیفیت و تأمین آب از مسائل مهم کشور است و کیفیت آب آشامیدنی اهمیت ویژه‌ای دارد. آبی که به دست مصرف‌کننده می‌رسد باید استانداردهای لازم برای آشامیدن را داشته باشد و این نیازمند تصفیه آب است. لذا یکی از فناوری‌های پیشرفته در تصفیه آب، استفاده از غشاها یا ممبرین‌هاست که در شیرین‌سازی آب کاربرد دارد و جایگزین روش‌های پرمصرفی مانند تقطیر شده است. این فناوری امکان حذف آلاینده‌های مختلف و حتی تصفیه فاضلاب برای استفاده‌های جدید را فراهم می‌کند.

دکتر شمس با اشاره به روند پژوهشی این طرح گفت: پژوهش‌های فعلی بر تقویت ویژگی‌های غشاها متمرکز است تا حذف آلاینده‌ها بهتر انجام شود، میزان جریان افزایش یابد و با انرژی کمتر قابل بهره‌برداری باشد. این تحقیقات در حال حاضر در مرحله مطالعات اولیه قرار دارد و نمونه آزمایشگاهی دستگاه تصفیه آب خانگی به‌منظور انجام مطالعات طراحی شده است. پس از نهایی‌شدن ویژگی‌های غشا، این فناوری وارد مقیاس صنعتی خواهد شد.

فعالیت های کمیته تحقیقات دانشجویی؛ از جلبک‌ها تا انتشار کتاب و مقاله

دکتر بنیادی، سرپرست کمیته تحقیقات دانشجویی و مدیر گروه بهداشت محیط دانشکده بهداشت، نیز در بخشی از این جشنواره به معرفی پژوهش‌های مرتبط با جلبک‌ها پرداخت و گفت: ما جلبک کلرلاولگاریس را در آزمایشگاه تولید و کشت دادیم. این جلبک دارای مزیت‌های غذایی فراوانی است، حدود ۷۰ درصد پروتئین دارد و می‌تواند به‌عنوان مکمل غذایی و حتی در صنایع آرایشی مانند ماسک صورت استفاده شود.

وی افزود: این جلبک در پالایش آلاینده‌های محیطی از جمله آلاینده‌های هوا و آب نیز کاربرد دارد و می‌توان از فاضلاب‌ها به‌عنوان بستر رشد آن استفاده کرد که هم به تصفیه پساب کمک می‌کند و هم منجر به تولید محصولات جانبی ارزشمند می‌شود.

دکتر بنیادی همچنین به جلبک اسپیرولینا پلاتنسیس اشاره کرد و گفت: این جلبک در آب‌های شور رشد می‌کند و دارای رنگدانه‌ای به نام فیکوسیانین است که رنگ آبی ایجاد می‌کند و به‌عنوان جایگزین رنگ‌های شیمیایی در صنایع غذایی استفاده می‌شود. این رنگدانه زیست‌سازگار است و در پیشگیری از سرطان، تقویت سیستم ایمنی و محصولات آرایشی کاربرد دارد.

وی ادامه داد: مطالعات جدید نشان می‌دهد که از جلبک‌ها می‌توان برای تولید سوخت‌های زیستی مانند دیزل، اتانول و حتی در تولید کاغذ استفاده کرد. همچنین در کمیته تحقیقات دانشجویی، برنامه‌ریزی دقیقی برای تولید مقاله، ترجمه و تألیف کتاب انجام شده و آمار مقالات دانشجویی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

پژوهش‌های آکوستیک، ایمنی شنوایی و آلودگی صوتی

در بخش دیگری از نمایشگاه، دکتر ابراهیم تابان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به معرفی تجهیزات آنالیز فرکانس صدا پرداخت و گفت: در این نمایشگاه، آنالیز فرکانس با تجهیزات موجود انجام می‌شود و با استفاده از مانکن‌های شبیه‌سازی صوت، عملکرد انواع حفاظت‌کننده‌های شنوایی بررسی می‌شود.

وی افزود: یکی از معضلات اساسی صنایع، آلودگی صوتی است. اگرچه از گوشی‌های حفاظتی استفاده می‌شود، اما به دلیل نبود دانش تخصصی، گاهی از محصولات بی‌کیفیت استفاده می‌شود. ما توانسته‌ایم تجهیزات تحقیقاتی و اسپیکرهایی طراحی کنیم که قابلیت رقابت با نمونه‌های جهانی را دارند، اما برای تجاری‌سازی نیازمند حمایت مالی هستیم.

آزمون درک خطر رانندگی؛ از ایده تا تجاری‌سازی

سیف‌الله غریب، عضو هیئت علمی گروه HSE دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به افزایش تصادفات رانندگی گفت: در هفت ماه گذشته، آمار تصادفات رانندگی سه درصد افزایش یافته و حدود ۱۲ هزار نفر از هموطنان‌مان جان خود را از دست داده‌اند. بر همین اساس، آزمون «درک خطر رانندگی» طراحی شده است که میزان شناخت رانندگان از خطرات جاده‌ای را ارزیابی می‌کند.

وی افزود: این آزمون بر اساس سناریوهای واقعی و فیلم‌های شبیه‌سازی‌شده طراحی شده و واکنش و سرعت پاسخ افراد را می‌سنجد. این طرح اکنون وارد مرحله رشد و تجاری‌سازی شده و به‌عنوان نخستین شرکت فناور مستقر در پارک فناوری سلامت مشهد فعالیت می‌کند.

دستگاه " بیواسکرابر"؛ سیستم نوین تصفیه هوا

در ادامه، دکتر محمد نورمحمدی، عضو هیئت علمی گروه بهداشت محیط، به معرفی دستگاه " بیواسکرابر " پرداخت و گفت:
این دستگاه یک سیستم نوین تصفیه هواست که برای حذف ترکیبات آلی فرار و بودار در صنایع استفاده می‌شود. در این سیستم، آب و روغن به‌صورت بهینه ترکیب می‌شوند و باکتری‌های لجن‌خوار، ترکیبات آلاینده مانند بنزن را به‌طور کامل به آب و دی‌اکسیدکربن تبدیل می‌کنند.

وی افزود: این روش نسبت به روش‌های سنتی مانند سوزاندن یا استفاده از کاتالیست، هزینه کمتر و کارایی بالاتری دارد. در این طرح، برای نخستین بار در دنیا از روغن برش به‌عنوان فاز روغنی استفاده شده که هزینه را به‌طور چشمگیری کاهش داده است. این پروژه به‌عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشد و با همکاری تیمی اجرا شده است.

در پایان، پژوهشگران حاضر در نمایشگاه تأکید کردند که پژوهش هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری بلندمدتی برای ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری‌ها و کاهش حوادث در جامعه است و با حمایت هدفمند، دانشگاه علوم پزشکی مشهد می‌تواند نقش پررنگ‌تری در پژوهش‌های کاربردی ایفا کند.

هنگامه درتاج، متولد سال ۱۳۶۳ در دبی و اصالتاً اهل شیراز، یکی از چهره‌های پرتلاشی است که مسیر تحصیلی‌اش را میان چندین شهر و دانشگاه معتبر ایران طی کرده است. وی که تا پایان دوره دبیرستان در «مدرسه ایرانیان دبی» تحصیل می‌کرد، پس از بازگشت به ایران ورود به عرصه دانشگاهی را آغاز کرد؛ ابتدا کارشناسی رادیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی ایران، سپس گذراندن طرح اجباری، ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد علوم پزشکی یزد و در نهایت اخذ دکترای مهندسی بافت از دانشکده علوم و فناوری‌های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز و به گفته خودش، درست پس از فارغ‌التحصیلی، با فراخوان گروه مرتبط در دانشگاه علوم پزشکی مشهد روبه‌رو شد و در بهمن ۱۴۰۲ با قبولی در مصاحبه، مسیر حرفه‌ای‌اش را در این دانشگاه آغاز کرد.

ورود به مشهد و فعالیت‌های پژوهشی

درتاج که با عنوان «مهندس بافت» وارد گروه علوم تشریح شده، این حضور را یکی از فرصت‌های مهم حرفه‌ای خود می‌داند؛ گروهی که به گفته او، با حمایت دکتر ابراهیم‌زاده از نظر آزمایشگاهی و امکانات در چهار مجموعه مجزا، یکی از کامل‌ترین بخش‌ها در دانشگاه است.

وی که سابقه کار روی مهندسی بافت ارتوپدی، به ویژه بافت غضروف و استخوان را دارد، در این گروه فرصت یافت تا محورهای جدیدتری مثل مهندسی بافت پوست و عصب را نیز دنبال کند. فعالیت او تنها به پژوهش محدود نماند؛ یک روز در هفته را نیز با معاونت بین‌الملل دانشگاه همکاری می‌کرد و به‌عنوان مشاور و مسئول کارگروه زبان عربی زیر نظر دکتر بدیعی، پل ارتباطی میان دانشگاه و دانشجویان عرب‌زبان به‌ویژه دانشجویان عراقی بود.

او همچنین تدریس واحد آناتومی برای دانشجویان بین‌الملل را برعهده گرفت؛ تجربه‌ای که به چاپ نخستین کتاب ترجمه عربی درس آناتومی در ایران منجر شد؛ اثری که با کمبود منابع عربی برای دانشجویان این حوزه، می‌تواند نیاز مهمی را پوشش دهد.

فعالیت‌های آموزشی و ارتباط با بالین

در این دو سال، عمده تدریس دکتر درتاج برای دانشجویان دکترای مهندسی بافت متمرکز بود؛ مباحثی چون مهندسی بافت‌های بنیادی، کشت سلول و ارتباط این علوم با حوزه بالینی. برای تقویت این پیوند، برنامه‌ریزی و برگزاری سمینارهایی در حوزه پزشکی بازساختی نیز از جمله کارهای اوست.

یکی از طرح‌های مهمی که استاد جوان روایت ما، در این دوره پیش برده، همکاری با بیمارستان امام رضا(ع) در زمینه درمان سوختگی‌های درجه دو و سه با استفاده از بافت‌های سلول‌زدایی‌شده است. او همچنین، به‌عنوان دبیر انجمن مهندسی بافت مشهد، سمینارهای سراسری این حوزه را با هدف تقویت ارتباط میان مهندسی بافت و بالین هدایت کرده است.

در گروه علوم تشریح، آنچه بیش از همه توجهش را جلب می‌کند " عظمت ساختار بدن انسان " است. او می‌گوید هر بار که به هماهنگی‌های شگفت‌انگیز سلول‌ها و بافت‌ها نگاه می‌کند، بیش از پیش به پیچیدگی خلقت و نقش مهندسی بافت در تقلید از این ساختارها پی می‌برد؛ تقلیدی که به اعتقادش مسیری چالش‌برانگیز اما پر از معناست.

چالش‌ها و نگاه به نقش استاد

بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای درتاج به ارتباط با دانشجویان اختصاص دارد؛ دانشجویانی که عمدتاً در مقطع تحصیلات تکمیلی هستند. او تلاش کرده تجربه‌هایی را که خود در دوره دانشجویی پشت سر گذاشته به کار گیرد تا مسیر دانشجویانش ساده‌تر باشد.

در کنار تدریس، به‌عنوان استاد مشاور کارگروه زبان عربی، برای دانشجویان عرب‌زبان سمینارهایی برگزار کرده و اکنون نیز چندین پایان‌نامه در حوزه مهندسی بافت استخوان، منیسک و عصب زیرنظر او در حال انجام است.

یکی از همکاری‌های جدید او، مشارکت با دانشگاه فردوسی و بیمارستان امام رضا(ع) برای پرینت سه‌بعدی گوش در بیماران دچار ناهنجاری مادرزادی یا سوختگی است؛ پروژه‌ای که با همراهی دکتر احمدآبادی در حال پیشرفت است.

زندگی شخصی و هنر؛ فاصله‌ای لازم از فضای دانشگاهی

با وجود درگیری‌های گسترده علمی، دکتر درتاج همیشه جایی برای هنر کنار گذاشته است. دوستان خوشنویسی دارد، خود نقاشی می‌کشد و پیش از مهاجرت به مشهد، در شیراز نقاشی دیواری در فضاهای درمانی—از جمله بخش کودکان مبتلا به سرطان—انجام می‌داد؛ کاری که آن را نوعی نذر هنری می‌داند و به باور او، دانشجویان پزشکی و علوم پایه نیز باید بخشی از مسیرشان را به فعالیت‌های خارج از فضای علمی اختصاص دهند تا تعادل روحی و ذهنی‌شان حفظ شود.

چالش‌های ساختاری در مسیر پیشرفت علمی

دکتر درتاج، در کنار تمام دستاوردها، با چالش‌هایی نیز مواجه است؛ از دشواری چاپ مقالات در مجلات خارجی به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی گرفته تا سختی حضور در سمینارهای جهانی به دلیل مسائل رفت‌وآمد و هزینه‌ها. او معتقد است که ضعف ارتباطات مؤثر میان دانشگاه‌ها، یکی از موانع اصلی پیشرفت علمی در کشور است.

به گفته او، حتی در مواردی که دانشگاه‌ها برای حضور مهمانان خارجی هزینه می‌کنند، باید برنامه‌ریزی شود تا این حضور به تعاملات پایدار علمی منجر شود، نه صرفاً یک رفت‌وآمد کوتاه. از دیگر مسائل مهم مدنظر این استاد جوان نبود اسکان مناسب برای اساتید غیرمشهدی است؛ مسأله‌ای که به باور او در برخی دانشگاه‌های دیگر بهتر مدیریت می‌شود.

امید به آینده علمی مشهد

با وجود همه دشواری‌ها، هنگامه درتاج آینده حوزه مهندسی بافت و نقش دانشگاه علوم پزشکی مشهد را روشن می‌بیند و معتقد است این دانشگاه ظرفیت‌هایی دارد که با کمی توجه بیشتر به ارتباطات علمی، می‌تواند نقش پررنگ‌تری در عرصه ملی و بین‌المللی ایفا کند.

 

گفتگو با دانشجوی بین‌الملل دانشگاه؛ از افتخارات علمی تا حضور فعال در عرصه های قرآنی

مطهره حسن‌پور، دانشجوی سال سوم پزشکی و متولد بهمن ۱۳۸۱، اصالتاً اهل هرات افغانستان و دانشجوی بین‌الملل است. او به لطف خداوند موفق به کسب مدال طلای المپیاد " هنر و سلامت " در المپیاد شانزدهم شده و همچنین رتبه اول رشته اخلاق پوشش حرفه‌ای در جشنواره قرآن و عترت را به دست آورده است و بخشی از قرآن را نیز حفظ است؛ موضوعی که از فضای مذهبی خانواده‌اش نشأت می‌گیرد، چراکه در خانواده‌ای دینی و اهل قرآن رشد کرده است.

آشنایی این دانشجوی جوان با دوستان خوب در دانشگاه زمینه‌ساز ارتباطش با کانون قرآن شده و این آشنایی، مسیر او را به جلسات هفتگی تفسیر، جشنواره‌های قرآنی و دیگر فعالیت‌های مرتبط با قرآن باز کرد.

هر چند گرایش او به قرآن ابتدا از اشتیاق شخصی و تربیت خانوادگی سرچشمه می‌گرفت، اما هرچه پیش‌تر رفت، آرامش، امید و نورانیتی که از قرآن دریافت می‌کرد، این علاقه را در او تقویت نمود. او معتقد است هرچه انس انسان با قرآن بیشتر شود، آرامش عمیق‌تری در زندگی تجربه می‌کند. به‌ویژه هنگامی‌ که خداوند در سوره حدید می‌فرماید: " وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ ".
برای او دلگرمی بزرگی است؛ اینکه خداوند در هر شرایطی همراه بندگان است و همین حس حضور، توان ادامه‌دادن را بیشتر می‌کند.

مطهره باور دارد که آیات قرآن، به‌خصوص آیه «لَیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى»، انسان را به تلاش دعوت می‌کند؛ اما قرآن در کنار تلاش، بر توکل نیز تأکید دارد. او این حقیقت را همیشه تجربه کرده که توان انسان محدود است و بدون توکل بر خدا مسیر کامل نمی‌شود. همچنین با در نظر گرفتن این حقیقت قرآنی که علم انسان اندک است، باور دارد که گاهی نداشتن چیزی می‌تواند خیر بزرگ‌تری به همراه داشته باشد؛ خیری که ممکن است بعدها در دنیا یا آخرت روشن شود.

به گفته‌ی او، قرآن در زندگی‌اش سه اثر بزرگ داشته: وادارکردن به تلاش، ایجاد آرامش، و بخشیدن دلگرمی. او تمام این‌ها را از نورانیت قرآن می‌داند. خانواده‌اش نیز همیشه مشوق اصلی او بوده‌اند و هر قدمی که در مسیر حفظ یا فهم قرآن برداشته، با حمایت خانواده همراه بوده است.

آشنایی او با کانون قرآن و عترت دانشگاه، علاوه بر حمایت دوستان، انگیزه‌اش را در فعالیت‌های قرآنی بیشتر کرده است. او معتقد است جشنواره قرآن و عترت به خاطر رشته‌های متنوع و مسیر چندمرحله‌ای از دانشگاه تا سطح ملی، فرصت رشد ارزشمندی برای دانشجویان ایجاد می‌کند.

یکی از تجربه‌های مهم این دانشجوی بین الملل، برکت زمانی قرآن است. او می‌گوید در ابتدا تصور می‌کرد حفظ قرآن وقت زیادی از او بگیرد، اما به مرور متوجه شد زمانی که برای قرآن صرف می‌کند نه‌تنها باعث کمبود وقت نمی‌شود، بلکه به طرز عجیبی کارهایش را منظم‌تر و پربارتر می‌کند. او بارها تجربه کرده که قطع‌کردن کار برای نماز، بعدها با سرعت و کیفیت بیشتری جبران شده است؛ گویی خداوند برکت را در همان وقت قرار داده و در مجموع، قرآن برای او نه مانع درس و زندگی، بلکه همراهی آرام‌بخش و نیروبخش بوده است.

.................................................................................................................

مرکز تحقیقات ایمونولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد؛ پیشرو در پژوهش‌های ایمنی، آلرژی و سلول‌های بنیادی

دکتر مجتبی سنکیان رئیس مرکز تحقیقات ایمونولوژی و پژوهشگاه شهید رئیسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در خصوص دستاوردهای گسترده علمی این مرکز از زمان تأسیس تاکنون گفت: این مرکز با انجام بیش از ۱۵۰۰ طرح تحقیقاتی، ۵۰۰ مقاله بین‌المللی و ثبت ۵ اختراع خارجی، به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و فعال‌ترین مراکز تحقیقاتی کشور در حوزه ایمنی‌شناسی شناخته می‌شود.

دکتر مجتبی سنکیان، رئیس مرکز تحقیقات ایمونوژنتیک و رئیس پژوهشگاه شهید رئیسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتگو با وب دا اظهار کرد: مرکز تحقیقات ایمونوژنتیک به عنوان اولین مرکز تحقیقاتی علوم پزشکی در مشهد، از سال ۱۳۷۶ آغاز به کار نموده و تاکنون بیش از ۱۵۰۰ طرح پژوهشی را به انجام رسانده است.

وی تأکید کرد: مرکز ما با چاپ بیش از ۵۰۰ مقاله علمی، انجام پروژه‌های ملی و بین‌المللی، و تربیت پژوهشگران برجسته، نقش مؤثری در گسترش دانش ایمونولوژی و کاربرد آن در درمان بیماری‌های ایمونولوژیک و التهابی در کشور داشته است.

دکتر سنکانی افزود: این مرکز از ابتدا با چهار آزمایشگاه مستقل — شامل ژنتیک انسانی، ایمونوژنتیک، ایمنی سلولی و فعالیت‌های زیستی — آغاز به کار کرد و امروز نیز همان ساختار منسجم با رویکردی بین‌رشته‌ای ادامه دارد. اعضای اصلی مرکز، آقایان دکتر توکل افشار، دکتر محمودی، دکتر وارسته، دکتر فرید حسینی و دکتر عباس‌زادگان از برجسته‌ترین پژوهشگران این حوزه هستند.

وی با اشاره به دستاوردهای شاخص مرکز گفت: در طول این سال‌ها، از دل فعالیت‌های این مرکز، مراکز تحقیقاتی مستقلی همچون مرکز تحقیقات آلرژی و مرکز تحقیقات التهاب شکل گرفتند. همچنین، ستادهای مهمی نظیر ستاد HTLV-1 و ستاد سلول‌های بنیادی از همین مرکز نشأت گرفته‌اند.

پیشگامی در تحقیقات HTLV-1 و تجلیل از مفاخر علمی

دکتر سنکیان با تجلیل از فعالیت‌های علمی دکتر فرید حسینی اظهار داشت: ایشان از پیشگامان شناسایی و پژوهش درباره ویروس HTLV-1 در کشور و استان خراسان هستند و جامعه علمی ایران مدیون تلاش‌های مستمر ایشان است. دکتر حسینی افتخارات متعددی از جمله نشان علمی بنیاد یلدا، جایزه خوارزمی، نشان علمی انجمن پزشکان آلمان، عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی، دانشمند سال فرهنگستان علوم پزشکی (۱۳۹۷)، برنده کتاب دانشگاهی سال ۱۳۸۰ و نشان پژوهشی جمهوری اسلامی (۱۳۹۱) را دریافت کرده‌اند.

به گفته رئیس مرکز، بخش قابل توجهی از خدمات ایمونوتراپی آلرژی در کشور نیز حاصل فعالیت‌های دکتر حسینی در مشهد و دکتر فرهودی در تهران است و انجمن آلرژی و بیماری‌های ایمونولوژیک ایران تا حد زیادی با پشتوانه علمی این دو استاد توسعه یافته است.

دستاوردهای علمی، ثبت اختراعات و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان

دکتر سنکانی اظهار داشت: مرکز تحقیقات ایمونوژنتیک با H-index برابر ۶۵، تاکنون بیش از ۵۰۰ مقاله تخصصی در حوزه‌های گوناگون ایمونولوژی منتشر کرده و ضمن دارا بودن بیش از ۵ ثبت اختراع بین‌المللی و بیش از ۱۰۰ عنوان تألیف و ترجمه تخصصی، توانسته زمینه‌ساز تشکیل دو شرکت دانش‌بنیان و نیز تأسیس دانشگاه وارستگان " نخستین دانشگاه خصوصی علوم پزشکی کشور به همت دکتر وارسته " شود.

وی ادامه داد: این مرکز هم‌اکنون یکی از پیشروترین مراکز در زمینه استفاده از سلول‌های بنیادی برای درمان بیماری‌های التهابی و نورودژنراتیو است که با تلاش‌های دکتر توکل افشار و گروه ایشان اداره می‌شود. همچنین، دکتر فرید حسینی و دکتر رضایی پایه‌گذاران اصلی تحقیقات HTLV-1 در ایران بوده‌اند و تاکنون دو کنگره ملی HTLV-1 با محوریت این گروه برگزار شده است.

به گفته وی، اعضای این مجموعه تاکنون بیش از ۲۳۴ مقاله بین‌المللی منتشر کرده، بیش از ۱۰ آلرژن را ثبت علمی کرده‌اند و خدمات تخصصی فلوسایتومتریک توسط دکتر محمودی، برای نخستین‌بار در کشور، به بیماران مبتلا به HIV و سرطان ارائه شده است.

چشم‌انداز پژوهشی و مسیر آینده

رئیس مرکز تحقیقات ایمونوژنتیک درباره چشم‌انداز آینده گروه گفت: تمرکز ما در سال‌های اخیر بر تبدیل تحقیقات پایه به درمان‌های بالینی بوده است. در حوزه سلول درمانی، دکتر توکل افشار و تیمشان با رویکرد عملگرایانه، شرکتی تخصصی در زمینه سلول‌های بنیادی راه‌اندازی کرده‌اند. همچنین، دکتر اسماعیل اسماعیلی در حوزه پروبیوتیک‌ها و دندریتیک سل تراپی (DC Therapy) فعالیت گسترده‌ای دارند و تاکنون چندین محصول موفق در این زمینه تولید کرده‌اند.

وی با اشاره به فعالیت‌های شخصی خود افزود: در حال حاضر عمده تحقیقات من بر روی ایمونوتراپی آلرژی با استفاده از نانوذرات آلرژن و نیز توسعه داروی جدید درمان پسوریازیس متمرکز است. در این راستا، بیش از ۱۵۰ طرح پژوهشی اجرا شده و محصول درمانی در مرحله ارزیابی حیوانی قرار دارد که به زودی وارد کارآزمایی بالینی خواهد شد. تاکنون بیش از ۴۰ آلرژن نوترکیب توسط تیم ما تولید و ۱۲ آلرژن در سطح جهانی ثبت شده است.

دکتر سنکیان در پایان تأکید کرد: تمامی اعضای گروه پژوهشی به این باور رسیده‌اند که زمان عبور از تحقیقات پایه و ورود به مرحله کاربردی فرا رسیده و هدف ما رساندن دستاوردهای علمی از فاز حیوانی به بالین و بهره‌برداری مستقیم برای ارتقای سلامت جامعه است.

 

واکسیناسیون، تقویت ایمنی و پرهیز از آلودگی هوا؛ سه رکن اصلی پیشگیری از عفونت‌های فصلی

عضو هیئت علمی گروه بیماری‌های ریه در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به افزایش ابتلاء به بیماری‌های ویروسی به‌ویژه آنفلوآنزا در روزهای اخیر، بر اهمیت آگاهی، پیشگیری و واکسیناسیون در کاهش بروز موارد شدید بیماری تأکید کرد.

 دکتر فرید پورصادق در گفتگو با وب دا، از پدیده‌ی شیوع عفونت‌های ویروسی فصلی در بین گروه‌های سنی مختلف در فصل سرما به عنوان نکته ای مهم و نیازمند توجه یاد کرد و افزود: ریسک شیوع این عفونت ها در بین سالمندان، کودکان و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن ریوی از جمله آسم و COPD بیشتر خواهد بود.

تشدید بیماری‌های ریوی در اثر ویروس‌ها

به گفته دکتر پورصادق، ویروس‌هایی همچون آنفلوآنزا و کووید-۱۹ می‌توانند باعث صدمه مستقیم به سلول‌های اپیتلیال مجاری هوایی و ایجاد التهاب در مسیر تنفسی شوند، به‌گونه‌ای که مجاری هوایی حساس‌تر شده و علائمی نظیر تنگی نفس، سرفه، و افزایش ترشح خلط پدید می‌آید.

این متخصص بیماریهای عفونی همچنین خاطرنشان کرد: در برخی موارد، واکنش شدید سیستم ایمنی و تولید بیش از حد سایتوکاین‌های التهابی به آنچه که به‌اصطلاح طوفان سایتوکاینی گفته می‌شود، منجر می‌شود که می‌تواند اعضای مختلف بدن از جمله ریه را درگیر کرده و در موارد شدید به سندرم زجر تنفسی بالغین (ARDS) بینجامد.

مدیریت تشدید بیماری در مبتلایان به آسم و COPD

دکتر پورصادق درباره نحوه کنترل سرماخوردگی و عفونت‌های ویروسی در بیماران مبتلا به آسم و COPD گفت: این بیماران هنگام ابتلاء به بیماری‌های ویروسی با افزایش سرفه، خلط و تحریک‌پذیری مجاری هوایی مواجه می‌شوند و در چنین شرایطی حتی عوامل محیطی مانند هوای سرد، آلودگی، گرد و غبار، یا بوهای تند می‌توانند علائم را تشدید کنند.

وی افزود: در موارد خفیف، استفاده از اسپری‌های تنفسی کوتاه‌اثر زیر نظر پزشک کفایت می‌کند؛ اما در صورت بهبود نیافتن علائم، پزشک ممکن است به‌صورت موقت از داروهای حاوی کورتون سیستمیک استفاده کند. در این میان، مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت کورتون‌ها بسیار خطرناک بوده و عوارض متعددی دارد. بیماران باید از مصرف بی‌رویه این داروها به‌ویژه بدون نظارت پزشک پرهیز کنند.

مصرف آنتی‌بیوتیک؛ فقط در موارد ضروری

این عضو هیئت علمی تأکید کرد: اغلب عفونت‌های ویروسی خودمحدودشونده هستند و نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک ندارند. فقط در صورت وجود علائم عفونت باکتریایی ثانویه مانند خلط چرکی، تب طول‌کشیده بیش از ۴۸ ساعت یا بدتر شدن عمومی وضعیت بیمار، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

نقش ویتامین D در بهبود ایمنی بدن

دکتر پورصادق همچنین گفت: ویتامین D از ویتامین‌های محلول در چربی است که نقش بسزایی در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی دارد. کمبود این ویتامین می‌تواند باعث تضعیف ایمنی بدن شود. بنابراین توصیه می‌شود بیماران ریوی و سالمندان، سطح ویتامین D خود را اندازه‌گیری کرده و در صورت نیاز، با دوز مناسب آن را دریافت کنند تا از اثرات مفید آن در پیشگیری از عفونت‌ها بهره‌مند شوند.

وی با تأکید بر اهمیت سبک زندگی سالم گفت: تغذیه صحیح و مصرف مایعات کافی از ارکان پیشگیری و کنترل بیماری‌های ویروسی محسوب می‌شود. استفاده از میوه‌ها و سبزیجات به‌ویژه انواع برگ سبز و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها می‌تواند استرس اکسیداتیو را کاهش داده و التهاب مجاری هوایی را کنترل کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به آلودگی هوا در روزهای اخیر افزود: بهتر است سالمندان، بیماران ریوی و کودکان ۶ تا ۱۴ سال تا حد امکان در خانه بمانند و تنها در صورت ضرورت از منزل خارج شوند. در هنگام خروج نیز باید از ماسک‌های محافظ استاندارد مانند N95 یا FFP2 استفاده کنند، زیرا ماسک‌های جراحی توانایی فیلتر ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون را ندارند.

واکسن؛ سپر اصلی در برابر عفونت‌های فصلی

دکتر پورصادق در پایان با تأکید بر نقش واکسیناسیون گفت: تزریق واکسن‌های ویروسی مانند آنفلوآنزا، کووید-۱۹ و RSV به‌طور قابل توجهی از شدت عفونت‌ها، بستری و مرگ‌ومیر می‌کاهد. بهترین زمان تزریق واکسن آنفلوآنزا اواخر شهریور و اوایل پاییز است، اما حتی تا اواخر پاییز نیز تزریق آن توصیه می‌شود، زیرا حدود دو تا سه هفته زمان می‌برد تا واکسن اثر محافظتی خود را ایجاد کند.

وی یادآور شد: با رعایت سه اصل " واکسن، تقویت سیستم ایمنی، و پرهیز از آلاینده‌ها " می‌توان از بیشتر عفونت‌های فصلی و عوارض ناشی از آنها پیشگیری کرد.

 

معرفی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به عنوان چهره‌ برگزیده " رویداد سرآمدان علمی ایران "

دکتر سید محمد تقدیسی حیدریان، عضو هیئت علمی رشته بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به عنوان یکی از سرآمدان علمی کشور در سال جاری معرفی گردید.

به گزارش وب دا، این عنوان مفتخرانه که توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و از طریق بنیاد ملی علم ایران اعطاء می‌شود، به پژوهشگران برتر کشور که مقالات باکیفیتی در مجلات معتبر بین‌المللی منتشر کرده‌اند، اختصاص می‌یابد.

دکتر سید محمد تقدیسی حیدریان، پیرامون جزئیات برگزاری این رویداد ملی و انتخاب خود به عنوان چهره برگزیده در آن گفت: رویداد سرآمدان علمی ایران، حدود یک دهه است که در کشور اجرا می‌شود و معاونت علمی ریاست جمهوری از طریق بنیاد ملی علم ایران هر ساله به طور متوسط بین ۵۰ تا ۱۰۰ نفر از محققین برتر کل کشور را که مربوط به وزارت علوم یا وزارت بهداشت هستند، گزینش نموده و این انتخاب حوزه‌های بسیار مختلفی را پوشش می‌دهد؛ یعنی افراد می‌توانند در حوزه پزشکی، علوم پایه، فنی مهندسی و به طور کلی پژوهشگران علمی که عمدتاً زیرمجموعه این دو وزارتخانه هستند، مورد بررسی قرار گیرند.

وی ادامه داد: افرادی که در مجلات بسیار معتبر و با کیفیت دنیا مقالاتی منتشر کرده باشند و این مقالات در لیست سامانه سرآمدان علمی کشور قرار گیرد، بر اساس فعالیت پژوهشی و تعداد مقالاتشان حائز عنوان سرآمد علمی کشور خواهند بود.

چهره برگزیده رویداد ملی سرآمدان علمی کشور همچنین، با اشاره به فعالیت گروه تحقیقاتی خود در دو حوزه پژوهشی اظهار کرد: حوزه نخست " زیست‌حسگرها یا همان بیوسنسورهای مبتنی بر آپتامر " و حوزه دوم " درمان سرطان از طریق انتقال هدفمند عوامل درمانی و ژن‌تراپی است و مقالات ما عمدتاً در این دو حوزه است.

دکتر تقدیسی با بیان اینکه انتشار مقاله در مجلات مورد تأیید سامانه سرآمدان نیازمند کارهای سنگین، جامع، دارای آزمایشات متعدد، نوآورانه و با کیفیت بالاست خاطرنشان کرد : چاپ مقاله در این مجلات معمولاً نیازمند وقت بسیار زیاد و یک کار طولانی‌مدت است که نتیجه‌اش را در آینده می‌توان دریافت کرد.

افتخارات بین المللی در حوزه انتشار مقالات و آپتامرها

دکتر تقدیسی ضمن اشاره به موفقیت‌های گروه تحقیقاتی خود و تعاملات خوب اعضای آن تصریح کرد: در کنار استاد گرامی جناب آقای دکتر آبنوس که افتخار شاگردی ایشان را دارم، کارهای آزمایشگاهی را در دو حوزه یاد شده انجام می‌دهیم و بحمدالله توانستیم مقالات بسیار خوبی را در مجلات معتبر دنیا چاپ کنیم. همچنین موفق شدیم جزو پنج نفر برتر دنیا در حوزه آپتامرها بر اساس پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس که یکی از معتبرترین پایگاه‌های علمی است، قرار بگیریم.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در همین ارتباط موفقیت در انتشار کارهای باکیفیت را نیازمند کار تیمی دانست و اظهار کرد: برای اینکه بتوان کارهای بسیار باکیفیت چاپ کرد، قطعاً نیاز به یک کار تیمی هست تا هر کس بتواند بخشی از کار را هندل کند و در نهایت یک کار بسیار خوب و ایده‌آل انجام شود.

وی در ادامه از همکاران و حامیان خود در فرایند فعالیت های تحقیقاتی قدردانی کرد و افزود: از همه افرادی که کمک کردند این مقالات چاپ شود و کار تیمی شکل بگیرد تشکر کنم؛ از آقای دکتر رمضانی، خانم دکتر علی‌بلندی و دانشجویان، پسادکترها و دانشجویان PhD و داروسازی بسیار خوبی که در گروه ما هستند و کمک می‌کنند کارها انجام شود. یک تشکر بسیار ویژه هم از جناب آقای دکتر آبنوس دارم که حقیقتاً در انجام و چاپ این مقالات بسیار کمک کردند و من از سال ۱۳۸۷ افتخار همکاری با ایشان را به عنوان دانشجو و همکار دارم و حضور ایشان بسیار کمک‌کننده بوده است.

چهره برتر رویداد ملی سرآمدان علمی کشور همچنین از مسئولان دانشگاه علوم پزشکی مشهد تشکر نموده و اظهار کرد: از متولیان امر در دانشگاه علوم پزشکی مشهد به خصوص معاونت پژوهشی دانشگاه جناب آقای دکتر تفقدی و ریاست محترم دانشکده خانم دکتر رضوی تشکر می‌کنم که شرایط را طوری فراهم کردند تا بتوان فعالیت‌های بسیار خوبی انجام داد و همیشه از پژوهش هر طور که توانستند حمایت کردند.

دکتر تقدیسی با اشاره به چالش ها و محدودیت‌های موجود افزود: همه بزرگواران در دانشگاه حداکثر توان خود را می‌گذارند و همه ما می‌دانیم یک سری محدودیت‌های منابع مالی هم هست، اما اگر تلاش مضاعفی انجام شود که حمایت‌های مالی به خصوص برای پرداخت گرنت طرح‌های تحقیقاتی و مواردی از این قبیل سریع‌تر انجام شود، به نظر من دانشگاه علوم پزشکی مشهد پتانسیل بسیار بالایی دارد ؛ چه از نظر اساتید برجسته و چه از نظر دانشجویان بسیار خوب که بتوانند در سطح کشور و بین‌المللی افتخارات بسیار بیشتری به دست آورند و با حمایت بیشتر، این هدف کاملاً در دسترس خواهد بود.

وی در پایان، از خانواده خود نیز قدردانی نموده و خاطرنشان کرد: زمانی یک فرد می‌تواند در کار خود موفق شود که آرامشی در خانواده و محیطش برقرار باشد و همسر من این شرایط را برایم فراهم نمود که به همین دلیل از ایشان بسیار سپاسگزارم.

 

آلودگی هوا، ویروس‌ها و مصرف خودسرانه دارو؛ عوامل اصلی تشدید بیماری‌های انسدادی ریه

فوق‌تخصص بیماری‌های ریوی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح انواع بیماری‌های انسدادی مزمن ریه، بر تفاوت آسم و برونشیت مزمن، نقش عفونت‌ها، آلودگی هوا، مصرف صحیح داروها، اهمیت واکسیناسیون و پرهیز از مصرف خودسرانه ویتامین D در کنترل و پیشگیری از تشدید این بیماری‌ها تأکید کرد.
دکتر مهناز مزدوریان، در گفتگو با وب دا با بیان اینکه بیماری‌های انسدادی مزمن ریه به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند، اظهار کرد: دسته اول شامل آسم است که عمدتاً در افراد جوان و غیرسیگاری دیده می‌شود و معمولاً در افرادی بروز می‌کند که سابقه حساسیت راه‌های هوایی یا اگزمای پوستی دارند. دسته دوم بیمارانی هستند که اغلب سیگاری‌اند یا مصرف قلیان، اپیوم و مواد مخدر دارند که این گروه بیشتر دچار برونشیت مزمن می‌شوند و این دو، شایع‌ترین بیماری‌های ریوی انسدادی محسوب می‌شوند.

وی افزود: اساس و پاتولوژی این بیماری‌ها به این صورت است که راه‌های هوایی نسبت به افراد نرمال کوچک‌تر و باریک‌تر می‌شوند و در نتیجه ورود و خروج هوا برای تهویه به سختی انجام می‌گیرد. در چنین شرایطی اگر عواملی مانند ویروس‌ها از جمله آنفلوآنزا، آدنوویروس، ویروس RSV یا کووید ۱۹ و یا حتی باکتری‌ها باعث ایجاد التهاب و عفونت شوند، تنگی راه‌های هوایی تشدید شده و بیمار دچار علائم تنفسی مانند افزایش خس‌خس سینه، تنگی نفس و سرفه‌های ممتد یا شبانه می‌شود.

این فوق تخصص بیماری‌های ریوی در ادامه با اشاره به تشدید آسم گفت: در بیماران مبتلا به آسم، عامل اصلی تشدید بیماری معمولاً ویروس‌ها هستند و به هیچ عنوان مصرف آنتی‌بیوتیک به صورت روتین توصیه نمی‌شود، مگر در مواردی که بیماری طولانی شده یا فرد همزمان دچار سینوزیت باشد. در فاز حاد بیماری، استفاده از اسپری‌ها توصیه می‌شود که شامل داروهای برونکودیلاتور برای باز شدن برونش‌ها و همچنین اسپری‌های حاوی کورتیکواستروئید یا کورتون‌های استنشاقی هستند.

فوق تخصص بیماری‌های ریوی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در مقابل، درباره برونشیت مزمن و بیماری‌های انسدادی مزمن ریه توضیح داد: در این بیماران علت تشدید اغلب عفونت‌های باکتریایی است، بنابراین علاوه بر استفاده از اسپری‌ها، مصرف کورتون به صورت خوراکی با دوز مشخص و کورتون استنشاقی لازم است و حتماً باید آنتی‌بیوتیک نیز دریافت کنند.

دکتر مزدوریان به نقش ویتامین D در بیماری‌های تنفسی اشاره کرد و گفت: نقش ویتامین D در تشدید برخی بیماری‌های تنفسی مانند آسم و بیماری‌های انسدادی مزمن ریه اثبات شده و افرادی که دچار کمبود ویتامین D هستند که منبع اصلی آن نور خورشید است، معمولاً تشدید بیماری را تجربه می‌کنند. با این حال، پس از پاندمی کووید ۱۹ شاهد مصرف خودسرانه و بیش از حد قرص‌های ویتامینی به‌ویژه ویتامین D هستیم که به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

وی تأکید کرد: از بیماران می‌خواهیم حتماً سطح ویتامین D خود را بررسی کنند، زیرا در بسیاری از موارد دوزهای بالای این ویتامین می‌تواند سمی باشد. در صورتی که سطح ویتامین D پایین باشد، بسته به میزان کمبود، مکمل‌ها به صورت آمپول تزریقی یا قرص‌های ۵۰ هزار واحدی به شکل هفتگی یا ماهانه تجویز می‌شود. سطح قابل قبول ویتامین D حدود ۳۰ است و سطوح بالاتر از ۱۰۰ می‌تواند به سمت مسمومیت پیش برود. بیمارانی که سطح زیر ۳۰ دارند باید تحت درمان با مکمل‌های دارویی قرار بگیرند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش عوامل محیطی خاطرنشان کرد: آلودگی هوا، ویروس‌ها و باکتری‌ها نقش بسیار مهمی در تشدید بیماری‌های حاد تنفسی دارند. یکی از راهکارهای مهم برای این بیماران، به‌ویژه گروه‌های پرخطر شامل سالمندان و افرادی با بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های انسدادی مزمن ریه، تزریق سالانه واکسن آنفلوآنزا در شهریور و مهرماه است. همچنین واکسن پنوموکوک بسته به شرایط و نظر پزشک هر سه تا پنج سال یک‌بار باید تکرار شود.

وی در پایان با تأکید بر اثرات اثبات‌شده آلودگی هوا گفت: آلودگی هوا هم می‌تواند باعث تشدید بیماری‌های انسدادی مزمن ریه شود و هم خود عامل ایجاد بیماری‌های تنفسی باشد. به همین دلیل اکیداً توصیه می‌شود در روزهای آلوده، بیماران تنفسی از حضور در فضای باز، ورزش در هوای آزاد و ترددهای غیرضروری خودداری کنند و در صورت لزوم حتماً از ماسک استفاده کنند تا وضعیت ریوی آن‌ها از حالت ثبات خارج نشود.

 

سلامت با طعم خلاقیت؛ جشنواره غذای بانوان دانشگاه، همزمان با ایام گرامیداشت مقام زن و مادر برگزار شد

جشنواره غذا به مناسبت هفته گرامیداشت زن و مقام مادر، با حضور بانوان دانشگاه و با همکاری امور بانوان دانشگاه و دانشکده طب ایرانی و مکمل برگزار شد.

به گزارش وب دا، در این جشنواره که با هدف ترویج تغذیه سالم، معرفی سبک زندگی مبتنی بر طب ایرانی و ایجاد فضایی شاد و بانشاط میان بانوان دانشگاه برگزار شد، شرکت‌کنندگان در رقابتی همدلانه به ارائه انواع غذا، پیش‌غذا، دسر و شیرینی خانگی ارائه پرداختند.

آثار ارائه‌شده بر اساس معیارهای مختلفی همچون سلامت و تازگی مواد اولیه، جذابیت بصری ، طعم مناسب و... مورد ارزیابی قرار گرفت و در پایان ضمن معرفی برگزیدگان جشنواره جوایز ارزنده ای به ایشان اهدا خواهد شد.

تأکید بر نقش محوری زنان در تغذیه سالم خانواده

دکتر نغمه رزاقی، مشاور رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در امور بانوان، در بخش سخنرانی این جشنواره با اشاره به نقش مهم زنان در سلامت تغذیه خانواده گفت: یکی از مسئولیت‌های مهمی که بر دوش بانوان قرار دارد، مدیریت تغذیه خانواده است و ذوق و سلیقه زنان در تهیه غذا، علاوه بر ایجاد صمیمیت و شادی در خانه، می‌تواند به‌شرط انتخاب مواد سالم، به بهبود سبک زندگی خانواده کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: برخلاف باور عمومی، همه غذاهای خوشمزه ناسالم نیستند و اگر کمی مطالعه و دقت داشته باشیم، می‌توانیم غذاهایی تهیه کنیم که هم جذاب باشند و هم سالم.

وی همچنین گفت: یکی از معیارهای مهم داوری در جشنواره نیز همین موضوع یعنی استفاده از مواد اولیه سالم و توجه به سلامت خانواده بود و حتی برخی شرکت‌کنندگان به‌جای خامه یا شکلات از تزئینات سالم‌تری مانند گل‌سرخ استفاده کرده بودند که علاوه بر زیبایی، خواص زیادی هم دارد.

دکتر رزاقی با تأکید بر اهمیت نقش تغذیه در پیشگیری از بیماری‌ها ادامه داد: طب ایرانی بیش از آنکه درمان‌محور باشد، بر پیشگیری تمرکز دارد. اگر سبک زندگی و تغذیه‌مان را درست تنظیم کنیم، می‌توانیم از بسیاری بیماری‌ها مانند دیابت و بیماری‌های قلبی پیشگیری کنیم. لذا مادر خانواده با برنامه‌ریزی غذایی هوشمندانه می‌تواند بهترین خدمت را به سلامت خانه ارائه دهد و این نقش ارزشمند واقعاً قابل جبران نیست.

وی اضافه کرد: هدف اصلی این برنامه تنها نمایش مهارت‌های آشپزی نبوده، بلکه ارتقای آگاهی درباره تغذیه سالم و بهره‌گیری از آموزه‌های طب ایرانی در سبک زندگی امروز است.

یادآور می شود: این رویداد در مجتمع آموزشی خوارزمی، سالن جلسات دانشکده طب ایرانی و مکمل برگزار گردید.

 

از کاخک تا کلاس‌های دانشگاه؛ روایت یک عمر تدریس، تعهد و دغدغه های فرهنگ

وب دا: گاهی پشت عنوان‌های رسمی و مسئولیت‌های دانشگاهی، داستانی بلند از تجربه، صبوری و باور نهفته است؛ داستانی که از کودکی در شهری کوچک آغاز می‌شود و به سال‌ها تدریس، مدیریت و همراهی با نسل‌های مختلف دانشجو می‌رسد. حجت‌الاسلام والمسلمین سید مرتضی اسدی کاخکی، مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد، زندگی و مسیر علمی خود را در پیوندی عمیق با حوزه، دانشگاه و خانواده روایت می‌کند و از سال‌هایی می‌گوید که مسیر زندگی‌اش را شکل داده‌اند؛ از کودکی در کاخک گناباد تا سال‌ها تدریس و مدیریت در دانشگاه علوم پزشکی مشهد.

مدیر گروه معارف این دانشگاه و مسئول اسبق نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، روایتش را از همان ابتدا آغاز می‌کند؛ از تولد در سال ۱۳۳۹، در شهری کوچک که نامش هنوز در فامیل خانوادگی‌شان زنده است. او تعریف می‌کند که سال ۱۳۴۶ به همراه خانواده به مشهد آمدند و تنها یک سال بعد، زلزله‌ای مهیب کاخک را لرزاند؛ زمانی که او هنوز دانش‌آموز دبستان بود. شاید همان جابه‌جایی زودهنگام، سرنوشت دیگری را برایش رقم زد. فضایی مذهبی، خانواده‌ای روحانی و علاقه‌ای که از همان سال‌ها در دلش شکل گرفت، باعث شد پس از پایان دوره ابتدایی، راه حوزه را در پیش بگیرد. تحصیل علوم دینی را در مشهد و در مدرسه مرحوم آیت‌الله میلانی آغاز کرد و سال‌ها در فضای حوزه ماند.

همزمان با تحولات انقلاب اسلامی و پس از آن انقلاب فرهنگی، مسیر تازه‌ای پیش روی طلبه جوان باز شد. هنوز امام(ره) در قید حیات بودند که با پیشنهاد یکی از دوستان دانشگاهی، پایش به کلاس‌های معارف باز شد؛ زمانی که ارائه دروس معارف بر عهده جهاد دانشگاهی بود. خودش می‌گوید عصرها، در کنار تحصیل حوزوی، یکی دو کلاس معارف تدریس می‌کرد و سال‌های ۶۳ و ۶۴، آغاز جدی این مسیر بود؛ مسیری که بعدها بخش مهمی از هویت حرفه‌ای او شد.

چند سال بعد، راهی قم شد؛ چهار سال اقامت، تحصیل همزمان و تدریس، و در نهایت ادامه تحصیل در دانشگاه قم تا مقطع کارشناسی ارشد. بازگشتش به مشهد در سال ۱۳۷۸، با مسئولیتی تازه همراه شد. به توصیه مرحوم حجت‌الاسلام ترابی، مسئولیت نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی مشهد به او سپرده شد؛ مسئولیتی که حدود ۱۶ سال ادامه یافت. در این سال‌ها، تدریس را هم کنار نگذاشت و همزمان عضو رسمی گروه معارف شد.

پس از پایان مسئولیت در نهاد در سال ۱۳۹۴، بار دیگر مسئولیتی دیگر بر دوشش گذاشته شد؛ مدیریت گروه معارف. گروهی با ۱۰ استاد که به گفته خودش، همگی از نظر علمی و جایگاه، بالاتر از او هستند، اما مسئولیت هماهنگی و مدیریت به او سپرده شده است. نزدیک به ۱۰ سال است که این مسئولیت را بر عهده دارد و می‌گوید هر زمان که دوستان دیگر آماده باشند، بدون تردید آن را واگذار خواهد کرد.

زندگی شخصی‌اش نیز کم‌فراز و نشیب نداشته است. ازدواج در سال ۶۱ و در بحبوحه جنگ، با همه سختی‌ها؛ بی‌نفتی، نبود امکانات، نداشتن خودرو. همسرش آن زمان دانش‌آموز سال دوم دبیرستان بود، اما با وجود همه دشواری‌ها، تحصیل را ادامه داد، لیسانس گرفت، معلم شد و بعدها به مدیریت دبیرستان رسید. حالا اگرچه بازنشسته است، اما فعالیتش همچنان ادامه دارد. آن‌ها چهار فرزند دارند؛ دو پسر و دو دختر، و یکی از فرزندانشان مسیر علوم پزشکی را انتخاب کرده و به تخصص رسیده است.

او در اوقات فراغت، از سفرهای خانوادگی، پیاده‌روی و گاهی استخر دانشگاه می‌گوید. با لبخند اضافه می‌کند که در این سن، ورزش دیگر مستحب نیست، واجب است؛ هرچند برنامه منظم همیشه ممکن نمی‌شود، اما تحرک را برای خود ضروری می‌داند.

در پایان، وقتی صحبت به فضای دانشگاه و نقش معارف می‌رسد، نگاهش عمیق‌تر می‌شود. او تأکید می‌کند که دروس معارف نباید فقط به‌عنوان آموزش‌های نظری دیده شوند و به باورش، هدف اصلی این درس‌ها حضور خدا در زندگی دانشجو، تقویت اخلاق و معنا بخشیدن به زیست فردی و اجتماعی است. رسیدن به این اهداف، نیازمند همکاری، همفکری و استفاده از ظرفیت علمی و فکری استادان است.

اشاره‌اش به ۲۷ آذر، سالروز شهادت شهید مفتح و روز وحدت حوزه و دانشگاه، معنای ویژه‌ای دارد. او می‌گوید اگر روحانیون و استادان دانشگاه به تفاهم برسند، یکدیگر را درک و قبول کنند، تحقق اهداف فرهنگی و تربیتی دانشگاه بسیار آسان‌تر خواهد شد. به اعتقاد این استاد پیشکسوت، جای همکاری و همفکری بسیار است و می‌توان از علم، تجربه و روش‌های نوین استادان صاحب‌نظر برای تقویت فضای دانشگاه بهره گرفت؛ مسیری که همچنان ادامه دارد.

 

دانشجوی دکترای باکتری‌شناسی پزشکی:

آموزه های نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه؛ در کنار قرآن کریم راهنمای زندگی علمی و شخصی من هستند

در میان انبوه دروس تخصصی و پیچیدگی‌های رشته باکتری‌شناسی پزشکی، برای زهرا صفاییان، دانشجوی ترم دومی دکتری، کتب آسمانی نه تنها یک مأمن، بلکه نقشه راه زندگی و موفقیت‌های علمی بوده‌اند. این فعال قرآنی که اخیراً در چهل و هشتمین دوره مسابقات بین‌المللی قرآن کریم (بالاترین سطح مسابقات کشور) به رتبه پنجم دست یافته است، روایت می‌کند که چگونه حکمت‌های نهج‌البلاغه و دعاهای صحیفه سجادیه، او را در مسیر علمی و مبارزه با نفس یاری کردند.

زهرا صفاییان، که موفقیت اخیرش در آذرماه قم حاصل حضور در مرحله نهایی مسابقات سراسری بود، با اشاره به جایگاه این رقابت‌ها، می‌گوید: «این مسابقات بالاترین سطح کشور است و حضوری در آن دستاورد بزرگی محسوب می‌شود.»

اما این تنها نقطه اوج فعالیت‌های قرآنی او نیست و بانوی جوان قرآنی، پیش از این نیز درخشش‌هایی در میادین دانشجویی داشته است؛ کسب رتبه اول کشوری در رشته صحیفه سجادیه و همچنین رتبه اول ملی در معارف نهج‌البلاغه در جشنواره قرآن و عترت دانشجویان، نشان می‌دهد که او تلاشی منسجم در فهم عمیق متون دینی داشته است.

" اخ القرآن و اخت القرآن" ؛ راهنمای عمل در دنیای امروز

وقتی از او درباره چگونگی این گرایش عمیق در میان مشغله‌های علوم پزشکی پرسیده می‌شود، کلامش به سمت " اخ القرآن " (برادر قرآن)، یعنی نهج‌البلاغه و " اخت القرآن" که همانا صحیفه سجادیه است، می‌رود.

صفاییان با نقل قولی از خطبه اول نهج‌البلاغه ادامه می دهد: "مولا علی (ع) در این کلام گهر بار می‌فرمایند : " ینحدر عنّی السّیل، و لا یرقی الیّ الطّیر " سیل خروشان علم و فضیلت از دامنه کوهسار وجودم سرازیر شده و در عین حال هیچ پرنده‌ای به کنه وجود من نمی‌رسد. " این کلام، عمق دانش و مقام ایشان را نشان می‌دهد و لذا حکمت‌های نهج‌البلاغه آنقدر شیفته‌کننده است که انسان نمی‌تواند از آن فاصله بگیرد؛ به خصوص وقتی در مشکلات روزمره، این حکمت‌ها به یاری‌ات می‌آیند و کار دنیا را نیز سامان می‌دهند."

درس بزرگ متقین: کوچک شمردن غیرخدا در چشم

از این فعال عرصه های قرآنی خواسته می‌شود تا تأثیرگذارترین فرمایش را ذکر کند و اینجاست که جمله مشهور خطبه متقین به میان می‌آید: «عظم الخالق فی انفسهم فصغر ما دونه فی اعینهم»، یعنی: «خالق در نفس آن‌ها بزرگ است، پس هر آنچه غیر از خالق است در نظرشان کوچک می‌آید.» صفاییان ادامه می‌دهد: «این جمله الگوی من است. اگر خالق در چشم ما بزرگ باشد، مشکلات دنیوی، سختی‌های درسی و وسوسه‌های نفس در برابر آن ناچیز به نظر می‌رسند.»

او همچنین به دعایی از امام سجاد (ع) اشاره می‌کند که دقیقاً مکمل این اصل است: "دعایی هست که می‌فرماید: ‘خداوندا در نفس خودم مرا خار و ذلیل گردان و در چشم مردم مرا بزرگ بدار.’ اگر انسان بتواند با نفسش بجنگد و خودش را بزرگ نبیند، خداوند او را در چشم مردم بزرگ خواهد کرد."

توصیه‌ای به دانشجویان علوم پزشکی: زمان معنویات را اصلی بدانید

خانم صفاییان به عنوان دانشجویی که هم درگیر دنیای میکروب‌ شناسی و هم با معارف قرآنی زیسته، توصیه‌ای ویژه به هم‌رشته‌ای‌های خود دارد: " بچه‌های علوم پزشکی کمی تک‌بعدی می‌شوند و کمتر فرصت می‌کنند با این معارف انس بگیرند. اما من توصیه می‌کنم که بچه‌ها دقیقاً همان‌طور که برای تفریح و استراحت برنامه می‌ریزند، یک زمان اصلی را هم برای پرورش روح و معنویات خود اختصاص دهند. این کار را نباید به عنوان یک کار جانبی دید. او تأثیر این انس را این‌گونه خلاصه می‌کند: "وقتی این کار را انجام دهید، خودتان در کارهای روزمره و درسی متوجه خواهید شد که چقدر صبورتر می‌شوید و چقدر کمتر در برابر مشکلات کم می‌آورید".

بنیان خانواده: جایی که مسیر معنویت آغاز شد

اما این مسیر موفقیت زمینه هایی نیز داشته و زهرا صفاییان بویژه نقش خانواده را در این رابطه محوری می‌داند: " از کودکی فضای خانه ما معنوی بود و گرایش به قرآن داشتیم. پدر و مادر عزیزم این فضا را ایجاد کردند و خدا را شکر این پایه و اساس باعث شد که از نوجوانی در مسابقات مدرسه شرکت کنم و وقتی به دانشگاه رسیدم، این مسابقات دانشجویی مرا بیشتر به سمت نهج‌البلاغه سوق داد."

این فعال عرصه های قرآنی در پایان از تمام کسانی که در این مسیر یار و یاور او بودند، از جمله رابطان قرآنی و اساتید، قدردانی کرد.

روایتی از پیوند علم و معنویت؛ تجربه یک دانشجوی پزشکی از انس با قرآن، دعا و مداحی

وب دا: الهام ممدوحی، دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از پیوند عمیق خود با فضای قرآن، دعا و مداحی می‌گوید؛ پیوندی که از سال‌های نوجوانی شکل گرفته و امروز به یکی از منابع اصلی آرامش و انگیزه او در مسیر تحصیل تبدیل شده است.

او متولد سال ۱۳۸۲ در شهر مقدس مشهد است و از مقطع هفتم وارد مدرسه فرزانگان شد. ممدوحی نخستین تجربه‌های قرآنی خود را از همان دوران مدرسه آغاز کرد و یک‌بار در مسابقات قرآن در سطح ناحیه شرکت داشت. در دوران دبیرستان نیز مدتی در کلاس‌های ترتیل قرآن حضور یافت، هرچند به دلیل مشغله‌های کنکور نتوانست این مسیر را به‌طور مستمر ادامه دهد. با این حال، فعالیت در حوزه مداحی از همان سال‌ها در فضای مدرسه همراه او بوده است.

این دانشجوی پزشکی، انس با قرآن و دعا را عاملی مؤثر در شکل‌گیری روحیات خود می‌داند و معتقد است این ارتباط معنوی نقش مهمی در عبور از شرایط سخت تحصیلی، به‌ویژه دوران کنکور، داشته است. او می‌گوید: «در سال دوازدهم هر صبح روزم را با دعای “الهی عظم البلاء” شروع می‌کردم و هر زمان که دچار غم یا اضطراب می‌شدم دوباره به همین دعا پناه می‌بردم.» به گفته او، زمزمه دعاها و مداحی‌ها در لحظات دشوار، آرامشی عمیق برایش به همراه داشته است.

ممدوحی نقش خانواده را نیز در شکل‌گیری این مسیر معنوی پررنگ می‌داند؛ پدری که در زمینه‌های قرآنی فعالیت داشته و پدربزرگی که جلسات قرآن را در خانه برگزار می‌کرده است. به باور او، این فضا باعث شده انس با قرآن و دعا پیش از ورود به دانشگاه در زندگی‌اش نهادینه شود. همچنین او می گوید مادرم بهترین مشوق من در این مسیر بوده است.

این دانشجوی علوم پزشکی امسال در رشته آوایی، که مداحی یکی از زمینه‌های آن است، موفق به کسب رتبه شد. او با اشاره به اینکه مداحی برای نخستین‌بار در بخش دانشجویی مسابقات برگزار شده، تأکید می‌کند که فعالیت در این حوزه در کنار تحصیل پزشکی، نه‌تنها مانعی ایجاد نکرده بلکه به آرامش و تمرکز او کمک کرده است. به گفته وی، ذکر و توسل همراه با مداحی، منبعی برای تسکین روح و کاهش استرس‌های تحصیلی بوده است.

ممدوحی درباره ذکرها و دعاهای مورد علاقه‌اش نیز می‌گوید: «یاد و ذکر امام زمان(عج) همیشه به من آرامش می‌دهد و در دوران کنکور خیلی کمکم کرد. دعای عهد را هم حدود دو سه سالی است که می‌خوانم و ارتباط خوبی با آن برقرار کرده‌ام.»

وی در پایان، توصیه‌ای به دانشجویان علوم پزشکی دارد و معتقد است نگاه تک‌بعدی به تحصیل می‌تواند مانع رشد همه‌جانبه شود. به گفته او، شرکت و موفقیت در حوزه های مختلف تناقضی با یکدیگر نداشته و با انگیزه و برنامه ریزی می توان در زمینه های دیگر نیز فعالیت داشت. او می گوید فعالیت‌های قرآنی و معنوی می‌توانند مکمل درس خواندن باشند. ممدوحی با اشاره به تجربه دوستان خود می‌افزاید: «حفظ و انس با قرآن هم حافظه را تقویت می‌کند و هم در زندگی و تحصیل اثرگذار است.

این دانشجوی پزشکی همچنین به فعالیت‌های کانون قرآن و عترت دانشکده پزشکی اشاره می‌کند و آن را فضایی فراگیر و مورد استقبال دانشجویان با سلایق مختلف می‌داند. ممدوحی معتقد است که تلاش‌های اخیر اعضای کانون باعث پررنگ‌تر شدن فعالیت‌ها و افزایش مسابقات قرآنی شده است؛ موضوعی که به باور او نیازمند معرفی و شناساندن بیشتر در فضای دانشگاه است.

روایتی از پیوند علم و معنویت؛ تجربه یک دانشجوی پزشکی از انس با قرآن، دعا و مداحی

وب دا: الهام ممدوحی، دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از پیوند و گرایش عمیق خود با فضای قرآن، دعا و مداحی می‌گوید؛ پیوندی که از سال‌های نوجوانی شکل گرفته و امروز به یکی از منابع اصلی آرامش و انگیزه او در مسیر تحصیل تبدیل شده است.

او متولد سال ۱۳۸۲ در شهر مقدس مشهد است و از مقطع ششم ابتدایی وارد مدرسه فرزانگان شد. ممدوحی نخستین تجربه‌های قرآنی خود را از همان دوران مدرسه آغاز کرد و یک‌بار در مسابقات قرآن در سطح ناحیه شرکت داشت. در دوران دبیرستان نیز مدتی در کلاس‌های ترتیل قرآن حضور یافت، هرچند به دلیل مشغله‌های کنکور نتوانست این مسیر را به‌طور مستمر ادامه دهد. با این حال، فعالیت در حوزه مداحی از همان سال‌ها در فضای مدرسه همراه او بوده است.

این دانشجوی پزشکی، انس با قرآن و دعا را عاملی مؤثر در شکل‌گیری روحیات خود می‌داند و معتقد است این ارتباط معنوی نقش مهمی در عبور از شرایط سخت تحصیلی، به‌ویژه دوران کنکور، داشته است. او می‌گوید: «در سال دوازدهم هر صبح روزم را با دعای “الهی عظم البلاء” شروع می‌کردم و هر زمان که دچار غم یا اضطراب می‌شدم دوباره به همین دعا پناه می‌بردم.» به گفته او، زمزمه دعاها و مداحی‌ها در لحظات دشوار، آرامشی عمیق برایش به همراه داشته است.

ممدوحی نقش خانواده را نیز در شکل‌گیری این مسیر معنوی پررنگ می‌داند؛ پدری که در زمینه‌های قرآنی فعالیت داشته و پدربزرگی که جلسات قرآن را در خانه برگزار می‌کرده است. به باور او، این فضا باعث شده انس با قرآن و دعا پیش از ورود به دانشگاه در زندگی‌اش نهادینه شود.

این دانشجوی علوم پزشکی امسال در رشته آوایی، که مداحی یکی از زمینه‌های آن است، موفق به کسب رتبه شد. او با اشاره به اینکه مداحی برای نخستین‌بار در بخش دانشجویی مسابقات برگزار شده، تأکید می‌کند که فعالیت در این حوزه در کنار تحصیل پزشکی، نه‌تنها مانعی ایجاد نکرده بلکه به آرامش و تمرکز او کمک کرده است. به گفته وی، ذکر و توسل همراه با مداحی، منبعی برای تسکین روح و کاهش استرس‌های تحصیلی بوده است.

ممدوحی درباره ذکرها و دعاهای مورد علاقه‌اش نیز می‌گوید: «یاد و ذکر امام زمان(عج) همیشه به من آرامش می‌دهد و در دوران کنکور خیلی کمکم کرد. دعای عهد را هم حدود دو سه سالی است که می‌خوانم و ارتباط خوبی با آن برقرار کرده‌ام.»

او در پایان، توصیه‌ای به دانشجویان علوم پزشکی دارد و معتقد است نگاه تک‌بعدی به تحصیل می‌تواند مانع رشد همه‌جانبه شود. به گفته او، برخی دانشجویان تصور می‌کنند موفقیت در یک حوزه به معنای عدم موفقیت در حوزه‌های دیگر است، در حالی که فعالیت‌های قرآنی و معنوی می‌توانند مکمل درس خواندن باشند. ممدوحی با اشاره به تجربه دوستان خود می‌افزاید: «حفظ و انس با قرآن هم حافظه را تقویت می‌کند و هم در زندگی و تحصیل اثرگذار است.

این دانشجوی پزشکی همچنین به فعالیت‌های کانون قرآن و عترت دانشکده پزشکی اشاره می‌کند و آن را فضایی فراگیر و مورد استقبال دانشجویان با سلایق مختلف می‌داند. ممدوحی معتقد است که تلاش‌های دو سال اخیر اعضای کانون باعث پررنگ‌تر شدن فعالیت‌ها و افزایش مسابقات قرآنی شده است؛ موضوعی که به باور او نیازمند معرفی و شناساندن بیشتر در فضای دانشگاه است.

 

 

رعایت بهداشت دست و تهویه مناسب؛ مهم‌ترین راهکارهای محافظت کودکان در برابر ویروس‌های فصلی

عضو هیئت علمی در گروه بیماری های کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مهم‌ترین اقدام برای محافظت از کودکان در برابر عفونت‌های ویروسی فصلی در محیط منزل، رعایت دقیق بهداشت دست‌ها و تهویه مناسب است.

دکتر زهرا چایچی در گفتگو با وب دا، ضمن تأکید بر ضرورت رعایت اصول بهداشتی پایه برای مقابله با ویروس‌های فصلی اظهار کرد:  شست‌وشوی دست با آب و صابون به مدت حداقل ۲۰ ثانیه، به‌ویژه پس از بازگشت از محیط بیرون یا مدرسه، پیش از صرف غذا و پس از عطسه یا سرفه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی ادامه داد: در مواردی که آب و صابون در دسترس نیست، استفاده از محلول‌های ضدعفونی‌کننده دست با غلظت حداقل ۶۰ درصد الکل توصیه می‌شود.

دکتر چایچی با اشاره به شیوه صحیح کنترل ترشحات تنفسی در کودکان تأکید کرد: به کودکان باید آموزش داده شود هنگام عطسه یا سرفه، با استفاده از آرنج یا دستمال جلوی دهان و بینی خود را بگیرند و پس از آن حتماً دست‌هایشان را بشویند.

به گفته این عضو هیئت علمی، پرهیز از لمس صورت با دست‌های آلوده نیز نقش قابل توجهی در کاهش انتقال ویروس‌ها دارد و کودکان باید یاد بگیرند از تماس مستقیم با چشم، بینی و دهان خودداری کنند، به‌ویژه پس از لمس سطوحی که در تماس عموم مردم است، مانند دستگیره درها، نرده‌های پله یا دکمه آسانسور.

وی با اشاره به اهمیت وضعیت محیط زندگی گفت: تهویه مناسب یکی از محورهای کلیدی در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های ویروسی است. لازم است در طول روز چند ساعت پنجره‌ها باز گذاشته شود تا جریان هوای تازه برقرار گردد؛ چه در منزل و چه در محیط‌های آموزشی.

لزوم استراحت کودک در زمان بیماری

دکتر چایچی ادامه داد: در صورت ابتلای کودک به بیماری‌های فصلی، ماندن در خانه تا بهبودی کامل ضروری است. کودک باید تا زمانی که همه علائم رو به بهبود بوده و حداقل ۲۴ ساعت بدون تب باشد، از حضور در جمع خودداری کند.

وی همچنین بر اهمیت سبک زندگی سالم در تقویت سیستم ایمنی تأکید کرد و گفت: خواب کافی، تغذیه متنوع و سالم، فعالیت بدنی منظم و مصرف مایعات کافی، از جمله آب و انواع میوه‌های رنگارنگ فصلی سرشار از آنتی‌اکسیدان، نقش به‌سزایی در تقویت مقاومت بدن کودکان دارد.

توصیه‌های تغذیه‌ای و مکمل‌ها

به گفته دکتر چایچی، تقویت سیستم ایمنی کودکان تنها به دریافت ویتامین D محدود نیست و سایر ریزمغذی‌ها نیز اثرگذارند. وی توضیح داد: سطوح بالاتر ویتامین C با کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های تنفسی در کودکان ارتباط دارد. همچنین مصرف پروبیوتیک‌ها در برخی مطالعات موجب کاهش شدت و دفعات بروز عفونت‌های تنفسی گزارش شده است، هرچند تأثیر آن‌ها بسته به نوع سویه مورد استفاده متفاوت است.

وی افزود: درباره روی (زینک) نیز شواهدی مبنی بر بهبود یا پیشگیری از علائم تنفسی وجود دارد، هرچند نتایج برخی پژوهش‌ها در این زمینه متناقض است. در هر صورت، مصرف این مکمل‌ها باید صرفاً با تجویز و زیر نظر پزشک انجام شود، زیرا دوز مصرفی آنها بر اساس سن و وزن کودک متفاوت است.

دکتر چایچی خاطرنشان کرد: در صورتی که ویتامین‌ها و مواد مغذی از طریق رژیم غذایی روزانه به‌ویژه با مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه تأمین نشود، استفاده از مکمل‌ها تنها با نظر پزشک مجاز است.

واکسن آنفلوآنزا برای تمام کودکان بالای ۶ ماه

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان یادآور شد: تزریق واکسن آنفلوآنزا برای تمامی کودکان ۶ ماهه و بالاتر توصیه می‌شود، به‌ویژه برای کودکانی که دارای بیماری‌های مزمن ریوی یا هرگونه اختلالی هستند که منجر به نقص ایمنی می‌شود.

 

 

فعالیت پزشکی در کنار حفظ قرآن؛ سبک رفتاری که نگاه فعال برتر قرآنی به زندگی را، معنایی زیباتر بخشید

وب دا: داستان زندگی او از دل مناطق زیبا و سرسبز شهرستان بهشهر ( مازندران) آغاز می‌شود؛ شهری که در آن دکتر معصومه زیبنده، ( متولد ۱۳۷۴ ) بدنیا آمد، دوران کودکی و نوجوانی‌اش را سپری کرد و سال ۱۳۹۳ با قبولی در رشته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد قدم در مسیر تخصصی طبابت گذاشت و از همان زمان تاکنون، در مشهد و در جوار آستان مقدس امام رضا(ع) زندگی می‌کند. امروز نیز دانشجوی تخصص طب سوزنی است و مسیر حرفه‌ای‌اش همچنان در این شهر ادامه دارد.

نقطه عطف زندگی خانم زیبنده به سال ۱۳۸۲ بازمی‌گردد؛ زمانی که تنها ۸ سال داشت و با همت و حمایت‌های مادرش حفظ قرآن را آغاز کرد و ثمره تلاش‌های آن سال‌ها این بود که تا ۱۴ سالگی موفق شد ۲۲ جزء قرآن را حفظ کند. هرچند پس از آن، مشغله‌های درسی، المپیاد، کنکور، ورود به دانشکده پزشکی، تشکیل خانواده و تولد فرزندانش فرصتی برای ادامه حفظ جدید باقی نگذاشت، اما مسیر شرکت در مسابقات قرآنی از همان ۸ سالگی تا امروز همچنان برای او زنده و فعال مانده است؛ مسیری که هر سال با افتخارآفرینی و کسب رتبه در جشنواره‌ها و رقابت‌های مختلف همراه بوده است.

او همواره ایمان دارد که قرآن، به‌ویژه حفظ آیات الهی، در سخت‌ترین و پرتلاطم‌ترین لحظات زندگی‌اش نقشی عمیق و آرام‌بخش داشته است. در انتخاب جهت‌گیری‌های مهم زندگی، مسیر تحصیلی، مسیر شغلی، انتخاب شریک زندگی و حتی تربیت فرزندانش، قرآن برای او همچون راهنمایی دلسوز و چراغی روشن عمل کرده است؛ همراهی که هرگز او را تنها نگذاشته و راه را برایش هموار کرده است.

از سال‌های دانش‌آموزی، همواره پیش‌قدم فعالیت‌های قرآنی در سطح کشوری بود و در دوران دانشگاه نیز این مسیر را در قالب فعالیت در کانون قرآن و عترت با هدف نشر آموزه‌های قرآنی میان دانشجویان ادامه داد. شرکت در مسابقات قرآنی همیشه بخشی ثابت از فعالیت‌های سالانه او بوده است؛ به‌گونه‌ای که موفقیت‌های مختلف در سطوح شهرستانی، استانی، منطقه‌ای، کشوری و ملی را در کارنامه دارد؛ از مسابقات محلی گرفته تا قرآن و عترت دانش‌آموزی، سمپاد، اوقاف و قرآن و عترت دانشجویی.

در نگاه او، خانواده نقشی پررنگ در همراهی با قرآن دارد؛ چه در سال‌هایی که خود دانش‌آموز بود و با حمایت‌های بی‌دریغ مادرش قدم در این مسیر گذاشت، و چه اکنون که در مقام مادر، بیش از پیش به اهمیت حضور آیات الهی در فضای خانه و نقش آن در تربیت فرزندان واقف است. برای او، استفاده از آموزه‌های قرآن و جاری‌ساختن آن در رنگ و بوی زندگی خانوادگی، اصلی جدایی‌ناپذیر از تربیت فرزندان و رساندن آن‌ها به کمال است.

آرزوی قلبی‌اش روشن و صمیمانه است؛ این‌که بتواند روزی حفظ قرآن را به اتمام برساند و حق این محفوظات را با بندگی شایسته و کامل ادا کند. او همچنین می‌خواهد قرآن را آن‌گونه که فطرت کودکانش مشتاق آن است، در زندگی‌شان جاری سازد تا آنان نیز در سایه این نعمت الهی، مسیر بندگی را با آرامش طی کنند و به کمال نهایی برسند.

یکی از توصیه‌هایی که همواره سرلوحه زندگی او بوده، آیه‌ای از قرآن کریم است: " فَإِذا فَرَغتَ فانصَب" ؛ آیه‌ای که رهبر انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، معنای آن را چنین بیان کرده‌اند: وقتی کاری را تمام کردی، تازه به پا خیز و کار بعدی را آغاز کن؛ توقف وجود ندارد. (۱۳۹۱/۰۶/۲۸) و پس از آن، آیه دیگری که جهت مسیر او را روشن‌تر کرده است: "وَ إِلى‌ رَبِّكَ فَارْغَبْ "؛ آیه‌ای که یادآور می‌شود همه تلاش‌ها باید جهت الهی داشته باشد و پیمودن راه خدا باید عاشقانه و همراه با رغبت باشد…و هو أرحم الراحمین.

 

روایت استاد آناتومیست جوان، از تجربه‌های آموزشی، پژوهشی و بالینی

دکتر شایان وفایی، متولد فروردین ۱۳۷۱ در بجنورد، مسیر تحصیلی‌اش را از همین شهر آغاز کرد؛ شهری که دوران ابتدایی تا دبیرستانش را در آن گذراند و نخستین علاقه‌مندی‌ها به علم و آموزش در همان سال‌ها در او شکل گرفت. سال ۱۳۸۹ نقطه عطفی در زندگی علمی او بود؛ زمانی که وارد دانشگاه شد و فعالیتش را در گروه علوم تشریح، زیر نظر دکتر ابراهیم‌زاده آغاز کرد، استادی که به گفته خودش، نقش پررنگی در شکل‌گیری نگاه علمی و انتخاب مسیر آینده‌اش داشت.

پس از پایان دوره کارشناسی و ارشد، وفایی برای دوره دکترای تخصصی علوم تشریح راهی دانشگاه علوم پزشکی کرمان شد؛ جایی که این بار نیز حضور استادانی چون دکتر نعمت‌اللهی و دکتر افتخار مسیر او را روشن‌تر کرد. او می‌گوید این سه استاد " ابراهیم‌زاده، نعمت‌اللهی و افتخار " در شکل‌گیری شخصیت علمی و حتی شخصی او نقشی غیرقابل انکار داشته‌اند.

دکتر وفایی که امروز به‌عنوان عضو هیئت علمی شناخته می‌شود، از همان ابتدای ورود به دانشگاه هدف روشنی داشت: آموزش. علاقه‌ای که ریشه‌اش به سال‌هایی برمی‌گردد که او به‌عنوان مربی و امدادگر در جمعیت هلال‌احمر خراسان‌شمالی فعالیت می‌کرد. سال‌هایی که نخستین تجربه‌های تدریس و انتقال دانش در او شکل گرفت. " اینکه می‌دیدم یک نفر علمش را با دیگران تقسیم می‌کند، برایم جذاب بود؛ انگار دانسته‌هایش را شریک می‌شود… همیشه آرزو داشتم روزی من هم چنین نقشی داشته باشم".

از میان سه ضلع فعالیت دانشگاهی " آموزش، پژوهش و درمان " وفایی، آموزش و پژوهش را اولویت‌های اصلی خود می‌داند. او معتقد است پژوهش نه‌تنها مسیر تولید علم است، بلکه نوعی تجربه زیسته محسوب می‌شود: " نشستن پشت میکروسکوپ و دیدن دنیای سلول‌ها خودش یک درس زندگی است."

در کنار همه این‌ها، نقش خانواده نیز برای او پررنگ بوده است. همسرش، که از دوران دانشگاه همراه او بوده، یکی از مهم‌ترین مشوق‌های ادامه مسیر علمی‌اش بوده. ازدواج آن‌ها در سال ۱۳۹۴ شکل گرفت؛ زمانی که هر دو در حال طی مسیر دانشگاهی خود بودند.

وفایی به رشته علوم تشریح، رشته تخصصی خود، با نگاهی عاشقانه و دقیق اشاره می‌کند. او رشته‌اش را " علمی بزرگ و جامع» می‌داند؛ علمی که از آناتومی گراس و میکروسکوپی تا بافت‌شناسی و جنین‌شناسی را دربر می‌گیرد. به باور او، امروز آناتومی نه‌تنها یک دانش پایه در علوم پزشکی است، بلکه نقشی پررنگ در درمان، سلول‌درمانی، علوم اعصاب و حتی پزشکی بازساختی دارد. " آناتومی هیچ‌وقت علوم پزشکی را رها نمی‌کند. ما پلی هستیم میان پایه و بالین."

با وجود مشغله‌های علمی، او معتقد است که زندگی نباید تک‌بعدی پیش برود. مطالعه تاریخ، انسان‌شناسی، تکامل، شعر، کتاب خوب، فیلم خوب و معاشرت‌های درست، از جمله بخش‌هایی‌اند که به گفته خودش برای رشد شخصیتی ضروری هستند. " آدم باید کنار کار علمی‌اش، خودش را هم رشد بدهد."

اما از نظر او، علم و دانشگاه دغدغه‌هایی هم دارند. مهم‌ترین خلأ از نگاه دکتر وفایی، نبود پیوند کافی میان علوم پایه و بالین است؛ پیوندی که به گفته او، باید عمیق‌تر و واقعی‌تر شود. او در کنار این مسئله به موضوع مهم‌تری نیز اشاره می‌کند: حمایت از پژوهش. " مواد مصرفی و دستگاه‌های ما دلاری‌اند، اما بودجه‌ها متناسب رشد نکرده‌اند. اگر پژوهش تقویت نشود، شاید در کوتاه‌مدت اثرش دیده نشود، اما در بلندمدت فاصله‌مان با دانشگاه‌های روز دنیا بیشتر می‌شود."

به باور او، پژوهش موتور محرکه دانشگاه است و دانشگاه بدون پژوهش، هویت اصلی خود " حرکت روی لبه علم" را از دست می‌دهد

 

 

تصویب اجرای کارگاه‌های مهارت‌های زندگی و غربالگری سلامت روان برای دانشجویان جدیدالورود

با موافقت شورای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اجرای کارگاه های مهارت‌های زندگی در برنامه ریزی آموزشی دانشجویان جدیدالورود و شرکت کلیه دستیاران جدیدالورود در غربالگری سلامت روان جهت معرفی به ارتقاء تصویب شد.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتگو با وب دا، پیرامون جزئیات این خبر اظهار کرد: در راستای توجه به ضرورت ارتقاء سلامت روان، اجتماعی و توانمندسازی فردی دانشجویان، با موافقت شورای آموزشی دانشگاه و برای اولین بار در دانشگاه، اجرای برنامه آموزش مهارت‌های زندگی در برنامه ریزی درسی دانشجویان جدیدالورود همه رشته ها در دانشگاه علوم پزشکی به تصویب رسید.

دکتر حمیده صمدی افزود: این برنامه با هدف تقویت توانایی‌های فردی، افزایش تاب‌آوری، بهبود مهارت‌های ارتباطی و پیشگیری از آسیب‌های روانی و اجتماعی طراحی و اجرا خواهد شد.

وی با تأکید بر نقش کلیدی مهارت‌های زندگی در موفقیت تحصیلی، سلامت روان و کیفیت زندگی دانشجویان، خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط خاص دوران دانشجویی، فشارهای تحصیلی، چالش‌های فردی و اجتماعی و تغییر سبک زندگی، آموزش مهارت‌هایی همچون مدیریت استرس، حل مسئله، تصمیم‌گیری آگاهانه، ارتباط مؤثر و خودآگاهی یک ضرورت انکارناپذیر است و لذا بر اساس این مصوبه، برنامه مهارت‌های زندگی به‌صورت کارگاه‌های آموزشی، دوره‌های حضوری و مجازی و با بهره‌گیری از روانشناسان مرکز مشاوره دانشگاه اجرا خواهد شد و تمامی دانشجویان جدیدالورود در کلیه رشته و در همه دانشکده ها در کنار دیگر دروس دانشگاهی از این آموزش‌ها بهره‌مند می شوند.

دکتر صمدی در ادامه افزود: از دیگر مصوبات شورای آموزشی دانشگاه تصویب الزام شرکت دستیاران جدیدالورود در برنامه ملی غربالگری سلامت روان جهت معرفی به ارتقا برای اولین بار در دانشگاه است و طبق این مصوبه، تمامی دستیاران جدیدالورود موظف‌اند در زمان تعیین‌شده در برنامه غربالگری سلامت روان شرکت نمایند.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه اضافه کرد: انجام این غربالگری به‌عنوان یکی از شرایط لازم برای معرفی به ارتقاء در نظر گرفته خواهد شد و این اقدام با هدف شناسایی به‌موقع مشکلات روان‌شناختی، پیشگیری از فرسودگی شغلی، کاهش فشارهای روانی و حمایت از سلامت روان دستیاران اجرایی می‌شود.

دکتر صمدی با اشاره به حساسیت و فشارهای بالای دوره دستیاری، خاطرنشان کرد: سلامت روان دستیاران نقش مستقیمی در کیفیت آموزش، ایمنی بیماران و ارائه خدمات درمانی دارد و اجرای این برنامه گامی مهم در جهت حمایت از سرمایه انسانی نظام سلامت محسوب می‌شود.

وی همچنین تأکید کرد: نتایج غربالگری با رعایت کامل اصول محرمانگی و اخلاق حرفه‌ای بررسی شده و در صورت نیاز، خدمات مشاوره‌ای و حمایتی لازم برای دستیاران پیش‌بینی خواهد شد.

دکتر صمدی در پایان اجرای هر دو برنامه را گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت روان، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و ایجاد محیطی پویا، سالم و حمایت‌گر برای دانشجویان و دستیاران دانسته و بر استمرار و توسعه این برنامه در سال‌های آینده تأکید کردند.

گفتگو با رتبه‌ی نخست رشته "ترجمه خوانی" در بخش دانشجویی بیست و نهمین جشنواره کشوری قرآن و عترت

امیررضا قانعی، دانشجوی سال ششم پزشکی و اهل قوچان، وقتی از مسیر قرآنی‌اش حرف می‌زند، لحنش شبیه کسی است که سال‌ها با یک همراه صمیمی زندگی کرده باشد؛ همراهی که از کودکی با او بوده و تا امروز در تمام تصمیم‌ها و فراز و فرودهای زندگی‌اش نقش داشته است.

این فعال جوان قرآنی که در کنکور سراسری رتبه ۲۸۶ کنکور تجربی منطقه دو را کسب نموده و از بهمن ۹۸ وارد دانشگاه علوم پزشکی مشهد شده، ریشه آشنایی‌اش با قرآن را در همان سال‌های ابتدایی زندگی می‌بیند؛ زمانی که هنوز مدرسه را درست نمی‌شناخت، اما حضور در جلسات قرآن، آموزش‌های تجوید، روخوانی و همراهی استاد مهدی فعال در قوچان سنگ‌بنای مسیر آینده‌اش شد. قانعی می‌گوید آنچه از آن دوران با خود آورد، بعدها سرمایه مهمی در مسابقات و حتی زندگی شخصی‌اش شد.

نخستین حضور جدی او در جشنواره‌های قرآنی به سال چهارم ابتدایی برمی‌گردد؛ پیشنهادی از سوی معاون پرورشی مدرسه‌اش که به کسب مقام در مسابقات آموزش و پرورش و اوقاف منجر شد. در دوران دبیرستان نیز فعالیت‌های قرآنی او گسترده‌تر شد؛ از مسابقات ترتیل گرفته تا رقابت‌های ویژه نماز که بخشی از آن به نگارش انشای ادبی درباره نماز اختصاص داشت و بخشی به قرائت صحیح آن. او در این دوره دو بار به مرحله کشوری راه یافت؛ یک‌بار در شیراز که رتبه هشتم را کسب کرد و بار دیگر در مشهد با رتبه پنجم.

ورود به دانشگاه با تعطیلی‌های کرونایی همراه شد و او دو سال از فضای دانشگاه دور بود. با این حال، دوباره مسیر جشنواره‌ها را یافت؛ ابتدا در رشته صحیح‌خوانی نماز که رتبه اول دانشگاه را برایش به همراه داشت و امسال در رشته‌ای که بیش از همه با روحیاتش سازگار بود: ترجمه‌خوانی قرآن.

قانعی توضیح می‌دهد که ترجمه‌خوانی شامل قرائت ترجمه فارسی با رعایت لحن، صحت واژگان و رساندن مفهوم است؛ مهارتی که به گفته او نیازمند توجه عمیق به معناست. او در این رشته ابتدا در مرحله دانشگاهی و سپس در جشنواره کشوری که امسال در زنجان برگزار شد، رتبه اول کشور را کسب کرد. اما برای او، اهمیت جشنواره‌ها فقط در مقام‌آوری نیست. می‌گوید هر بار حضور در کنار افراد فرهیخته، سفر به شهرهای مختلف و بودن در فضای معنوی جشنواره‌ها برایش تجربه‌هایی تازه و پربرکت رقم زده است.

او که در رشته پزشکی تحصیل می‌کند، بر این باور است که انس با مفاهیم قرآن نه تنها مانع درس‌خواندن نیست، بلکه پشتوانه‌ای پررنگ در مسیر انتخاب‌ها و عبور از دشواری‌هاست. قانعی می‌گوید: " در موقعیت‌های سخت زندگی، آن جهان‌بینی درست، آن پشتوانه معنوی، همیشه یاری‌گرم بوده."

مشوقان اصلی زندگی‌اش پدر و مادری هستند که هر دو معلم بوده‌اند. او قدردان این است که آن‌ها از کودکی مسیر قرآن را برایش هموار کردند و در تمام مراحل همراه او بوده‌اند. در کنار خانواده، نقش استاد مهدی فعال در شکل‌دهی دانش قرآنی اوست؛ استادی که به گفته دانشجوی جوان "حق بزرگی بر گردنش دارد".

قانعی برای دانشجویانی که شاید تلاوت حرفه‌ای نداشته باشند، راه را بسته نمی‌بیند و معتقد است تنوع رشته‌های جشنواره قرآن و عترت دانشگاه، امکان انتخاب برای هر نوع استعداد و علاقه‌ای را فراهم می‌کند. توصیه‌اش نیز همان چیزی است که بارها از بزرگان شنیده است: "حداقل روزی یک صفحه قرآن، همراه با توجه به معنا."
به باور او، وقتی این انس شکل بگیرد، آیات در لحظه‌های مختلف زندگی پیام‌های تازه‌ای برای انسان دارند؛ پیام‌هایی که گاه راه‌گشا و گاه پاسخ پرسشی درونی‌اند.

این روایت، داستان جوانی است که مسیر حرفه‌ای پزشکی را با سلوک معنوی قرآن پیوند زده و موفقیت‌هایش را نه فقط حاصل تلاش، که حاصل برکتی می‌داند که از همان سال‌های کودکی در دلش ریشه دوانده است.

 

گسترش قابل توجه فعالیت‌های درمانی و اجتماعی در گروه علوم اعصاب مشهد؛ طی سالهای اخیر

مدیر گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد ضمن تشریح آخرین دستاوردهای این گروه گفت: طی سال‌های اخیر، علوم اعصاب مشهد علاوه بر توسعه طرح‌های اجتماعی در حوزه سلامت روان، موفق به انجام نزدیک به ۴۰ جراحی فوق‌تخصصی صرع و گسترش همکاری‌های بین‌المللی در حوزه درمان‌های نوین شده است.

دکتر علی گرجی، در گفتگو با وب دا، با بیان اینکه گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در سال ۱۳۹۵ تأسیس شده است، خاطرنشان کرد: هرچند راه‌اندازی کامل این گروه یکی دو سالی زمان برد، اما از ابتدا تمرکزمان بر طرح‌های چندرشته‌ای و ارتقای سلامت مغز، روان و شناخت در سطح بیماران و کل جامعه بوده است.

وی در عین حال گفت: بخشی از فعالیت‌ها محدود به حوزه درمان نیست و طرح‌های اجتماعی متعددی با هدف بهبود سلامت روان جامعه اجرا شده است.

دکتر گرجی اضافه کرد: طرح اضطراب‌زدایی از جامعه، طرح امید و شادی و همچنین برنامه‌های ارتقای سلامت ذهن از جمله اقداماتی بوده‌اند که در سال‌های اخیر دنبال کرده‌ایم.

مدیر گروه علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بیشترین تمرکز پژوهشی این گروه را بر بیماری‌هایی چون صرع، آلزایمر، سکته مغزی و همچنین حوزه سلول‌درمانی در بیماری‌های نورودژنراتیو عنوان کرد و گفت: این پروژه‌ها با هدف توسعه درمان‌های نوین و شناخت دقیق‌تر مکانیسم بیماری انجام می‌شود.

دکتر گرجی با اشاره به پذیرش دانشجویان دکتری تخصصی در پنج سال اخیر اظهار داشت: اولین دانشجوی پی‌اچ‌دی امسال فارغ‌التحصیل شد و سالانه سه تا چهار دانشجو با هدف تربیت متخصصان بین‌رشته‌ای علوم اعصاب وارد این دوره می‌شوند.

انجام حدود ۴۰ جراحی  صرع براساس استانداردهای بین‌المللی

مدیر گروه علوم اعصاب با اشاره به توسعه بخش علوم اعصاب بالینی در بیمارستان امام رضا(ع) گفت: این بخش از چهار سال پیش و پس از کرونا به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد و با همکاری متخصصان مغز و اعصاب، جراحی مغز و اعصاب، روان‌پزشکی و سایر گروه‌ها به‌صورت مشترک بیماران را ارزیابی می‌کند.
وی خاطرنشان کرد: تا کنون نزدیک به ۴۰ جراحی فوق‌تخصصی صرع براساس استانداردهای بین‌المللی در این مرکز انجام شده که از اقدامات نوین دانشگاه مشهد محسوب می‌شود.

دکتر گرجی درباره ارتباطات پژوهشی بین‌المللی این گروه نیز گفت: با مراکز پیشرفته در آلمان، کانادا و چند کشور دیگر همکاری‌های مشترک داریم که برخی پروژه‌ها به مرحله نتیجه‌گیری رسیده و در حوزه درمان بیماران مورد استفاده قرار گرفته است. به گفته او، حضور اساتید خارجی در مشهد و انتقال تجربه آن‌ها نیز طی سال‌های اخیر تقویت شده و چندین کنگره بین‌المللی در این حوزه برگزار شده است.

وی با اشاره به نقش علوم اعصاب در مسائل اجتماعی روز افزود: پس از رخدادهای منطقه، گروه علوم اعصاب برنامه‌های ویژه‌ای در حوزه جنگ روانی، خطرات فضای مجازی و مداخلات روان‌شناختی طراحی و اجرا کرده و یکی از تازه‌ترین این اقدامات، برگزاری سمپوزیوم تخصصی جنگ روانی در هفته‌های اخیر بود.

مدیر گروه علوم اعصاب تأکید کرد: هدف ما تنها تحقیقات علوم پایه نیست. ما تلاش می‌کنیم علوم پایه را با بالین و جامعه پیوند دهیم تا هم درمان فردی بیماری‌ها ارتقا پیدا کند و هم سلامت عمومی جامعه و پیشگیری از آسیب‌های روانی تقویت شود.

وی همچنین گفت: " بر اساس نیازهای هر دوره، پروژه‌های جدید طراحی می‌شود و رویکرد ما این است که سلامت مغز و روان مردم بهبود یابد و در صورت دستیابی به درمان‌های نوین، آنها را به‌کار بگیریم."

 

گفتگو با استاد پیشکسوت و مدیر گروه علوم اعصاب دانشگاه؛

 از تحصیل در مشهد تا پیگیری مراودات علمی - تحقیقاتی در داخل و خارج کشور

دکتر علی گرجی، پزشک و استاد علوم اعصاب، در سال ۱۳۴۵ در مشهد به دنیا آمد و همان‌جا نخستین گام‌هایش را در مسیر علم پزشکی برداشت. او تحصیلات متوسطه را در دبیرستان ابن یمین مشهد و سپس دوره‌ی پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گذراند و در سال ۱۳۶۳ وارد این دانشگاه شد. دوران طرح دکتر گرجی در بخش مسمومین بیمارستان مشهد، نقطه‌ی مهمی در مسیر حرفه‌ای‌اش بود؛ دوره‌ای که با همراهی اساتیدی همچون دکتر بلالی، این بخش از یک واحد صرفاً درمانی به یک بخش آموزشی فعال تبدیل شد؛ جایی که انترن‌ها و استاژرها می‌توانستند تجربه‌ی واقعی درمان بیماران را بیاموزند.

همان سال‌ها، همزمان با پایان جنگ تحمیلی و موج مصدومان شیمیایی، دکتر گرجی در ایجاد کلینیک چندتخصصی درمان جانبازان شیمیایی در بیمارستان بنت‌الهدی نقش اصلی داشت؛ مرکزی که بعدها الگوی نمونه‌ای برای تهران و دیگر شهرها شد.

او در سال ۱۳۷۳ برای ادامه تحصیل از کشور خارج شد و پس از سال‌ها تجربه در مراکز علمی جهان، از سال ۱۳۸۳ همکاری دوباره‌اش را با دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد. بخشی از فعالیت‌های او در بیمارستان رضوی متمرکز بود؛ جایی که علاوه بر درمان بیماران، همواره گروه‌های دانشجویی نیز در کنار او آموزش می‌دیدند. این همکاری تا سال ۱۳۹۵ ادامه داشت؛ زمانی که طرح تأسیس بخش علوم اعصاب در دانشگاه مشهد به جریان افتاد و او از همان ابتدا نقش مدیریتی و علمی مؤثری در آن بر عهده گرفت.

دکتر گرجی در سال‌های فعالیتش، علاوه بر مسئولیت در بخش مسمومین و مدیریت کلینیک جانبازان شیمیایی، ریاست بخش علوم اعصاب بیمارستان رضوی و سپس مدیریت گروه علوم اعصاب دانشگاه مشهد را نیز تجربه نمود و اکنون نیز معاون توسعه علوم اعصاب دانشگاه است؛ حوزه‌ای که سه بستر آموزش، پژوهش و درمان را همزمان هدایت می‌کند.

نگاهی به ساختار دانشگاه: زنجیره‌ای که از هم جدا نیست

از نگاه دکتر گرجی، پرسش درباره‌ی اولویت آموزش، پژوهش یا درمان اساساً پرسش درستی نیست، چون معتقد است که این سه رکن، درست مانند اعضای یک خانواده، جدایی‌پذیر نیستند: " در سیستم آکادمیک، آموزش بدون درمان معنا ندارد و درمان بدون پژوهش پیش نمی‌رود. دانشگاه مسئول درمان مردم نیست؛ مسئول تربیت افرادی است که بتوانند درست درمان کنند."

او با اشاره به نمونه‌های جهانی می‌گوید که در شرایط بحرانی، ممکن است تمرکز دانشگاه‌ها موقتاً تغییر کند؛ اما در مسیر اصلی، هیچ‌کدام از این سه عنصر بر دیگری برتری ندارد و تنها در کنار هم کارکرد دارند.

جایگاه ایران در علوم اعصاب و پزشکی

به باور دکتر گرجی، سطح علمی ایران در حوزه‌های درمان و آموزش پزشکی «قابل توجه و رقابتی» است: در بسیاری از رشته‌ها، پا به پای مراکز اروپایی و آمریکایی حرکت می‌کنیم؛ در برخی حوزه‌ها حتی جلوتر هستیم. با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌ها، سطح درمانی ما در میان ۱۰ تا ۲۰ درصد کشورهای برتر دنیا قرار می‌گیرد.

او البته چالش‌هایی مانند مشکلات بودجه‌ای، فشارهای اقتصادی و تمرکز ناپایدار دانشگاه‌ها را از موانع رشد می‌داند، اما معتقد است ظرفیت موجود در کشور بسیار فراتر از امکانات فعلی است.

مهاجرت؛ تهدید یا فرصت؟

دکتر گرجی با تجربه شخصی خود از تحصیل و کار در خارج از کشور، مهاجرت را پدیده‌ای «دوپهلو» توصیف می‌کند؛ امری که به گفته‌ی ایشان، اگر هدفمند و با تعامل سازنده انجام شود، نه‌تنها تهدید نیست، بلکه می‌تواند فرصت‌ساز باشد: " اگر کسی برود تا تجربه کسب کند، دنیا را ببیند و بعد دانشش را به کشور منتقل کند، این یک سرمایه‌گذاری است. اما وقتی بدون برنامه باشد، می‌تواند هم برای فرد و هم برای سیستم مضر باشد."

او بر نقش هویت ملی و احساس مسئولیت اجتماعی در نگه‌داشتن نیروی انسانی تأکید می‌کند؛ همان سرمایه‌ای که جامعه از دوران مدرسه تا دانشگاه برای تربیت آن هزینه کرده است.

زندگی شخصی؛ دوچرخه، موسیقی و کتاب

در کنار فعالیت‌های علمی، دکتر گرجی سبک زندگی خاص خود را دارد؛ سبکی که تلاش می‌کند آن را «ساده و آرام» نگه دارد. این استاد پیشکسوت بیش از ۳۰ سال است که از خودرو استفاده نمی‌کند و در ایام اقامت در کشور آلمان هم همیشه با دوچرخه رفت‌وآمد کرده است. در مشهد و تهران نیز بیشتر پیاده‌روی می‌کند.

موسیقی بخش همیشگی دفتر کار ایشان است؛ موسیقی آرام‌بخش و شادی‌آور. سینما و تماشای دو تا سه فیلم در هفته و البته کتاب‌خوانی روزانه از علاقه‌های ثابت اوست. او ترجیح می‌دهد کتاب را «روی کاغذ» بخواند و ورق زدن آن را بخش جذاب مطالعه می‌داند. مطالعه‌ی تاریخ ایران و تاریخ پزشکی نیز به گفته‌ی خودش کمک می‌کند تا بهتر بتواند تحولات اجتماعی را بفهمد و در تصمیم‌گیری‌های شخصی و حرفه‌ای از آن بهره بگیرد.

سخن پایانی؛ دانشگاهی که باید کنار هم بایستد

در نگاه پایانی دکتر گرجی، آینده‌ی دانشگاه در گرو همکاری‌های بین‌رشته‌ای است؛ همکاری‌هایی که هنوز به اندازه‌ی کافی شکل نگرفته‌اند:" اگر می‌خواهیم بهتر شویم، گروه‌های دانشگاهی باید به هم نزدیک‌تر شوند. اهداف مشترک تعریف کنند و مشکلات را کنار هم حل کنند. تنها در این صورت است که می‌توانیم از فرصت‌ها بهترین استفاده را ببریم".

غذاهای گرم و رطوبت‌رسان، خشکی پوست و افسردگی فصلی را کاهش می‌دهند
عضو هیأت علمی گروه طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مصرف غذاهای گرم و رطوبت‌رسان مانند حریره بادام، آبگوشت و خورش‌های حاوی میوه و سبزیجات در پاییز، علاوه بر تقویت سیستم ایمنی و دستگاه گوارش، می‌تواند از خشکی پوست و بروز اختلالات خلقی مرتبط با تغییر فصل پیشگیری کند.

دکتر فاطمه محجوب در گفتگو با وب دا، با اشاره به ویژگی‌های طبیعت سرد و خشک فصل پاییز اظهار کرد: در این فصل توصیه میشود که مصرف غذاهای گرم و رطوبت‌رسان در برنامه غذایی روزانه افزایش یابد. همچنین آبگوشت، حریره‌بادام، خورش‌های حاوی سبزیجات و میوه‌هایی مانند خورش سیب و آلو و همچنین تاس‌کباب از مناسب‌ترین غذاها برای این فصل هستند که می‌توانند در بهبود عملکرد دستگاه گوارش، تقویت قلب و افزایش توان ذهنی نقش داشته باشند.

دکتر محجوب همچنین گفت: حریره بادام به دلیل طبیعت گرم و‌تر خود به کاهش خشکی پوست، تقویت سیستم ایمنی و بهبود عملکرد حافظه کمک می‌کند و مصرف آن برای دانش‌آموزان و دانشجویان توصیه می‌شود.
وی اضافه کرد: آبگوشت بدون چربی و بدون سیب‌زمینی نیز غذایی مقوی و خون‌ساز است که با شرایط آب‌وهوایی پاییز سازگاری دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه، در عین حال یادآور شد: در پاییز احتمال بروز خشکی پوست و اختلالات خلقی مانند افسردگی افزایش می‌یابد و از همین رو مصرف غذاهایی مانند حریره بادام و شله‌زرد تهیه‌شده با شیره انگور، زعفران، هل، دارچین و خلال بادام می‌تواند در پیشگیری از افسردگی و کاهش علائم خشکی مؤثر باشد.

دکتر محجوب مصرف غذاهای سرد و خشک از جمله قارچ، بادمجان، انواع فست‌فودها و ترشیجات را در این فصل نامناسب دانست و توصیه کرد افراد مستعد مشکلات پاییزی، از این گروه غذایی پرهیز کنند.

وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اهمیت تقویت سیستم ایمنی اظهار کرد: مصرف دمنوش نعناع همراه با عسل و لیموی تازه در صبح‌ها ترکیبی مؤثر برای افزایش ایمنی بدن است. این دمنوش و ترکیب چای کمرنگ با لیمو و عسل علاوه بر کمک به مقابله با سرماخوردگی، باعث رقیق شدن ترشحات و بهبود تنفس شده و در شرایط آلودگی هوا نیز می‌تواند اثرات قابل توجهی داشته باشد.

 

 

 

گفتگو با عضو هیات علمی دانشگاه در گروه مهندسی بافت؛

مسیری که از پرستاری آغاز و به پژوهش‌های پیچیده بازسازی بافت‌ها رسید

وقتی از روزهای کودکی‌اش در شهرستان قوچان یاد می‌کند، لحنش رنگ آرامش می‌گیرد؛ گویی مسیر طولانی و پر زحمتی را که پیموده، از همان کلاس‌های کوچک مدرسه و روزهای ساده نوجوانی آغاز شده است. دکتر علی مرادی که حالا عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و متخصص مهندسی بافت است، زندگی حرفه‌ای‌اش را آرام‌آرام و با پشتکار مثال‌زدنی بنا کرده؛ مسیری که از پرستاری آغاز شد و به پژوهش‌های پیچیده بازسازی بافت‌ها رسیده است.

او درباره خود چنین روایت می‌کند که در سال ۱۳۴۹ در قوچان متولد شده و تا پایان دبیرستان در همان شهر زندگی کرده است. تحصیلات دانشگاهی‌اش را با رشته پرستاری در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد و پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی در بیمارستان‌های مشهد به‌ویژه در بخش CCU فعالیت داشت؛ تجربه‌هایی که بعدها پایه‌ای برای شناخت بهتر فیزیولوژی بدن انسان شد. ورود او به مقطع کارشناسی ارشد فیزیولوژی انسانی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، نخستین گام جدی در مسیر پژوهشی‌اش بود؛ دوره‌ای که "۲۰ ماهه و با تلاش شبانه‌روزی" به پایان رسید و حتی پایان‌نامه‌ای به زبان انگلیسی نیز به همراه داشت ـ موضوعی که در آن زمان چندان مرسوم نبود.

اما نقطه عطف زندگی علمی او زمانی رقم خورد که تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل راهی دانشگاه مالایا (UM) شود؛ دانشگاهی که به گفته خودش " از برترین مراکز مهندسی جهان است و امکانات بی‌نظیری در اختیار پژوهشگر قرار می‌دهد". او سه سال با سختی اما با عشق تمام درس خواند، آزمایشگاه‌ها را تجهیز کرد، شب‌ها در آزمایشگاه ماند و به گفته خودش " گاه تنها دو ساعت خواب‌های منقطع داشت" . در همان سال‌ها بود که مسیرش به سمت مهندسی بافت شکل گرفت؛ حوزه‌ای که بعدها محور اصلی پژوهش‌های او در ایران شد.

اهتمام بر فرآوری بافت‌های حیوانی و انسانی

دکتر مرادی پس از بازگشت به کشور و عضویت در هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، وارد مجموعه‌ای از فعالیت‌های پژوهشی شد که بخش مهمی از آن‌ها به " فرآوری بافت‌های حیوانی و انسانی" اختصاص دارد. او با شوق خاصی درباره یکی از این پژوهش‌ها توضیح می‌دهد: استفاده از پسماندهای کشتارگاهی برای تولید بافت‌های قابل‌استفاده در جراحی.

او عنوان می کند که نیمی از وزن گاو پس از ذبح دور ریخته می‌شود و در میان این دورریزها «پریکارد گاوی» قرار دارد؛ بافتی نازک اما بسیار ارزشمند در جراحی‌ قلب. این در حالی است که کشور سال‌ها برای یک قطعه ۵ در ۵ سانتیمتر پریکارد، میلیون‌ها تومان هزینه واردات پرداخت می‌کرد. حالا تیم او توانسته این بافت را در داخل کشور فرآوری و آماده استفاده کند؛ اقدامی که می‌تواند وابستگی ارزی را به میزان چشمگیری کاهش دهد.

سلول‌زدایی و ترمیم عصب محیطی؛ یک گام پیشتر

این پژوهش‌ها فقط محدود به پریکارد نیست؛ او و همکارانش در دانشگاه فردوسی مشهد، روی "سلول‌زدایی و ترمیم عصب محیطی" نیز کار کرده‌اند. در یکی از پروژه‌ها عصب موش با عصب جوجه تیغی جایگزین شد و نتیجه شگفت‌انگیز بود: حیوان پس از سه ماه دوباره توانایی حرکت و حس را بازیافت. مرادی با امیدواری از " چشم‌انداز ورود به حوزه ترمیم نخاع " در آینده سخن می‌گوید.

دکتر مرادی روایت می‌کند که در سال‌های اخیر، دانشگاه علوم پزشکی مشهد گام‌های مهمی برای ایجاد مرکز فراهم‌آوری بافت برداشته است؛ مرکزی که امروز با همکاری متخصصان، از جسد یا بیماران مرگ مغزی بافت‌های قانونی و قابل‌استفاده برداشت و برای فرآوری در اختیار تیم‌های علمی قرار می‌دهد. او از این روند به‌عنوان " آغاز یک تحول " یاد می‌کند.

آموزش، پژوهش و درمان؛ سه ضلع جدایی‌ناپذیر

در کنار پژوهش، دغدغه آموزش همواره برای او جدی است. اعتقاد دارد آموزش، پژوهش و درمان سه ضلع جدایی‌ناپذیر از هم‌اند؛ ضلع‌هایی که اگر قرار است محصول‌محور شوند، باید علاوه بر بودجه، «نگاه راهبردی» نیز داشته باشند. او می‌گوید: " دانشگاهی که فقط محفوظات بدهد، نسل بعدی را عقب نگه می‌دارد. آموزش باید به سمت پژوهش برود و پژوهش باید محصول‌محور باشد."

با وجود تمامی موفقیت‌ها، دکتر مرادی مسیر خود را خالی از مانع نمی‌بیند. او صادقانه از سختی‌های مالی دوران جوانی، نبود امکانات در مدارس شهرستان، هزینه‌های پژوهش، دشواری تأمین مواد آزمایشگاهی و مقررات سختگیرانه دانشگاه‌ها سخن می‌گوید. اما در تمام روایتش یک ویژگی ثابت دیده می‌شود: پشتکار. همان پشتکاری که باعث شده در دوره دکترا ۱۳ مقاله منتشر کند و شب‌ها در آزمایشگاه بیدار بماند.

با وجود این حجم کار، او هنوز برای زندگی شخصی‌اش زمان قائل است. از کوهنوردی، سفر و ورزش صبحگاهی به‌عنوان فعالیت‌های مورد علاقه‌اش یاد می‌کند؛ فعالیت‌هایی که به گفته خودش " تجربه سخت پژوهش را متعادل می‌کند".

در پایان، وقتی از نقش خانواده‌اش می‌پرسند، با قدردانی از پدر و مادری یاد می‌کند که "همه چیز را برای تحصیل فرزندان گذاشتند" و از دو پسرش که مسیر هنر را انتخاب کرده‌اند. روایتی که نشان می‌دهد پشت چهره پژوهشگری سخت‌کوش، انسانی ایستاده که زندگی‌اش را با تلاش، عشق به علم و پشتیبانی خانواده ساخته است.

 

گفتگو با زوج عضو هیأت علمی دانشگاه ؛ روایت مسیری که با تلاش و همراهی متقابل شکل گرفت

وب دا: در این گفتگو میزبان دو چهره جوان و فعال دانشگاه علوم پزشکی مشهد هستیم؛ دکتر شروین مشرقی‌مقدم، استادیار رادیوانکولوژی و دکتر شهرزاد بهادریان، رزیدنت سال سوم آسیب‌شناسی. زوجی که تجربه‌های متفاوت اما مکمل یکدیگر را در حوزه آموزش، درمان و پژوهش با ما در میان گذاشتند.

هم قدم در مسیر تحصیل و زندگی مشترک

دکتر مشرقی‌مقدم متولد ۱۳۷۲ در شهر تهران است و دوران تحصیل مدرسه را در بیرجند گذرانده است. او در سال ۱۳۹۰ وارد رشته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد و از اردیبهشت ۱۴۰۴ فعالیت خود را به‌عنوان استادیار تمام‌وقت رشته رادیوانکولوژی در بیمارستان امید آغاز کرده است.

در کنار او، دکتر بهادریان نیز از مسیر تحصیلی خود می‌گوید؛ متولد ۱۳۷۵ در نیشابور، دانش‌آموخته مدارس امام حسین(ع) و فرزانگان و دارای دیپلم تجربی سال ۱۳۹۳ و اکنون رزیدنت سال سوم آسیب‌شناسی در همین دانشگاه است.

راهکارهایی برای بهبود فضای کاری دانشگاه

در پاسخ به پرسشی درباره ارتقای فضای آموزشی و درمانی، دکتر مشرقی‌مقدم بر به‌روزرسانی تجهیزات تشخیصی و درمانی تأکید می‌کند.
به گفته او، استفاده از فناوری‌های جدید نه تنها کیفیت یادگیری دستیاران را افزایش می‌دهد، بلکه ارائه خدمات درمانی به بیماران را نیز به‌طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد.

دکتر بهادریان نیز از ضرورت تقویت ارتباط میان رشته‌های بالینی و پاراکلینیکال سخن می‌گوید: بازخورد پزشکان درمانگر در آموزش رزیدنت‌های آسیب‌شناسی نقش مهمی دارد. از سوی دیگر، پژوهش‌های بسیاری وابسته به پاسخ‌های پاتولوژیک هستند و همکاری نزدیک این دو حوزه می‌تواند نتایج درمان را بهبود دهد.

اهمیت پیوستگی آموزش، درمان و پژوهش

در پاسخ به پرسش درباره جایگاه سه حوزه اصلی دانشگاه، دکتر مشرقی‌مقدم تأکید می‌کند که این سه بخش به‌صورت درهم‌تنیده معنا پیدا می‌کنند.
او معتقد است که اگرچه جداسازی آنها امکان‌پذیر نیست، اما تخصیص نیروها به فعالیت‌های مشخص می‌تواند کیفیت هر حوزه را ارتقا دهد:
" آموزش، درمان و پژوهش هر سه اهمیت ویژه خود را دارند و قابل اولویت‌بندی نیستند."

شاخصه‌های یک استاد موفق

از نگاه دکتر مشرقی‌مقدم، یک استاد موفق باید دو ویژگی اصلی داشته باشد:
۱. صبر و حوصله در تعامل با بیماران، دانشجویان و فعالیت‌های پژوهشی
۲. به‌روز بودن با آخرین دستاوردهای علمی دنیا

او این ویژگی‌ها را حاصل تجربه و الگوبرداری از اساتید خود می‌داند.

چالش‌ها و عبور از آنها

در بخش دیگری از گفتگو، هر دو به سختی‌های مسیر پزشکی اشاره می‌کنند. دکتر مشرقی‌مقدم می‌گوید: حجم بالای کار در دوران دستیاری و مشکلات معیشتی از چالش‌های جدی دانشجویان تخصص است. امید به آینده و نگاه مثبت می‌تواند نیروی ادامه مسیر باشد. دکتر بهادریان نیز با اشاره به دشواری‌های مسیر پزشکی اضافه می‌کند: اعتماد به خود و پایبندی به هدف، عواملی هستند که از فرد در برابر سختی‌ها حمایت می‌کنند.

نقش خانواده در موفقیت

در پایان گفتگو، هر دو با قدردانی از خانواده‌هایشان یاد می‌کنند. دکتر مشرقی‌مقدم حمایت خانواده و همسرش را عامل مهمی در پیشرفت خود می‌داند. دکتر بهادریان نیز می‌گوید: خانواده همیشه در مسیر تحصیلی و شغلی‌ام پشتوانه اصلی من بوده‌اند.

 

 

در آستانه سالروز وحدت حوزه و دانشگاه تشریح شد؛

نقش دروس معارف در آموزش دانشگاهی، ازنگاه مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد

همزمان با ۲۷ آذر، سالروز شهادت شهید مفتح و روز وحدت حوزه و دانشگاه، مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تشریح فلسفه‌ی قرار گرفتن دروس معارف در زمره دروس عمومی دانشگاه‌ها، بر نقش این دروس در تقویت اخلاق و نگرش‌های انسانی و چالش‌های اثربخشی آن در فضای دانشگاهی تأکید کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید مرتضی اسدی کاخکی در گفتگو با وب دا، با بیان اینکه دروس معارف جزو دروس عمومی دانشگاه‌ها هستند، اظهار کرد : این دروس در همه رشته‌های دانشگاهی، چه در دانشگاه‌های زیر نظر وزارت بهداشت و چه وزارت علوم، ارائه می‌شوند. به گفته او، همه دانشگاه‌های دنیا نیز دروس عمومی دارند؛ دروسی که با این نگاه طراحی شده‌اند که دانشجویان باید مجموعه‌ای از اطلاعات، مهارت‌ها و توانایی‌ها را کسب کنند که به رشته خاصی محدود نمی‌شود و برای همه افراد ضروری است.

وی افزود: عمومی بودن به معنای کم‌اهمیت بودن نیست، بلکه دقیقاً برعکس، این دروس به دلیل ضرورتشان برای همه افراد، عمومی نامیده می‌شوند. همان‌طور که بهداشت عمومی شامل مقررات و دستورالعمل‌هایی است که رعایت آن‌ها برای همه لازم است، دروس معارف نیز با همین منطق در برنامه آموزشی دانشگاه‌ها قرار گرفته‌اند. از نگاه برنامه‌ریزان آموزشی، هر فردی در هر شغل و موقعیتی به اخلاق نیاز دارد؛ اخلاقی که هم مباحث کلی و نظری دارد و هم مباحث تخصصی متناسب با هر رشته، مانند اخلاق پزشکی یا اخلاق پرستاری.

مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تغییرات این دروس پس از انقلاب فرهنگی اظهار کرد: بعد از انقلاب فرهنگی، برنامه جدیدی برای دروس دانشگاه‌ها تدوین شد و دروس معارف به عنوان دروس عمومی در کنار دروس تخصصی برای دانشجویان در نظر گرفته شد. از ابتدای ارائه این دروس تاکنون، متناسب با شرایط و اقتضائات جامعه و فضای دانشگاه‌ها، تغییراتی در عناوین آن‌ها ایجاد شده است؛ برخی دروس حذف و برخی اضافه شده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین اسدی کاخکی، ادامه داد: دروس معارف شامل چند محور اصلی هستند؛ مباحث اعتقادی، اخلاق، تاریخ و جریان‌های معاصر مانند درس انقلاب. همچنین در سال‌های اخیر، درس «دانش خانواده و جمعیت» جایگزین درس «تنظیم خانواده و کنترل جمعیت» شده است؛ درسی که در اواسط دهه ۷۰ و در راستای سیاست کنترل جمعیت کشور ارائه می‌شد و اکنون با تغییر سیاست‌ها، با عنوان جدیدی در گروه معارف تدریس می‌شود.

وی با اشاره به ضرورت ارزیابی این دروس گفت: بررسی دروس معارف می‌تواند از زوایای مختلف انجام شود؛ از نگاه اساتیدی که این دروس را ارائه می‌دهند، از دید دانشجویان، کارشناسان آموزشی و حتی ارزیابان آموزشی. هر کدام از این نگاه‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت این دروس کمک کند.

مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره وضعیت اعضای هیئت علمی این گروه توضیح داد: در حال حاضر گروه معارف دانشگاه ۱۰ عضو هیئت علمی دارد و یک نفر نیز به‌تازگی با قرارداد موقت به گروه اضافه شده است. با توجه به اینکه این دروس برای همه دانشکده‌ها و رشته‌ها ارائه می‌شود، هر ترم بیش از ۲۰۰ واحد درسی توسط گروه معارف تدریس می‌شود و به همین دلیل از تعداد زیادی استاد مدعو، دو تا سه برابر اعضای هیئت علمی گروه، نیز استفاده می‌کنیم.

اسدی کاخکی با اشاره به نگاه دانشجویان علوم پزشکی به دروس عمومی گفت: بسیاری از دانشجویان، به‌ویژه دانشجویان پزشکی، از ابتدای ورود به دانشگاه، ارتباط دروس تخصصی مانند آناتومی یا فیزیک پزشکی را با آینده شغلی خود درک می‌کنند، اما ممکن است در ابتدا چنین حسی نسبت به دروس عمومی نداشته باشند. همین موضوع کار اساتید معارف را دشوارتر می‌کند و زمان می‌برد تا دانشجو به ضرورت این دروس پی ببرد و ارتباط مؤثری با استاد برقرار کند.

وی افزود: برای بررسی میزان اثربخشی این دروس، اقداماتی در حال انجام است. به‌عنوان نمونه، یکی از اساتید گروه به‌تازگی ارزیابی‌ای بدون ذکر نام از دانشجویان درس «اندیشه ۲» انجام داده و نظر آن‌ها را درباره میزان اثرگذاری مباحث اعتقادی مطرح‌شده جویا شده است. البته عواملی مانند موضوع درس، دانشکده محل تحصیل و حتی ساعت برگزاری کلاس در میزان تأثیرگذاری نقش دارند، به‌ویژه اینکه بسیاری از کلاس‌های معارف در ساعات بعدازظهر برگزار می‌شود و دانشجویان در این ساعات خسته هستند.

مدیر گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: بررسی میزان استقبال دانشجویان و میزان مفید و مؤثر بودن این کلاس‌ها، نیازمند مطالعات گسترده‌تر و حتی اجرای طرح‌های پژوهشی است که در صورت انجام رسمی و ضابطه‌مند، نتایج آن منتشر خواهد شد.

به گفته حجت‌الاسلام والمسلمین سید مرتضی اسدی کاخکی، تحقق اهداف دروس معارف به عوامل متعددی وابسته است و این دروس تنها یکی از این عوامل هستند؛ اگر همه عوامل در یک مسیر هم‌جهت باشند، دستیابی به اهداف فرهنگی و تربیتی دانشگاه تقویت خواهد شد، اما در غیر این صورت، اثرگذاری نیز متفاوت خواهد بود.

پیش‌خبر کنفرانس علمی«تازه‌های تصویربرداری سگمان قدامی»

کنفرانس علمی «تازه‌های تصویربرداری سگمان قدامی» با هدف بررسی آخرین دستاوردها و رویکردهای نوین در تصویربرداری بخش قدامی چشم، روز ۲۰ آذر ۱۴۰۴ در بیمارستان خاتم‌الانبیاء برگزار می‌شود.

این برنامه با دبیری علمی دکتر سیامک زارعی قنواتی و با حضور متخصصان و پژوهشگران حوزه چشم‌پزشکی برگزار شده و دارای ۴ امتیاز بازآموزی است.

کنفرانس از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۲:۰۰ در سالن کنفرانس دکتر فقیهی، طبقه دوم بیمارستان خاتم‌الانبیاء برگزار خواهد شد. شماره ثبت‌نام: 245010.

این رویداد فرصتی برای مرور تازه‌ترین فناوری‌ها و روش‌های تصویربرداری بخش قدامی چشم و تبادل تجربیات تخصصی میان متخصصان خواهد بود.

 

 

از نطنز تا مشهد؛ روایت استاد و محققی که پژوهش را از مقاله‌محوری جدا می‌داند

از سال‌های کودکی در نطنز و کاشان تا سال‌های پرکار در دانشگاه علوم پزشکی مشهد؛ دکتر مجتبی سنکیان مسیری را پیموده که در آن آموزش و پژوهش هرگز از هم جدا نبوده‌اند. وی که هم تجربه تدریس دارد و هم سال‌ها در مدیریت پژوهشی نقش‌آفرین بوده، معتقد است نظام علمی کشور زمانی معنا پیدا می‌کند که پژوهش از بند مقاله‌محوری رها شده و به حل مسائل واقعی جامعه نزدیک شود. تجربه زیسته او از کمبود امکانات، ارزیابی‌های کمّی و فاصله سیاست‌گذاری‌ها با نیازهای ملی، تصویری روشن از چالش‌های امروز دانشگاه‌های علوم پزشکی ارائه می‌دهد.

روایت زندگی و مسیر حرفه‌ای دکتر مجتبی سنکیان از دوم اردیبهشت سال ۱۳۵۰ در شهرستان ورامین آغاز می‌شود؛ جایی که او به دنیا آمد، اما به دلیل اشتغال پدرش، سال‌های مهم تحصیلی‌اش در شهرهای مختلف رقم خورده و بخش عمده‌ای از تحصیلاتش در کاشان گذشته است؛ از سوم ابتدایی تا زمان گرفتن دیپلم و پیش از آن نیز کلاس اول و دوم ابتدایی را در نطنز گذرانده بود.

پس از پایان دوران مدرسه، وارد دانشگاه آزاد شد و مدرک لیسانس خود را اخذ کرد. مسیر علمی‌اش سپس به سمت تهران کشیده شد؛ جایی که فوق‌لیسانس را از دانشگاه علوم پزشکی تهران دریافت کرد. بعدها با ادامه مسیر تخصصی خود در مشهد، موفق به اخذ دکتری ایمونولوژی از دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد.

نخستین تجربه رسمی در مقام هیئت علمی

نخستین تجربه رسمی دکتر سنکیان در مقام هیئت علمی، به سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ بازمی‌گردد؛ زمانی که به‌عنوان هیئت علمی سرباز در دانشگاه علوم پزشکی ارومیه فعالیت می‌کرد. اما سال ۱۳۸۵ نقطه‌ای تازه در مسیر او بود؛ سالی که به جمع اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد پیوست و از آن زمان تاکنون در این دانشگاه خدمت می‌کند. او از سال ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۰ مسئولیت مدیریت توسعه فناوری معاونت پژوهشی را بر عهده داشت و اکنون نیز چند ماهی است که به‌عنوان رئیس پژوهشکده در دانشگاه فعالیت می‌کند.

وقتی صحبت به سه رکن اصلی دانشگاه؛ آموزش، پژوهش و درمان می‌رسد، دکتر سنکیان با احتیاط توضیح می‌دهد که در حوزه بالین صاحب‌نظر نیست، اما درباره آموزش و پژوهش دیدگاه روشنی دارد. او این دو بخش را دو بال جداشدنی نمی‌داند: " آموزش زمانی معنا پیدا می‌کند که استاد پیش از آن، تجربه عملی و پژوهشی مرتبط با آن موضوع را لمس کرده باشد. در تحصیلات تکمیلی، آموزش بدون پژوهش اصلاً قابل تصور نیست. حتی در کلاس‌های تئوری هم اگر استاد قبلاً روی موضوع تحقیق کرده باشد، می‌تواند اهمیت بخش‌ها را بهتر درک کند، روی نقاط مهم بیشتر تأکید کند و ضعف‌های محتوایی را بشناسد. این‌طور نیست که بدون تحقیق بتوان آموزش‌دهنده خوبی بود یا بدون آموزش محقق خوبی شد."

با این حال، او به نواقصی اشاره می‌کند که تجربه دانشگاهی‌اش آن را آشکار کرده است. مهم‌ترین چالش از نگاه او، به سیاست‌گذاری پژوهش در سطح وزارتخانه بازمی‌گردد:" سیاست‌گذاری‌های کلان بیشتر متکی به شاخص‌های بیرونی و بین‌المللی است؛ درحالی‌که انتظار دارند با همین سیاست‌ها نیازهای داخلی کشور رفع شود. ارزیابی‌ها بر اساس تعداد مقالات است، اما از عضو هیئت علمی می‌خواهند تا به نتیجه کاربردی و ملموس برسد. این دو با هم جمع نمی‌شود."

او معتقد است پژوهش باید مسیر مشخصی داشته باشد، نه اینکه تنها برای چاپ مقاله انجام شود:" هدف پژوهش باید حل یک مشکل باشد؛ حالا چه مقاله‌ای از آن منتشر بشود و چه نشود. مقاله برای مردم ملموس نیست اما اگر یک تحقیق مشکلی را حل کند، بیماری را تشخیص دهد، عارضه‌ای را بهبود دهد، مردم همراه پژوهش می‌شوند. این چیزی است که کم‌کم از سیاست‌گذاری ما فاصله گرفته است."

از نگاه او، ارزیابی‌ها در وزارتخانه باعث تشتت سیاستی شده است؛ زیرا از یک‌سو نماد بیرونی” مثل تعداد مقالات” اهمیت دارد و از سوی دیگر حل مشکلات کشور انتظار می‌رود، درحالی‌که این دو همیشه هم‌راستا نیستند: " میتوان با روش‌های مختلف تعداد مقالات را افزایش داد و رنکینگ بین‌المللی را بهتر کرد، اما این لزوماً مشکلی از مردم حل نمی‌کند. اگر ارزیابی‌ها از کمیت به کیفیت و میزان اثرگذاری تغییر کند، نتیجه بهتری به دست می‌آید."

در ادامه، بحث به آموزش در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشیده می‌شود؛ جایی که دکتر سنکیان از نواقص ساختاری سخن می‌گوید: " هرچه بودجه آموزشی و پژوهشی کمتر باشد، کیفیت آموزش پایین‌تر می‌آید. نبود امکانات، دستگاه‌های به‌روز، دسترسی دیرهنگام به منابع و محدودیت‌های ارتباطات بین‌المللی همگی تأثیر مستقیم بر آموزش دارند. ما از جهان خیلی عقب نیستیم، اما با سرعت آن‌ها هم پیش نمی‌رویم." او به کاهش چشمگیر تبادلات خارجی، رفت‌وآمدهای علمی و شرکت در همایش‌های بین‌المللی نیز اشاره می‌کند و می‌گوید این عوامل هم بر پژوهش و هم بر آموزش تأثیر گذاشته‌اند.

از نگاه دکتر سنکیان شیوه ارزیابی وزارتخانه نقش مستقیمی در رفتار استادان دارد:" استاد طوری درس می‌دهد که بر اساس آنچه از او ارزیابی می‌شود، موفق شود. اگر معیار تعداد مقاله باشد، آموزش و پژوهش همان سمت می‌روند. اگر معیار اخلاق در کلاس باشد، استاد به آن سمت متمایل می‌شود و بخشی از وقت علمی خود را از دست می‌دهد. معیار هرچه باشد، رفتار استاد هم مطابق آن تنظیم می‌شود".

وقتی گفتگو به زندگی شخصی و اوقات فراغت استاد با سابقه دانشگاه می‌رسد، نکته ای جالب بیان میشود :" من جز زمان خواب، شاید روزی سه تا چهار ساعت در خانه باشم. همان چند ساعت هم معمولاً صرف ارزیابی کلاس، آماده‌سازی اسلایدها یا نوشتن مقاله می‌شود. کار اجرایی در دانشگاه هم مزید بر علت است و بخشی از کارها به خانه منتقل می‌شود. برنامه‌ریزی برای تفریح حتی در پنجشنبه و جمعه هم سخت است".

 اما با این همه، دلبستگی دکتر سنکیان به طبیعت همچنان پابرجاست، اصالت خانواده‌اش به فیروزکوه بازمی‌گردد و حضور در طبیعت آن منطقه برایش همچنان منبع انرژی است:" سال چند بار اگر فرصتی باشد به طبیعت می‌روم. ارتباط با طبیعت برای من همیشه از بهترین فعالیت‌ها بوده."

در بخش پایانی گفتگو، دکتر سنکیان بر اعتقاد جدی خود در زمینه پژوهش تأکید می‌کند:" من به پژوهشی معتقدم که خروجی ملموس و قابل ارائه به جامعه داشته باشد. هر عضو هیئت علمی باید خودش را موظف بداند تا پایان دوره خدمتش، چند محصول یا کارکرد اثرگذار در حوزه سلامت ارائه کند. تحقیقات باید یک لاین هدفمند داشته باشد، نه پراکندگی. شاید تعداد مقالات کم شود، اما اثرش برای کشور بیشتر خواهد بود."

دکتر سنکیان پایان سخنانش را به یک درخواست مشخص از مسئولان وزارتخانه اختصاص می‌دهد: "تقاضای من این است که خروجی پژوهش، ملاک اصلی ارزیابی قرار گیرد—not فقط تعداد مقالات."

 

 

طراحی روشی نوین و در عین حال سریع و دقیق، جهت تشخیص مننژیت باکتریایی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی با اشاره به اجرای طرح تحقیقاتی «طراحی و ارزیابی تکنیک Multiplex-PCR جدید برای تشخیص مننژیت باکتریایی» گفت: مننژیت باکتریایی یک بیماری خطرناک و تهدیدکننده زندگی است که تشخیص سریع و دقیق عامل ایجادکننده آن برای آغاز به موقع درمان آنتی‌بیوتیکی مناسب، حیاتی است؛ در حالیکه روش‌های تشخیصی فعلی اغلب زمان‌بر بوده و دقت کافی ندارند.

دکتر زهرا مشکات، در گفت‌وگو با وب دا پیرامون جزئیات طرح تحقیقاتی«طراحی و ارزیابی تکنیک Multiplex-PCR جدید جهت تشخیص مننژیت باکتریایی» که با کد۹۷۱۲۶۰ به ثبت رسیده و یافته‌های حاصل از این طرح به زبان غیر تخصصی گفت: در این پژوهش، یک روش آزمایشگاهی جدید طراحی و ساخته شده که مانند یک سیستم شناسایی بسیار پیشرفته عمل می‌کند و این روش قادر است با انجام تنها یک آزمایش، چندین باکتری مهم عامل مننژیت را به طور همزمان و با سرعت و دقت بسیار بالایی تشخیص دهد. این امر زمان انتظار برای جواب آزمایش را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی درخصوص موارد کاربرد نتایج طرح مذکور اضافه کرد: پنل تشخیصی طراحی‌شده می‌تواند در آزمایشگاه‌های بیمارستان‌های آموزشی و مراکز درمانی به متخصصان بیماری‌های عفونی و پزشکان کمک کند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، عامل دقیق بیماری را شناسایی کرده و بهترین درمان را برای نجات جان بیماران آغاز کنند.

وی در خاتمه گروه‌های هدف زیر را از مخاطبین این طرح برشمرد: 1. پزشکان متخصص بیماری‌های عفونی2.  متخصصان علوم آزمایشگاهی

3. سیاست‌گذاران و مدیران حوزه سلامت 4. عموم مردم (برای افزایش آگاهی از پیشرفت‌های پزشکی در تشخیص بیماری‌ها)

همزمان با فرارسیدن ۲۷ آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه، دکتر سید حسین فتاحی معصوم، استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سرپرست دبیرخانه دائمی همایش‌های ‌«اسلام در پزشکی» با مرور تجربه‌های موفق همکاری حوزه و دانشگاه، بر ضرورت تداوم این هم‌افزایی برای حل مسائل نوپدید جامعه تأکید کرد.

دکتر فتاحی معصوم در گفتگو با وب دا، ضمن مثبت دانستن نتایج تعاملات دو سویه حوزه و دانشگاه در طی سالیان گذشته تصریح کرد: با پیروزی انقلاب اسلامی، بستر مناسبی برای پیوند علم و دین فراهم شد و جامعه پزشکی کشور با همکاری مراجع عظام تقلید، توانست مباحث علمی و فقهی را در قالب قوانین ملی سامان دهد. امروز بسیاری از احکام فقهی در عرصه‌های نوین پزشکی از دل همین گفتمان‌های علمی میان حوزه و دانشگاه شکل گرفته است.

وی با اشاره به برگزاری چندین همایش ملی دیدگاه‌های اسلام در پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: این همایش‌ها با حضور استادان برجسته دانشگاه، مراجع عظام و فقهای حوزه‌های علمیه، به بررسی موضوعاتی همچون پیوند اعضا، مرگ مغزی، سقط درمانی، دیات، اخلاق پزشکی، و اقتصاد پزشکی پرداخته و پایه‌گذار تصویب قوانین مهمی در نظام سلامت کشور شده است.

دکتر فتاحی معصوم همچنین گفت: از جمله قوانین و دستاوردهای این همایش‌ها می‌توان به تصویب قانون پیوند اعضا و مرگ مغزی، قانون سقط درمانی، قانون اهدای جنین به زوجین نابارور، قانون سازمان نظام پزشکی، قانون تطبیق امور فقهی با مسائل پزشکی و تدوین آیین‌نامه‌های اخلاق پزشکی اشاره کرد. در همین راستا تأسیس دانشکده‌های طب سنتی و گسترش آموزش اخلاق پزشکی از نتایج عملی همین همکاری‌ها عنوان شده است.

این استاد پیشکسوت دانشگاه در ادامه یادآور شد: در بیانات مقام معظم رهبری که در نخستین همایش قرائت شد، بر ضرورت تعامل عالمان دین با متخصصان برای روزآمدسازی فتاوا بر پایه شناخت دقیق موضوعات پزشکی تأکید گردید و ایشان این مسیر را «راه خدا و راه دین» توصیف کردند و از جامعه پزشکی متعهد به‌عنوان سرمایه‌ای ارزنده برای اسلام و انقلاب یاد نمودند.

دکتر فتاحی معصوم وحدت علمی و اخلاقی حوزه و دانشگاه را عامل پیشرفت فقه پویا و کارآمد دانسته و افزود: حقیقتاً این شیوه همفکری وهمراهی حوزه ودانشگاه خود نمودی از پویایی حوزه ها وعلمای بزرگوار می باشد وتهاجم به عرصه دین ومراجع تقلید وعلما و سکولار خواندن حوزه ها وانگ کم کاری زدن کمال بی انصافی است. لذا اگر دانشمندان سایرعلوم اعم از اقتصاد دانان وجامعه شناسان وهنرمندان و.... با همین شیوه ومتدولوژی  که در پزشکی اجرا شده ،گفتمان علمی برگزار میکردند وبا طرح مسائل جدید مبتلا به در جامعه واخذ نظرات فقهی وفتاوای جدید به سمت قانونمند شدن آنها حرکت میکردند (یا شتاب بیشتری به وضع موجود میدادند) ما شاهد شکوفایی بیشتر اقتصاد ،هنر وسایر علوم انسانی بودیم و البته .هنوز هم جادارد که دانشگاهیان محترم ودلسوز به اسلام وایران اسلامی مجدانه برای رفع مشکلات کشور با وحدت وهمدلی تحقق عینی "وحدت حوزه ودانشگاه را در چهل وچهارمین سال پیروزی انقلاب تجلی بیشتری بدهند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: تمام این موفقیت‌ها را مرهون عنایات الهی، دعای خیر امام عصر(عج) و خون پاک شهدای حوزه و دانشگاه می‌دانیم و امیدواریم این مسیر نورانی با قدرت ادامه یابد.

آیین شب یلدا، پیوند عاطفی و تاب‌آوری روانی را تقویت می‌کند

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مطالعات روان‌شناسی نشان می‌دهند افراد با شبکه‌های اجتماعی قوی کمتر دچار اختلالات اضطرابی می‌شوند و تعاملات مثبت باعث ترشح هورمون‌هایی مانند اکسی‌توسین می‌شود که احساس آرامش و پیوند عاطفی را تقویت می‌کند.

دکتر حمیده صمدی، در گفتگو با وب دا، به مناسبت فرارسیدن شب یلدا و دید و بازدیدهایی که در این شب انجام میشود به آثار مثبت این سنت دیرینه اشاره کرد و گفت: شب یلدا با گردهمایی‌های خانوادگی و فعالیت‌های اجتماعی، فرصت مناسبی برای کاهش استرس و اضطراب فراهم می‌کند و علاوه بر اهمیت فرهنگی این آیین قدیمی، در تقویت سلامت روان و ایجاد احساس تعلق خانوادگی نیز نقش موثری دارد.

این دکترای روانشناسی با تأکید بر نقش ارتباطات مثبت اجتماعی گفت: مطالعات روان‌شناسی نشان می‌دهند افراد با شبکه‌های اجتماعی قوی کمتر دچار اختلالات اضطرابی می‌شوند و تعاملات مثبت باعث ترشح هورمون‌هایی مانند اکسی‌توسین می‌شود که احساس آرامش و پیوند عاطفی را تقویت می‌کند.

وی افزود: شب یلدا فرصت تجربه حس تعلق به گروه و خانواده را فراهم می‌کند و این احساس می‌تواند از افسردگی و انزوا پیشگیری کند. افرادی که به دلایل مختلف امکان حضور در جمع‌های خانوادگی را ندارند، می‌توانند از تماس تصویری با خانواده یا شرکت در گروه‌های اجتماعی محلی بهره ببرند.

دکتر صمدی همچنین به جنبه‌های معنوی و فرهنگی شب یلدا اشاره کرد: خواندن اشعار حافظ، بازگو کردن خاطرات شیرین و برگزاری بازی‌های ساده گروهی مانند «گل یا پوچ» یا «مشاعره»، نه تنها به شادی و رضایت افراد کمک می‌کند، بلکه تاب‌آوری روانی و مهارت مقابله با مشکلات را تقویت می‌کند، ضمن آنکه نماد پیروزی نور بر تاریکی در فرهنگ ایرانی، به ویژه برای افراد مبتلا به افسردگی فصلی، امیدبخش است و دید مثبت به زندگی را تقویت می‌کند.

وی درباره تأثیر اخبار منفی بر روان افراد گفت: دسترسی مداوم به اخبار ناخوشایند می‌تواند استرس و اضطراب را افزایش دهد و احساس امنیت روانی را کاهش دهد. شب یلدا فرصت مناسبی است تا افراد تمرکز خود را به روابط اجتماعی، فعالیت‌های مثبت و سرگرمی‌های شاد معطوف کنند و از تمرکز بر اخبار منفی فاصله بگیرند.

دکتر صمدی درباره نقش شب یلدا در آموزش ارزش‌های خانوادگی به کودکان گفت: شرکت کودکان در جشن‌های خانوادگی و فعالیت‌های گروهی خاطرات مثبت ایجاد می‌کند و اعتمادبه‌نفس، حس تعلق و سلامت روان آنان را در بلندمدت تقویت می‌کند.

مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: شب یلدا ترکیبی از شادی، تعامل اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی و معنوی است که به افراد کمک می‌کند با استرس و چالش‌های زندگی به شکلی سالم‌تر مقابله کنند و سلامت روان خود و خانواده را تقویت نمایند.