متن اخبار آذرماه ابراهیمی

1

یبوست در طب سنتی ایران لقب ام الامراض دارد/ رژیم کم فیبر از مهمترین علل ابتلا به یبوست

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: یبوست از شایعترین شکایات گوارشی است و در طب سنتی ایرانی به عنوان ام الامراض (مادر بیماریها) شناخته می شود، رژیم کم‌فیبر یا کم‌آبی بدن، کم‌کاری تیروئید، بیماری دیابت، تومورهای روده، چاقی، استرس، عدم تحرک کافی در روز، کهولت سن، خواب نامناسب و اعتیاد و بارداری از جمله علل احتمالی ابتلا به یبوست است.

دکتر محمد رضا مهری، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه یبوست علاوه بر اینکه خود یک بیماری است، سبب بسیاری از بیماری‌های دیگر می‌شود، گفت:  بنابراین برای داشتن زندگی سالم، لازم است حتما به درمان و پیشگیری از این بیماری بپردازیم.

وی ادامه داد: یبوست یا خشکیِ مزاج عارضه‌ای در دستگاه گوارش است که بر اثر آن، مواد دفعی در روده بزرگ سفت می‌شوند و دفع آن‌ها با درد و سختی همراه می‌شود.

دکتر مهری با اشاره به اینکه یبوست حاد ممکن است سبب بسته‌شدن روده شود، که به نوبه خود حتی ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد، گفت: علل بروز این عارضه ممکن است رژیم غذایی نامناسب، برهم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی یا آناتومی بدن باشد.

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: رویکرد طب سنتی ایرانی در برخورد با بیماریهای مختلف (از جمله یبوست)، بر مبنای اصول حفظ سلامتی و روشهای پیشگیری کننده می باشد.

وی اظهار کرد: نکته مهم در مواجهه با یبوست این است که اگر یبوست به تازگی ایجاد شده باشد، اولاً بیمار حتماً بایستی توسط یک پزشک ویزیت شود و ثانیاً اینکه در ابتدا شرح حال و معاینه کامل از بیمار اخذ گردد و در صورت وجود هرگونه علائم هشداردهنده یا مشکوک به متخصصین مربوطه در طب رایج ارجاع شود.

دکتر مهری با اشاره به علائم هشداردهنده  این بیماری گفت: سن بالای 45 سال در شروع علائم، کاهش وزن ناخواسته بیش از 10% در سه ماه اخیر، مدفوع قیری یا دفع خون در مدفوع، استفراغ مکرر، کم خونی و سابقه فامیلی سرطان دستگاه گوارش در اقوام درجه یک بیمار از جمله علائم هشدار دهنده است. وی تاکید کرد: از جمله نمونه‏ غذاها و خوراکی‏های مفید در رفع یبوست می توان به سوپی ساده با جوجه مرغ، ماش، اسفناج، جو پوست کنده، کدو (بهتر است با روغن بادام همراه شود)، سوپی از هویج، سبوس گندم، جو و سبزیجات، آشی از برنج، تره و جعفری. 15 دقیقه قبل از مصرف، گل سرخ پودر شده اضافه شود، خورش آلو (غذاهای لغزاننده مانند آش آلو بخارا، خورش آلو)، خورش کرفس، کاهو، تره، اسفناج، نان سبوس دار، مصرف میوه‏هایی مانند انجیر، زردآلو، آلو، انگور، گلابی، خربزه رسیده و شیرین، تنقلاتی مانند مویز، بادام، انجیر خشک، میوه خشک، شربت خاکشیر (خاکشیر، آب گرم، قند)، شربت آلو (بویژه که در طبخ بجای شکر، ترنجبین استفاده شود)، خیسانده انجیر در آب و عسل (قبل از غذا میل شود)، خیسانده انجیر و آلو بخارا در آب و عسل یا شربت گلاب (قبل از غذا)، شربت بنفشه با روغن بادام، مربای زنجبیل، دوغ با گلسرخ، مخلوطی از روغن زیتون و روغن بادام شیرین قبل از خواب شب و صبح ناشتا، خیسانده انجیر در شیر گرم و انجیر خشک و مغز گردو با یکدیگر کوبیده شود (بویژه در سالمندان) اشاره کرد.

وی گفت: سایر موارد پیشنهادی در درمان یبوست را می توان به ورزش منظم (یوگا، انقباض عضلات شکم، ورزش‏های هوازی)، خواب شبانه کافی (یبوست در کسانی که شیفت عصر و شب دارند، شایع‏تر از صبح کارهاست)، کنترل استرس، گرم نگه داشتن بدن در محیط‏های خیلی سرد، ایجاد نظم در دفع، اجابت مزاج در هنگام احساس نیاز به دفع و رفع عادات اشتباه مانند نگه داشتن مدفوع، مصرف مواد مخدر، مصرف بیش از حد تنقلات و ...اشاره شود.

2

پژوهشگر برتر دانشکده داروسازی مشهد از ساخت آپتوسنسور نانوفلورسانس با قابلیت شناسایی آمپی‌سیلین خبر داد

استاد تمام دانشکده داروسازی و عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت: عنوان طرح ما ایجاد یک آپتوسنسور نانوفلورسانس جهت شناسایی آمپی‌سیلین بود. دلیل انتخاب این موضوع آن است که آمپی‌سیلین، آنتی‌بیوتیکی از گروه بتالاکتام‌هاست که هم در انسان و هم در دامپزشکی به‌طور گسترده برای درمان و یا پیشگیری از عفونت ها مصرف می‌شود. استفاده بیش از حد آن به‌ویژه در دامپزشکی موجب باقی‌ماندن دارو در مواد غذایی و ایجاد عوارض جدی در انسان می‌شود. همین مسئله ضرورت توسعه یک سیستم تشخیصی دقیق و ساده را مطرح می‌کند.   

دکتر سید محمد تقدیسی حیدریان، با معرفی خود گفت:  بنده دارای دکتری بیوتکنولوژی دارویی هستم و از سال ۱۳۹۱ افتخار عضویت هیئت علمی و فعالیت آموزشی و پژوهشی در این دانشگاه را دارم.   

ساختار سنسور

دکتر تقدسی تشریح کرد:  هدف، ساخت یک سنسور فلورسانسی بود که بتواند آمپی‌سیلین را به‌صورت کمی و در غلظت‌های بسیار پایین شناسایی کند. این سیستم ر از دو بخش نانو‌قطارهای DNA متشکل از آپتامر اختصاصی آمپی‌سیلین و رشته مکمل آنو نانوذرات سیلیکا و فلوروفور پیگیرین تشکیل شده است ؛ روش‌های متداول شناسایی آمپی‌سیلین معمولاً زمان‌بر و وابسته به تجهیزات پیچیده کروماتوگرافی هستند، اما سنسور ما ساده و مبتنی بر فلورسانس است.   

عملکرد و توانمندی‌های سنسور جدید

وی افزود: این سنسور پس از بهینه‌سازی توانست آمپی‌سیلین را در سرم انسان با حد تشخیص ۰٫۲ نانومولار و در ناحیه خطی ۰٫۵ تا ۲۰۰ نانومولار با دقت بالا شناسایی کند.سنسور حساسیت بسیار بالا، ناحیه خطی وسیع و ویژگی انتخاب‌پذیری کامل دارد؛ یعنی فقط به آمپی‌سیلین پاسخ می‌دهد و به سایر آنتی‌بیوتیک‌ها واکنشی نشان نمی‌دهد. علاوه بر این، در محیط‌های پیچیده مانند سرم نیز کارایی بسیار خوبی دارد.   

قابلیت توسعه برای شناسایی عوامل دیگر

 استاد تمام دانشکده داروسازی و عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت:  با تغییر آپتامر و رشته‌های مکمل، می‌توان همین ساختار سنسور را برای شناسایی سایر ترکیبات نیز به‌سادگی به‌کار برد.   

تیم پژوهشی و انتشار مقاله

دکتر تقدسی اعلام کرد: این طرح، پایان‌نامه دکتر عماد عظیمی بود که تحت راهنمایی بنده و دکتر ابنوس و با مشاوره خانم دکتر علی‌بلندی و خانم دکتر سمیان انجام شد. نتایج این پژوهش در مجله بین‌المللی Spectrochimica Acta Q1، ضریب تأثیر 4.6 در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است.   

حوزه‌های پژوهشی فعال

وی درباره مسیرهای تحقیقاتی تیم خود گفت: فعالیت ما در دو حوزه اصلی ساخت سنسورهای مبتنی بر آپتامر برای شناسایی داروها، فلزات سنگین و سموم و انتقال هدفمند داروهای شیمی‌درمانی و ژن‌تراپی با استفاده از سیستم CRISPR برای درمان سرطان است که این دو حوزه را از ابتدای دوره PhD با همکاری دکتر ابنوس آغاز کردیم و خوشبختانه به دستاوردهای ارزشمندی رسیده‌ایم.   

دستاوردهای بین‌المللی

وی گفت: بر اساس داده‌های Scopus، تیم ما (بنده و دکتر ابنوس) در حوزه آپتامرها جزو پنج گروه برتر جهان هستیم. همچنین تاکنون بیش از ۲۰ پتنت داخلی و چندین پتنت بین‌المللی از جمله US-patent و PCT ثبت کرده‌ایم.   

چالش‌ها و عوامل موفقیت در پژوهش

دکتر تقدیسی با تأکید بر اهمیت پشتکار پژوهشگران جوان گفت:  در هر فیلد جدید، مسیر با چالش‌ها و بن‌بست‌های متعدد همراه است. دانشجو باید پشتکار، مطالعه مستمر و ذهن خلاق داشته باشد؛ نه اینکه فقط مانند یک اپراتور عمل کند. دکتر عظیمی دقیقاً این ویژگی‌ها را داشتند.   

نقش دانشگاه و آینده پژوهش

وی اظهار کرد: معاونت پژوهشی دانشگاه نهایت تلاش خود را برای کاهش چالش‌ها انجام می‌دهد، اما محدودیت منابع مالی واقعاً آزاردهنده است. اگر تأمین مالی پژوهش با نگاه جدی‌تری دنبال شود، آینده پژوهشی علوم پزشکی مشهد بسیار روشن خواهد بود؛ زیرا هم اساتید ممتاز و هم دانشجویان توانمندی در این دانشگاه حضور دارند.   

3

گفتگو با مخترع سیستم تعلیق وزن دینامیک هوشمند

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، محقق و مخترع در حوزه نوروهَب گفت:   سیستم تعلیق وزن دینامیک هوشمند را برای اولین بار در جهان طراحی و تولید کرده‌ایم؛ دستگاهی که بیمار می‌تواند در منزل از آن استفاده کند؛این فناوری پیش‌تر فقط در اختیار شرکت‌های آمریکایی بود و قیمت بسیار بالایی داشت، اما توانستیم انحصار آن را بشکنیم و حتی زودتر از اروپا این تکنولوژی را در ایران بومی‌سازی کنیم. اکنون حدود ۸ تا ۹ دستگاه تولید و به فروش رسیده است و تلاش داریم صادرات آن را به کشورهای هلند و عمان آغاز کنیم.   

دکتر افسانه زینل‌زاده در گفت‌وگو با وب‌دا عنوان کرد: از سال ۱۳۹۶ در گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در زمینه توانبخشی ضایعات سیستم اعصاب مرکزی و محیطی مشغول به کار هستم و  فعالیت‌های من در چند بعد آموزشی، پژوهشی، اجرایی و فناوری متمرکز شده است.   

وی افزود:  به علت بالا بودن هزینه تجهیزات نوروهَب خارجی، بسیاری از دستگاه‌ها را توانسته‌ایم به صورت بومی در کشور تولید کنیم و هزینه‌ها را به شکل چشمگیری کاهش دهیم. من مدیر بخش پزشکی و توانبخشی شرکت دانش‌بنیان پیام‌آوران هنر و فناوری شهر هستم و این شرکت با ساخت اپلیکیشن‌ها و تجهیزات فیزیوتراپی هوشمند، خدمات توانبخشی را برای بیماران تسهیل کرده است.   

دکتر زینل زاده با اشاره به اینکه با ساخت اپلیکیشن‌های ویژه توانبخشی بیماران سکته مغزی، قطع نخاع و پارکینسون، توانستیم بخشی از جلسات حضوری درمان را کاهش دهیم و از طریق تمرینات آنلاین و اپلیکیشن‌های آموزشی، هزینه‌های رفت و آمد و درمان بیماران را کاهش دهیم، گفت: علاوه براین در حوزه  توانبخشی بازی‌های رایانه‌ای طراحی کردیم تا بیماران در منزل تمرینات خود را انجام دهند و نیاز به مراجعه مکرر کاهش یابد.   

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، محقق و مخترع در حوزه نوروهَب گفت: با توجه به آمار بالای بیماران مبتلا به سکته مغزی، پارکینسون، ام‌اس و ضایعات نخاعی در جامعه، نیاز به فیزیوتراپی با رویکرد نوروهَب روز به روز بیشتر می‌شود. درصد زیادی از مردم از مشکلات عصبی مرکزی و محیطی رنج می‌برند و کیفیت زندگی‌شان به شدت کاهش یافته است؛ روند توانبخشی در این بیماران طولانی و پرهزینه است، از این رو تلاش می‌کنیم در مدت‌زمان کوتاه‌تر، بیشترین کارایی درمانی را به‌دست آوریم.   

  وی خاطرنشان کرد:  به‌دلیل ساخت این دستگاه، سه سال پیش در زمینه تحقیقات و فناوری به‌عنوان بانی برتر دانشگاه ؟؟؟؟انتخاب شدم و سال گذشته نیز عنوان فیزیوتراپیست نمونه کشوری را کسب کردم. علاوه بر این، در سال‌های اخیر به‌عنوان استاد برتر پژوهشی و دو سال قبل به‌عنوان استاد برتر آموزشی دانشکده معرفی شدم.

دکتر زینل زاده با اشاره به اینکه در بخش آموزش، به تدریس در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مشغول هستم، گفت: در بخش پژوهش، راهنمایی پایان‌نامه‌های دانشجو و اجرای طرح‌های تحقیقاتی را برعهده دارم و در بخش اجرایی نیز مسئول دفتر ارتباط با صنعت دانشکده فیزیوتراپی، نماینده دانشکده در کمیته اخلاق دانشگاه و عضو شورای پژوهشی دانشگاه هستم. در حوزه فناوری، ساخت اپلیکیشن‌ها و تجهیزات توانبخشی نوروهَب را برای تسهیل درمان بیماران دنبال می‌کنم.   

دکتر زینل‌زاده درباره مسئولیت خود در دفتر ارتباط با صنعت افزود:هدف این دفاتر ایجاد ارتباط بین دانشگاه و صنعت و حرکت به سمت دانشگاه‌های نسل سوم است، یعنی علمی که در دانشگاه تولید می‌شود باید به رفع یک چالش صنعتی کمک کند و منجر به تولید ثروت شود، نه اینکه صرفاً در قالب پایان‌نامه بماند. وظیفه‌ی ما تسهیل ارتباط اعضای هیأت علمی با صنعت و تشویق آن‌ها به تولید محصول کاربردی از اپلیکیشن گرفته تا تجهیزات درمانی است.  

وی اضافه کرد:برای تشویق پژوهش‌های محصول‌محور، تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفته‌ایم؛ به‌طور مثال اگر پایان‌نامه کارشناسی ارشد منجر به تولید محصول شود، نمره دفاع از ۱۸ به ۲۰ افزایش می‌یابد. برای دانشجوی دکتری نیز اگر محصول تولید کند، یکی از دو مقاله الزامی او حذف می‌شود یا می‌تواند مقاله‌ای با ایمپکت پایین‌تر ارائه دهد علاوه براین اساتید نیز امتیاز ارتقاء و ترفیع بیشتری دریافت می‌کنند.   

دکتر زینل زاده در ادامه درباره چالش‌های پژوهش گفت:پژوهش نیازمند بودجه است و تا زمانی که اعتبار مورد نیاز تأمین نشود، اجرای طرح‌ها با مشکل مواجه می‌شود؛ در حال حاضر، پرداخت بودجه‌های تحقیقاتی با تأخیر انجام می‌شود و همین مسئله باعث می‌شود محققان نتوانند تجهیزات مورد نیاز را به‌موقع تهیه کنند. در برخی موارد، هزینه‌ها پس از چند ماه چند برابر می‌شود و بودجه تخصیص‌یافته دیگر پاسخگو نیست.   

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد:  اگر اعتبارات پژوهشی به موقع پرداخت شود، روند تحقیقات نه تنها پیشرفت خواهد کرد بلکه می‌تواند ثروت‌آفرین هم باشد. نباید پژوهش را صرفاً هزینه تلقی کرد؛ زیرا اگر به صنعت متصل شود، خود می‌تواند منبع درآمد برای دانشگاه و اعضای هیأت علمی باشد.   

وی در پایان گفت:با وجود مشکلات مالی، دانشکده پیراپزشکی  مشهد در زمینه طرح‌های محصول‌محور و پایان‌نامه‌های کاربردی رشد قابل قبولی داشته است. با این حال بسیاری از همکاران از منابع شخصی برای اجرای طرح‌ها هزینه می‌کنند و در بلندمدت این وضعیت می‌تواند بر انگیزش پژوهشی آنان اثر منفی بگذارد؛ از همین رو امیدواریم حمایت‌های مالی لازم در آینده نزدیک از سوی دانشگاه فراهم شود.   

4

پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد ۵۰۰ قارچ اندوفیت شناسایی کردند؛ ۱۰ گونه برای نخستین بار در جهان معرفی شد

استادیار گروه فارماکگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: جداسازی و شناسایی بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت از گیاهان بومی خراسان انجام شد که ۱۰ گونه آن برای نخستین بار در جهان معرفی شده که هدف این تحقیقات کشف ترکیبات دارویی نوین است.

دکتر ابوالفضل شاکری،  در گفتگو با وب دا بیان کرد:  این تحقیقات در راستای کشف ترکیبات دارویی نوین شامل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، ضدالتهابی‌ها و ترکیبات صنعتی انجام شده است که می‌تواند بخشی از آینده جهانی کشف دارو را رقم بزند.

دکتر شاکری در  گفتگو با وب دا در خصوص این پروژه گفت: فارماکگنوزی علمی است که به جست‌وجو و شناسایی ترکیبات دارویی از منابع طبیعی مانند گیاهان، موجودات دریایی و میکروارگانیسم‌ها می‌پردازد. تمرکز تاریخی این رشته روی گیاهان بوده، اما برداشت گسترده گیاهان کمیاب، خطر انقراض و تخریب اکوسیستم را به‌همراه دارد. قارچ‌های اندوفیت با زندگی همزیستانه در بافت گیاه، بدون آسیب به آن، ترکیباتی تولید می‌کنند که معادل یا حتی متفاوت از محصولات گیاه میزبان است.

وی افزود: برای مثال، داروی ضدسرطان تاکسول که پیش‌تر تنها از پوست درخت سرخدار استخراج می‌شد باعث فرآیند می شد که به قطع درخت منجر می‌شد اما اکنون توسط قارچ اندوفیت جداشده از برگ همان درخت قابل تولید است و اسیب کمتری به محیط زیست وارد می شود.

فرآیند شناسایی و غربالگری

دکتر شاکری با بیان اینکه در این طرح به جای برداشت انبوه گیاه، یک نمونه از یک گونه خاص از مناطق و ارتفاعات مختلف استان خراسان رضوی جمع‌آوری می‌شود، گفت:  پس از ضدعفونی و استریل‌سازی، قارچ‌های همزیست از ریشه، ساقه، برگ و گل جداسازی می‌شوند و در محیط مایع به‌مدت یک ماه پرورش می‌یابند؛ سپس با حلال‌های مناسب، عصاره‌گیری انجام و اثرات زیستی آن‌ها ارزیابی می‌شود.

وی ادامه داد: از دو گونه بومادران خراسانی، ۵۴ قارچ متفاوت جداسازی شده که هرکدام عصاره‌ای منحصر به فرد با اثرات زیستی متمایز تولید کرده‌اند؛ ارزیابی اولیه (غربالگری) این ۵۴ عصاره علیه دو باکتری گرم مثبت، دو گرم منفی و یک قارچ بیماری‌زا انجام و با آنتی‌بیوتیک‌های رایج مقایسه شده است.

یافته‌های برجسته

استادیار گروه فارماکگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد : بر اساس نتایج، ۳۰ عصاره فعالیت ضد میکروبی مشابه یا قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های موجود داشتند؛ برخی نمونه‌ها علاوه بر خاصیت ضد میکروبی، اثرات ضدسرطانی و ضدالتهابی نشان داده و یکی از آن‌ها توانست باکتری عامل پلاک دندان را بدون آسیب به میکروب‌های مفید دهان از بین ببرد،یافته‌ای که امکان تولید فرآورده‌های نوین بهداشتی مانند دهان‌شویه یا خمیردندان را مطرح می‌کند.

خالص‌سازی و شناسایی ترکیبات فعال

وی ادامه داد: عصاره‌های برگزیده ابتدا از نظر وزن تولید و پروفایل شیمیایی با کروماتوگرافی لایه نازک  TLC ارزیابی می‌شوند. نمونه‌های واجد بیشترین پتانسیل، در مقیاس بالا تولید و با استفاده از ستون‌های کروماتوگرافی و HPLC خالص‌سازی می‌شوند؛سپس با تکنیک‌های طیف‌سنجی یک‌بعدی و دوبعدی NMR، ساختار ترکیب رسم و در صورت احتمال جدید بودن، جرم دقیق آن با HRMS تعیین می‌شود.

دکتر شاکری گفت: خالص‌سازی ممکن است اثرات ترکیب را افزایش دهد یا در مواردی که اثر ناشی از هم‌افزایی چند ترکیب است، کاهش دهد؛ در هر صورت، ترکیب جدید باید با آنتی‌بیوتیک‌های موجود مقایسه، سمیت‌سنجی و مراحل آزمون حیوانی و بالینی را طی کند.

نوآوری در سطح ملی و بین‌المللی

وی با تأکید بر پیشگامی این گروه تحقیقاتی خاطرنشان کرد: تاکنون تیم دیگری در ایران این فرآیند کامل از جداسازی اندوفیت تا خالص‌سازی ترکیبات را انجام نداده است و ما به‌طور موازی با مراکز پیشرفته دنیا کار می‌کنیم.

چالش‌ها و آینده پژوهش

وی با اشاره به اینکه مهم‌ترین محدودیت، نبود دستگاه NMR پرقدرت در کشور برای تحلیل نمونه‌های کم‌حجم است که ناگزیر باعث ارسال برخی نمونه‌ها به خارج از کشور شده ایم، گفت: اندوفیت‌ها می‌توانند منبع آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، آنزیم‌ها و ترکیبات صنعتی آینده باشند و بخش بزرگی از آینده کشف دارو در جهان به میکروارگانیسم‌ها تعلق خواهد داشت.

وی در پایان ضمن قدردانی از حمایت دانشکده داروسازی مشهد گفت: علاقه‌ام به طبیعت از کودکی آغاز شد و خدا را شکر می‌کنم که در مسیری قرار گرفتم که می‌توانم به جامعه و کشورم خدمت کنم.

5

ارائه فرمولاسیون نوین نانویی برای درمان مؤثر پیرچشمی توسط پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد

استاد گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: پیرچشمی یکی از اختلالات شایع بینایی در دنیاست و درمان قطعی و مؤثر مشخصی برای آن وجود ندارد. طی دو سال اخیر، در راستای حل این چالش، پروژه‌ای با محوریت فرمولاسیون جدید داروی آلفا‌لیپوئیک‌اسید در دانشکده داروسازی مشهد آغاز شد

دکتر بیژن ملائکه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  از دستاورد مهم تیم تحقیقاتی خود در ارائه یک فرمولاسیون جدید چشمی بر پایه فناوری نانو برای درمان پیرچشمی خبر داد و گفت:

یکی از شرکت‌های بزرگ آمریکایی پیش‌تر فرمولاسیونی از  آلفالیپوئیک اسید ارائه کرده بود، اما به دلیل ضعف در حلالیت، پایداری و نفوذ دارویی، محصول آنها در کارآزمایی‌های بالینی موفق نشد  ما با استفاده از نانوذرات و سیستم‌های دارورسانی پیشرفته،تلاش داریم تا این مشکلات را برطرف کنیم.    

عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی مشهد با اشاره به اثرات ، استفاده از نانوذرات گفت: با بهره گیری از سیستم دارورسانی پیشرفته مشکل حلالیت ترکیب در آب حل می شود؛امکان تولید قطره چشمی پایدار فراهم می گردد؛جذب دارو از سطح قرنیه به شکل چشمگیری افزایش می یابد و دارو حتی به زجاجیه نیز نفوذ می کند، که نسبت به نتایج شرکت آمریکایی  اثربخشی  بیش از ۶۰ درصدی را نشان می‌دهد.

وی افزود:   فرآیند تولید این نانوفرمولاسیون با روش میکروفلویدیک انجام می‌شود؛ تکنیکی که امروزه یکی از مدرن‌ترین روش‌ها در تکنولوژی تولید ذرات دارورسان است. فرمولاسیون به ثبات رسیده و قابلیت تولید صنعتی دارد.   

دکتر ملایکه همچنین اعلام کرد که این پروژه، پس از کسب نتایج مثبت حیوانی، وارد فاز تست‌های تکمیلی پیش‌بالینی خواهد شد و در صورت موفقیت، برای انجام کارآزمایی بالینی انسانی اقدام می‌شود. تست های تکمیلی در مدل حیوانی انجام می شود و بعد از آن کارازمایی بالینی انجام خواهد شد.

وی اظهار کرد: این طرح   یکی از پروژه‌های افتخارآفرین دانشگاه است که بخشی از آن به‌عنوان تز دکترای عمومی یکی از دانشجویان دانشکده انجام شده است.

وی در ادامه درباره سایر محورهای پژوهشی گروه بیان کرد: همزمان روی سه حوزه اصلی دارورسانی چشمی به بخش قدامی و خلفی چشم،دارورسانی هدفمند در سرطان با استفاده از نانوذرات آلی و معدنی،تولید میکرونیدل‌ها و کاربرد آنها در درمان‌های پوستی مانند آکنه و پسوریازیس کار می شود. 

به گفته او، دانشکده داروسازی مشهد امروز توانایی تولید میکرونیدل و نانوذرات در مقیاس آزمایشگاهی، نیمه‌صنعتی و حتی نزدیک به صنعتی را دارد و در کشور در این حوزه پیشرو است.

دکتر ملایکه مهم‌ترین چالش فعلی پژوهش را تأمین مالی به‌موقع دانست و گفت:   در بسیاری از دانشگاه‌های کشور، از جمله مشهد، تأخیر در پرداخت بودجه پژوهشی باعث اختلال در خرید مواد اولیه و انجام آزمایش‌ها می‌شود. اگر حمایت مالی پایدار باشد، ظرفیت انجام تحقیقات مرجع جهانی در کشور وجود دارد.   

وی در پایان گفت:    نتایج این تحقیق حاصل یک کار تیمی است و مقاله آن برای چاپ به مجله  ارسال شده و اکنون در مرحله داوری قرار دارد که امیدواریم به‌زودی پذیرفته و منتشر شود.   

6

درمان صرع کودکان نیازمند پیگیریهای دقیق والدین است / عدم درمان صرع باعث اختلالات یادگیری می شود

فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان و  عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: بیماری‌هایی مثل دیابت، فشار خون و صرع باید با سبک زندگی صحیح و مصرف منظم دارو کنترل شوند و تصور اینکه کودک بعد از مصرف دارو کاملاً درمان شده و دیگر نیازی به پیگیری ندارد، نادرست است.   

دکتر فرح اشرف زاده در گفتگو با وب دا با اشاره به تشریح تفاوت تشنج و صرع، بر اهمیت ثبت ویدئویی حملات، مراجعه سریع به مراکز تخصصی، مصرف منظم دارو و رعایت سبک زندگی سالم تأکید کرد و گفت: حتی تشنج‌های خفیف و کوتاه‌مدت کودک می‌تواند باعث آسیب مغزی و اختلالات یادگیری در سال‌های آینده شود.

تشج بدون علت و تکرار شونده یک نشانه متمایز کننده بیماری صرع است

دکتر اشرف‌زاده بیان کرد: صرع به تشنجی گفته می‌شود که تکرار شود و عامل مشخصی برای آن پیدا نشود. اگر کودک دچار تشنجی ناشی از افت فشار خون، افت قند خون، خستگی یا گریه باشد، این موارد صرع محسوب نمی‌شود؛ اما اگر تشنج بدون علت مشخص و با فاصله بیش از ۲۴ ساعت تکرار شود، آن را بیماری صرع می‌نامیم.   

وی با اشاره به نگرانی والدین از شنیدن واژه صرع  افزود: برخلاف تصور، صرع بیماری ملایمی است اما شرایط و مراقبت‌های خاص خود را دارد؛ والدین باید از تمام وقایع و حملات کودک فیلم‌برداری کنند و زمان وقوع را دقیق یادداشت کنند؛ این اطلاعات برای پزشک بسیار کمک‌کننده است.   

خدمات درمانی بیمارستان قائم برای تشخیص و درمان کودکان مبتلا به صرع

دکتر اشرف‌زاده ادامه داد: پس از پایان تشنج، بهتر است کودک به مرکز تخصصی دارای واحد صرع کودکان یا نورولوژی کودکان مراجعه کند؛ مانند بیمارستان قائم مشهد که توسط پزشکان متخصص ارزیابی می‌شود و درمان ادامه می‌یابد.   

این فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان، صرع را از بیماری‌هایی دانست که معالجه کامل نمی‌شود اما قابل کنترل است و توضیح داد:گاهی والدین به دلیل جثه بزرگ کودک مثلا یک کودک ۱۲ ساله با وزن ۹۰ کیلو گرم، فکر می‌کنند او خودش می‌تواند دارویش را مصرف کند؛ درحالی‌که این کودک همچنان نیازمند نظارت والدین است و دارو باید توسط آن‌ها به‌موقع داده شود.   

درمان کامل صرع تا 75 درصد شرایط کودک را بهبود می دهد

دکتر اشرف‌زاده درباره پیش‌آگهی بیماری اظهار کرد: اگر تشنج‌ها به‌طور کامل کنترل شود و کودک به مدت دو سال هیچ تشنجی نداشته باشد، می‌توان گفت با احتمال ۷۰ تا ۷۵ درصد کودک بهبود یافته است، اما همچنان احتمال عود حدود ۲۵ درصد باقی می‌ماند.   

وی با اشاره به شیوع جهانی این بیماری افزود: یازده میلیون کودک در دنیا مبتلا به صرع هستند و میزان شیوع آن حدود یک درصد است؛ یعنی از هر صد کودک، یک نفر ممکن است مبتلا باشد.   

خیره شدن بین فعالیتهای یادگیری تشنج محسوب می شود و با رویای شدن متفاوت است

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توضیح تفاوت خیره شدن  با تشنج گفت: بسیاری از خیره شدن‌ها رؤیای روزانه است و طبیعی است؛ اما اگر کودک در حال انجام فعالیت شمارش یا خواندن متن ناگهان متوقف شود، ۱۰ تا ۲۰ ثانیه خیره بماند و سپس ادامه دهد بدون اینکه بداند چه اتفاقی افتاده، این تشنج محسوب می‌شود و باید ضبط شود و حتماً به پزشک نشان داده شود.   

وی هشدار داد:  لازم نیست تشنج شدید باشد تا آسیب‌زا باشد بلکه حتی تشنج‌های کوتاه‌مدت که فقط به صورت خیره شدن باشند نیز به مغز کودک آسیب می‌رسانند و اگر درمان نشوند باعث ایجاد اختلالات یادگیری در سال‌های بعد می‌شوند؛ به‌خصوص در دروس تحلیلی مثل ریاضی، فیزیک و تحلیل مسائل این کودکان میتوانند با چالش هایی روبرو شوند.  

دکتر اشرف زاده گفت: گاهی کودک حافظه خوبی دارد اما در تحلیل مسائل ناتوان است؛ این می‌تواند نتیجه تشنج‌هایی باشد که در کودکی نادیده گرفته شده‌اند.   

 

7

هشدار متخصص طب اورژانس درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در فصل شیوع آنفلوآنزا

دانشیار گروه طب اورژانس و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد ابراز کرد: استفاده نابجا از آنتی بیوتیک ها نه‌تنها کمکی به بهبود بیماران مبتلا به ویروس آنفلوآنزا نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب مقاومت دارویی و عوارض خطرناک در بدن شود.

دکتر ایوب توکلیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به  علائم این بیماری گفت:  تب، بدن‌درد و سرفه از جمله نشانه های ابتلا به انفولانزا است.

وی ادامه داد:   آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها تنها برای درمان عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند. مصرف خودسرانه این داروها، علاوه بر بی‌اثر بودن، ممکن است موجب آسیب به کلیه‌ها و کبد و نیز ایجاد مقاومت میکروبی شود.   

دکتر توکلیان همچنین از مردم خواست در صورت بروز علائم بیماری، به جای مصرف خودسرانه دارو، با پزشک یا مراکز درمانی مشورت کنند و به توصیه‌های بهداشتی از جمله استراحت کافی، مصرف مایعات، استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی توجه داشته باشند.

وی افزود:   خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است و در شرایط همه‌گیری آنفلوآنزا، این رفتار می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای جامعه و فرد ایجاد کند.   

وی ادامه داد: درمان بیماری حمایتی و علامتی است و انتی بیوتیک و کورتون بخصوص دگزامتازون جایگاهی ندارد و مردم تقاضای مضر برا سلامتی خود و سایرین نداشته باشند و همکاران در برابر این اصرار ها با توضیحات کافی بیماران را متقاعد کنند و این روند برای درمان ارایه نشود .

دکتر توکلیان ابراز کرد: حضور افراد دارای علامت در مکانهای پر ازدحام باعث سرایت بیماری و تداوم آن می شود از همین رو با خود قرنطینگی قطع کننده زنجیره انتقال بیماری به دیگران باشید. 

8

شناسایی و درمان سریع ایدز راهکار قطع زنجیره انتقال است

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: شناسایی رود و درمان سریع که زنجیره انتقال را قطع می کند هدف اصلی مادر دانشگاه است و این میسر نمیشود  مگراینکه  انگ بیماری را از بین ببریم و افراد را مورد قضاوت قرار ندهیم.

دکتر علی حسین‌پور در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: انگ بیماری همان سایه‌ای است که باعث می‌شود افراد از تست دادن بترسند، دیر درمان شوند و چرخه انتقال ادامه پیدا کند. هر بار که درست آموزش می‌دهیم، هر بار که کسی بدون خجالت تست می‌دهد، انگ یک ترک برمی‌دارد.

وی ادامه داد: وقتی درباره HIV حرف می‌زنیم، درباره یک ویروس تنها صحبت نمی‌کنیم؛ درباره نادانی، ترس، قضاوت و سکوت‌هایی صحبت می‌کنیم که دوست دارند در تاریکی بمانند. روشن‌کردن این تاریکی همان چیزی است که آگاهی‌بخشی انجام می‌دهد.

دکتر حسین پور بیان کرد: کمپین 20.20 با هدف ارتقای سواد سلامت جنسی و کاهش انگ اجتماعی پیرامون HIV طراحی شد؛ این کمپین می تواند با استفاده از پیام‌های روشن، علمی و قابل‌فهم، مسیر گفت‌وگو درباره روابط سالم و ضرورت انجام تست HIV را هموارتر کند.

وی ادامه داد: رویکرد آن بر این اساس بود که پیشگیری مؤثر، زمانی محقق می‌شود که جامعه به اطلاعات درست، دسترسی آسان و فضای بدون قضاوت دست یابد.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: براین ساس این کمپین از بیست آبان تا بیست آذر در مراکز تست اچ آی وی به صورت گسترده اجرایی می شود و آدرس این مراکز نیز در سایت aids.mums.ac.ir  اطلاع رسانی شده است.

9

انجام تست رایگان hiv کاملا محرمانه در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مسئول پیشگیری از بیماری‌های آمیزشی و HIV معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: ویروس اچ آی وی  می‌تواند تا ۱۰ سال بدون علامت باشد و همین موضوع شناسایی بیماران را دشوار می‌کند. بنابراین نمی‌توانیم به آمارهای موجود اتکا کنیم و لازم است افراد در صورت احتمال مواجهه، برای تست مراجعه کنند؛ تشخیص زودهنگام از طریق مراجعه داوطلبانه برای انجام تست رایگان و محرمانه، مهم‌ترین گام در قطع زنجیره انتقال بیماری است.

دکتر حسین پور در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه مهم‌ترین راه کنترل HIV، مراجعه داوطلبانه مردم برای انجام تست است، افزود:در همه شهرها یک مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری فعال است که تست HIV را به‌صورت کاملاً رایگان و بدون دریافت نام و مشخصات فرد انجام می‌دهد. اگر تست اولیه مثبت شود، آزمایش‌های تأییدی نیز بدون هزینه انجام می‌شود و در صورت قطعی بودن تشخیص، داروها و خدمات مراقبتی به شکل رایگان در اختیار فرد قرار می‌گیرد.

قطع انتقال با درمان منظم

وی خاطرنشان کرد: اگر فرد مبتلا را شناسایی شود و به موقع مصرف دارو را اغاز کند ،  بعد از مدت کوتاهی مقدار ویروس در خون آن‌قدر کاهش می‌یابد که انتقال بیماری از بین می‌رود. بنابراین یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری، شناسایی افراد مبتلا و آغاز درمان آنهااست.

دکتر حسین‌پور با اشاره به ضرورت جلب اعتماد بیماران گفت:فرد باید مطمئن باشد که اطلاعاتش محرمانه می‌ماند؛  وقتی بیمار این اعتماد را پیدا کند، علاوه براینکه درمان را آغاز می کند شریک جنسی او نیز برای آزمایش مراجعه می کند و از گسترش بیماری جلوگیری می‌شود.

خودمراقبتی؛ ستون پیشگیری

وی بیان کرد: هر فردی ممکن است به هر طریق در معرض HIV قرار بگیرد. بنابراین لازم است مردم مراقبت‌های لازم را برای پیشگیری انجام دهند. اگر فردی مبتلا شد، باید آزمایش‌های لازم را انجام دهد و درمان و پیگیری را جدی بگیرد تا از گسترش بیماری در جامعه جلوگیری شود.

حضور میدانی در سطح شهر مشهد

مسئول برنامه HIV دانشگاه درباره فعالیت‌های میدانی نیز گفت: از ۲۰ آبان تا ۲۰ آذر پویش کشوری اطلاع‌رسانی HIV برگزار می‌شود؛ در مشهد این برنامه با همکاری شورای اجتماعی محلات و شهرداری در حال اجراست.

وی گفت: در کشور ما همه خدمات HIV از جمله تست‌ها، مراقبت‌ها و حتی داروهای هزینه‌بر، کاملاً رایگان و محرمانه ارائه می‌شود. هدف ما این است که هر فرد از وضعیت سلامت خود آگاه شود و پیگیری لازم را انجام دهد.

10

کاهش موارد بستری بیماران تنفسی در مشهد؛ روند ابتلا به آنفولانزا نزولی شد

معاون فنی معاونت  بهداشت خراسان رضوی گفت:  درصد نمونه‌های مثبت آنفولانزا در استان از ۳۲ درصد به ۲۱ درصد رسیده است .

دکتر محمد مهدی ایزدپناه در گفتگو با وب دا با بیان اینکه کاهش مواردابتلا بیماران به عفونت‌های حاد تنفسی با تعطیلی مراکز اموزشی رخ داده است، گفت: احتمال بالا بودن تعداد بیماران سرپایی همچنان وجود دارد و مدیریت موارد سرپایی بر عهده همکاران درمانگاه‌های خصوصی و اورژانس بیمارستان‌هاا ست.

وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت ابتلا در کودکان گفت: متأسفانه شیوع بیماری در کودکان بیشتر است و در روزهای اخیر موارد ابتلا در این گروه سنی از بزرگسالان پیشی گرفته است.

دکتر ایزدپناه تاکید کرد: با توجه به روند کاهشی بیماری و وجود پروتکل‌های مشخص، هیچ پیشنهادی برای غیرحضوری شدن مدارس در هفته پیشِ‌رو ارائه نشده است.

وی گفت: رعایت نکات بهداشتی و پرهیز از حضور در اجتماعات در صورت بروز علایم در کاهش روند ابتلا نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.

11

استان خراسان رضوی بعد از تهران بیشترین تعداد ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا را دارد / خود مراقبتی مهمترین اولویت در شرایط آلودگی هوا

مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: :   طبق آخرین سیاهه انتشار، حدود ۳۰ درصد آلودگی از منابع ثابت و بیش از ۶۰ درصد از منابع متحرک ناشی می‌شود و استان خراسان رضوی بعد از تهران بیشترین تعداد ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا را دارد.

دکتر فرشید وفا در گفتگو با وب دا  با اشاره به ریشه تداوم آلودگی هوا در فصول سرد و گرم،  در منابع متحرک، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و تراکم جمعیت ، گفت: کاهش مواجهه، استفاده از ماسک N95 و اجرای کامل قانون هوای پاک توسط دستگاه‌های مسئول تأکید کرد.

دکتر وفا، ضمن تشریح وضعیت آلودگی هوا در مشهد گفت:   ما معمولاً در فصول سرد سال به دلیل وارونگی هوا درگیر آلودگی بودیم، اما طی دو سه سال اخیر به‌دلیل تغییرات اقلیم، خشکسالی و گردوغبار، آلودگی به فصول گرم هم کشیده شده است.   

وی با اشاره به نقش منابع آلاینده، افزود: در مشهد روزانه بیش از یک میلیون تردد وسایل نقلیه، ۴۰۰ هزار تردد موتورسیکلت و مصرف ۳ میلیون لیتر بنزین ثبت می‌شود که سهم قابل‌توجهی در تولید ذرات معلق کوچک‌تر از ۲/۵ میکرون دارند؛ که  آلاینده غالب در تعیین شاخص کیفیت هوا است.

دکتر وفا با تأکید بر اهمیت پایش کیفیت هوا ادامه داد:  تصمیمات لازم در کارگروه آلودگی هوا با حضور دستگاه‌ها اتخاذ می‌شود.   

وی مهم‌ترین نکته را خودمراقبتی شهروندان دانست و گفت: در روزهای ناسالم باید مواجهه را به حداقل رساند. حتی‌الامکان در محیط باز قرار نگیریم. هر فرد روزانه حدود ۲۲ هزار بار تنفس می‌کند و ۱۵ کیلوگرم هوا وارد ریه‌ها می‌شود؛ در این شرایط افزایش فعالیت ورزشی می‌تواند سلامت را به خطر بیندازد.   

وی افزود:   کاهش مدت حضور در فضای باز و استفاده از ماسک مناسب ضروری است. ماسک‌های جراحی نقش حفاظتی کافی ندارند و طبق استاندارد، ماسک N95 برای گروه‌های حساس و افرادی که ناچار به حضور در بیرون هستند توصیه می‌شود.   

مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره قابلیت تشخیص آلودگی با چشم غیرمسلح گفت:   ذرات معلق در غلظت بالا ممکن است دیده شوند، اما گازهایی مثل ازن، اکسیدهای نیتروژن و گوگرد قابل مشاهده نیستند؛  نرم‌افزارهای پایش شهرداری امکان مشاهده لحظه‌ای شاخص‌ها را برای مردم فراهم کرده است.   

وی با اشاره به اثرات آلودگی بر سلامت عمومی اظهار کرد:   ذرات معلق کوچک‌تر از ۲/۵ میکرون، ازن و اکسیدهای نیتروژن می‌توانند بیماری‌ها را تشدید کنند؛ در زنان باردار به‌ویژه در سه‌ماهه دوم، خطر زایمان زودرس و تولد نوزاد کم‌وزن افزایش می‌یابد. آلودگی هوا حتی می‌تواند فشار خون را تشدید کند. بنابراین افراد دارای نقص ایمنی، سالمندان و بیماران سرطانی باید احتیاطات بیشتری داشته باشند.   

دکتر وفا همچنین به چالش‌های ساختاری اشاره کرد و گفت:   ۲۳ دستگاه مسئول اجرای قانون هوای پاک هستند، اما یکی از مهم‌ترین مشکلات مشهد تراکم بالای جمعیت است. در هر کیلومتر مربع ۱۱۵۰۰ تا ۱۲۰۰۰ نفر زندگی می‌کنند که ۲/۵ تا ۳ برابر متوسط کشورهای توسعه‌یافته است. این تراکم، تعداد جابه‌جایی‌ها و آلودگی را افزایش می‌دهد.   

وی با اشاره به حضور سالانه ۳۰ میلیون زائر و ضرورت رعایت اصول توسعه شهری گفت: در کشورهای توسعه‌یافته، ساختمان‌های تجاری در مرکز شهر قرار دارند و حاشیه شهر باز است؛  اگر این اصول رعایت نشود، با توجه به توپوگرافی مشهد، آلودگی هوا تشدید خواهد شد.   

12

کراسین زعفران کارایی داربست‌های مهندسی بافت استخوان را تا ۴۰ برابر افزایش داد

استاد تمام گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نتایج یک پژوهش ۱۰ ساله در حوزه مهندسی بافت استخوان گفت: استفاده از کروسین ماده مؤثره زعفران حدود ۴۰ برابر القای سلول بنیادی رو به سمت سلول استخوانی در فعالیت آلکال‌فسفاتازیش تحریک کرد و به نتایج خوبی در این حوزه رسیدیم.

دکتر فاطمه کلالی نیا، در گفتگو با وب دا  درباره پروژه پژوهشی اخیر خود اظهار کرد: طراحی داربست کلاژن کیتوزان هیدروکسی‌آپاتیت که حاوی کروسین بود و به‌عنوان داربست مهندسی بافت استخوان مورد استفاده قرار گرفت رویکرد اصلی پژوهش بود.

وی با بیان اینکه این طرح سابقه‌ای حدود هشت تا ده سال دارد، افزود: مهندسی بافت از سه جزء اصلی شامل داربست، سلول و فاکتورهای سیگنال‌دهنده تشکیل شده است و هدف آن جایگزینی بافت‌هایی است که به‌طور طبیعی در بدن ترمیم نمی‌شوند. در این طرح، تمرکز ما بر شکستگی‌های وسیع استخوان بود که بدن قادر به ترمیم طبیعی آن‌ها نیست.

اثر ۴۰ برابری کروسین در القای استخوان‌سازی

دکتر کلالی نیا با اشاره به مرحله نخست مطالعه گفت: در تحقیق  مرحله اول، کروسین را روی سلول بنیادی قرار دادیم و دیدیم که نسبت به محیط کنترل مثبت، تقریباً ۴۰ برابر القای سلول بنیادی به سلول استخوانی را افزایش داد. این نتیجه برای ما بسیار جالب بود و مقاله آن نیز با کیفیت خوبی منتشر شد.

وی،در خصوص مرحله بعد داربست کلاژنی گفت:وقتی کروسین روی داربست قرار گرفت، عملکرد از ۴۰ برابر به حدود ۱۴ برابر رسید که طبیعی است، چون مولکول باید از داربست آزاد شود. بنابراین عملکرد همچنان بسیار مطلوب بود.

تقویت مکانیکی داربست با کیتوزان و نانوهیدروکسی‌آپاتیت

این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: داربست کلاژنی از نظر مکانیکی برای کاربرد استخوان مناسب نبود. به همین دلیل کلاژن را با کیتوزان و نانوهیدروکسی‌آپاتیت ترکیب کردیم. نانوهیدروکسی‌آپاتیت همان املاح کلسیمی موجود در استخوان است و مقاومت مکانیکی را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد.

وی افزود: داربست جدید به دو روش، شامل روش فریزدر و پرینت سه‌بعدی ساخته شد. اگرچه پرینتر زیستی دانشگاه به‌دلیل محدودیت در چاپ لایه‌های زیاد، ما را به مدل‌های ساده‌تر محدود کرد، اما نتایج همچنان بسیار خوب بود و افزودن هیدروکسی‌آپاتیت موجب بهبود عملکرد کروسین شد.

آمادگی طرح برای ورود به فاز بالینی

دکتر کلالی نیا با اشاره به تکمیل مطالعات حیوانی گفت:ما تحقیقات پیش‌بالینی را انجام داده‌ایم و طرح آماده ورود به فاز بالینی است. اکنون مسیر اصلی، تجاری‌سازی محصول است؛ چه به صورت کروسین تنها و چه در قالب داربست ترکیبی.

دکتر فاطمه کلالی نیا با اشاره به ضرورت ساخت داربست‌های اختصاصی برای ترمیم شکستگی‌های پیچیده گفت:برای استخوان‌هایی که فرم خاصی دارند، مانند استخوان‌های دراز یا نواحی پهن‌تر استخوان، ضروری است داربست به شکل دقیق همان قطعه شکسته‌شده طراحی شود. در این صورت، هنگام جایگذاری داربست در محل شکستگی، قطعه جدید کاملاً منطبق با ساختار طبیعی استخوان قرار می‌گیرد و از ایجاد ضایعات اضافی یا بخش‌های ترمیم‌نشده جلوگیری می‌شود.

وی افزود: استفاده از فناوری پرینت سه‌بعدی در این مرحله می‌تواند امکان ساخت داربست‌هایی با هندسه اختصاصی و دقیقاً مشابه قطعه از دست‌رفته را فراهم کند.

استاد تمام بیوتکنولوژی دارویی با بیان اینکه طرح مهندسی بافت استخوان وارد مرحله بلوغ علمی شده است، اظهار داشت:ما تحقیقات پیش‌بالینی را انجام داده‌ایم و کارهای حیوانی نیز کامل شده است؛ بنابراین طرح آماده ورود به فاز بالینی است.

چالش‌های اصلی: بودجه و کمبود پژوهشگر

وی افزود: مشکل اصلی پژوهش، بودجه است. خرید یک فاکتور پروتئینی ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان هزینه دارد و با گرنت فعلی به‌سختی می‌توان حتی یک طرح را پیش برد. مشکل دوم، کمبود پژوهشگر باانگیزه است؛کارهای مهندسی بافت سنگین هستند و نیاز به دانشجویانی دارد که پشتکار و وقت کافی بگذارند.

وی تأکید کرد: من به عنوان عضو هیئت علمی نمی‌توانم تمام مسیر تجاری‌سازی را پیش ببرم. رسالت من پشتوانه علمی کار است و تیم اجرایی باید بخش‌های عملیاتی را انجام دهد. یکی از دغدغه‌های اصلی من پیدا کردن نیروی مناسب است.

جایگاه مشهد در مهندسی بافت و سلول‌های بنیادی

دکتر کلالی نیا با اشاره به توانمندی‌های دانشگاه گفت:در حوزه مهندسی بافت، ما از دنیا عقب نیستیم. امکانات دستگاهی موردنیاز را داریم و کارهایی که در اروپا، آمریکا و شرق آسیا انجام می‌شود، در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز انجام می‌ شود.

وی همچنین از جایگاه مشهد در پزشکی بازساختی خبر داد و افزود:در کشور، جزو رتبه‌های اول در حوزه سلول بنیادی و مهندسی بافت هستیم. بخش سلول‌درمانی دانشگاه مجوز دارد و در تلاش هستیم تا یک شرکت فناور برای راه‌اندازی عملی آن وارد شود. در ده روز گذشته بیش از چهار جلسه در این زمینه داشته‌ایم.

استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد:زیرساخت‌های لازم در مشهد وجود دارد؛ تنها نیاز به یک قدم دیگر است تا بخش سلول‌درمانی فعال و مسیر تجاری‌سازی در حوزه پزشکی بازساختی آغاز شود.

 

13

شهرستان فریمان جز 64 شهرستان پایلوت کشوری در طرح پزشک خانواده است

مدیر توسعه  و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: شهرستان فریمان جز 64 شهرستان پایلوت کشوری برای اجرای طرح پزشک خانواده است که در این طرح 69 هزار نفر تحت پوشش قرار خواهند گرفت .

دکتر حسن عبداله زاده در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه برنامه پزشک خانواده یکی از اولویت های وزارت بهداشت  درمان آموزش پزشکی است، گفت: در برنامه پزشک خانواده اگر بیماری به پزشک خانواده مراجعه کند هماهنگی لازم از مرکز خدمات جامع سلامت برای  ارجاع به پزشک انجام می شود. وی با بیان اینکه در قالب این طرح ارجاع بیماران به کلینیک های تخصصی و یا فوق تخصصی با صرف  هزینه ووقت  اندک  بیماران انجام می شود علاوه براین از سرگردانی بیماران جلوگیری می شود؛گفت: 4 برنامه مهم وزارت بهداشت در حوزه جوانی جمعیت، پزشک خانواده، سواد سلامت و کنترل مولفه های موثر بر سلامت خلاصه می شود.

وی بیان کرد: در این طرح، جمعیت تحت پوشش هر پزشک به‌صورت منسجم خدمات بهداشتی و درمانی متناسب با نیاز خود را دریافت می‌کنند و این امر ضمن تسهیل دسترسی مردم به خدمات سلامت، موجب افزایش رضایتمندی عمومی شده است.

دکتر عبداله زاده اظهار کرد: شهرستان فریمان دارای ۱۱۲هزار نفر جمعیت است و شبکه ارائه خدمات برنامه پزشک خانواده در شهرستان فریمان از وضعیت مناسبی برخوردار است که شامل ۸ مرکز خدمات جامع سلامت و ۳۵ خانه بهداشت می‌شود.

مدیر توسعه  و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد:تمهیدات لازم برای ارایه خدمات با کیفیت به مردم شهرستان فریمان در قالب طرح پزشکی خانواده دیده شده است.

14

شیوع ناباروری در خراسان رضوی حدود 22 درصد گزارش شده است

مدیر جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: باور به زندگی راحت و تأخیر در ازدواج از عوامل اصلی کاهش فرزندآوری است و همین امر موجب افزایش ناباروری شده است. هم‌اکنون شیوع ناباروری در زوجین استان خراسان رضوی بین ۲۰ تا ۲۲ درصد برآورد می‌شود.

 دکتر  محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه جامعه پویا نیازمند توازن میان جمعیت جوان و سالمند است و نباید میانگین سنی آن بیش از حد بالا یا پایین باشد، گفت: در حال حاضر در مشهد هر زن در سن باروری به‌طور میانگین ۱.۶ فرزند دارد، در حالی که برای پویایی جمعیت باید این عدد به حدود ۲.۵ برسد. اگر شاخص باروری کمتر از ۲.۱ باشد، جامعه به‌تدریج وارد روند تحلیل جمعیتی می‌شود.

وی افزود: در دهه ۶۰ میزان باروری در استان خراسان رضوی حدود پنج فرزند برای هر زن بود، اما اکنون این رقم به حدود ۱.۸ رسیده است.

احمدیان با تأکید بر اینکه فرزندآوری هم یک نیاز طبیعی و هم اجتماعی است، بیان کرد: هر فرد از نظر روانی تمایل به ازدواج و داشتن فرزند دارد، اما امروز در برخی موارد باورهایی چون نگهداری حیوانات خانگی جایگزین این نیاز شده‌اند. اگر انسان را صرفاً فردی خودمحور ببینیم، ازدواج یک انتخاب شخصی است؛ ولی در نگاه اجتماعی، ازدواج و فرزندآوری برای بقای جامعه ضرورت دارد.

مدیر جوانی جمعیت خاطرنشان کرد: اگرچه سالمندان سرمایه‌های ارزشمند جامعه‌اند، اما قادر به چرخاندن چرخ اقتصاد نیستند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۸۰ میزان سالمندی جامعه به حدود ۵۰ درصد برسد، که این موضوع نیازمند آمادگی همه‌جانبه کشور برای مواجهه با این تغییر ساختاری است.

وی در پایان با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب از سال ۱۳۹۰ درباره اهمیت جوانی جمعیت گفت: جوانی جمعیت، از اولویت‌های مهم کشور است و توجه به ازدواج جوانان و تمایل آنان به فرزندآوری باید در صدر برنامه‌های ملی قرار گیرد.

 

15

رسیدگی به دغدغه پرستاران در اولویت دانشگاه علوم پزشکی مشهد  است

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت رسیدگی به دغدغه‌های پرستاران، اعلام کرد که مجموعه دانشگاه در چارچوب اختیارات قانونی خود، پیگیری منظم مطالبات صنفی و حرفه‌ای کادر پرستاری را در دستور کار خود دارد.

دکتر محمد صادقی در حاشیه معارفه مدیر پرستاری جدید بیمارستان طالقانی و در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه کمیته هایی برای رسیدگی به دغدغه پرستاران تشکیل شده است، گفت:

در این نشست‌ها و گفت‌وگوها که با حضور تعدادی ازمدیران پرستاری بیمارستانها ،ریاست و  اعضای نظام پرستاری، فعالان صنفی و پیشکسوتان حوزه پرستاری برگزار می‌شود، موضوعات مختلف وضعیت نیروی انسانی و مشکلات شغلی ، شفاف سازی تعرفه‌های پرستاری و راهکارهای ترمیم تعرفه بحث و بررسی می شود.

دکتر صادقی با بیان اینکه قسمت اعظم مطالبات پرستاران  ماهیت کشوری دارد، توضیح داد: موضوعاتی مانند اصلاح احکام حقوقی، درج فوق‌العاده خاص، استخدام نیروی انسانی جدید، کاهش ساعات کار، و اصلاح قوانین مالیاتی و ... مواردی هستند که باید از سوی مراجع ملی و وزارت بهداشت ابلاغ شود و به صورت مستقل از کشور قابلیت اجرا ندارد و دانشگاه مکلف به تبعیت از قوانین و مقررات وزارت بهداشت می باشد. 

وی افزود : با این وجود، آن بخش از موضوعات که در سطح دانشگاه قابلیت پیگیری دارد، در دو کارگروه فوق (کارگروه مطالبات پرستاری و کمیته تعرفه پرستاری )به‌صورت منظم طرح و بررسی می‌شود تا در چارچوب اختیارات دانشگاه، اصلاحات لازم صوت پذیرد.

وضعیت نیروی انسانی پرستاری

دکتر صادقی اظهار کرد: یکی از پرتکرارترین پرسش‌های همکاران  پرستاران وضعیت نیروی انسانی است که در حال حاضر ، استاندارد کشوری «یک‌و هشت ‌دهم (۱.۸) پرستار به ازای هر تخت» می باشد که در حال حاضرهمه دانشگاه های کشور با این استاندارد فاصله دارند ولی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد این نسبت بالای یک می باشد که در مقایسه با از بسیاری از دانشگاه ها که زیر یک هستند که حتی برخی  تا شش دهم می باشند شرایط بهتری دارند  ولی در عین حال تلاش برکسب مجوزهای بیشتر برای  ارتقا وضعیت نیروی انسلنی به سمت  استاندارد می باشد 

وضعیت تعرفه پرستاران

وی ادامه داد: موضوع تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری نیز از نکات کلیدی مورد سؤال همکاران  پرستاران می باشد بر اساس  صحبت های شفاهی با مدیران سایر دانشگاه ها  وضعیت تعرفه پرستاری مطابق بسیاری از دانشگاه ها بزرگ است و در شرایطی حتی ارقام مشهد بالاتر از بعضی دانشگاه های بزرگ است ولی مواردی نیز وجود دارد که ارقام انها بالاتر است ولی میانگین نیروی انسانی انها کمتر از مشهد است و در توزیع مبلغ بیشتری دریافت می نمایند.

وی تاکید کرد: تفاوت میان دریافتی همکاران اتاق عمل و بخش‌های پرستاری نیز موضوعی است که در همه دانشگاه‌ها این اختلاف وجود دارد و تاکید کارشناسان بر اصلاح چیدمان نیرویی و افزایش ساعات فعالیت اتاق عمل و تعداد جراحی بیشتر است ولی درعین حال با تاکیدات ریاست محترم دانشگاه و کمیته تعرفه پرستای  تلاش بر این است که تا حد امکان از موارد در اختیار رئیس بیمارستان ترمیم صورت پذیرد.

دکتر صادقی در پایان تأکید کرد: همه مسئولین و مدیران دانشگاه تلاش می کنند در حد توان و اختیارات قانونی خود رضایتمندی بهتری برای همکاران پرستاری ایجاد نمایند .

16

براساس نیاز شبکه های بهداشت و درمان نیروهای متخصص اعزام شدند

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: نیروهای متخصص مورد نیاز شبکه های بهداشت و درمان بین  شهرستانها توزیع شدند و به زودی کار خود را آغاز می کنند.

دکتر سعیده صباغ سجادیه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه نیازهای مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی از حیث نیروی کار متخصص احصا شده و پس از تایید وزارتخانه برای شروع کار به شهرستانها اعزام شدند، گفت: نیروهای متخصص رشته های داخلی، زنان، اطفال، رادیولوژی، جراح اعصاب، پاتولوژی، رادیولوژی، جراح، قلب ، روان و... براساس اعلام نیاز شبکه های بهداشت و درمان توزیع شده اند.

وی بیان کرد: یکی از مهمترین ماموریت ها و رسالت های معاونت درمان، توزیع عادلانه و متناسب با نیازهای مناطق مختلف تحت پوشش دانشگاه است چرا که حق طبیعی مردم به ویژه اقشار محروم شهرستان های دور دست است که از نیروی متخصص بهره مند شوند.

دکتر صباغ سجادیه عنوان کرد: امیدواریم با توزیع نیروهای متخصص بتوانیم تا حدود زیادی کمبود های نیروی انسانی مناطق تحت پوشش و شهرستانها را مرتفع کنیم .

17

آموزش تمرینات ورزشی به مادران برای کاهش عوارض بعد از زایمان

مدیر گروه بهداشت باروری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در کلینیک مامایی بیمارستان ام البنین مشهد مباحث متنوع و مهمی مانند تغذیه، علائم خطر دوران بارداری، مزایای زایمان طبیعی، مراقبت‌های پس از زایمان، آموزش‌های مربوط به شیردهی، بهداشت فردی و نکات ایمنی آموزش داده می‌شود.

دکتر ناهید جهانی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه هدف دیگر از برگزاری این کلاس‌های آموزشی ارتقاء سطح آگاهی و توانمندسازی مادران، شامل آموزش‌های عملی تمرینات ورزشی بودند که با استفاده از وسایل کمک آموزشی مانند مولاژ و توپ ورزشی صورت گرفت، عنوان کرد: در این جلسات، مادران تمریناتی را فرا ‌گرفتند که در دوران بارداری و پس از زایمان، به بهبود وضعیت فیزیکی، کاهش درد، تقویت عضلات کف لگن، افزایش انعطاف‌پذیری و بهبود شکایت های شایع از جمله رفلاکس، گرفتگی عضلات، یبوست، کمردرد کمک می کرد. 

ارائه آموزش‌های پس از زایمان در بخش پس از زایمان

وی با بیان اینکه یکی از فعالیت‌های کلیدی، آموزش صحیح شیردهی است، که این آموزش‌ها شامل نحوه صحیح گرفتن پستان، تماس پوست به پوست، حالت‌های مناسب برای نوزاد و مادر، راهکارهای افزایش شیرمادر، زمان های شیردهی، آشنا کردن مادران با بانک شیر و پاسخ به سوالات و نگرانی های مادران در زمینه شیردهی و مسائل مختلف نوزاد از جمله زردی، مراقبت از بندناف، آزمایش تیروئید و حمام کردن نوزاد و مسائل مختلف مادر (مراقبت از بخیه، تغذیه ی دوران شیردهی، مصرف مکمل، حمام کردن) است، گفت: در این فرآیند، عملکرد دانشجویان زیر نظر اساتید انجام می‌شود تا کیفیت آموزش تضمین  و اشتباهات احتمالی اصلاح شود. این آموزش‌ها نه تنها به نوزادان کمک می‌کرد تا تغذیه سالم و بهینه داشته باشند، بلکه مهارت و اعتمادبه‌نفس مادران را نیز افزایش می‌داد.

دکتر جهانی با اشاره به اینکه همزمان با حضور پزشک در درمانگاه، دو دانشجو به صورت فعال در اتاق پزشک حضور یافته و وظایفی از قبیل گوش دادن به صدای قلب جنین، کشیدن بخیه‌های سزارین، گذاشتن اسپکولوم، گرفتن نمونه‌های اسمیر، اندازه‌گیری فشار خون مادران و دیگر معاینات را انجام می دهند، گفت: این فعالیت‌ها فرصت یادگیری عملی و تجربی برای دانشجویان فراهم می کند و آن‌ها در این فرآیند، فعالیت‌های خود را با اقدامات و نظرهای پزشک مقایسه و تحلیل میکنند که این امر نقش مهمی در تقویت مهارت‌های تشخیصی و عملی آن‌ها دارد . زیرا قبل از حضور مادران به اتاق پزشک شرح حال دقیقی توسط دانشجویان در کلنیک اخذ شده و آموزش های ضروری به مادر داده میشود.

پیگیری و ثبت اطلاعات افراد ترخیص شده

وی اظهار کرد:  برقراری تماس تلفنی با مادران و زنان ترخیص شده وپیگیری  وضعیت آنها ، ارایه  آموزش‌های مورد نیاز، راهنمایی‌های مراقبتی، پاسخ به سوالات مادران و  در صورت نیاز هماهنگی‌های لازم برای مراجعات بعدی از جمله مهمترین اقدامات کلینیک مامایی است کهچنین اقداماتی باعث ارتقاء سطح رضایت مادران، کاهش نگرانی‌های آن‌ها و افزایش اعتماد به تیم مراقبت می شود.

 

18

افزایش دوبرابری ترکیبات مؤثره گیاهان دارویی با روش‌های سبز

استادیار گروه آموزشی فارماکوگنوزی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت: صرفه‌جویی تا ۵۰ درصدی در مصرف گیاهان دارویی با روش‌های نوین عصاره‌گیری و کمک به ارتقای کیفیت محصولات دارویی مورد تاکید است . 

دکتر مطهره بوزری، در گفتگو با وب دا با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی خود گفت: از بهمن‌ماه سال ۱۳۹۸ به‌عنوان عضو هیئت‌علمی در این گروه مشغول فعالیت هستم و یکی از محورهای پژوهشی‌ام اجرای طرح غنی‌سازی ترکیبات فلاونوئیدی گیاه اسکوتلاریا لیتوینوفی با رویکرد شیمی سبز است.

وی اظهار کرد: در حوزه داروسازی ناگزیر با مصرف حجم زیادی از حلال‌های آلی مانند اتانول، متانول و دی‌کلرومتان مواجه هستیم که می‌تواند موجب آلودگی محیط زیست شود. از سوی دیگر، کشور با کمبود منابع گیاهان دارویی، به‌ویژه گیاهانی که از طبیعت جمع‌آوری می‌شوند، روبه‌رو است. بر همین اساس، این طرح با دو هدف اصلی  افزایش بازده استخراج مواد مؤثره برای کاهش برداشت گیاه از طبیعت،ارتقای کیفیت عصاره‌ها و کاهش مصرف حلال‌ها در راستای اصول شیمی سبز در حال انجام است.

دکتر بوزری افزود: در این پروژه از چند روش بهره گرفته شد. نخست، استفاده از رزین‌های ماکرو‌متخلخل بود که در آن رزین HP‑20 توانست سبب افزایش حدود دوبرابری ترکیبات ارزشمند گیاه شود.

وی این روش را مناسب صنعت دانست و توضیح داد که می‌توان بدون افزایش مقدار گیاه مصرفی، دوز مؤثر فرآورده‌هایی مانند قرص، کپسول یا شربت را افزایش داد.

وی ادامه داد: روش دوم، استفاده از روش‌های نوین عصاره‌گیری بود؛  در این طرح، کیفیت عصاره حاصل از روش سنتی ماستراسیون ۷۲ ساعته با عصاره‌گیری به‌روش مایکروویو مقایسه شد. ابتدا پارامترهای مؤثر بر کیفیت عصاره با روش بهینه‌سازی سطح پاسخ (RSM) بررسی و تعیین شد و سپس عصاره‌گیری با امواج مایکروویو انجام گرفت.

استادیار گروه آموزشی فارماکوگنوزی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: نتایج نشان داد که میزان ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی در عصاره مایکروویو به‌طور معنی‌دار و با P-value کمتر از ۰۱/۰ افزایش یافته است. علاوه براین زمان عصاره‌گیری از ۷۲ ساعت در روش سنتی به تنها ۵ دقیقه در روش مایکروویو کاهش یافت؛ موضوعی که علاوه‌بر کاهش مصرف حلال و زمان، به حفظ ترکیبات حساس گیاه نیز کمک می‌کند.

دکتر بوزری با اشاره به مزایای این روش‌ها اظهار کرد: استفاده از تکنیک‌های پیشرفته باعث افزایش بازده استخراج ،کاهش آسیب به ترکیبات مؤثر و محافظت از منابع گیاهی ارزشمند کشور می شود. وی تأکید کرد : این یافته‌ها می‌تواند مسیر صنعت داروسازی را به سمت تولید پایدار و سازگار با محیط زیست هدایت کند.

 

دکتر بوزری  درباره میزان صرفه‌جویی در منابع گیاهی توضیح داد: بسته به نوع فرآورده و میزان بهینه‌سازی رزین‌ها، می‌توان مصرف گیاه را تا حدود نصف کاهش داد؛ همچنین با روش‌های نوین، مقدار ماده مؤثره استخراج‌شده از یک کیلوگرم گیاه می‌تواند به‌جای ۵۰ میلی‌گرم، به حدود ۷۵ تا ۸۰ میلی‌گرم برسد.

وی در ادامه درباره چشم‌انداز پژوهشی خود گفت: پژوهش‌ها در دو حوزه غنی‌سازی عصاره‌های گیاهی و کمک به ارتقای کیفیت محصولات دارویی ادامه دارد. در این زمینه، برخی دانشجویان بر روی روش‌های اولتراسوند و برخی دیگر بر روی حلال‌های یوتکتیک کار می‌کنند؛ حلال‌هایی زیست‌تخریب‌پذیر که بدون ایجاد آلودگی محیطی می‌توانند بازده عصاره‌گیری را افزایش دهند.

دکتر بوزری درباره چالش‌های پژوهش نیز اظهار کرد: در مسیر اجرای طرح‌ها، بیشترین مشکلات مربوط به خرابی دستگاه‌ها و تأمین دیرهنگام مواد اولیه است. به‌عنوان مثال، یکی از رزین‌های مورد نیاز، حدود ۶ تا ۷ ماه پس از ثبت سفارش و پس از پیگیری‌های متعدد تحویل شد.

 وی گفت: این تأخیرها گاه موجب عقب‌افتادن روند پژوهش می‌شود؛ هرچند خوشبختانه حمایت اساتید و انگیزه دانشجویان، بخش عمده مسیر را هموار کرده است.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تسهیل فرایند تأمین تجهیزات و مواد اولیه، امکان توسعه روش‌های نوین در حوزه عصاره‌گیری و حرکت به سمت شیمی سبز بیش از پیش فراهم شود.

19

تغذیه در فصل سرما

مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: ویتامین‌های ضروری زیادی در مواد غذایی و میوه و سبزیجات وجود دارد که هر یک وظایف مختلفی برای کمک به عملکرد صحیح بدن دارند. این ویتامین‌ها شامل A ، C ، D ، E ، K و ویتامین های گروه B   تیامین ، ریبوفلاوین ، نیاسین ، اسید پانتوتنیک ، بیوتین ، B6 ، B12 و فولات هستند. در فصل زمستان معمولا خطر کمبود ویتامین D و بروز عفونت نیز وجود دارد.  این ویتامین که در اثر قرار گرفتن در مقابل نور خورشید در پوست ما تامین می‌شود، در ماهی‌های روغنی (ماهی خال مخالی ، ماهی تن و ساردین)، قارچ‌ها و لبنیات غنی شده و جایگزین های غیرشیمیایی نیز، یافت می‌شود و برای سلامتی حیاتی است.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه اسید فولیک به انسان کمک می‌کند تا احساس خستگی در بدن کاهش یابد، گفت: همچنین انواع ویتامین ها برای تقویت سیستم ایمنی در بدن ما، ضروری هستند؛ مصرف تمامی این ویتامین‌ها در برنامه غذایی روزانه بخصوص در فصل سرما ضروری است.

سبزیجات ریشه دار

وی ادامه داد: سبزیجات ریشه دار مانند تربچه، شلغم و سیب زمینی شیرین در زمستان ضروری است. زیرا این سبزیجات عامل ایجاد فرآیند مفیدی به نام ترموژنز (گرمازایی) هستند،هضم سبزیجات ریشه دار که حاوی فیبر زیادی هستند بیشتر طول می کشد، بنابراین زمستان امسال آنها را در وعده های غذایی یا سوپ های مختلف بریزید تا سریع گرم شوید.

کربوهیدرات های پیچیده

مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: از آنجا که هوا خیلی سرد است، ممکن است احساس گرسنگی زیادی کنید، اما به جای اینکه بیشتر غذا بخورید،  هوشمند بخورید! اسنک خوردن، بیسکویت، شکلات و سایر میان وعده های کوچک در طول روز وسوسه انگیز است، اما کربوهیدرات های ساده به سرعت هضم می شوند، بنابراین آنها شما را برای مدت طولانی گرم نمی کنند؛روز خود را با بلغور، جو دوسر یا فرنی شروع کنید تا برای مدت طولانی تری سیر و گرم بمانید و کربوهیدرات های پیچیده دیگر شامل غلات سبوس دار، سیب زمینی و عدس هستند که میتوان از آنها استفاده کرد .

موز

وی با اشاره به اینکه موز حاوی ویتامین B و منیزیم است که به عملکرد مناسب تیروئید و غده فوق کلیه کمک می کند، گفت:  این غدد به تنظیم دمای بدن کمک می کنند بنابراین یک موز در روز لرزهای بدن را از بین می برد.

تخم مرغ

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه تخم مرغ ها اغلب به عنوان یک منبع انرژی توصیف می شوند که نه تنها بدن شما را گرم نگه می دارند، بلکه غنی از پروتئین و ویتامین هستند و می توانند به بدن شما در مبارزه با عفونت در زمستان ها کمک کنند، گفت: کافئین سوخت و ساز بدن شما را افزایش می دهد، که می تواند دمای بدن شما را افزایش دهد، بنابراین می توانید از چای و قهوه برای گرم کردن بدن استفاده کنید.

چای زنجبیل گرم

وی ابراز کرد: زنجبیل می تواند ترموژنز را تحریک کند و بدن شما را از داخل گرم می کند. بنابراین گرما را دو برابر می کند! زنجبیل متابولیسم شما را تقویت می کند، به هضم غذا کمک می کند و حتی باعث جریان پیدا کردن خون می شود تا انگشتان دست و پا گرم شود. اگر طرفدار چای زنجبیل نیستید، می توانید زنجبیل را به سوپ ها، خورش ها یا حتی اسموتی ها اضافه کنید، بنابراین این گرم کننده زمستانی را از دست ندهید علاوه براین پنج ماده خوش طعم که شامل زیره، دارچین، دانه کنجد، فلفل و زردچوبه را حتما در غذاهای فصل زمستان استفاده کنید.

غذاهای غنی از آهن

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه آهن در انتقال اکسیژن به تمام اعضای بدن شما واقعاً مهم است. گوشت قرمز، اسفناج، انواع لوبیا (که همچنین منبع پروتئینی مناسبی هستند زیرا حاوی چربی اشباع نیستند)، مرغ، عدس و غلات غنی شده با آهن مقدار زیادی آهن دارند، ابراز کرد:

میوه ها و آجیل های خشک را می توانید این مواد غذایی را روی بلغور، جو دوسر یا فرنی خود بپاشید یا فقط در طول روز به عنوان میان وعده از آنها استفاده کنید تا از خوردن شکلات های ناسالم خودداری شود. میوه ها و آجیل های خشک مانند بادام، بادام هندی و کشمش در بدن گرما ایجاد می کنند و در صورت کمبود آهن نیز می توانند کمک کننده باشد. فقط باید در مصرف آنها تعادل را رعایت کرد.

آب

وی تاکید کرد: اگر به راحتی بدنتان سرد می شود، شاید لازم باشد آب بیشتری بنوشید! خوردن آب باعث می شود ما در هوای سرد کمتر تشنه شویم و همچنین آب به تنظیم دمای بدن کمک می کند. هنگامی که کمبود آب دارید، درجه حرارت اصلی شما کاهش می یابد. یک راه عالی برای یادآوری آب رسانی به خود این است که همیشه یک بطری آب را در دست داشته باشید.

عسل

وی ابراز کرد: از آنجا که واقعاً هوا سرد است، یک قاشق غذاخوری روزانه عسل در مقداری آب گرم سبب بهبود سیستم ایمنی بدن می شود؛ عسل ماهیتی گرم دارد و خوردن یا نوشیدن مرتب عسل به گرم نگه داشتن بدن در زمستان کمک نموده و از ابتلا به سرماخوردگی پیشگیری می کند.

 بهترین تغذیه در فصل سرما

دکتر اباصلتی با بیان اینکه انواع خاصی از مواد غذایی می توانند ایمنی شما را تقویت کنند و سلامت شما را در زمستان حفظ کنند که از آن جمله می توان به انواع فلفل دلمه ای ها، زردچوبه، آجیل، چای سبز، جوانه غلات و حبوبات، ماهی قزل آلا، سیر اشاره کرد، گفت:

با افزایش سن افراد و رسیدن به دوره میانسالی، عضله ‌های بدن شروع به کوچک شدن و تحلیل رفتن می‌کنند، بنابراین افراد میانسال برای مقابله با این مشکل باید در تغذیه و برنامه غذایی خود از پروتئین بیشتر و همچنین طیف گسترده‌ای از گروه‌های غذایی را مصرف کنند، از جمله: میزان زیادی سبزیجات رنگارنگ، انواع حبوبات، میوه،غلات (غالباً سبوس دار)، مقدار زیادی فیبر، پروتئین شامل گوشت و مرغ بدون چربی ، ماهی، تخم مرغ ، آجیل و دانه ها، لبنیات شامل شیر، ماست ، پنیر. داشتن چنین برنامه غذایی مناسب نه تنها برای داشتن تناسب اندام به میانسالان کمک می‌کند بلکه باعث می‌شود تا تغذیه مناسب در فصل سرما نیز داشته باشند.

پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا

وی ابراز کرد: بهترین روش درمان سرماخوردگی، آنفولانزا و‌ کرونا استراحت و نوشیدن مایعات گرم مقدار زیاد است؛ شما می‌توانید با داشتن تغذیه مناسب در فصل سرما، سیستم ایمنی بدن خود را تقویت و حمایت کنید. سیستم ایمنی سالم در بدن با تغذیه مناسب و آبرسانی به میزان کافی، حفظ می‌شود. بدن بیماران برای بهبودی به انرژی زیادی نیاز دارد، بنابراین تغذیه سالم و مناسب به شما کمک می کند تا انرژی مورد نیاز بدن تامین شود.

دکتر اباصلتی اظهار کرد: وجود تب، نشان دهنده تلاش سیستم ایمنی بدن ما برای مقابله با ویروس است؛ تب حرارت بدن را افزایش می‌دهد و‌در نتیجه افزایش متابولیسم و سوزاندن کالری بیشتر حاصل می‌ شود. بنابراین وجود تب، یکی از مهم‌ترین دلایل برای دریافت کالری در بدن ما است.

وی اظهار کرد: آنچه در درمان و مقابله با سرماخوردگی و ویروس کرونا و آنفولانزا بسیار اهمیت دارد، وجود آب کافی در بدن است. وجود تب در بدن ما با افزایش تعریق  به دلیل حرارت بالا، مقدار قابل توجهی آب از دست می‌دهد. باید گفت که استفراغ و اسهال نیز، دو نشانه از علائم آنفولانزا، به سرعت بدن بیمار را کم آب می‌کند؛  کاهش آب در بدن سبب خشک شدن مخاط  داخل بینی ، گلو و ریه‌ها می‌گردد و در نهایت منجر به بسته شدن سینوس‌ها و لوله‌های دستگاه تنفس، می‌شود.  جایگزینی مایعات برای تقویت بدن در مقابله با ویروس بسیار مهم است از همین رو  آب و آب میوه‌ها و انواع نوشیدنی‌های الکترولیتی بسیار مفید خواهند بود.

وی تاکید کرد: مصرف مایعات گرم شامل سوپ مرغ ، چای داغ با لیمو یا عسل، آب سیب گرم می تواند تسکین دهنده بیماری شما باشد. سوپ مرغ مقداری از نیازهای تغذیه ای را فراهم می کند و هضم آن نیز برای معده، آسان است.

20

هشدار متخصص طب اورژانس درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در فصل شیوع آنفلوآنزا

دانشیار گروه طب اورژانس و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد ابراز کرد: استفاده نابجا از آنتی بیوتیک ها نه‌تنها کمکی به بهبود بیماران مبتلا به ویروس آنفلوآنزا نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب مقاومت دارویی و عوارض خطرناک در بدن شود.

دکتر ایوب توکلیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به  علائم این بیماری گفت:  تب، بدن‌درد و سرفه از جمله نشانه های ابتلا به انفولانزا است.

وی ادامه داد:   آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها تنها برای درمان عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند. مصرف خودسرانه این داروها، علاوه بر بی‌اثر بودن، ممکن است موجب آسیب به کلیه‌ها و کبد و نیز ایجاد مقاومت میکروبی شود.   

دکتر توکلیان همچنین از مردم خواست در صورت بروز علائم بیماری، به جای مصرف خودسرانه دارو، با پزشک یا مراکز درمانی مشورت کنند و به توصیه‌های بهداشتی از جمله استراحت کافی، مصرف مایعات، استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی توجه داشته باشند.

وی افزود:   خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است و در شرایط همه‌گیری آنفلوآنزا، این رفتار می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای جامعه و فرد ایجاد کند.   

وی ادامه داد: درمان بیماری حمایتی و علامتی است و انتی بیوتیک و کورتون بخصوص دگزامتازون جایگاهی ندارد و مردم تقاضای مضر برا سلامتی خود و سایرین نداشته باشند و همکاران در برابر این اصرار ها با توضیحات کافی بیماران را متقاعد کنند و این روند برای درمان ارایه نشود .

دکتر توکلیان ابراز کرد: حضور افراد دارای علامت در مکانهای پر ازدحام باعث سرایت بیماری و تداوم آن می شود از همین رو با خود قرنطینگی قطع کننده زنجیره انتقال بیماری به دیگران باشید. 

21

آمادگی کامل بیمارستان‌ها و تیم پرستاری برای خدمات‌رسانی در زمان بارندگی

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: تمامی بیمارستان‌ها تمهیدات و پیش‌بینی‌های لازم را برای مواجهه با افزایش مراجعات و ارائه خدمات مطلوب به بیماران در نظر گرفته‌اند.

دکتر محمد صادقی،در گفتگو با وب دا گفت:  مراکز درمانی و تیم‌های پرستاری برای خدمات‌رسانی در شرایط بارندگی و حوادث احتمالی، آمادگی کامل دارند.

وی با بیان اینکه این آمادگی‌ها به‌صورت مستمر در بیمارستان‌ها انجام می‌شود، افزود: تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی مورد نیاز بیماران، افزایش ظرفیت تخت‌های بیمارستانی، آمادگی نیروی انسانی، و آماده‌باش بخش‌های حساس از جمله اتاق‌های عمل و اورژانس‌ها، از جمله اقداماتی است که در زمان بارندگی‌ها و یا هر نوع حادثه دیگر پیش‌بینی می‌شود.

مدیر پرستاری دانشگاه تأکید کرد: این برنامه‌ریزی‌ها با هدف پاسخگویی مناسب به نیاز بیماران و مراجعه‌کنندگان در شرایطی که میزان مراجعات یا تعداد مصدومان احتمالی افزایش می‌یابد، انجام می‌شود تا هیچ خللی در ارائه خدمات درمانی ایجاد نشود.

دکتر صادقی ادامه داد: این آمادگی‌ها ممکن است در حوزه‌های مختلفی از جمله تأمین و جایگزینی نیروی انسانی، تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی، و یا افزایش تعداد تخت‌های بستری باشد که همگی در قالب برنامه‌ریزی‌های ویژه شرایط بحران در بیمارستان‌ها اجرایی می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه بیمارستان‌ها با توجه به تجربه‌های قبلی، از آمادگی لازم برای مدیریت شرایط بحرانی برخوردار هستند و برنامه‌های مشخصی برای چنین موقعیت‌هایی تدوین کرده‌اند.

22

در هوای سرد، حفظ دمای مناسب بدن مادر باردار اهمیت زیادی دارد

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی ابراز کرد: دوران بارداری یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی زنان است و نیازمند توجه ویژه به شرایط جسمی، روانی و محیطی مادر می‌باشد. در فصل زمستان و به‌ویژه در شرایط برف و سرمای شدید، این مراقبت‌ها اهمیت دوچندان پیدا می‌کند، زیرا عوامل محیطی می‌توانند به‌طور غیرمستقیم سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار دهند. هرچند سرما به‌تنهایی باعث آسیب مستقیم به جنین نمی‌شود، اما می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلاتی مانند افت دمای بدن مادر، افزایش ابتلا به عفونت‌های تنفسی، کاهش تحرک، زمین‌خوردن و حتی تأخیر در دریافت خدمات درمانی در مواقع ضروری شود.

دکتر صدیقه عبداله پور   در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه استفاده از لباس‌های گرم و چندلایه، پوشاندن قسمت‌هایی مانند سر، گردن، دست‌ها و پاها و پرهیز از ماندن طولانی‌مدت در فضای باز سرد، از اصول اساسی مراقبت در این شرایط است، گفت: محیط منزل نیز باید دمای متعادلی داشته باشد، زیرا سرمای بیش از حد می‌تواند باعث انقباض عروق و احساس ناراحتی و خستگی شود و گرمای بیش از حد نیز ممکن است منجر به کاهش مایعات بدن شود.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین خطرات زمستان برای زنان باردار، زمین‌خوردن در اثر لغزندگی معابر است. تغییر مرکز ثقل بدن در بارداری، به‌ویژه در ماه‌های میانی و پایانی، احتمال عدم تعادل را افزایش می‌دهد. زمین‌خوردن می‌تواند پیامدهای جدی مانند آسیب به جفت، خونریزی، دردهای شکمی یا حتی شروع زایمان زودرس داشته باشد. به همین دلیل، محدود کردن ترددهای غیرضروری در هوای برفی و یخبندان و رعایت احتیاط در رفت‌وآمد ضروری است.

دکتر عبداله پور با تاکید براینکه تغذیه مناسب و دریافت مایعات کافی نیز در فصل سرما نباید نادیده گرفته شود. کاهش احساس تشنگی در هوای سرد ممکن است باعث کم‌آبی بدن شود، در حالی که مصرف کافی مایعات برای حفظ حجم خون، عملکرد مناسب جفت و پیشگیری از یبوست اهمیت زیادی دارد، گفت: مصرف غذاهای مقوی و گرم و ادامه مصرف مکمل‌های تجویز شده مانند آهن، اسید فولیک و ویتامین دی مطابق دستور ماما، نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد.

وی با اشاره به اینکه از سوی دیگر، سرمای هوا معمولاً با افزایش شیوع بیماری‌های ویروسی و عفونت‌های تنفسی همراه است، گفت:  بدن مادر باردار به‌طور طبیعی دچار تغییرات سیستم ایمنی می‌شود و همین موضوع می‌تواند او را نسبت به برخی عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر کند. رعایت بهداشت فردی، پرهیز از حضور در مکان‌های شلوغ و مراجعه به مراقبین سلامت در صورت بروز علائمی مانند تب، سرفه یا بدن‌درد، از اقدامات ضروری در این فصل محسوب می‌شود.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی بیان کرد: شناخت علایم خطر در دوران بارداری، به‌ویژه در شرایط سخت زمستانی، اهمیت حیاتی دارد. بروز خونریزی واژینال، درد شدید یا مداوم شکم، کاهش یا قطع حرکات جنین، سردردهای شدید همراه با تاری دید، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها، تب بالا، لرز شدید، انقباضات منظم رحمی پیش از هفته سی‌وهفتم بارداری، نشت مایع از واژن یا احساس سرگیجه و ضعف شدید، همگی از علایم هشداردهنده‌ای هستند که نیاز به مراجعه فوری به مراکز درمانی و بیمارستانها دارند و نباید به دلیل شرایط جوی به تعویق انداخته شوند.

وی با بیان اینکه یکی از ساده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین روش‌های ارزیابی سلامت جنین، شمارش حرکات جنین توسط مادر در منزل است. حرکات جنین نشان‌دهنده سلامت سیستم عصبی و وضعیت مناسب اکسیژن‌رسانی به جنین هستند و کاهش یا تغییر الگوی این حرکات می‌تواند یکی از نخستین نشانه‌های بروز مشکل در بارداری باشد، ادامه داد: به همین دلیل، آموزش مادران باردار برای توجه آگاهانه به حرکات جنین، به‌ویژه در ماه‌های پایانی بارداری و در شرایطی مانند سرمای شدید که مراجعه به مراکز درمانی ممکن است با تأخیر همراه شود، اهمیت ویژه‌ای دارد. به‌طور معمول، مادران از حدود هفته‌های ۱۸ تا ۲۰ بارداری شروع به احساس حرکات جنین می‌کنند، اما از هفته ۲۸ بارداری به بعد توصیه می‌شود که شمارش منظم حرکات جنین به‌عنوان بخشی از مراقبت‌های روزانه انجام شود. بهترین زمان برای شمارش حرکات، زمانی است که مادر در حالت آرامش قرار دارد، ترجیحاً پس از صرف غذا و در محیطی گرم و بدون استرس. مادر می‌تواند به پهلوی چپ دراز بکشد یا در وضعیت نیمه‌نشسته قرار گیرد و با تمرکز، حرکات جنین را احساس و دنبال کند.

دکتر عبداله پور گفت: به‌طور علمی، انتظار می‌رود که جنین سالم در مدت حداکثر دو ساعت، حداقل ده حرکت قابل احساس داشته باشد. این حرکات می‌تواند شامل لگد زدن، چرخیدن باشد و لازم نیست حرکات بسیار قوی باشند. آنچه اهمیت دارد، توجه به الگوی معمول حرکات هر جنین است، زیرا هر جنین ریتم خاص خود را دارد. در صورتی که مادر متوجه کاهش واضح حرکات جنین نسبت به روزهای قبل شود یا در مدت دو ساعت کمتر از حد انتظار حرکت احساس کند، لازم است بدون تأخیر به مراکز بهداشتی یا بیمارستانها مراجعه نماید.

وی اظهار کرد: در فصل زمستان و هوای سرد، گاهی به دلیل کاهش فعالیت مادر یا استفاده از لباس‌های ضخیم، توجه به حرکات جنین کمتر می‌شود. همچنین خستگی، استرس یا بیماری‌های ویروسی می‌توانند باعث شوند مادر تغییرات حرکتی جنین را دیرتر متوجه شود. با این حال، سردی هوا یا استراحت بیشتر نباید به‌عنوان توجیهی برای نادیده گرفتن کاهش حرکات جنین در نظر گرفته شود. هرگونه شک یا نگرانی در این زمینه باید جدی گرفته شود، حتی اگر علامت دیگری وجود نداشته باشد. شمارش منظم حرکات جنین نه‌تنها یک ابزار ساده و کم‌هزینه برای پایش سلامت جنین است، بلکه به مادر کمک می‌کند ارتباط آگاهانه‌تری با وضعیت بارداری خود برقرار کند. این روش جایگزین ویزیت‌های پزشکی یا سونوگرافی نیست، اما می‌تواند به‌عنوان یک علامت هشدار اولیه، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی بارداری ایفا کند.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی اظهار کرد: تأکید بر آموزش صحیح مادران در این زمینه، به‌ویژه در شرایط خاص محیطی مانند برف و سرمای شدید، بخشی ضروری از مراقبت‌های استاندارد دوران بارداری به شمار می‌رود. در شرایط برف و سرمای شدید، یکی از توصیه‌های مهم مراقبتی برای مادران باردار، پرهیز از خروج غیرضروری از منزل است. بدن زن باردار به دلیل تغییرات فیزیولوژیک، افزایش حجم خون، تغییر مرکز ثقل و فشار بیشتر بر مفاصل و عضلات، نسبت به شرایط محیطی آسیب‌پذیرتر می‌شود. هوای سرد، معابر لغزنده و کاهش دید در روزهای برفی می‌تواند خطراتی را ایجاد کند که در شرایط عادی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، اما در دوران بارداری ممکن است پیامدهای جدی‌تری داشته باشند.

وی تاکید کرد: یکی از مهم‌ترین خطرات خروج غیرضروری از منزل در هوای برفی، افزایش احتمال زمین‌خوردن است. حتی زمین‌خوردن‌های به‌ظاهر خفیف می‌تواند باعث دردهای شکمی، انقباضات رحمی، خونریزی یا آسیب به جفت شود. علاوه بر این، سرمای شدید ممکن است باعث انقباض عروق محیطی، افزایش فشار بر سیستم قلبی‌عروقی و احساس خستگی و سرگیجه در مادر باردار شود که خود می‌تواند خطر حوادث ناگهانی را افزایش دهد. از سوی دیگر، فصل سرما معمولاً با افزایش شیوع عفونت‌های تنفسی همراه است. حضور در فضاهای عمومی و شلوغ، استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی و تماس نزدیک با افراد بیمار، احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا را افزایش می‌دهد. این عفونت‌ها در دوران بارداری می‌توانند شدیدتر باشند و در برخی موارد باعث تب بالا، کم‌آبی بدن یا حتی افزایش خطر زایمان زودرس شوند. به همین دلیل، محدود کردن رفت‌وآمدهای غیرضروری و واگذاری امور روزمره به سایر اعضای خانواده یا انجام آن‌ها در زمان مناسب‌تر، یک اقدام پیشگیرانه مهم محسوب می‌شود. پرهیز از خروج غیرضروری از منزل به معنای بی‌تحرکی کامل نیست. تحرک سبک و ایمن در فضای منزل، انجام حرکات کششی ملایم و پیاده‌روی کوتاه در محیط‌های امن و سرپوشیده، می‌تواند به حفظ گردش خون و سلامت عمومی مادر کمک کند.

دکتر عبداله پور اظهار کرد:  آنچه اهمیت دارد، اجتناب از قرار گرفتن در شرایط پرخطر و اولویت دادن به سلامت مادر و جنین است. مدیریت هوشمندانه رفت‌وآمد برای انجام مراقبتهای به موقع در دوران بارداری بخصوص در فصل زمستان، همراه با برنامه‌ریزی قبلی و حمایت خانواده، می‌تواند به مادران باردار کمک کند تا این دوران حساس را با آرامش و ایمنی بیشتری سپری کنند و از خطرات قابل پیشگیری در شرایط برف و سرمای شدید مصون بمانند.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی  با اشاره به اینکه در شرایطی که تنها یک پرسش یا نگرانی ذهن مادر باردار را مشغول کرده و علایم هشداردهنده یا وضعیت اورژانسی وجود ندارد، استفاده از اپلیکیشن های مشاوره آنلاین مانند "مام آپ" می‌تواند راهکاری ایمن و مؤثر باشد. پیشرفت خدمات سلامت دیجیتال این امکان را فراهم کرده است که مادران باردار بدون نیاز به خروج از منزل و قرار گرفتن در معرض سرما، لغزندگی معابر یا ازدحام مراکز درمانی، پاسخ علمی و معتبر سؤالات خود را از پزشکان، ماماها یا کارشناسان سلامت دریافت کنند، گفت:  در نهایت، آگاهی از مسیرهای دسترسی به مراکز درمانی، در دسترس بودن شماره‌های تماس ضروری و آمادگی برای شرایط پیش‌بینی‌نشده، به مادران باردار کمک می‌کند تا با آرامش و اطمینان بیشتری این دوران را سپری کنند. آگاهی‌بخشی صحیح و مبتنی بر شواهد علمی، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ سلامت مادران باردار و نسل آینده ایفا کند.

 

23

افزایش خطر حوادث قلبی در فصل سرما / توصیه‌های مهم به بیماران قلبی

استادیار و متخصص قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: : در فصول سرد سال، ریسک بروز حوادث قلبی به‌ویژه سکته قلبی افزایش پیدا می‌کند و این خطر در زمان بارش برف به‌مراتب بیشتر می‌شود.

دکتر نوید ربیعی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه برخی مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد در شرایطی که میزان بارش برف بیش از ۲۰ سانتی‌متر باشد، خطر بروز حوادث قلبی حتی تا بیش از ۳۴ درصد افزایش می‌یابد؛ گفت: بنابراین بیماران قلبی لازم است در این ایام، مراقبت‌های ویژه‌تری را مدنظر قرار دهند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر پرهیز از فعالیت‌های سنگین در فصل سرما گفت: یکی از عوامل مهم افزایش خطر سکته‌های قلبی در روزهای سرد، به‌ویژه هنگام بارش برف، انجام فعالیت‌هایی مانند برف‌روبی است. این فعالیت‌ها باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و افزایش بار کاری روی عضله قلب می‌شود و اگر به‌صورت ناگهانی و شدید انجام گیرد، می‌تواند به‌طور قابل توجهی خطر بروز سکته قلبی را افزایش دهد.

دکتر ربیعی در ادامه به مهم‌ترین توصیه‌ها برای بیماران قلبی در فصل سرما اشاره کرد و گفت: بیماران قلبی باید از قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای سرد خودداری کنند و در صورت ضرورت، حتماً از لباس گرم و چندلایه استفاده نمایند. همچنین پرهیز از فعالیت‌های سنگین و ناگهانی در هوای سرد، به‌ویژه برف‌روبی یا پیاده‌روی تند، بسیار حائز اهمیت است؛ چراکه این فعالیت‌ها می‌تواند باعث افزایش فشار خون، افزایش ضربان قلب و تحریک حمله قلبی شود.

وی با تأکید بر اهمیت تداوم درمان افزود: بیماران قلبی باید داروهای خود را به‌صورت منظم و تحت نظر پزشک مصرف کنند و شرایط جوی نامناسب یا دشواری رفت‌وآمد نباید باعث قطع درمان یا مصرف خودسرانه داروها شود. در صورت نیاز، لازم است داروها با نظر پزشک معالج تمدید شوند.

این متخصص قلب و عروق همچنین توصیه کرد بیماران قلبی کنترل فشار خون را به‌دقت و در فواصل کوتاه‌تری انجام دهند و در صورت نیاز، ارتباط خود را با پزشک معالج حفظ کنند.

دکتر ربیعی در پایان با اشاره به علائم هشداردهنده قلبی تأکید کرد: در صورت بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه یا تعریق غیرعادی، بیمار باید در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه کند و مراجعه به پزشک را به هیچ وجه به تأخیر نیندازد.

24

علت درد کف پا در شب/ بیماران دیابتی باید هرگونه درد شبانه را جدی بگیرند

فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  ابراز کرد: درد کف پا در شب معمولاً ناشی از التهاب (فاشیای پلانتار)، فشارهای عصبی (نوروپاتی یا سندرم تونل تارس) یا کمبودهای تغذیه‌ای است. در شب، به دلیل کاهش سطح کورتیزول (هورمون ضدالتهاب طبیعی بدن) و تغییر وضعیت قرارگیری پا، این التهابات خود را بیشتر نشان می‌دهند. درمان از حرکات کششی ساده شروع شده و در موارد حاد به مداخلات تخصصی ختم می‌شود.

دکتر علیرضا موسویان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تشدید درد کف پا در شب به سه دلیل عمده کاهش سطح کورتیزول (هورمون ضدالتهاب بدن) در شب، تمرکز ذهنی بیشتر بر درد به دلیل نبود محرک‌های محیطی، و وضعیت پا در هنگام خواب که باعث انقباض کوتاه فاشیا و تاندون‌ها است، گفتک

سیستم ایمنی بدن ما در شب فعالیت‌های ترمیمی خود را افزایش می‌دهد. این فرآیند باعث آزاد شدن مواد شیمیایی التهابی می‌شود. از طرفی، سطح کورتیزول خون در اواخر شب به کمترین میزان خود می‌رسد. این یعنی “ترمز” طبیعی التهاب برداشته شده و دردهایی که در طول روز مخفی بودند، شعله‌ور می‌شوند.

وی ادامه داد: التهاب فاشیای پلانتار شایع‌ترین علت درد کف پاست. این رباط قطور که پاشنه را به انگشتان وصل می‌کند، بر اثر فشار زیاد دچار پارگی‌های میکروسکوپی می‌شود. درد آن در شب به دلیل سفت شدن رباط در حالت استراحت است.

دکتر موسویان تاکید کرد: نوروپاتی محیطی ناشی از آسیب به اعصابی است که سیگنال‌ها را به پا می‌برند. شایع‌ترین دلیل آن دیابت است. درد نوروپاتیک در شب به این دلیل بدتر می‌شود که مغز محرک‌های کمتری دریافت کرده و سیگنال‌های درد عصبی را با شدت بیشتری پردازش می‌کند

وی اظهار کرد: تحقیقات جدید نشان می‌دهد که نوسانات قند خون در طول شب می‌تواند باعث تحریک اعصاب آسیب‌دیده شود. دکتر موسویان تأکید دارد که بیماران دیابتی باید هرگونه درد شبانه را جدی بگیرند، زیرا این می‌تواند اولین نشانه از شروع زخم‌های دیابتی یا تخریب پیشرفته اعصاب باشد.

وی با بیان اینکه سندرم تونل تارس زمانی رخ می‌دهد که عصب “تیبیال خلفی” در فضای تنگی به نام تونل تارس (مچ پا) تحت فشار قرار گیرد، گفت:  این فشار باعث درد، بی‌حسی و سوزش در قوس و کف پا می‌شود که در شب به دلیل تورم بافت‌های نرم اطراف عصب تشدید می‌گردد.

دکتر موسویان بیان کرد: گرفتگی عضلات پا در شب (Night Leg Cramps) ناشی از انقباض ناگهانی و غیرارادی عضلات کف پا یا ساق است. علل اصلی آن خستگی مفرط عضلانی، کم‌آبی بدن و کمبود مواد معدنی مانند منیزیم، کلسیم و پتاسیم است.

فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  ابراز کرد: انواع درد کف پا در شب بر اساس موقعیت شامل درد پاشنه (التهاب فاشیا یا فشار عصبی)، درد شست پا (نقرس یا التهاب مفصل)، درد انگشتان (مورتون نوروما) و دردهای انتشاری (نوروپاتی محیطی) است. هر کدام از این محل‌ها نشان‌دهنده آسیب به بافت، عصب یا مفصلی خاص در زنجیره حرکتی پااست .

وی با اشاره به اینکه درمان باید ترکیبی از روش‌های فوری و اصلاحات ساختاری باشد، گفت:

درمان‌های خانگی فوری شامل کشش قبل از خواب،کشش ملایم تاندون آشیل و فاشیای پلانتار به مدت ۵ دقیقه قبل از رفتن به تخت، ماساژ با یخ، استفاده از یک بطری آب معدنی یخ‌زده و غلتاندن آن زیر کف پا به مدت ۱۰ دقیقه التهاب را خاموش می‌کند و حمام نمک اپسوم؛ منیزیم موجود در این نمک از طریق پوست جذب شده و گرفتگی عضلات را کاهش می‌دهد.

دکتر موسویان بیان کرد: مداخلات تخصصی در کلینیک نیز شامل نایت اسپلینت  وسیله‌ای که پا را در طول شب در حالت کشیده نگه می‌دارد تا از کوتاه شدن فاشیا جلوگیری کند، کفی‌های بیومکانیکال سفارشی، بر اساس اسکن دقیق پای شما ساخته می‌شود تا فشار را از نقاط دردناک بردارد؛ شاک‌ویو تراپی یک روش نوین و غیرتهاجمی که دکتر موسویان برای درمان موارد مزمن فاشیای پلانتار استفاده می‌کنند. این روش با ارسال امواج صوتی، روند ترمیم بافت را تسریع می‌کند، است.

دکتر موسویان تاکید کرد: اگر درد شما با وجود انجام این روش‌ها بیش از ۷ تا ۱۰ روز ادامه داشت، یا اگر علائمی مانند تغییر شکل واضح در ظاهر پا یا مچ پا، ناتوانی در تحمل وزن (نمی‌توانید روی پا بایستید.)بی‌حسی کامل یا از دست دادن حس در انگشتان، درد شدیدی که حتی با مسکن‌های معمولی هم آرام نمی‌شود باید درمان خانگی را متوقف کنید.

25

افزایش ۱۰ درصدی تماس با اورژانس مشهد  در روزهای سرد و برفی

رییس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد  اظهار کرد: در روزهای سرد و برفی سال 7 هزار و 229 تماس برقرار شده که نسبت به گذشته افزایش 10 درصدی را نشان می دهد.

دکتر علی یزدانی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تعداد  ماموریت ها نیز هزار و 783 مورد گزارش شده است که 119 مورد آنها تصادفات بوده است، گفت: زمین خوردگی و شکستگی و ...نیز 160 مورد و موارد مستقیم حوادث برف    ۳۳ مورد گارش شده است.

وی ادامه داد: علاوه براین مسمومیت با گاز مونواکسید کربن نیز برای 15 نفر رخ داده است.

دکتر یزدانی تاکید کرد: رعایت نکات ایمنی استفاده از وسایل گازسوز، عدم استفاده از اجاق غذاپزی به جای وسایل گرمایشی ، اطمینان از مسدود نشدن دود کش از مهمترین نکات برای جلوگیری از مسمومیت است.

وی بیان کرد: سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان بهتر است در این ایام کمتر از منل خارج شوند تا از شکستگی های جدی در دوران سالمندی پیشگیری شود.

رییس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد  اظهار کرد: در حین برف بازی نیز نکات ایمنی باید رعایت شود تا مسدومیت های مرتبط با بازیهای برفی جلوگیری شود.

26

پرهیز از پرخوری و درهم خوری در شب یلدا

مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یکی از مهمترین توصیه ها پرهیز از پرخوری و درهم خوری در مناسبتها و از جمله شب یلدا  است.

دکتر زهرا نیک اختر در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه ایرانیان از گذشته های دور تا به امروز بلندترین شب سال یا شب یَلدا را جشن میگیرند واژه  یلدا به معنای تولد و زایش و شب یلدا  به معنای تولد مهر یا خورشید است و مصادف با  طولانی تر شدن روزها و فزونی نور میباشد، گفت: عموم مردم معمولا با دورهمی های خانوادگی و بخصوص جمع شدن در خانه بزرگترها و خواندن شاهنامه، تفال به حافظ و قصه گویی این شب را جشن میگیرند همچنین مصرف تنقلات و انواع میوه های تازه و خشک و آجیل و شیرینی از جمله رسوم این شب است علاوه بر فواید بسیار این آداب و رسوم درصورت عدم رعایت آداب تغذیه ممکن است مشکلاتی برای سلامتی افراد ایجاد شود  اما با رعایت نکات بهداشتی میتوان خاطره این شب به یاد ماندنی را بهتر و زیباتر کرد.  وی ادامه داد: ازمنظر طب ایرانی هر یک از این خوراکیها  اگر با رعایت اصول خوردن و آشامیدن مصرف شوند در سلامت جسم و جان تاثیر گذارند که به برخی از مهمترین موارد اشاره میکنیم؛  بهتر است مواد غذایی که هضم راحت تر دارند مثل میو ه ها  ابتدا مصرف شوند و با گذشت زمانی حد اقل یک ساعت غذاهای با هضم سخت تر میل شوند.

دکتر نیک اختر ابراز کرد: مایعات و نوشیدنیها قبل از شام مصرف شوند و از نوشیدن دوغ و  نوشابه های گازدار بعد از غذا  پرهیز شود.

 وی بیان کرد: حداقل فاصله خواب تا شام دوساعت باشد و بهتر است شام سبک و به مقدار کم و اوایل شب میل شود و سپس میوه ها با فاصله یک تا دوساعت بعد از آن یا قبل از آن استفاده شوند.

وی اظهار کرد: نوشیدنیهایی مانند چای هل دار ، دمنوش سیب یا به و دارچین، شربت آبلیموی زعفرانی از نوشیدنیهای مناسب و تقویت کننده قلب و معده هستند. منتهی افراد مبتلا به دیابت از دمنوشهای شیرین کمتر استفاده کنند. 

مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: آجیلهایی مثل برنجک، گندمک، انجیر خشک، مویز، کشمش، توت خشک و نخودچی از خوراکیهای سالم ومفید هستند مغزها و تخمه ها هم بهتر است بوداده اما کم نمک باشند. مغز بادام و مویز از مقویات معده ومغز است.

وی بیان کرد: در بین  میوه ها انار شیرین مقوی کبد است، علاوه براین گلابی، به و سیب مقوی معده و قلب میباشند ؛ خرمالو مزاج گرم دارد و هندوانه مزاج سرد و تر دارد و در کسانیکه مشکلات ریفلاکس و نفخ دارند بهتراست مصرف نشود یا خیلی کم مصرف شود.

دکتر نیک اختر ابراز کرد: لبو پخته کالری کمی دارد اما دیر هضم است باید با فاصله از خوراکیهای زود هضم مصرف شود  درحالیکه شلغم پخته ملین و مدر و زود هضم است.  کدو حلوایی نیز از سبزیجات مفید زمستان و ملین و رطوبت بخش است. 

وی تاکید کرد:  شعر خوانی و قصه خوانی از رسوم بسیار خوب این شب است که در سالمندان به تقویت حافظه کمک میکند در بچه ها  تقویت کننده خلاقیت ، شجاعت و مهربانی است.  به طورکلی از دیدگاه طب ایرانی همنشینی با دوستان و آشنایان همدل تقویت کننده بدن است و به بهبود بیماریها کمک میکند .

27

توصیه های شب یلدا  از دیدگاه طب سنتی

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: در شب یلدا برخی رفتارهای تغذیه ای هست که باید مراقب آنها باشیم و بعضی از مواد غذایی هستند که برای گروههای خاص باید با احتیاط مصرف شود.از نظر رفتارهای تغذیه¬ای برای همه افراد (چه پیر و چه جوان و چه بیمار و چه سالم) توصیه می شود در مجموع مواد غذایی سبک و کم حجم میل کنند و از پرخوری و درهم خوری تا حد امکان پرهیز کنند.

دکتر محمدرضا مهری در گفتگو با وب دا اظهار داشت:مهم‌ترین دلیلی که برای برگزاری آئین شب یلدا وجود داشته، انجام صله ارحام، دورهمی با خویشاوندان، دوستان و بزرگترهای فامیل است که در ارتقاء سطح روانی اجتماعی جامعه می تواند مؤثر باشد بنابراین در این بین باید مراقب بود که با پرخوری و مصرف مواد غذایی نامناسب دچار مشکلات گوارشی و جسمی نشویم، گفت:

یکی از میوه هایی که معمولاً در سفره شب یلدا وجود دارد هندوانه است. با توجه به طبیعت سرد این میوه و اینکه این میوه درحقیقت میوه فصل زمستانی نیست، بهتر است در افراد سردمزاج مصرف نشود و یا به مقدار اندک تناول شود.

وی ادامه داد:  استفاده از سایر میوه های با مزاج سرد، مثل پرتقال و انار ترش و ... هم در سرد مزاجها بهتر است با احتیاط و به مقدار کم باشد. در بیمارانی که فشارخون بالا دارند، هم استفاده از آجیل شور اصلاً توصیه نمی شود.

دکتر مهری اظهار کرد: اما مواد غذایی که مصرف آنها در حد اعتدال در این شب مناسب است، شامل مغزیجات، نخودچی و کشمش، انجیر خشک و مغز تخمه هاست.

وی بیان کرد: از جمله میوه های مناسب این شب هم میتوان به انار شیرین، سیب و مرکبات شیرین اشاره کرد. مصرف شلغم بصورت لبو هم خوب است علاوه براین استفاده از دمنوشهای لذیذی مانند به لیمو، بادرنجبویه یا چای زعفرانی هم در کنار صحبت دوستان و آشنایان در این شب طولانی میتواند نشاط آور باشد.

دکتر مهری اظهار کرد: درپایان خوب است حواسمان به این باشد که با طولانی کردن غیرضروری همنشینیها باعث به هم خوردن تعادل خواب و بیداری در افراد حساس نشویم.

28

نجات جان مادر جوان در بیمارستان ام‌البنین(س)؛ مداخله فوری تیم زنان، بیهوشی و اتاق عمل خونریزی شدید پس از زایمان را مهار کرد

رئیس بیمارستان ام البنین(س) مشهد گفت: چند شب گذشته مادری به دلیل خونریزی شدید پس از زایمان طبیعی به این مرکز درمانی ضمن نجات جان بیمار،رحم وی حفظ شد و پس از بهبودی نسبی برای ادامه مسیر درمانی به بیمارستان امام رضا(ع) اعزام شد.

دکتر ناهید صاحبدل فرد، در گفتگو با وب دا بیان کرد: در این مرکز درمانی  بیمار ی با سابقه G2L1A1 در ساعت 21:15 به‌دلیل خونریزی شدید پس از زایمان طبیعی در وضعیت کنفیوژن، فشار خون اولیه 30/60، ضربان قلب 160، و SPO2 برابر 80 درصد به همراه دکتر انضباطی (متخصص زنان کشیک) به اتاق عمل منتقل شد. بیمار هنگام ورود رنگ‌پریده، دچار پره‌شوک و دارای خونریزی فعال بود.

وی ادامه داد: در اتاق عمل، بیمار بلافاصله توسط دکتر حمید (متخصص بیهوشی کشیک) اینتوبه شد و دو لاین وریدی خاکستری برای او تعبیه گردید. درخواست ۴ واحد خون بدون کراس‌مچ، ۴ واحد FFP و ۱ واحد پلاکت صادر شد که با پیگیری سریع سوپروایزر ، خانم دهستانی و همکاری کارشناس آزمایشگاه، معینی به‌صورت فوری در اختیار اتاق عمل قرار گرفت و ترانسفیوژن اورژانسی برای بیمار انجام شد.

دکتر صاحبدل فرد بیان کرد: در اولین اقدام جراحی، بیمار در پوزیشن لیتاتومی قرار گرفت و توسط دکتر انضباطی رحم روزیون شد. تکه‌های کوچکی از جفت خارج شد و جهت کنترل خونریزی، سوند فولی سه‌راه رحمی داخل رحم فیکس شد.

وی گفت: در ساعت 21:30، دکتر برومند (انکال زنان کشیک و عضو هیات علمی ) بر بالین بیمار حاضر شدند. با توجه به چسبندگی وسیع و تداوم خونریزی، تیم زنان شامل دکتر انضباطی و دکتر برومند تصمیم به لاپاراتومی اورژانسی گرفتند. طی این عمل، بقایای جفت خارج، هر دو شریان رحمی گرفته شد و با سوچورهای مربع متعدد خونریزی کنترل گردید. در محل انسزیون سرجی‌سل قرار داده شد و رحم بیمار حفظ شد. خونریزی واژینال نیز بررسی و کنترل شد.

دکتر صاحبدل فرد با اشاره به اینکه در طول جراحی، تیم بیهوشی با سرپرستی دکتر هما حمید علائم حیاتی بیمار را پایدار نگه داشت. در این مدت ۴ واحد RBC، ۵ واحد FFP، ۱ واحد پلاکت، فیبرینوژن و محلول‌های حمایتی از جمله ولوون برای بیمار ترانسفیوژن شد، اظهار کرد:

در پایان جراحی، وضعیت بیمار با فشار خون 111/75، ضربان قلب 90 و SPO2 برابر 100 درصد پایدار گردید و با اوت‌پوت 500 سی‌سی در ساعت 00:00 به ریکاوری منتقل شد. بیمار از ساعت 00:00 تا 05:30 تحت ICU Care توسط تیم بیهوشی در ریکاوری مراقبت شد.

وی گفت: در ساعت 05:30 بیمار کاملاً هوشیار و با علائم حیاتی پایدار به بخش منتقل شد. همچنین با پیگیری‌های مستمر سوپروایزر وقت، خانم دهستانی هماهنگی لازم جهت اعزام بیمار به ICU بیمارستان امام رضا(ع) انجام و روند انتقال در حال پیگیری می‌باشد.

29

هدف گذاری افزایش نرخ باروری در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد  به حد جایگزینی 2.5

مدیر جوانی جمعیت، سلامت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: با توجه به روند کاهش نرخ باروری در سال‌های اخیر و لزوم حفظ پویایی جمعیت و برخورداری از مزیت جمعیت جوان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در راستای اجرای سیاست‌های بالادستی، از جمله سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغی مقام معظم رهبری (۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳) سیاست‌های کلی خانواده ابلاغی مقام معظم رهبری (13 مهر 1395) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب ۱۴۰۰) سند برنامه هفتم پیشرفت کشور (ماده 81 برنامه هفتم پیشرفت مصوب 18 تیر 1403) برنامه ریزی های لازم در راستای هدف گذاری افزایش نرخ باروری در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد  به حد جایگزینی 2.5 انجام شده است.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه همچنین با عنایت به تأکید مقام عالی وزارت بر اجرای سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری و تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت، اقدام به طراحی برنامه‌ای جامع جهت افزایش نرخ باروری کل (TFR) تا دستیابی به ۲.۵ تا سال ۱۴۰۷ با عنوان «طرح ملی آمایش امید» نموده است، گفت:  این طرح، با تکیه بر تحلیل دقیق شاخص‌های جمعیتی، تعیین اولویت ها بر اساس شرایط فرهنگی و زیست بوم هرمنطقه  و هدف‌گذاری کمی، نقشه راهی عملیاتی برای تحقق نرخ باروری مطلوب در کشور ارائه می‌دهد.

وی ادامه داد: مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی داده های آماری مرتبط با ازدواج، طلاق، فرزندآوری و سایر شاخصهای جمعیتی در برش شهرستانهای تابعه دانشگاه و انتظارات و وظایف سطوح مختلف در راستای اجرای دقیق طرح را در تاریخ 27 اسفندماه سال گذشته ابلاغ نمود.

دکتر احمدیان با بیان اینکه بلافاصله در تاریخ 30 اسفندماه سال گذشته شیوه نامه به سطوح محیطی دانشگاه ارسال شد، گفت: جهت معرفی طرح اولین جلسه ستاد مرکزی هماهنگی جوانی جمعیت دانشگاه در سال 1404 با حضور اعضاء ستاد، مدیران شبکه های بهداشت و درمان شهرستانهای تابعه و روسای مراکز بهداشت پنج گانه شهرستان مشهد در فروردین ماه برگزار گردید.

وی ابراز کرد: پیرو ابلاغ طرح و هدف گذاری موالید مورد انتظار، ضمن برگزاری جلسات کارشناسی، تحلیل آمارها و در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف موجود، اهداف کلی و کمی طرح در سطح دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم راستا با شیوه نامه ابلاغی به شرح ذیل تدوین شد.

وی با اشاره به اینکه برای دست یابی افزایش نرخ باروری در مناطق تحت پوشش دانشگاه اهداف کمی در نظر گرفته شد، گفت: اهداف کمی شامل  افزایش درصد مشاوره فرزندآوری در زنان واجد شرایط ، افزایش درصد تاهل در زنان سنین باروری،  کاهش درصد بی فرزندی و تک فرزندی در زنان همسردار، افزایش نشان دارکردن زوجین نابارور ، کاهش شاخص سزارین ، کاهش مرگ و میر مادران  و نوزادان  است.

دکتر احمدیان بیان کرد: در این برنامه شبکه‌های بهداشت ، مراکز بهداشت، پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت، به عنوان بازوهای اجرایی اصلی، نقشی کلیدی در دستیابی به اهداف تعیین‌شده ایفا می‌کنند که در طول دهه‌های گذشته، به‌ویژه در کنترل و ریشه‌کنی همه‌گیری‌ها و بیماری‌های واگیردار همچون کرونا، نیز کارنامه‌ای درخشان از خود به جای گذاشته‌اند و امروز به عنوان زیرساختی کارآمد در خدمت ارتقای سلامت مادر و کودک و حمایت از فرزندآوری قرار می‌گیرند. به همین منظور اهداف دانشگاه در این طرح جهت برنامه ریزی بر اساس اولویتها و زیست بوم هر منطقه به شهرستانها ارسال شد تا با تکیه بر این ظرفیت‌های ارزشمند، همراه با به‌کارگیری راهکارهای علمی و عملیاتی، و پایش مستمر امید است مسیر تحقق سیاست‌های کلی جمعیت هموار شود.

30

پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد تاکنون بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت همزیست با گیاهان دارویی را جداسازی و شناسایی کرده‌اند که ۱۰ گونه از این قارچ‌ها برای نخستین‌بار در جهان معرفی می شوند و پتانسیل چشمگیری برای تولید ترکیبات دارویی نوین دارند.

دکتر ابوالفضل شاکری، استادیار گروه فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و از دانشمندان یک درصد پراستناد جهان، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: در این مسیر که حاصل تحقیقات چندین ساله با مشارکت فعال دکتر جواد اصیلی و دکتر زهرا تازیک به انجام رسیده، جداسازی و شناسایی بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت از گیاهان بومی خراسان انجام شده است. ۱۰ گونه از این قارچ‌ها کاملاً جدید هستند و برای نخستین‌بار در سطح جهانی گزارش می شوند. هدف اصلی این تحقیقات، کشف ترکیبات دارویی جدید شامل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، ضدالتهاب ‌ها و ترکیبات صنعتی است، ترکیباتی که می‌توانند آینده داروسازی جهان را تحت‌تأثیر قرار دهند.

دکتر شاکری با اشاره به اهمیت این حوزه تحقیقاتی گفت:

جهان تاکنون حدود ۳۹۰ هزار گونه گیاهی را شناسایی کرده است. برآوردها نشان می‌دهد که کمتر از ۱۰ درصد این گیاهان از نظر اندوفیت‌ها مطالعه شده‌اند. هر گیاه می‌تواند میزبان ۱ تا چندین گونه اندوفیت باشد، بنابراین تخمین زده می‌شود که چند میلیون گونه اندوفیت بالقوه در طبیعت وجود داشته باشد. از این تعداد عظیم، کمتر از ۵ درصد اندوفیت‌ها تاکنون جداسازی یا بررسی شده‌اند. تنها کمتر از ۱٪ اندوفیت‌های شناخته‌شده از نظر متابولیت‌های ثانویه و ترکیبات فعال بیولوژیک به‌صورت دقیق مطالعه شده‌اند.

وی افزود: این اعداد نشان می‌دهد که ما عملاً بر روی گنجینه‌ای ناشناخته کار می‌کنیم. ذخیره ژنتیکی و شیمیایی اندوفیت‌ها چنان وسیع و دست‌نخورده است که بسیاری از دانشمندان آن را ‘طلای سفید داروسازی آینده’ می‌نامند. اهمیت پروژه ما نیز در همین نکته نهفته است:  کار بر روی منبعی که ۹۵ درصد آن در جهان کشف نشده باقی مانده است.

این عضو هیئت علمی گفت: فارماکوگنوزی علمی است که به جست‌وجو و شناسایی ترکیبات دارویی از منابع طبیعی مانند گیاهان، موجودات دریایی و میکروارگانیسم‌ها می‌پردازد. با توجه به برداشت گسترده گیاهان دارویی، خطر انقراض و آسیب به اکوسیستم، توجه جهانی به سمت میکروارگانیسم ها بخصوص قارچ های اندوفیت معطوف شده است، موجوداتی که بدون آسیب رساندن به گیاه میزبان، قادرند همان ترکیبات (یا حتی ترکیبات جدیدتر و قوی‌تر) را تولید کنند. او افزود: نمونه شناخته‌شده این موضوع، تولید تاکسول (داروی مشهور ضدسرطان) توسط یک اندوفیت جداشده از برگ درخت سرخدار (Taxus brevifolia) است، که به حفظ این گونه ارزشمند و جلوگیری از قطع گسترده آن کمک کرده است.

در این پروژه، به‌جای برداشت انبوه گیاه، تنها یک نمونه از هر گونه گیاهی از مکان های مختلف جمع‌آوری می‌شود. پس از استریل‌سازی و جداسازی اندوفیت‌ها از بخش‌های مختلف گیاه، آن‌ها در محیط مایع اختصاصی رشد داده و عصاره‌گیری انجام می‌شود. به گفته دکتر شاکری: در یک مطالعه، از دو گونه بومادران خراسانی، ۵۴ اندوفیت متفاوت جداسازی شد. هر اندوفیت عصاره‌ای کاملاً متمایز تولید کرده بود و غربالگری اولیه نشان داد که برخی از آن‌ها فعالیت ضدباکتریایی قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های موجود دارند.

یافته‌های علمی برجسته

بیش از ۳۰ عصاره اندوفیتی فعالیت ضد میکروبی مشابه یا قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های رایج نشان داده‌اند. برخی نمونه‌ها علاوه بر فعالیت ضد باکتری و ضد قارچ، اثر ضدسرطانی نیز از خود نشان داده‌اند. بعنوان مثال یک نمونه توانست باکتری عامل پلاک دندان را بدون آسیب به میکروبیوم مفید دهان از بین ببرد؛ یافته‌ای که امکان توسعه دهان‌شویه‌ها و خمیردندان‌های نوین با منشأ اندوفیتی را برای اولین بار مطرح می‌کند.

خالص‌سازی و شناسایی ترکیبات فعال

عصاره‌های برگزیده ابتدا از نظر تولید بیومس، پروفایل شیمیایی و نتایج بیولوژیک بررسی می‌شوند. سپس در مقیاس بالا کشت داده شده و ترکیبات فعال با روش‌های کروماتوگرافی ستونی و HPLC خالص‌سازی می‌گردند. ساختار شیمیایی ترکیبات با استفاده از تکنیک  NMR یک‌بعدی و دوبعدی (1H-NMR, 13C-NMR, HMBC, HSQC, HHCOSY) تعیین و در صورت جدید بودن، جرم دقیق آن‌ها با HRMS تایید می‌شود.

نوآوری در سطح ملی و بین‌المللی

دکتر شاکری تأکید کرد: تاکنون هیچ تیمی در ایران این چرخه کامل، از جداسازی اندوفیت تا خالص‌سازی و تعیین ساختار ترکیبات فعال را به شکل سیستماتیک انجام نداده است. ما اکنون در کنار مراکز پیشرو جهان در این حوزه حرکت می‌کنیم.

چالش‌ها و آینده پژوهش

وی مهم‌ترین چالش را نبود دستگاه NMR با قدرت بالا در مشهد عنوان کرد و افزود: اندوفیت‌ها منبعی عظیم برای آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، آنزیم‌ها و سایر متابولیت‌های صنعتی هستند. پیش‌بینی می‌شود که بخش مهمی از آینده کشف دارو در جهان متعلق به میکروارگانیسم‌ها، به‌ویژه اندوفیت‌ها، باشد.

31

مصرف نان سبوس د ار در پیشگیری از بیماریهای مزمن و مشکلات گوارشی موثر است

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نان کامل، کم‌نمک و سبوس‌دار در پیشگیری از یبوست، کاهش خطر دیابت و فشار خون و نیز کنترل اشتهانقشی اساسی دارد.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با تشریح نکات تغذیه‌ای مرتبط با کیفیت نان مصرفی خانواده‌ها گفت: نان یکی از اصلی‌ترین منابع تأمین انرژی در الگوی غذایی ایرانیان است و اصلاح انتخاب مردم می‌تواند بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر را کاهش دهد.

وی با اشاره به اهمیت استفاده از نان کامل افزود:نان‌های تهیه‌شده از آرد کامل ارزش تغذیه‌ای بالاتری دارند. آرد کامل شامل تمام اجزای دانه گندم از جمله اندوسپرم، سبوس و جوانه است و میزان سبوس‌گیری آن باید کمتر از ۶ درصد باشد. فیبر موجود در نان کامل به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کاهش LDL و کنترل قند خون کمک می‌کند.

اباصلتی افزود: نان سالم باید از آرد سبوس‌دار پخت شود و افزودن سبوس به سطح نان جایگزین مناسبی نیست و فایده تغذیه‌ای کافی ندارد.

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه با اشاره به شرایط پخت صنعتی اظهار کرد: در نان‌های حجیمِ استاندارد، میزان نمک و سبوس تحت نظارت کارشناسان فنی کنترل می‌شود و پخت با روش صنعتی بدون حرارت مستقیم انجام می‌گیرد؛ عاملی که احتمال آلودگی‌های شیمیایی و فیزیکی را کاهش می‌دهد.

دکتر اباصلتی گفت:مصرف نمک در ایران بیش از دو برابر حد توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت است و بخشی از این دریافت بالا به‌واسطه نان اتفاق می‌افتد، افراد مبتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی–عروقی و فشار خون باید حداکثر ۳ گرم و افراد سالم ۵ گرم در روز نمک مصرف کنند. در میان نان‌های سنتی، سنگک کمترین نمک افزوده‌شده را دارد.

وی با اشاره به اصول صحیح نگهداری نان نیز افزود:بهترین روش خرید نان، تهیه به اندازه نیاز روزانه است؛ استفاده از کیسه پارچه‌ای، سرد کردن نان قبل از قراردادن در منزل و فریز کردن برای نگهداری طولانی‌مدت توصیه می‌شود.

دکتر اباصلتی تاکید کرد: اصلاح الگوی مصرف نان، یکی از ساده‌ترین ولی مؤثرترین مسیرها برای ارتقای سلامت مردم است و همکاری نانوایان در کاهش نمک و افزایش استفاده از آرد کامل، تأثیر چشمگیری در کنترل بیماری‌های غیرواگیر خواهد داشت.

32

استفاده از پتانسیل خیرین برای رفع کمبود تخت های بیمارستانی

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: سطح بندی دانشگاه برای تعیین میزان نیاز به تخت های بیمارستانی از سوی وزارتخانه انجام شده است و امیدواریم با حمایتهای لازم و حضور خیرین بتوانیم کمبود های این حوزه را مرتفع کنیم .

دکتر سعیده صباغ سجادیه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه براساس سطح بندی های وزارتخانه تعداد تخت های مورد نیاز به دانشگاه ها ابلاغ می شود، گفت: در حال حاضر، ضریب اشغال تخت در برخی بیمارستان‌های مشهد از صد درصد فراتر رفته است.

وی ادامه داد: به همین منظور، چند پروژه بزرگ درمانی در غرب، شرق و شمال شهر مشهد آغاز شده که با بهره‌برداری از آن‌ها طی چهار تا پنج سال آینده، کمبود حدود چهار هزار تخت بیمارستانی جبران خواهد شد.

دکتر صباغ سجادیه با اشاره به اینکه حضور خیرین در این عرصه می تواند بر سرعت ارایه خدمات و بالا رفتن کیفیت بیافزاید، گفت: علاوه بر ارایه خدمت به ساکنان مناطق تحت پوشش دانشگاه ، خدمت رسانی به اتباع افغانستانی، پذیرش بیمار از استان‌های سیستان‌وبلوچستان، خراسان جنوبی و گلستان و حضور زائران رضوی مهمترین دلایل ازدحا م بیمار در مراکز بیمارستانی تحت پوشش است.

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد : در مناسبت های ملی و مذهبی شاهد حضور میلیونی زائران در شهر مشهد هستیم از همین رو نیاز به افزایش تخت های بیمارستانی در این ایام بیش از سایر اوقات احساس می شود.

33

آمادگی کامل بیمارستان طالقانی مشهد برای مقابله با موج آنفولانزا

رئیس مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی طالقانی مشهد ابراز کرد: همزمان با اوج‌گیری مجدد شیوع آنفولانزا در سطح کشور، بیمارستان آموزشی و پژوهشی طالقانی مشهد با اتخاذ تدابیر فوری و گسترده، آمادگی کامل خود را برای مدیریت پذیرش و بستری بیماران تنفسی اعلام کرد.

دکتر محمدرضا اردکانی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تأمین کامل منابع، برای مدیریت شیوع آنفولانزا در بیمارستان طالقانی مشهد انجام شده است و  خوشبختانه دارو و تجهیزات تخصصی مورد نیاز برای درمان و مراقبت از بیماران مبتلا به آنفولانزا به میزان کافی تهیه و ذخیره شده است، گفت: در صورت افزایش تعداد مراجعین و لزوم بستری، یکی از بخش‌های بستری بیمارستان به صورت ویژه جهت بستری بیماران مشکوک یا قطعی آنفولانزا اختصاص داده خواهد شد تا از ایجاد تداخل در روند درمانی سایر بیماران جلوگیری شود.

وی عنوان کرد:با توجه به پیش‌بینی افزایش بار کاری، تعداد پرسنل درمانی افزایش یافته است ، همچنین، برنامه تماس با همکاران آنکال تنظیم شده تا در صورت نیاز، نیروی پشتیبان به سرعت به بخش‌های مورد نظر اعزام شوند.

دکتر اردکانی بیان کرد: آموزش و ارتقای دانش پرستاری با برنامه آموزش مداوم، برگزاری کارگاه‌های عملی درباره تشخیص سریع، تریاژ و کنترل عفونت با تمرکز بر به‌روزرسانی پروتکل‌ها صورت گرفته است.

رئیس مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی طالقانی مشهد ابراز کرد:آموزش مهارت‌های رهبری و تصمیم‌گیری سریع و توانمندسازی سوپروایزرها و سرپرستان برای مدیریت بحران نیز انجام شده است.

34

518 هزار خانوار تحت پوشش اموزش های رابطان سلامت محله

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: امروز بیش از ۳۰ هزار و ۵۲۹ رابط سلامت محله در شهرها و روستاهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت می‌کنند. آنان با پوشش بیش از ۵۱۸ هزار خانوار، سهمی چشمگیر در ارتقای کیفیت زندگی و افزایش سواد سلامت مردم دارند

دکتر محمد جعفر صادقی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه رابطان سلامت تنها در حوزه بهداشت فعال نیستند؛ آنان در بسیاری موارد به محور تصمیم‌گیری‌های محلی تبدیل شده‌اند، گفت: رابطان سلامت  با حضور در جلسات مشترک با شهرداری‌ها و نهادهای خدماتی، نیازهای مردم را مطرح می‌کنند و باور دارند که سلامت، مسئولیتی مشترک میان همه بخش‌های توسعه است.

وی با اشاره به اینکه روز جهانی داوطلبان سلامت فرصتی است تا از تلاش‌های بی‌وقفه مردان و زنانی یاد کنیم که با انگیزه‌ای خالصانه و روحیه‌ای ایثارگرانه، سلامت را به خانه‌های مردم می‌آورند، گفت:  این داوطلبان، حلقه‌ای محکم میان نظام بهداشت و جامعه هستند؛ بازوان توانمندی که با حضور در کلاس‌های آموزشی و انتقال دانش به خانوارهای تحت پوشش، فرهنگ پیشگیری و مراقبت را در محلات گسترش می‌دهند.

دکتر صادقی با بیان اینکه اهداف برنامه رابطان سلامت در حوزه توانمندسازی و افزایش سواد سلامت مردم در محلات، ارتقای کیفیت زندگی سالم و مولد با استفاده از هماهنگی‌های بین‌بخشی، مشارکت مردم در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های محلی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی موجود برای ارتقای سلامت در سطح محله و منطقه، ایجاد فرصت برای ورود زنان خانه‌دار به عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده و تسهیل دسترسی به خدمات بهداشتی در مناطق شهری به‌ویژه حاشیه شهرها و روستاها خلاصه می شود، گفت: اقدامات شاخص رابطان سلامت محله در قالب پوشش مستقیم ۵ تا ۲۰ خانوار توسط هر رابط، شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر و همکاری با تیم پزشک خانواده، حضور فعال در جلسات آموزشی حضوری و مجازی و انتقال آموزش‌ها به خانوارها، مشارکت در توزیع رسانه‌های آموزشی و همکاری در غربالگری و شناسایی مشکلات سلامت محلات و ارائه راهکارهای عملی خلاصه می شود.

وی ادامه داد: روز جهانی داوطلبان سلامت یادآور این حقیقت است که سلامت، تنها یک وظیفه دولتی نیست؛ بلکه یک مسئولیت اجتماعی مشترک است که با همدلی و مشارکت مردم و مسئولان محقق می‌شود. رابطان سلامت با عشق، آگاهی و تعهد، نه‌تنها کیفیت زندگی محلات را ارتقا داده‌اند، بلکه الگویی روشن از سرمایه اجتماعی برای آینده‌ای سالم و پایدار به شمار می‌روند.

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:حدود 500 هزار سفیر سلامت خانواده، بیش از 30 هزار رابط سلامت محله، 954 داوطلب سلامت متخصص، 33 رابط سلامت اتباع در دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول خدمت رسانی به بیش از 518 خانوار سلامت هستند.

35

سه هزار بهورز و مراقب بهداشتی در خدمت پوشش همگانی سلامت

مدیر توسعه و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: در روز جهانی پوشش همگانی سلامت، برجسته‌کردن اهمیت نظام شبکه یادآور این نکته است که سلامت پایدار تنها با تقویت زیرساخت‌های محله محور و مردمی امکان‌پذیر است. نظام شبکه، سلامت را از بیمارستان‌ها به دلِ جامعه آورده و با رویکردی پیشگیرانه، فراگیر و کم‌هزینه، به ارتقای آگاهی، بهبود کیفیت زندگی و کاهش نابرابری‌ها کمک می‌کند. تلاش بیش از ۱۲۰۰ بهورز در خانه های بهداشت و ارائه خدمات سلامت توسط بیش از ۱۸۰۰ مراقب سلامت  از نقاط محروم  و حاشیه نشین گرفته تا نقاط برخوردار شهرهای استان دلیلی بر این ادعاست.

دکتر حسن عبدالله زاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه روز جهانی پوشش همگانی سلامت که هر سال در ۱۲ دسامبر گرامی داشته می‌شود، یادآور این حقیقت است که سلامت، حق اساسی هر انسان است و هیچ‌کس نباید به دلیل شرایط اقتصادی یا محل زندگی از دستیابی به خدمات بهداشتی و درمانی محروم بماند، عنوان کرد:  در این میان، نظام شبکه به‌عنوان یکی از موفق‌ترین مدل‌های ارائه خدمات پایه سلامت در ایران، نقش بسیار مهمی در تحقق این آرمان جهانی دارد.

وی ادامه داد: شبکه بهداشت و درمان با ساختار منسجم خانه‌های بهداشت، مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و همکاری کارکنان بهداشتی، امکان دسترسی عادلانه و گسترده مردم حتی در دورترین نقاط کشور، به خدمات پیشگیرانه و مراقبتی را فراهم کرده است.

دکتر عبدالله زاده اظهار کرد: این نظام، ستون فقرات سلامت عمومی در کشور به‌شمار می‌رود و سبب شده بسیاری از شاخص‌های بهداشتی کشور طی دهه‌های گذشته به‌طور چشمگیری بهبود یابد.

وی بیان کرد: این روز فرصتی است برای تقدیر از تلاش‌های کارکنان خدوم حوزه  بهداشت و نیز تأکید دوباره بر لزوم تقویت این بخش از نظام سلامت.

36

وب سایت آموزش همکانی سلامت راه اندازی شد

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در راستای افزایش سواد سلامت، فراهم سازیآموزشهای استاندارد و معتبر، دسترسی آسان آحاد جامعه به محتوای علمی قابل استناد، و آگاهی آحاد جامعه از خدمات قابل ارائه در مراکزخدمات جامع سلامت وب سایت آموزش همگانی سلامت راه اندازی شده است .

دکتر محمدجعفر صادقی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه این وب سایت به عنوان یک دایرةالمعارف جامع و مرجع قابل اعتماد جهت کاهش شبهات علمی و مقابله با انتشار اطلاعات نادرست در حوزه سلامت قابل بهره برداری است، گفت:

برنامه خودمراقبتی و ارتقای سواد سلامت یکی از چهار برنامه محوری و راهبردی حوزه بهداشت است.

وی اظهار کرد :  این وب سایت به آدرس  https://hcamp.mums.ac.ir/phe در توسعه آگاهیهای علمی و ارتقای مهارتهای خودمراقبتی در جامعه، برای افراد جامعه قابل دسترسی و بهره برداری است.

37

مبارزه با انفلوانزا از طریق غذا

مسئول بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: میوه و سبزی حاوی انواع آنتی اکسیدان ها و فیتو کمیکال ها هستند که اثر محافظتی بر علیه بیماری ها دارند و سیستم ایمنی بدن را تقویت می کنند و اثر ضد التهابی و ضد باکتری و ضد ویروس دارند.

دکترزهرا  اباصلتی،  در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه بیشتر مردم هنگامی که سرما خورده اند از آب پرتقال و سوپ رشته فرنگی و مرغ تغذیه می کنند اما این ها تنها غذاهایی نیستند که به کاهش علایم و درمان بیماری کمک میکنند، گفت:  ویتامین A،C،Eو دیگر مواد مغذی که در هویج ،بادام ،فلفل قرمز و .. وجود دارند نیز در تقویت سیستم ایمنی موثرند .

وی تاکید کرد: سعی کنید غذاهای مفید برای پیشگیری از انفلوانزا و سرماخوردگی را جزءغذاهای روتین استفاده نمایید نه اینکه مانند دارو فقط هنگام بیماری استفاده شود.

دکتر اباصلتی هویج سبزیجات زرد و نارنجی مانند هویج محتوی بتا کاروتن هستند که در بدن به ویتامین آ تبدیل می شوند و به افزایش TCELLوسیستم ایمنی کمک می کند، گفت: بادام یک منبع خوب ویتامین E که محتوی آنتی اکسیدان نیز است علاوه براین سوپ مرغ که حاوی سبزیجات ، مرغ و رشته فرنگی است که اثر ضد التهابی داشته و به کاهش ترشح موکوس و تورم گلو کمک می کند .

مسئول بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: فلفل قرمز شدت و مدت علائم را کاهش داده و حاوی ویتامین Cاست علاوه براین سولفور در سیر ،ویروس را می کشد و به پیشگیری از بیماری کمک میکند همچنین زنجبیل به از بین بردن عفونت کمک می کند.

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه سالمون منبع خوب امگا3 مانند روغن ماهی است که سیستم ایمنی را تقویت می کند، ابراز کرد: قارچ حاوی سلنیوم است که به تولید سلول های سفید ،سیتوکین ها ،کاهش بیماری و مبارزه با عفونت کمک می کند همچنین شکلات تلخ دوز بالای کاکائو در شکلات سیاه باعث رشد TCELL شده و به افزایش توانائی سیستم ایمنی و دفاع علیه عفونت ها کمک می کند.

38

آرتروز مچ پا در افراد میانسال و حتی جوان نیز مشاهده می‌شود/ شناخت زودهنگام علائم، کلید درمان مؤثر

فوق‌تخصص جراحی پا و مچ پا و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد آرتروز مچ پا ثانویه است،  آسیب‌های قبلی از جمله شکستگی‌های مفصلی می‌تواند باعث ناهماهنگی سطح مفصل و تخریب تدریجی غضروف شوند؛ همچنین پیچ‌خوردگی‌های مکرر و آسیب‌های پی‌درپی رباط‌ها موجب ناپایداری مفصل و فشار غیرطبیعی روی غضروف می‌شود از همین رو آرتروز مچ پا در افراد میانسال و حتی جوان نیز مشاهده می شود.

دکتر علیرضا موسویان،  در گفتگو با وب دا  با اشاره به اینکه مچ پا از مفاصل کلیدی و پرکاربرد بدن است که در تمام طول عمر وزن بدن را تحمل می‌کند و ضربات ناشی از راه رفتن و دویدن را جذب می‌کند، ابراز کرد: آسیب غضروف این مفصل حیاتی می‌تواند منجر به بروز آرتروز مچ پا شود؛ بیماری دردناکی که علاوه بر ایجاد درد و سفتی، کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش می‌دهد.   

وی با بیان اینکه آرتروز مچ پا نوعی آرتریت استئوأرتریت (ساییدگی و پارگی مفصل) است، افزود: در این حالت، لایه غضروفی انتهای استخوان‌ها به مرور از بین می‌رود و در نتیجه، استخوان‌ها روی یکدیگر ساییده شده و درد، التهاب و محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود.   

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:سایر علل آرتروز مچ پا شامل بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید، ناهنجاری‌های مادرزادی پا و مچ پا، هموفیلی و برخی عفونت‌های مفصلی است.

شناخت زودهنگام علائم، کلید درمان مؤثر

دکتر موسویان تشخیص به‌موقع را در کنترل این بیماری ضروری دانست و گفت:

  درد مزمن به‌ویژه هنگام فعالیت، سفتی مفصل و محدودیت حرکتی، تورم و گاهی احساس ناپایداری از علائم بارز آرتروز مچ پا هستند. سفتی صبحگاهی و صدای ساییدگی مفصل نیز از نشانه‌های مهم محسوب می‌شود.   

وی تأکید کرد : در مراحل پیشرفته‌تر، درد حتی در حالت استراحت و هنگام خواب نیز ممکن است وجود داشته باشد.

درمان‌های غیرجراحی، نخستین خط درمان

فوق‌تخصص جراحی پا و مچ پا و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت اصلاح سبک زندگی در کنترل آرتروز مچ پا، اظهار کرد:  کاهش وزن، استفاده صحیح از گرما و سرما، انجام فعالیت‌های کم‌برخورد مانند شنا یا دوچرخه‌سواری و پرهیز از حرکاتی که درد را تشدید می‌کنند، می‌تواند به‌طور قابل توجهی درد را کاهش دهد.   

وی اظهار کرد: استفاده از کفش‌های مناسب، کفی‌های سفارشی و بریس‌های طبی نیز نقش مؤثری در کاهش فشار مفصلی و افزایش ثبات پا دارند.

 

دکتر موسویان درباره درمان‌های پزشکی این بیماری گفت:  داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف مچ پا و تزریقات داخل مفصلی شامل کورتیکواستروئید، هیالورونیک اسید و PRP از جمله روش‌های رایج هستند. این درمان‌ها بسته به شرایط بیمار می‌توانند درد و التهاب را برای هفته‌ها یا ماه‌ها کاهش دهند.   

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:  در مواردی که درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند و درد به‌گونه‌ای باشد که انجام فعالیت‌های روزانه را مختل کند، روش‌های جراحی مانند آرتروّدِز (خشک کردن مفصل) یا تعویض مفصل مچ پا در نظر گرفته می‌شود.   

وی با بیان اینکه موفقیت درمان جراحی وابسته به پایبندی بیمار به دوره توانبخشی و بازتوانی پس از عمل است، ابراز کرد: هرچند آرتروز مچ پا یک بیماری پیشرونده و دردناک است، اما بیماران نباید تصور کنند محکوم به زندگی با درد هستند. از تشخیص زودهنگام تا درمان‌های خانگی، روش‌های توانبخشی و در نهایت جراحی‌های پیشرفته، مسیرهای مؤثری برای بازگشت بیمار به زندگی فعال و بدون درد وجود دارد.

39

توسعه آموزش، پژوهش و صنعت غذا؛ رسالت استادان جوان و دغدغه‌مند دانشگاه علوم پزشکی مشهد

دکتر محمد هاشمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و متخصص   بهداشت و ایمنی مواد غذایی    ، از چهره‌های جوان، توانمند و اثرگذار در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و تعامل دانشگاه با صنعت غذا در کشور است. وی پس از طی دوره دکتری حرفه‌ای دامپزشکی و سپس تخصص بهداشت و ایمنی مواد غذایی، فعالیت علمی خود را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد و طی سال‌های اخیر نقش مهمی در راه‌اندازی و توسعه رشته‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی ایمنی غذا ایفا نموده است. در ادامه گفت‌وگوی وب‌دا با این استاد جوان را می‌خوانید:

وب‌دا: جناب آقای دکتر، لطفاً بفرمایید تحصیلات دانشگاهی خود را از چه زمانی و در کدام دانشگاه آغاز کردید؟

من دوران مدرسه را در مشهد سپری کردم و همیشه جزء دانش‌آموزان ممتاز بودم. پس از اتمام دبیرستان، با رتبه حدود ۱۰۰۰ وارد رشته دامپزشکی شدم و دکتری عمومی را در دانشگاه فردوسی مشهد گذراندم. بلافاصله در آزمون تخصص   بهداشت و ایمنی مواد غذایی پذیرفته شدم و با رتبه پنجم کشوری در دانشگاه ارومیه مشغول به تحصیل شدم. در آن سال تنها پنج نفر در کل کشور در این رشته پذیرفته می‌شدند. تمرکز دوره تخصص من بر بسته‌بندی مواد غذایی، غذاهای سلامت‌محور و همکاری علمی با شرکت‌های فعال این حوزه بود.

در سال ۱۳۹۲ فارغ‌التحصیل شدم و از سال ۱۳۹۳ به‌عنوان سرباز هیأت علمی وارد دانشگاه علوم پزشکی مشهد و گروه علوم تغذیه شدم.

وب‌دا: شما از بنیان‌گذاران رشته و آزمایشگاه‌های ایمنی غذا در دانشگاه هستید؛ لطفاً کمی درباره این مسیر توضیح دهید.

در سال ۱۳۹۴ و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، با همراهی همکاران، رشته کارشناسی ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه‌اندازی کردیم. استان خراسان رضوی به دلیل صنعت غذای قدرتمند و حضور زائران فراوان، به‌طور طبیعی نیازمند توجه ویژه به سلامت مواد غذایی است. بر همین اساس، ایجاد بخش ایمنی غذا و آزمایشگاه تخصصی آن یکی از اقدامات بنیادی بود.

خوشبختانه طی بیش از یک دهه، فارغ‌التحصیلان این رشته به بخشی مؤثر از بدنه معاونت‌های غذا و دارو، صنایع غذایی و مراکز تحقیقاتی کشور تبدیل شده‌اند و برخی نیز در دوره دکتری تخصصی همین رشته ادامه تحصیل داده و یا به‌عنوان هیأت علمی در دانشگاه‌های مختلف مشغول هستند.

وب‌دا: در بخشی از دوره کاری خود، تجربه همکاری با معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز را نیز داشتید. این دوره چه جایگاهی در مسیر حرفه‌ای شما داشت؟

در سال‌هایی که رسوب کالاهای اساسی وارداتی یکی از چالش‌های جدی کشور بود، بنده با معرفی بورد تخصصی و با مجوز دانشگاه مشهد به معاونت غذا و داروی اهواز مأمور شدم. طی نزدیک به سه سال، با اصلاح فرایندهای آزمایش و ارزیابی، زمان آزادسازی کالاها از چند ماه به کمتر از ده روز کاهش یافت. این تجربه یکی از مهم‌ترین دوره‌های کاری من و نمونه‌ای از نقش مستقیم علم ایمنی غذا در مدیریت ملی بود.

وب‌دا: از نگاه شما ارتباط میان سه حوزه آموزش، پژوهش و خدمت چه اهمیتی دارد؟

به اعتقاد من این سه حوزه قابل تفکیک نیستند. در حوزه ایمنی مواد غذایی، آموزش دقیق دانشجویان مستقیماً بر کیفیت نظارت، سلامت مواد غذایی و حتی کاهش بار بیماری‌های غذایی اثر می‌گذارد. پژوهش‌های کاربردی و فناورانه نیز بخش جدایی‌ناپذیر این حوزه است؛ از توسعه محصولات سلامت‌محور تا پایان‌نامه‌های فناورانه که می‌توانند به صنعت غذا ارزش افزوده ببخشند.

وجود صنعت غذایی قدرتمند در استان خراسان رضوی باعث شد با همکاری پارک علم و فناوری سلامت،  مرکز رشد سلامت و ایمنی مواد غذایی  را ایجاد کنیم تا ارتباط دانشگاه با صنعت تقویت شود و ظرفیت‌های اشتغال‌زایی در این حوزه توسعه یابد.

وب‌دا: به نظر شما یک استاد موفق در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی چه شاخص‌هایی دارد؟

وجود اساتید باتجربه و پیشکسوت در دانشگاه که آگاه و دلسوز دانشگاه هستند نقطه قوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که با حمایت و اعتمادی که به اساتید جوان‌تر دارند امیدوارم میزان اثر گذاری دانشگاه بر سلامت جامعه چند برابر بشود.

وب‌دا: در مسیر رشد علمی، چه کسانی نقش حمایتی مهمی برای شما داشتند؟

بنظر من خانواده ازجمله پدر و مادر و همسر و فرزندان از مهمترین عوامل تاثیر گذار در خدمت رسانی ما اساتید به دانشگاه و کشور هستند. وجود این عزیزان در زندگی بنده مهمترین رکن آرامش بخش و مهمترین انگیزه جهت انجام وظیفه برای کشور و مردم بوده است.

وب‌دا: در پایان، اگر بخواهید چشم‌انداز آینده ایمنی غذا در دانشگاه علوم پزشکی مشهد را ترسیم کنید، چه نکاتی را مهم می‌دانید؟

دانشگاه در این حوزه همچنان ظرفیت بالایی دارد. تربیت دانشجویان توانمند برای ورود به صنعت غذا، توسعه پژوهش‌های کاربردی، مشارکت در تولید محصولات سلامت‌محور و ورود

40

تأکید بر ضرورت هدایت آموزش و پژوهش به سمت نیازهای ملی در شرایط تحریم/  اولویت با تربیت دانشجویان کارشناسیِ آماده ورود به میدان خدمت

عضو هیأت علمی گروه علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: به زعم بنده در شرایط فعلی کشور، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تربیت نیروهای کارشناسی توانمند و کارآمد برای خط مقدم نظام سلامت است؛ نیروهایی که بلافاصله پس از پایان تحصیل وارد محیط‌های درمانی، آزمایشگاهی و خدماتی می‌شوند و مسئولیت‌های سنگینی را بر عهده می‌گیرند.

دکتر علیرضا نشانی درخت‌بیدی، در گفتگو با وب دا با اشاره به تجربه چندین‌ساله‌ خود در آموزش دانشجویان کارشناسی اظهار کرد: دانشجوی کارشناسی باید مهارت‌محور آموزش ببیند؛ نه اینکه از همان ابتدا درگیر پژوهش‌های سنگین شود. رسالت ما، پرورش توان تفکر پژوهشی است؛ یعنی یاد بدهیم چگونه سؤال درست بپرسند، منابع معتبر پیدا کنند و راه‌حل علمی ارائه دهند. بخش زیادی از آینده نظام سلامت بر دوش همین نیروهای کارشناسی است که همواره تلاش شده  برای هر درس اصلی، یک منبع اختصاصی و کاربردی تألیف کند تا دانشجویان بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن با شرایط واقعی کار بالینی مواجه شوند.

وی اظهار کرد: متأسفانه بیشتر بودجه‌های پژوهشی کشور به مقاطع ارشد و دکتری اختصاص پیدا می‌کند، در حالی که بخش قابل توجهی از خروجی این پژوهش‌ها در نهایت کاربرد مستقیم برای کشور ندارد و حتی گاهی در اختیار شرکت‌های خارجی قرار می‌گیرد. در شرایط تحریم، کسی که بار اصلی خدمت را می‌کشد، دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی، پرستاری یا رادیولوژی است. این عزیزان در خط مقدم سلامت مردم می‌ایستند. بنابراین اولویت دادن به آموزش صحیح و مهارت‌محور این گروه‌ها یک ضرورت ملی است.

وی با بیان اینکه کتاب هایی در مسیر آگاهی بخشی به دانشجویان انجام شده است گفت: از جمله این آثار می‌توان به کتاب‌های تکنیک‌های پیشرفته مولکولی، مقدمات آزمایشگاه، تولید پپتیدهای ضد میکروبی در مخمر و میکروب‌شناسی دهان و دندان اشاره کرد.

دکتر نشانی با بیان اینکه با اشاره به هم‌جواری خراسان رضوی با افغانستان و شیوع بالای سل در منطقه، تأکید کرد و گفت: گروه میکروب‌شناسی مشهد نیز سال‌هاست که در زمینه سل فعالیت تخصصی دارد و تمرکز بر تشخیص دقیق و افتراقی سل، یکی از مهمترین اولویت ها است تا از درمان‌های اشتباه و آسیب‌های دارویی جلوگیری شود.   

او همچنین درباره پژوهش‌های خود در حوزه پپتیدهای ضد میکروبی گفت: ژن‌های طبیعی سازنده این پپتیدها را از منابعی مثل ماهی، مگس و حتی انسان استخراج شده  و به ژنوم مخمر منتقل کردیم تا بتوانیم در مقیاس بالا این ترکیبات را در محیط آزمایشگاهی تولید کنیم. این پپتیدها یکی از امیدهای اصلی جهان برای دوران پساآنتی‌بیوتیکی هستند؛ دورانی که آنتی‌بیوتیک‌های فعلی دیگر پاسخگو نخواهند بود.

دکتر نشانی در ادامه خاطرنشان کرد :توسعه پپتیدهای ضد میکروبی به عنوان جایگزین‌های بالقوه آنتی‌بیوتیک و دوم، طراحی تست‌های مولکولی دقیق برای افتراق سل و باکتری‌های مشابه رویکرد اصلی اقدامات محسوب می شود.

وی بیان کرد: تمرکز بر تشخیص دقیق و افتراقی سل یک ضرورت بهداشتی و یک مسئولیت ملی است از همین رو امید می ورد  تلاش‌ها بتواند گره کوچکی از نیازهای کشور را در شرایط دشوار تحریم باز کند و آموزش دانشجویان را به سمتی هدایت کند که در آینده با مهارت و اعتمادبه‌نفس بیشتری به مردم خدمت کنند.

دکتر نشانی افزود: بیشتر دانشجویان پروژه‌های مروری انجام می‌دهند، اما حتی همین کارهای مروری نیز برخی دانشجویان را به سوی مقالات علمی معتبر هدایت کرده است؛ چنان‌که یکی از دانشجویان کارشناسی وی موفق به انتشار مقاله‌ای با ایمپکت ۱۱ شده است.

این عضو هیأت علمی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های پژوهشی اشاره کرد و گفت: تاکنون پنج ثبت اختراع حاصل تلاش‌های او و همکارانش بوده است؛ سه مورد مربوط به تولید پپتیدهای ضد میکروبی و دو مورد مربوط به تست‌های افتراقی مایکوباکتریوم‌ها که می‌تواند تشخیص سل و غیرسل را در همان روز نخست نمونه‌گیری ممکن سازد. وی توضیح داد که تشخیص اشتباه بین مایکوباکتریوم‌های مشابه می‌تواند منجر به مصرف داروی نادرست و عوارض جدی برای بیمار شود، و خوشبختانه این اختراعات توانسته‌اند این خطا را به حداقل برسانند.

41

کار درمانی رویکردی چند بعدی برای توانمندسازی افراد

مدیر گروه کار درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: کاردرمانی یکی از حرفه‌هایی است که در سطح جهانی نقش قابل‌توجهی در تحقق جامعه فراگیر ایفا می‌کند. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که کاردرمانی تنها یک مداخله درمانی نیست، بلکه رویکردی چندبُعدی است که بر توانمندسازی فرد، اصلاح محیط و حمایت از عدالت اجتماعی تمرکز دارد.

 دکتر ثریا قره باغی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  در روز جهانی افراد دارای معلولیت در سوم دسامبر، فرصتی است برای بازاندیشی در نگاه‌مان به انسان، مشارکت اجتماعی و ضرورت ایجاد جامعه‌ای برابر و دسترس‌پذیر برای همه شعار امسالپرورش جوامع فراگیر برای پیشبرد پیشرفت اجتماعیتأکیدی است بر این حقیقت که پیشرفت واقعی تنها زمانی رقم می‌خورد که همه افراد جامعه، با هر توانایی و هر شرایطی، امکان حضور، تصمیم‌گیری و نقش‌آفرینی داشته باشند، گفت:

در سال‌های اخیر، توجه روزافزونی به زبان مورد استفاده برای توصیف افراد دارای شرایط خاص شکل گرفته است. بسیاری از متخصصان ترجیح می‌دهند به جای واژه‌هایی مانند «معلول» که ممکن است بار محدودکننده یا قضاوت‌گرانه داشته باشد، از تعابیری همچون افراد دارای معلولیت، افراد دارای ناتوانی، افراد دارای شرایط خاص یا افراد دارای نیازهای ویژه استفاده کنند.

وی ادامه داد:  این تغییر زبانی در واقع بازتاب‌دهنده تغییری عمیق‌تر در نگاه انسان‌محور و توان‌محور است: ناتوانی نه ویژگی فرد، بلکه نتیجه تعامل فرد و محیط است. هر چه محیط سازگارتر باشد، مشارکت افزایش می‌یابد و محدودیت‌ها کمرنگ‌تر می‌شوند.

دکتر قره باغی با بیان اینکه علاوه بر این زمانی که افراد واژه معلولیت را می شنوند، فقط چند تصویر محدود در ذهنشان شکل میگیرد، اما واقعیت این است که افراد دارای معلولیت یک گروه بسیار متنوع و گسترده هستند و این افراد ممکن است دارای محدودیتهای جسمانی (از نوع حرکتی، عضلانی و اسکلتی) باشند، محدودیتهای حسی داشته باشند (کم شنوایی یا ناشنوایی، کم بینایی یا نابینایی)، دارای شرایط شناختی و یادگیری خاصی باشند، دارای محدودیتهای روانی و اجتماعی باشند، شرایط نورولوژیک داشته باشند (مانند ام اس، سکته مغزی، پارکینسون و ...) یا در اثر بیماریها، اسیب ها و یا عوامل محیطی دچار محدودیت در نقشهای روزمره زندگی شده باشند، ابراز کرد:نکته مهم این است که افراد دارای ناتوانی لزوما ظاهر مشخصی ندارند، بساری از این ناتوانی ها نامرئی هستند و از بیرون قابل مشاهده نیستند. این نگاه کمک میکند که بدانیم ناتوانی یک برچسب نیست، بلکه یک تجربه انسانی است که شکل های متفاوتی دارند و میتواند هر فردی را در هر مرحله از زندگی را در برگیرد.

وی بیان کرد: در این مسیر، مطالعات جدید بیان می‌کنند که برنامه‌های مبتنی بر اصول کاردرمانی به‌ویژه در حوزه زندگی روزمره، عملکرد شغلی و مشارکت اجتماعی می‌توانند نگرش‌ها را تغییر دهند، استقلال فردی را افزایش دهند و کیفیت مشارکت را بهبود بخشند. این یافته‌ها نشان می‌دهد کاردرمانگر در کنار درمان فردی، نقش مهمی در تسهیل حضور برابر افراد در جامعه دارد.

مدیر گروه کار درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: پیشرفت‌های فناورانه در سال‌های اخیر نیز چشم‌انداز تازه‌ای برای کاردرمانی ایجاد کرده است. استفاده از ربات‌های کمکی هوشمند، سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و واقعیت مجازی (VR) توانسته است به شکل مؤثری استقلال عملکردی افراد دارای ناتوانی را افزایش دهد. این فناوری‌ها با فراهم آوردن امکان تمرین مهارت‌ها در محیط‌های امن و کنترل‌شده، و ارائه کمک متناسب با نیاز فرد، به بهبود عملکرد و افزایش مشارکت کمک می‌کنند. کاردرمانگران در این حوزه نقش برجسته‌ای در تلفیق فناوری با نیازهای واقعی زندگی روزمره و طراحی مداخلات مؤثر دارند.

وی اظهار کرد: از سوی دیگر، مطالعات جهانی در حوزه توانبخشی شناختی نشان می‌دهد کاردرمانی می‌تواند به‌طور قابل توجهی در بهبود مهارت‌هایی مانند توجه، حافظه، برنامه‌ریزی و حل مسئله نقش داشته باشد، به‌ویژه در افرادی که دچار آسیب‌های نورولوژیک شده‌اند. تمرکز کاردرمانی بر فعالیت‌های معنادار و واقعی زندگی، باعث می‌شود این مداخلات اثربخش‌تر و پایدارتر باشند. این بعد از کاردرمانی به خوبی نشان می‌دهد که توان‌بخشی تنها مختص جسم نیست، بلکه ذهن و شناخت نیز بخش مهمی از استقلال انسان را تشکیل می‌دهد.

دکتر قره باغی با بیان اینکه علاوه بر این، پژوهش‌های اخیر تأکید می‌کنند که کاردرمانی نقشی کلیدی در حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر مانند پناه‌جویان، آوارگان و افرادی که به دلیل شرایط اجتماعی و اقتصادی از دسترسی به خدمات سلامت محروم‌اند، ایفا می‌کند، گفت: این مداخلات می‌توانند مشارکت اجتماعی، سلامت روان و کیفیت زندگی این افراد را بهبود بخشند و مسیر بازگشت آن‌ها به زندگی روزمره را هموار

کنند. این بعد عدالت‌محور، نشان‌دهنده هویت انسانی و مسئولانه کاردرمانی در سطح جهانی است.

42

بیماران مبتلا به انسداد مزمن ریوی هر 5 سال یکبار واکسن پنوموک را دریافت کنند

فوق تخصص ریه و مراقبت‌های ویژه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: واکسیناسیون سالانه برای پیشگیری از آنفلوانزا و واکسیناسیون علیه پنوموکوک که عامل اصلی بروز ذات‌الریه است، برای بیماران مبتلا به بیماری انسدادی ریوی ضروری بوده و واکسن پنوموکوک باید هر پنج سال یک‌بار تزریق شود.

دکتر شهاب‌الدین سروری در گفت‌وگو با وب‌دا با اشاره به اینکه بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین بیماری‌های تنفسی است که در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند عملکرد روزانه بیماران را به‌طور قابل توجهی مختل کند، گفت:

مصرف دخانیات به‌ویژه سیگار، اصلی‌ترین عامل بروز بیماری انسدادی مزمن ریوی است و برآورد می‌شود حدود ۳۰ درصد از افراد سیگاری به این بیماری مبتلا شوند.

وی افزود: سن ابتلا معمولاً در دهه پنجم و ششم زندگی مشاهده می‌شود، اما در سال‌های اخیر به‌دلیل افزایش آلودگی هوا، سن ابتلا کاهش یافته است.

دکتر سروری، از جمله علل دیگر بروز این بیماری می‌توان به مشاغل پرخطر مانند کار در معادن زغال‌سنگ و سایر معادن، برخی زمینه‌های ژنتیکی و ابتلا به بیماری‌های عفونی ریوی مانند سل اشاره کرد.

 وی تأکید کرد: در صورت ابتلا به سل یا عفونت ریوی، احتمال بروز بیماری انسدادی مزمن ریوی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند ناتوانی بیماران را به حداقل برساند، افزود: شیوع این بیماری حدود ۳ تا ۴ درصد جمعیت است و در شهرهای پرجمعیت با آلودگی بالا، از جمله تهران، میزان ابتلا بیشتر دیده می‌شود.

وی درباره علائم بیماری گفت: سرفه، تنگی نفس و خس‌خس سینه از علائم اصلی بیماری هستند که در فصل‌های سرد سال یا هنگام ابتلا به عفونت‌های تنفسی شدت می‌یابند.

دکتر سروری ادامه داد: تشخیص بیماری از طریق تست‌های تنفسی مانند اسپیرومتری توسط متخصصان ریه انجام می‌شود و درمان معمولاً با اسپری‌های استنشاقی آغاز می‌شود؛ همچنین ترک سیگار، بخش اساسی درمان این بیماران است و از روش‌های دارویی و روان‌درمانی برای کمک به ترک دخانیات استفاده می‌شود.

وی گفت: به افراد سیگاری بالای ۵۰ سال توصیه می‌شود غربالگری سالانه با سی‌تی‌اسکن با اشعه کم انجام دهند تا امکان تشخیص زودهنگام سرطان ریه فراهم شود

43

22 واحد بهداشتی از ابتدای سال افتتاح شده است

مدیر توسعه و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: واحدهای بهداشتی افتتاح شده در سال ۱۴۰۳ و ۸ ماهه سال ۱۴۰۴ تعداد ۲۲ واحد بوده است.

دکتر حسن عبدالله زاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه 22 واحد بهداشتی  در سال گذشته و 8 ماه ابتدایی سال افتتاح شده که از این تعداد ۱۸ خانه بهداشت و ۱ پایگاه شهری و ۲ مرکز روستایی و ۱ مورد نیز احداث زنجیره سرد است، گفت:

در حال حاضر تعداد ۵۱ پروژه واحدهای بهداشتی در مشهد و شهرستانها در حال اجرا می باشد که ۱۸ پروژه مربوط به مراکز بهداشت مشهد است.

وی عنوان کرد: اعتبار مورد نیاز جهت تکمیل پروژه ها ۴۳۰ میلیارد تومان و مبلغ هزینه شده تا کنون  ۳۶۰ میلیارد تومان بوده است.

دکتر عبدالله زاده گفت: 8 مورد از پروژه ها بالای ۷۰ درصد پیشرفت دارند.

44

95درصد نوزاد از مراقبت های بهداشتی بهره بردند

مدیر جوانی جمعیت، سلامت ، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: 95درصد نوزادان وکودکان زیر یکسال و 60درصد کودکان زیر 5 سال تحت مراقبت بهداشتی  قرار گرفته اند.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه 100188 کودک زیر 5 سال  در مناطق روستایی و 301384 کودک زیر 5 سال در مناطق شهری زندگی می کنند، عنوان کرد: در برنامه مراقبت کودک سالم، تمام کودکان کمتر از پنج سال که به واحد بهداشتی آورده می شوند از نظر وضعیت عمومی ، تغذیه ، وزن ، قد ، دور سر،دهان و دندان، بینایی ، شنوایی ،تکامل ، واکسیناسیون و مکمل های دارویی،آزمایشات ارزیابی می شوند.

وی ادامه داد: در 16 نوبت مراقبت های بهداشتی از کودکان انجام می شود.

دکتر احمدیان با بیان اینکه از 16 دوره مراقبت بهداشتی در 5 دوره مباحث رشد و تکاملی مورد بررسی قرار می گیرد، گفت: برنامه نوزاد سالم در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هدف ارتقای سلامت نوزادان و پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای کیفیت زندگی این گروه سنی طراحی شده است. دوران نوزادی سه مراقبت در روزهای 5-3، 15-14 و  45-30 تولد انجام می شود

وی اظهار کرد: این برنامه شامل خدماتی همچون واکسیناسیون نوزادان ، نظارت بر رشد و تکامل جسمی و روانی، مشاوره‌های تغذیه‌ای، ویزیت پزشک، ارزیابی وضعیت سلامت مادران باردار و شیرده است. همچنین، در این راستا، آموزش‌های لازم به خانواده‌ها برای مراقبت از سلامت نوزادان ، به‌ویژه در زمینه پیشگیری از بیماری‌ها و حوادث ارائه می‌شود. غربالگری شنوایی و کم کاری مادرزادی تیروئید نیز یکی از مهمترین خدمات حوزه بهداشت برای نوزادان می باشد

 

 

متن اخبار آذرماه ابراهیمی

1

یبوست در طب سنتی ایران لقب ام الامراض دارد/ رژیم کم فیبر از مهمترین علل ابتلا به یبوست

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: یبوست از شایعترین شکایات گوارشی است و در طب سنتی ایرانی به عنوان ام الامراض (مادر بیماریها) شناخته می شود، رژیم کم‌فیبر یا کم‌آبی بدن، کم‌کاری تیروئید، بیماری دیابت، تومورهای روده، چاقی، استرس، عدم تحرک کافی در روز، کهولت سن، خواب نامناسب و اعتیاد و بارداری از جمله علل احتمالی ابتلا به یبوست است.

دکتر محمد رضا مهری، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه یبوست علاوه بر اینکه خود یک بیماری است، سبب بسیاری از بیماری‌های دیگر می‌شود، گفت:  بنابراین برای داشتن زندگی سالم، لازم است حتما به درمان و پیشگیری از این بیماری بپردازیم.

وی ادامه داد: یبوست یا خشکیِ مزاج عارضه‌ای در دستگاه گوارش است که بر اثر آن، مواد دفعی در روده بزرگ سفت می‌شوند و دفع آن‌ها با درد و سختی همراه می‌شود.

دکتر مهری با اشاره به اینکه یبوست حاد ممکن است سبب بسته‌شدن روده شود، که به نوبه خود حتی ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد، گفت: علل بروز این عارضه ممکن است رژیم غذایی نامناسب، برهم خوردن تعادل هورمونی، اثر جانبی داروهای مصرفی یا آناتومی بدن باشد.

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: رویکرد طب سنتی ایرانی در برخورد با بیماریهای مختلف (از جمله یبوست)، بر مبنای اصول حفظ سلامتی و روشهای پیشگیری کننده می باشد.

وی اظهار کرد: نکته مهم در مواجهه با یبوست این است که اگر یبوست به تازگی ایجاد شده باشد، اولاً بیمار حتماً بایستی توسط یک پزشک ویزیت شود و ثانیاً اینکه در ابتدا شرح حال و معاینه کامل از بیمار اخذ گردد و در صورت وجود هرگونه علائم هشداردهنده یا مشکوک به متخصصین مربوطه در طب رایج ارجاع شود.

دکتر مهری با اشاره به علائم هشداردهنده  این بیماری گفت: سن بالای 45 سال در شروع علائم، کاهش وزن ناخواسته بیش از 10% در سه ماه اخیر، مدفوع قیری یا دفع خون در مدفوع، استفراغ مکرر، کم خونی و سابقه فامیلی سرطان دستگاه گوارش در اقوام درجه یک بیمار از جمله علائم هشدار دهنده است. وی تاکید کرد: از جمله نمونه‏ غذاها و خوراکی‏های مفید در رفع یبوست می توان به سوپی ساده با جوجه مرغ، ماش، اسفناج، جو پوست کنده، کدو (بهتر است با روغن بادام همراه شود)، سوپی از هویج، سبوس گندم، جو و سبزیجات، آشی از برنج، تره و جعفری. 15 دقیقه قبل از مصرف، گل سرخ پودر شده اضافه شود، خورش آلو (غذاهای لغزاننده مانند آش آلو بخارا، خورش آلو)، خورش کرفس، کاهو، تره، اسفناج، نان سبوس دار، مصرف میوه‏هایی مانند انجیر، زردآلو، آلو، انگور، گلابی، خربزه رسیده و شیرین، تنقلاتی مانند مویز، بادام، انجیر خشک، میوه خشک، شربت خاکشیر (خاکشیر، آب گرم، قند)، شربت آلو (بویژه که در طبخ بجای شکر، ترنجبین استفاده شود)، خیسانده انجیر در آب و عسل (قبل از غذا میل شود)، خیسانده انجیر و آلو بخارا در آب و عسل یا شربت گلاب (قبل از غذا)، شربت بنفشه با روغن بادام، مربای زنجبیل، دوغ با گلسرخ، مخلوطی از روغن زیتون و روغن بادام شیرین قبل از خواب شب و صبح ناشتا، خیسانده انجیر در شیر گرم و انجیر خشک و مغز گردو با یکدیگر کوبیده شود (بویژه در سالمندان) اشاره کرد.

وی گفت: سایر موارد پیشنهادی در درمان یبوست را می توان به ورزش منظم (یوگا، انقباض عضلات شکم، ورزش‏های هوازی)، خواب شبانه کافی (یبوست در کسانی که شیفت عصر و شب دارند، شایع‏تر از صبح کارهاست)، کنترل استرس، گرم نگه داشتن بدن در محیط‏های خیلی سرد، ایجاد نظم در دفع، اجابت مزاج در هنگام احساس نیاز به دفع و رفع عادات اشتباه مانند نگه داشتن مدفوع، مصرف مواد مخدر، مصرف بیش از حد تنقلات و ...اشاره شود.

2

پژوهشگر برتر دانشکده داروسازی مشهد از ساخت آپتوسنسور نانوفلورسانس با قابلیت شناسایی آمپی‌سیلین خبر داد

استاد تمام دانشکده داروسازی و عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت: عنوان طرح ما ایجاد یک آپتوسنسور نانوفلورسانس جهت شناسایی آمپی‌سیلین بود. دلیل انتخاب این موضوع آن است که آمپی‌سیلین، آنتی‌بیوتیکی از گروه بتالاکتام‌هاست که هم در انسان و هم در دامپزشکی به‌طور گسترده برای درمان و یا پیشگیری از عفونت ها مصرف می‌شود. استفاده بیش از حد آن به‌ویژه در دامپزشکی موجب باقی‌ماندن دارو در مواد غذایی و ایجاد عوارض جدی در انسان می‌شود. همین مسئله ضرورت توسعه یک سیستم تشخیصی دقیق و ساده را مطرح می‌کند.   

دکتر سید محمد تقدیسی حیدریان، با معرفی خود گفت:  بنده دارای دکتری بیوتکنولوژی دارویی هستم و از سال ۱۳۹۱ افتخار عضویت هیئت علمی و فعالیت آموزشی و پژوهشی در این دانشگاه را دارم.   

ساختار سنسور

دکتر تقدسی تشریح کرد:  هدف، ساخت یک سنسور فلورسانسی بود که بتواند آمپی‌سیلین را به‌صورت کمی و در غلظت‌های بسیار پایین شناسایی کند. این سیستم ر از دو بخش نانو‌قطارهای DNA متشکل از آپتامر اختصاصی آمپی‌سیلین و رشته مکمل آنو نانوذرات سیلیکا و فلوروفور پیگیرین تشکیل شده است ؛ روش‌های متداول شناسایی آمپی‌سیلین معمولاً زمان‌بر و وابسته به تجهیزات پیچیده کروماتوگرافی هستند، اما سنسور ما ساده و مبتنی بر فلورسانس است.   

عملکرد و توانمندی‌های سنسور جدید

وی افزود: این سنسور پس از بهینه‌سازی توانست آمپی‌سیلین را در سرم انسان با حد تشخیص ۰٫۲ نانومولار و در ناحیه خطی ۰٫۵ تا ۲۰۰ نانومولار با دقت بالا شناسایی کند.سنسور حساسیت بسیار بالا، ناحیه خطی وسیع و ویژگی انتخاب‌پذیری کامل دارد؛ یعنی فقط به آمپی‌سیلین پاسخ می‌دهد و به سایر آنتی‌بیوتیک‌ها واکنشی نشان نمی‌دهد. علاوه بر این، در محیط‌های پیچیده مانند سرم نیز کارایی بسیار خوبی دارد.   

قابلیت توسعه برای شناسایی عوامل دیگر

 استاد تمام دانشکده داروسازی و عضو هیئت علمی گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت:  با تغییر آپتامر و رشته‌های مکمل، می‌توان همین ساختار سنسور را برای شناسایی سایر ترکیبات نیز به‌سادگی به‌کار برد.   

تیم پژوهشی و انتشار مقاله

دکتر تقدسی اعلام کرد: این طرح، پایان‌نامه دکتر عماد عظیمی بود که تحت راهنمایی بنده و دکتر ابنوس و با مشاوره خانم دکتر علی‌بلندی و خانم دکتر سمیان انجام شد. نتایج این پژوهش در مجله بین‌المللی Spectrochimica Acta Q1، ضریب تأثیر 4.6 در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است.   

حوزه‌های پژوهشی فعال

وی درباره مسیرهای تحقیقاتی تیم خود گفت: فعالیت ما در دو حوزه اصلی ساخت سنسورهای مبتنی بر آپتامر برای شناسایی داروها، فلزات سنگین و سموم و انتقال هدفمند داروهای شیمی‌درمانی و ژن‌تراپی با استفاده از سیستم CRISPR برای درمان سرطان است که این دو حوزه را از ابتدای دوره PhD با همکاری دکتر ابنوس آغاز کردیم و خوشبختانه به دستاوردهای ارزشمندی رسیده‌ایم.   

دستاوردهای بین‌المللی

وی گفت: بر اساس داده‌های Scopus، تیم ما (بنده و دکتر ابنوس) در حوزه آپتامرها جزو پنج گروه برتر جهان هستیم. همچنین تاکنون بیش از ۲۰ پتنت داخلی و چندین پتنت بین‌المللی از جمله US-patent و PCT ثبت کرده‌ایم.   

چالش‌ها و عوامل موفقیت در پژوهش

دکتر تقدیسی با تأکید بر اهمیت پشتکار پژوهشگران جوان گفت:  در هر فیلد جدید، مسیر با چالش‌ها و بن‌بست‌های متعدد همراه است. دانشجو باید پشتکار، مطالعه مستمر و ذهن خلاق داشته باشد؛ نه اینکه فقط مانند یک اپراتور عمل کند. دکتر عظیمی دقیقاً این ویژگی‌ها را داشتند.   

نقش دانشگاه و آینده پژوهش

وی اظهار کرد: معاونت پژوهشی دانشگاه نهایت تلاش خود را برای کاهش چالش‌ها انجام می‌دهد، اما محدودیت منابع مالی واقعاً آزاردهنده است. اگر تأمین مالی پژوهش با نگاه جدی‌تری دنبال شود، آینده پژوهشی علوم پزشکی مشهد بسیار روشن خواهد بود؛ زیرا هم اساتید ممتاز و هم دانشجویان توانمندی در این دانشگاه حضور دارند.   

3

گفتگو با مخترع سیستم تعلیق وزن دینامیک هوشمند

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، محقق و مخترع در حوزه نوروهَب گفت:   سیستم تعلیق وزن دینامیک هوشمند را برای اولین بار در جهان طراحی و تولید کرده‌ایم؛ دستگاهی که بیمار می‌تواند در منزل از آن استفاده کند؛این فناوری پیش‌تر فقط در اختیار شرکت‌های آمریکایی بود و قیمت بسیار بالایی داشت، اما توانستیم انحصار آن را بشکنیم و حتی زودتر از اروپا این تکنولوژی را در ایران بومی‌سازی کنیم. اکنون حدود ۸ تا ۹ دستگاه تولید و به فروش رسیده است و تلاش داریم صادرات آن را به کشورهای هلند و عمان آغاز کنیم.   

دکتر افسانه زینل‌زاده در گفت‌وگو با وب‌دا عنوان کرد: از سال ۱۳۹۶ در گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در زمینه توانبخشی ضایعات سیستم اعصاب مرکزی و محیطی مشغول به کار هستم و  فعالیت‌های من در چند بعد آموزشی، پژوهشی، اجرایی و فناوری متمرکز شده است.   

وی افزود:  به علت بالا بودن هزینه تجهیزات نوروهَب خارجی، بسیاری از دستگاه‌ها را توانسته‌ایم به صورت بومی در کشور تولید کنیم و هزینه‌ها را به شکل چشمگیری کاهش دهیم. من مدیر بخش پزشکی و توانبخشی شرکت دانش‌بنیان پیام‌آوران هنر و فناوری شهر هستم و این شرکت با ساخت اپلیکیشن‌ها و تجهیزات فیزیوتراپی هوشمند، خدمات توانبخشی را برای بیماران تسهیل کرده است.   

دکتر زینل زاده با اشاره به اینکه با ساخت اپلیکیشن‌های ویژه توانبخشی بیماران سکته مغزی، قطع نخاع و پارکینسون، توانستیم بخشی از جلسات حضوری درمان را کاهش دهیم و از طریق تمرینات آنلاین و اپلیکیشن‌های آموزشی، هزینه‌های رفت و آمد و درمان بیماران را کاهش دهیم، گفت: علاوه براین در حوزه  توانبخشی بازی‌های رایانه‌ای طراحی کردیم تا بیماران در منزل تمرینات خود را انجام دهند و نیاز به مراجعه مکرر کاهش یابد.   

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، محقق و مخترع در حوزه نوروهَب گفت: با توجه به آمار بالای بیماران مبتلا به سکته مغزی، پارکینسون، ام‌اس و ضایعات نخاعی در جامعه، نیاز به فیزیوتراپی با رویکرد نوروهَب روز به روز بیشتر می‌شود. درصد زیادی از مردم از مشکلات عصبی مرکزی و محیطی رنج می‌برند و کیفیت زندگی‌شان به شدت کاهش یافته است؛ روند توانبخشی در این بیماران طولانی و پرهزینه است، از این رو تلاش می‌کنیم در مدت‌زمان کوتاه‌تر، بیشترین کارایی درمانی را به‌دست آوریم.   

  وی خاطرنشان کرد:  به‌دلیل ساخت این دستگاه، سه سال پیش در زمینه تحقیقات و فناوری به‌عنوان بانی برتر دانشگاه ؟؟؟؟انتخاب شدم و سال گذشته نیز عنوان فیزیوتراپیست نمونه کشوری را کسب کردم. علاوه بر این، در سال‌های اخیر به‌عنوان استاد برتر پژوهشی و دو سال قبل به‌عنوان استاد برتر آموزشی دانشکده معرفی شدم.

دکتر زینل زاده با اشاره به اینکه در بخش آموزش، به تدریس در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مشغول هستم، گفت: در بخش پژوهش، راهنمایی پایان‌نامه‌های دانشجو و اجرای طرح‌های تحقیقاتی را برعهده دارم و در بخش اجرایی نیز مسئول دفتر ارتباط با صنعت دانشکده فیزیوتراپی، نماینده دانشکده در کمیته اخلاق دانشگاه و عضو شورای پژوهشی دانشگاه هستم. در حوزه فناوری، ساخت اپلیکیشن‌ها و تجهیزات توانبخشی نوروهَب را برای تسهیل درمان بیماران دنبال می‌کنم.   

دکتر زینل‌زاده درباره مسئولیت خود در دفتر ارتباط با صنعت افزود:هدف این دفاتر ایجاد ارتباط بین دانشگاه و صنعت و حرکت به سمت دانشگاه‌های نسل سوم است، یعنی علمی که در دانشگاه تولید می‌شود باید به رفع یک چالش صنعتی کمک کند و منجر به تولید ثروت شود، نه اینکه صرفاً در قالب پایان‌نامه بماند. وظیفه‌ی ما تسهیل ارتباط اعضای هیأت علمی با صنعت و تشویق آن‌ها به تولید محصول کاربردی از اپلیکیشن گرفته تا تجهیزات درمانی است.  

وی اضافه کرد:برای تشویق پژوهش‌های محصول‌محور، تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفته‌ایم؛ به‌طور مثال اگر پایان‌نامه کارشناسی ارشد منجر به تولید محصول شود، نمره دفاع از ۱۸ به ۲۰ افزایش می‌یابد. برای دانشجوی دکتری نیز اگر محصول تولید کند، یکی از دو مقاله الزامی او حذف می‌شود یا می‌تواند مقاله‌ای با ایمپکت پایین‌تر ارائه دهد علاوه براین اساتید نیز امتیاز ارتقاء و ترفیع بیشتری دریافت می‌کنند.   

دکتر زینل زاده در ادامه درباره چالش‌های پژوهش گفت:پژوهش نیازمند بودجه است و تا زمانی که اعتبار مورد نیاز تأمین نشود، اجرای طرح‌ها با مشکل مواجه می‌شود؛ در حال حاضر، پرداخت بودجه‌های تحقیقاتی با تأخیر انجام می‌شود و همین مسئله باعث می‌شود محققان نتوانند تجهیزات مورد نیاز را به‌موقع تهیه کنند. در برخی موارد، هزینه‌ها پس از چند ماه چند برابر می‌شود و بودجه تخصیص‌یافته دیگر پاسخگو نیست.   

دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد:  اگر اعتبارات پژوهشی به موقع پرداخت شود، روند تحقیقات نه تنها پیشرفت خواهد کرد بلکه می‌تواند ثروت‌آفرین هم باشد. نباید پژوهش را صرفاً هزینه تلقی کرد؛ زیرا اگر به صنعت متصل شود، خود می‌تواند منبع درآمد برای دانشگاه و اعضای هیأت علمی باشد.   

وی در پایان گفت:با وجود مشکلات مالی، دانشکده پیراپزشکی  مشهد در زمینه طرح‌های محصول‌محور و پایان‌نامه‌های کاربردی رشد قابل قبولی داشته است. با این حال بسیاری از همکاران از منابع شخصی برای اجرای طرح‌ها هزینه می‌کنند و در بلندمدت این وضعیت می‌تواند بر انگیزش پژوهشی آنان اثر منفی بگذارد؛ از همین رو امیدواریم حمایت‌های مالی لازم در آینده نزدیک از سوی دانشگاه فراهم شود.   

4

پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد ۵۰۰ قارچ اندوفیت شناسایی کردند؛ ۱۰ گونه برای نخستین بار در جهان معرفی شد

استادیار گروه فارماکگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: جداسازی و شناسایی بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت از گیاهان بومی خراسان انجام شد که ۱۰ گونه آن برای نخستین بار در جهان معرفی شده که هدف این تحقیقات کشف ترکیبات دارویی نوین است.

دکتر ابوالفضل شاکری،  در گفتگو با وب دا بیان کرد:  این تحقیقات در راستای کشف ترکیبات دارویی نوین شامل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، ضدالتهابی‌ها و ترکیبات صنعتی انجام شده است که می‌تواند بخشی از آینده جهانی کشف دارو را رقم بزند.

دکتر شاکری در  گفتگو با وب دا در خصوص این پروژه گفت: فارماکگنوزی علمی است که به جست‌وجو و شناسایی ترکیبات دارویی از منابع طبیعی مانند گیاهان، موجودات دریایی و میکروارگانیسم‌ها می‌پردازد. تمرکز تاریخی این رشته روی گیاهان بوده، اما برداشت گسترده گیاهان کمیاب، خطر انقراض و تخریب اکوسیستم را به‌همراه دارد. قارچ‌های اندوفیت با زندگی همزیستانه در بافت گیاه، بدون آسیب به آن، ترکیباتی تولید می‌کنند که معادل یا حتی متفاوت از محصولات گیاه میزبان است.

وی افزود: برای مثال، داروی ضدسرطان تاکسول که پیش‌تر تنها از پوست درخت سرخدار استخراج می‌شد باعث فرآیند می شد که به قطع درخت منجر می‌شد اما اکنون توسط قارچ اندوفیت جداشده از برگ همان درخت قابل تولید است و اسیب کمتری به محیط زیست وارد می شود.

فرآیند شناسایی و غربالگری

دکتر شاکری با بیان اینکه در این طرح به جای برداشت انبوه گیاه، یک نمونه از یک گونه خاص از مناطق و ارتفاعات مختلف استان خراسان رضوی جمع‌آوری می‌شود، گفت:  پس از ضدعفونی و استریل‌سازی، قارچ‌های همزیست از ریشه، ساقه، برگ و گل جداسازی می‌شوند و در محیط مایع به‌مدت یک ماه پرورش می‌یابند؛ سپس با حلال‌های مناسب، عصاره‌گیری انجام و اثرات زیستی آن‌ها ارزیابی می‌شود.

وی ادامه داد: از دو گونه بومادران خراسانی، ۵۴ قارچ متفاوت جداسازی شده که هرکدام عصاره‌ای منحصر به فرد با اثرات زیستی متمایز تولید کرده‌اند؛ ارزیابی اولیه (غربالگری) این ۵۴ عصاره علیه دو باکتری گرم مثبت، دو گرم منفی و یک قارچ بیماری‌زا انجام و با آنتی‌بیوتیک‌های رایج مقایسه شده است.

یافته‌های برجسته

استادیار گروه فارماکگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد : بر اساس نتایج، ۳۰ عصاره فعالیت ضد میکروبی مشابه یا قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های موجود داشتند؛ برخی نمونه‌ها علاوه بر خاصیت ضد میکروبی، اثرات ضدسرطانی و ضدالتهابی نشان داده و یکی از آن‌ها توانست باکتری عامل پلاک دندان را بدون آسیب به میکروب‌های مفید دهان از بین ببرد،یافته‌ای که امکان تولید فرآورده‌های نوین بهداشتی مانند دهان‌شویه یا خمیردندان را مطرح می‌کند.

خالص‌سازی و شناسایی ترکیبات فعال

وی ادامه داد: عصاره‌های برگزیده ابتدا از نظر وزن تولید و پروفایل شیمیایی با کروماتوگرافی لایه نازک  TLC ارزیابی می‌شوند. نمونه‌های واجد بیشترین پتانسیل، در مقیاس بالا تولید و با استفاده از ستون‌های کروماتوگرافی و HPLC خالص‌سازی می‌شوند؛سپس با تکنیک‌های طیف‌سنجی یک‌بعدی و دوبعدی NMR، ساختار ترکیب رسم و در صورت احتمال جدید بودن، جرم دقیق آن با HRMS تعیین می‌شود.

دکتر شاکری گفت: خالص‌سازی ممکن است اثرات ترکیب را افزایش دهد یا در مواردی که اثر ناشی از هم‌افزایی چند ترکیب است، کاهش دهد؛ در هر صورت، ترکیب جدید باید با آنتی‌بیوتیک‌های موجود مقایسه، سمیت‌سنجی و مراحل آزمون حیوانی و بالینی را طی کند.

نوآوری در سطح ملی و بین‌المللی

وی با تأکید بر پیشگامی این گروه تحقیقاتی خاطرنشان کرد: تاکنون تیم دیگری در ایران این فرآیند کامل از جداسازی اندوفیت تا خالص‌سازی ترکیبات را انجام نداده است و ما به‌طور موازی با مراکز پیشرفته دنیا کار می‌کنیم.

چالش‌ها و آینده پژوهش

وی با اشاره به اینکه مهم‌ترین محدودیت، نبود دستگاه NMR پرقدرت در کشور برای تحلیل نمونه‌های کم‌حجم است که ناگزیر باعث ارسال برخی نمونه‌ها به خارج از کشور شده ایم، گفت: اندوفیت‌ها می‌توانند منبع آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، آنزیم‌ها و ترکیبات صنعتی آینده باشند و بخش بزرگی از آینده کشف دارو در جهان به میکروارگانیسم‌ها تعلق خواهد داشت.

وی در پایان ضمن قدردانی از حمایت دانشکده داروسازی مشهد گفت: علاقه‌ام به طبیعت از کودکی آغاز شد و خدا را شکر می‌کنم که در مسیری قرار گرفتم که می‌توانم به جامعه و کشورم خدمت کنم.

5

ارائه فرمولاسیون نوین نانویی برای درمان مؤثر پیرچشمی توسط پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد

استاد گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: پیرچشمی یکی از اختلالات شایع بینایی در دنیاست و درمان قطعی و مؤثر مشخصی برای آن وجود ندارد. طی دو سال اخیر، در راستای حل این چالش، پروژه‌ای با محوریت فرمولاسیون جدید داروی آلفا‌لیپوئیک‌اسید در دانشکده داروسازی مشهد آغاز شد

دکتر بیژن ملائکه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  از دستاورد مهم تیم تحقیقاتی خود در ارائه یک فرمولاسیون جدید چشمی بر پایه فناوری نانو برای درمان پیرچشمی خبر داد و گفت:

یکی از شرکت‌های بزرگ آمریکایی پیش‌تر فرمولاسیونی از  آلفالیپوئیک اسید ارائه کرده بود، اما به دلیل ضعف در حلالیت، پایداری و نفوذ دارویی، محصول آنها در کارآزمایی‌های بالینی موفق نشد  ما با استفاده از نانوذرات و سیستم‌های دارورسانی پیشرفته،تلاش داریم تا این مشکلات را برطرف کنیم.    

عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی مشهد با اشاره به اثرات ، استفاده از نانوذرات گفت: با بهره گیری از سیستم دارورسانی پیشرفته مشکل حلالیت ترکیب در آب حل می شود؛امکان تولید قطره چشمی پایدار فراهم می گردد؛جذب دارو از سطح قرنیه به شکل چشمگیری افزایش می یابد و دارو حتی به زجاجیه نیز نفوذ می کند، که نسبت به نتایج شرکت آمریکایی  اثربخشی  بیش از ۶۰ درصدی را نشان می‌دهد.

وی افزود:   فرآیند تولید این نانوفرمولاسیون با روش میکروفلویدیک انجام می‌شود؛ تکنیکی که امروزه یکی از مدرن‌ترین روش‌ها در تکنولوژی تولید ذرات دارورسان است. فرمولاسیون به ثبات رسیده و قابلیت تولید صنعتی دارد.   

دکتر ملایکه همچنین اعلام کرد که این پروژه، پس از کسب نتایج مثبت حیوانی، وارد فاز تست‌های تکمیلی پیش‌بالینی خواهد شد و در صورت موفقیت، برای انجام کارآزمایی بالینی انسانی اقدام می‌شود. تست های تکمیلی در مدل حیوانی انجام می شود و بعد از آن کارازمایی بالینی انجام خواهد شد.

وی اظهار کرد: این طرح   یکی از پروژه‌های افتخارآفرین دانشگاه است که بخشی از آن به‌عنوان تز دکترای عمومی یکی از دانشجویان دانشکده انجام شده است.

وی در ادامه درباره سایر محورهای پژوهشی گروه بیان کرد: همزمان روی سه حوزه اصلی دارورسانی چشمی به بخش قدامی و خلفی چشم،دارورسانی هدفمند در سرطان با استفاده از نانوذرات آلی و معدنی،تولید میکرونیدل‌ها و کاربرد آنها در درمان‌های پوستی مانند آکنه و پسوریازیس کار می شود. 

به گفته او، دانشکده داروسازی مشهد امروز توانایی تولید میکرونیدل و نانوذرات در مقیاس آزمایشگاهی، نیمه‌صنعتی و حتی نزدیک به صنعتی را دارد و در کشور در این حوزه پیشرو است.

دکتر ملایکه مهم‌ترین چالش فعلی پژوهش را تأمین مالی به‌موقع دانست و گفت:   در بسیاری از دانشگاه‌های کشور، از جمله مشهد، تأخیر در پرداخت بودجه پژوهشی باعث اختلال در خرید مواد اولیه و انجام آزمایش‌ها می‌شود. اگر حمایت مالی پایدار باشد، ظرفیت انجام تحقیقات مرجع جهانی در کشور وجود دارد.   

وی در پایان گفت:    نتایج این تحقیق حاصل یک کار تیمی است و مقاله آن برای چاپ به مجله  ارسال شده و اکنون در مرحله داوری قرار دارد که امیدواریم به‌زودی پذیرفته و منتشر شود.   

6

درمان صرع کودکان نیازمند پیگیریهای دقیق والدین است / عدم درمان صرع باعث اختلالات یادگیری می شود

فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان و  عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: بیماری‌هایی مثل دیابت، فشار خون و صرع باید با سبک زندگی صحیح و مصرف منظم دارو کنترل شوند و تصور اینکه کودک بعد از مصرف دارو کاملاً درمان شده و دیگر نیازی به پیگیری ندارد، نادرست است.   

دکتر فرح اشرف زاده در گفتگو با وب دا با اشاره به تشریح تفاوت تشنج و صرع، بر اهمیت ثبت ویدئویی حملات، مراجعه سریع به مراکز تخصصی، مصرف منظم دارو و رعایت سبک زندگی سالم تأکید کرد و گفت: حتی تشنج‌های خفیف و کوتاه‌مدت کودک می‌تواند باعث آسیب مغزی و اختلالات یادگیری در سال‌های آینده شود.

تشج بدون علت و تکرار شونده یک نشانه متمایز کننده بیماری صرع است

دکتر اشرف‌زاده بیان کرد: صرع به تشنجی گفته می‌شود که تکرار شود و عامل مشخصی برای آن پیدا نشود. اگر کودک دچار تشنجی ناشی از افت فشار خون، افت قند خون، خستگی یا گریه باشد، این موارد صرع محسوب نمی‌شود؛ اما اگر تشنج بدون علت مشخص و با فاصله بیش از ۲۴ ساعت تکرار شود، آن را بیماری صرع می‌نامیم.   

وی با اشاره به نگرانی والدین از شنیدن واژه صرع  افزود: برخلاف تصور، صرع بیماری ملایمی است اما شرایط و مراقبت‌های خاص خود را دارد؛ والدین باید از تمام وقایع و حملات کودک فیلم‌برداری کنند و زمان وقوع را دقیق یادداشت کنند؛ این اطلاعات برای پزشک بسیار کمک‌کننده است.   

خدمات درمانی بیمارستان قائم برای تشخیص و درمان کودکان مبتلا به صرع

دکتر اشرف‌زاده ادامه داد: پس از پایان تشنج، بهتر است کودک به مرکز تخصصی دارای واحد صرع کودکان یا نورولوژی کودکان مراجعه کند؛ مانند بیمارستان قائم مشهد که توسط پزشکان متخصص ارزیابی می‌شود و درمان ادامه می‌یابد.   

این فوق‌تخصص مغز و اعصاب کودکان، صرع را از بیماری‌هایی دانست که معالجه کامل نمی‌شود اما قابل کنترل است و توضیح داد:گاهی والدین به دلیل جثه بزرگ کودک مثلا یک کودک ۱۲ ساله با وزن ۹۰ کیلو گرم، فکر می‌کنند او خودش می‌تواند دارویش را مصرف کند؛ درحالی‌که این کودک همچنان نیازمند نظارت والدین است و دارو باید توسط آن‌ها به‌موقع داده شود.   

درمان کامل صرع تا 75 درصد شرایط کودک را بهبود می دهد

دکتر اشرف‌زاده درباره پیش‌آگهی بیماری اظهار کرد: اگر تشنج‌ها به‌طور کامل کنترل شود و کودک به مدت دو سال هیچ تشنجی نداشته باشد، می‌توان گفت با احتمال ۷۰ تا ۷۵ درصد کودک بهبود یافته است، اما همچنان احتمال عود حدود ۲۵ درصد باقی می‌ماند.   

وی با اشاره به شیوع جهانی این بیماری افزود: یازده میلیون کودک در دنیا مبتلا به صرع هستند و میزان شیوع آن حدود یک درصد است؛ یعنی از هر صد کودک، یک نفر ممکن است مبتلا باشد.   

خیره شدن بین فعالیتهای یادگیری تشنج محسوب می شود و با رویای شدن متفاوت است

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در توضیح تفاوت خیره شدن  با تشنج گفت: بسیاری از خیره شدن‌ها رؤیای روزانه است و طبیعی است؛ اما اگر کودک در حال انجام فعالیت شمارش یا خواندن متن ناگهان متوقف شود، ۱۰ تا ۲۰ ثانیه خیره بماند و سپس ادامه دهد بدون اینکه بداند چه اتفاقی افتاده، این تشنج محسوب می‌شود و باید ضبط شود و حتماً به پزشک نشان داده شود.   

وی هشدار داد:  لازم نیست تشنج شدید باشد تا آسیب‌زا باشد بلکه حتی تشنج‌های کوتاه‌مدت که فقط به صورت خیره شدن باشند نیز به مغز کودک آسیب می‌رسانند و اگر درمان نشوند باعث ایجاد اختلالات یادگیری در سال‌های بعد می‌شوند؛ به‌خصوص در دروس تحلیلی مثل ریاضی، فیزیک و تحلیل مسائل این کودکان میتوانند با چالش هایی روبرو شوند.  

دکتر اشرف زاده گفت: گاهی کودک حافظه خوبی دارد اما در تحلیل مسائل ناتوان است؛ این می‌تواند نتیجه تشنج‌هایی باشد که در کودکی نادیده گرفته شده‌اند.   

 

7

هشدار متخصص طب اورژانس درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در فصل شیوع آنفلوآنزا

دانشیار گروه طب اورژانس و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد ابراز کرد: استفاده نابجا از آنتی بیوتیک ها نه‌تنها کمکی به بهبود بیماران مبتلا به ویروس آنفلوآنزا نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب مقاومت دارویی و عوارض خطرناک در بدن شود.

دکتر ایوب توکلیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به  علائم این بیماری گفت:  تب، بدن‌درد و سرفه از جمله نشانه های ابتلا به انفولانزا است.

وی ادامه داد:   آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها تنها برای درمان عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند. مصرف خودسرانه این داروها، علاوه بر بی‌اثر بودن، ممکن است موجب آسیب به کلیه‌ها و کبد و نیز ایجاد مقاومت میکروبی شود.   

دکتر توکلیان همچنین از مردم خواست در صورت بروز علائم بیماری، به جای مصرف خودسرانه دارو، با پزشک یا مراکز درمانی مشورت کنند و به توصیه‌های بهداشتی از جمله استراحت کافی، مصرف مایعات، استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی توجه داشته باشند.

وی افزود:   خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است و در شرایط همه‌گیری آنفلوآنزا، این رفتار می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای جامعه و فرد ایجاد کند.   

وی ادامه داد: درمان بیماری حمایتی و علامتی است و انتی بیوتیک و کورتون بخصوص دگزامتازون جایگاهی ندارد و مردم تقاضای مضر برا سلامتی خود و سایرین نداشته باشند و همکاران در برابر این اصرار ها با توضیحات کافی بیماران را متقاعد کنند و این روند برای درمان ارایه نشود .

دکتر توکلیان ابراز کرد: حضور افراد دارای علامت در مکانهای پر ازدحام باعث سرایت بیماری و تداوم آن می شود از همین رو با خود قرنطینگی قطع کننده زنجیره انتقال بیماری به دیگران باشید. 

8

شناسایی و درمان سریع ایدز راهکار قطع زنجیره انتقال است

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: شناسایی رود و درمان سریع که زنجیره انتقال را قطع می کند هدف اصلی مادر دانشگاه است و این میسر نمیشود  مگراینکه  انگ بیماری را از بین ببریم و افراد را مورد قضاوت قرار ندهیم.

دکتر علی حسین‌پور در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: انگ بیماری همان سایه‌ای است که باعث می‌شود افراد از تست دادن بترسند، دیر درمان شوند و چرخه انتقال ادامه پیدا کند. هر بار که درست آموزش می‌دهیم، هر بار که کسی بدون خجالت تست می‌دهد، انگ یک ترک برمی‌دارد.

وی ادامه داد: وقتی درباره HIV حرف می‌زنیم، درباره یک ویروس تنها صحبت نمی‌کنیم؛ درباره نادانی، ترس، قضاوت و سکوت‌هایی صحبت می‌کنیم که دوست دارند در تاریکی بمانند. روشن‌کردن این تاریکی همان چیزی است که آگاهی‌بخشی انجام می‌دهد.

دکتر حسین پور بیان کرد: کمپین 20.20 با هدف ارتقای سواد سلامت جنسی و کاهش انگ اجتماعی پیرامون HIV طراحی شد؛ این کمپین می تواند با استفاده از پیام‌های روشن، علمی و قابل‌فهم، مسیر گفت‌وگو درباره روابط سالم و ضرورت انجام تست HIV را هموارتر کند.

وی ادامه داد: رویکرد آن بر این اساس بود که پیشگیری مؤثر، زمانی محقق می‌شود که جامعه به اطلاعات درست، دسترسی آسان و فضای بدون قضاوت دست یابد.

مسئول پیشگیری از ایدز و هپاتیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: براین ساس این کمپین از بیست آبان تا بیست آذر در مراکز تست اچ آی وی به صورت گسترده اجرایی می شود و آدرس این مراکز نیز در سایت aids.mums.ac.ir  اطلاع رسانی شده است.

9

انجام تست رایگان hiv کاملا محرمانه در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مسئول پیشگیری از بیماری‌های آمیزشی و HIV معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: ویروس اچ آی وی  می‌تواند تا ۱۰ سال بدون علامت باشد و همین موضوع شناسایی بیماران را دشوار می‌کند. بنابراین نمی‌توانیم به آمارهای موجود اتکا کنیم و لازم است افراد در صورت احتمال مواجهه، برای تست مراجعه کنند؛ تشخیص زودهنگام از طریق مراجعه داوطلبانه برای انجام تست رایگان و محرمانه، مهم‌ترین گام در قطع زنجیره انتقال بیماری است.

دکتر حسین پور در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه مهم‌ترین راه کنترل HIV، مراجعه داوطلبانه مردم برای انجام تست است، افزود:در همه شهرها یک مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری فعال است که تست HIV را به‌صورت کاملاً رایگان و بدون دریافت نام و مشخصات فرد انجام می‌دهد. اگر تست اولیه مثبت شود، آزمایش‌های تأییدی نیز بدون هزینه انجام می‌شود و در صورت قطعی بودن تشخیص، داروها و خدمات مراقبتی به شکل رایگان در اختیار فرد قرار می‌گیرد.

قطع انتقال با درمان منظم

وی خاطرنشان کرد: اگر فرد مبتلا را شناسایی شود و به موقع مصرف دارو را اغاز کند ،  بعد از مدت کوتاهی مقدار ویروس در خون آن‌قدر کاهش می‌یابد که انتقال بیماری از بین می‌رود. بنابراین یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری، شناسایی افراد مبتلا و آغاز درمان آنهااست.

دکتر حسین‌پور با اشاره به ضرورت جلب اعتماد بیماران گفت:فرد باید مطمئن باشد که اطلاعاتش محرمانه می‌ماند؛  وقتی بیمار این اعتماد را پیدا کند، علاوه براینکه درمان را آغاز می کند شریک جنسی او نیز برای آزمایش مراجعه می کند و از گسترش بیماری جلوگیری می‌شود.

خودمراقبتی؛ ستون پیشگیری

وی بیان کرد: هر فردی ممکن است به هر طریق در معرض HIV قرار بگیرد. بنابراین لازم است مردم مراقبت‌های لازم را برای پیشگیری انجام دهند. اگر فردی مبتلا شد، باید آزمایش‌های لازم را انجام دهد و درمان و پیگیری را جدی بگیرد تا از گسترش بیماری در جامعه جلوگیری شود.

حضور میدانی در سطح شهر مشهد

مسئول برنامه HIV دانشگاه درباره فعالیت‌های میدانی نیز گفت: از ۲۰ آبان تا ۲۰ آذر پویش کشوری اطلاع‌رسانی HIV برگزار می‌شود؛ در مشهد این برنامه با همکاری شورای اجتماعی محلات و شهرداری در حال اجراست.

وی گفت: در کشور ما همه خدمات HIV از جمله تست‌ها، مراقبت‌ها و حتی داروهای هزینه‌بر، کاملاً رایگان و محرمانه ارائه می‌شود. هدف ما این است که هر فرد از وضعیت سلامت خود آگاه شود و پیگیری لازم را انجام دهد.

10

کاهش موارد بستری بیماران تنفسی در مشهد؛ روند ابتلا به آنفولانزا نزولی شد

معاون فنی معاونت  بهداشت خراسان رضوی گفت:  درصد نمونه‌های مثبت آنفولانزا در استان از ۳۲ درصد به ۲۱ درصد رسیده است .

دکتر محمد مهدی ایزدپناه در گفتگو با وب دا با بیان اینکه کاهش مواردابتلا بیماران به عفونت‌های حاد تنفسی با تعطیلی مراکز اموزشی رخ داده است، گفت: احتمال بالا بودن تعداد بیماران سرپایی همچنان وجود دارد و مدیریت موارد سرپایی بر عهده همکاران درمانگاه‌های خصوصی و اورژانس بیمارستان‌هاا ست.

وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت ابتلا در کودکان گفت: متأسفانه شیوع بیماری در کودکان بیشتر است و در روزهای اخیر موارد ابتلا در این گروه سنی از بزرگسالان پیشی گرفته است.

دکتر ایزدپناه تاکید کرد: با توجه به روند کاهشی بیماری و وجود پروتکل‌های مشخص، هیچ پیشنهادی برای غیرحضوری شدن مدارس در هفته پیشِ‌رو ارائه نشده است.

وی گفت: رعایت نکات بهداشتی و پرهیز از حضور در اجتماعات در صورت بروز علایم در کاهش روند ابتلا نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.

11

استان خراسان رضوی بعد از تهران بیشترین تعداد ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا را دارد / خود مراقبتی مهمترین اولویت در شرایط آلودگی هوا

مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: :   طبق آخرین سیاهه انتشار، حدود ۳۰ درصد آلودگی از منابع ثابت و بیش از ۶۰ درصد از منابع متحرک ناشی می‌شود و استان خراسان رضوی بعد از تهران بیشترین تعداد ایستگاه‌های سنجش کیفیت هوا را دارد.

دکتر فرشید وفا در گفتگو با وب دا  با اشاره به ریشه تداوم آلودگی هوا در فصول سرد و گرم،  در منابع متحرک، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و تراکم جمعیت ، گفت: کاهش مواجهه، استفاده از ماسک N95 و اجرای کامل قانون هوای پاک توسط دستگاه‌های مسئول تأکید کرد.

دکتر وفا، ضمن تشریح وضعیت آلودگی هوا در مشهد گفت:   ما معمولاً در فصول سرد سال به دلیل وارونگی هوا درگیر آلودگی بودیم، اما طی دو سه سال اخیر به‌دلیل تغییرات اقلیم، خشکسالی و گردوغبار، آلودگی به فصول گرم هم کشیده شده است.   

وی با اشاره به نقش منابع آلاینده، افزود: در مشهد روزانه بیش از یک میلیون تردد وسایل نقلیه، ۴۰۰ هزار تردد موتورسیکلت و مصرف ۳ میلیون لیتر بنزین ثبت می‌شود که سهم قابل‌توجهی در تولید ذرات معلق کوچک‌تر از ۲/۵ میکرون دارند؛ که  آلاینده غالب در تعیین شاخص کیفیت هوا است.

دکتر وفا با تأکید بر اهمیت پایش کیفیت هوا ادامه داد:  تصمیمات لازم در کارگروه آلودگی هوا با حضور دستگاه‌ها اتخاذ می‌شود.   

وی مهم‌ترین نکته را خودمراقبتی شهروندان دانست و گفت: در روزهای ناسالم باید مواجهه را به حداقل رساند. حتی‌الامکان در محیط باز قرار نگیریم. هر فرد روزانه حدود ۲۲ هزار بار تنفس می‌کند و ۱۵ کیلوگرم هوا وارد ریه‌ها می‌شود؛ در این شرایط افزایش فعالیت ورزشی می‌تواند سلامت را به خطر بیندازد.   

وی افزود:   کاهش مدت حضور در فضای باز و استفاده از ماسک مناسب ضروری است. ماسک‌های جراحی نقش حفاظتی کافی ندارند و طبق استاندارد، ماسک N95 برای گروه‌های حساس و افرادی که ناچار به حضور در بیرون هستند توصیه می‌شود.   

مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره قابلیت تشخیص آلودگی با چشم غیرمسلح گفت:   ذرات معلق در غلظت بالا ممکن است دیده شوند، اما گازهایی مثل ازن، اکسیدهای نیتروژن و گوگرد قابل مشاهده نیستند؛  نرم‌افزارهای پایش شهرداری امکان مشاهده لحظه‌ای شاخص‌ها را برای مردم فراهم کرده است.   

وی با اشاره به اثرات آلودگی بر سلامت عمومی اظهار کرد:   ذرات معلق کوچک‌تر از ۲/۵ میکرون، ازن و اکسیدهای نیتروژن می‌توانند بیماری‌ها را تشدید کنند؛ در زنان باردار به‌ویژه در سه‌ماهه دوم، خطر زایمان زودرس و تولد نوزاد کم‌وزن افزایش می‌یابد. آلودگی هوا حتی می‌تواند فشار خون را تشدید کند. بنابراین افراد دارای نقص ایمنی، سالمندان و بیماران سرطانی باید احتیاطات بیشتری داشته باشند.   

دکتر وفا همچنین به چالش‌های ساختاری اشاره کرد و گفت:   ۲۳ دستگاه مسئول اجرای قانون هوای پاک هستند، اما یکی از مهم‌ترین مشکلات مشهد تراکم بالای جمعیت است. در هر کیلومتر مربع ۱۱۵۰۰ تا ۱۲۰۰۰ نفر زندگی می‌کنند که ۲/۵ تا ۳ برابر متوسط کشورهای توسعه‌یافته است. این تراکم، تعداد جابه‌جایی‌ها و آلودگی را افزایش می‌دهد.   

وی با اشاره به حضور سالانه ۳۰ میلیون زائر و ضرورت رعایت اصول توسعه شهری گفت: در کشورهای توسعه‌یافته، ساختمان‌های تجاری در مرکز شهر قرار دارند و حاشیه شهر باز است؛  اگر این اصول رعایت نشود، با توجه به توپوگرافی مشهد، آلودگی هوا تشدید خواهد شد.   

12

کراسین زعفران کارایی داربست‌های مهندسی بافت استخوان را تا ۴۰ برابر افزایش داد

استاد تمام گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نتایج یک پژوهش ۱۰ ساله در حوزه مهندسی بافت استخوان گفت: استفاده از کروسین ماده مؤثره زعفران حدود ۴۰ برابر القای سلول بنیادی رو به سمت سلول استخوانی در فعالیت آلکال‌فسفاتازیش تحریک کرد و به نتایج خوبی در این حوزه رسیدیم.

دکتر فاطمه کلالی نیا، در گفتگو با وب دا  درباره پروژه پژوهشی اخیر خود اظهار کرد: طراحی داربست کلاژن کیتوزان هیدروکسی‌آپاتیت که حاوی کروسین بود و به‌عنوان داربست مهندسی بافت استخوان مورد استفاده قرار گرفت رویکرد اصلی پژوهش بود.

وی با بیان اینکه این طرح سابقه‌ای حدود هشت تا ده سال دارد، افزود: مهندسی بافت از سه جزء اصلی شامل داربست، سلول و فاکتورهای سیگنال‌دهنده تشکیل شده است و هدف آن جایگزینی بافت‌هایی است که به‌طور طبیعی در بدن ترمیم نمی‌شوند. در این طرح، تمرکز ما بر شکستگی‌های وسیع استخوان بود که بدن قادر به ترمیم طبیعی آن‌ها نیست.

اثر ۴۰ برابری کروسین در القای استخوان‌سازی

دکتر کلالی نیا با اشاره به مرحله نخست مطالعه گفت: در تحقیق  مرحله اول، کروسین را روی سلول بنیادی قرار دادیم و دیدیم که نسبت به محیط کنترل مثبت، تقریباً ۴۰ برابر القای سلول بنیادی به سلول استخوانی را افزایش داد. این نتیجه برای ما بسیار جالب بود و مقاله آن نیز با کیفیت خوبی منتشر شد.

وی،در خصوص مرحله بعد داربست کلاژنی گفت:وقتی کروسین روی داربست قرار گرفت، عملکرد از ۴۰ برابر به حدود ۱۴ برابر رسید که طبیعی است، چون مولکول باید از داربست آزاد شود. بنابراین عملکرد همچنان بسیار مطلوب بود.

تقویت مکانیکی داربست با کیتوزان و نانوهیدروکسی‌آپاتیت

این استاد دانشگاه در ادامه بیان کرد: داربست کلاژنی از نظر مکانیکی برای کاربرد استخوان مناسب نبود. به همین دلیل کلاژن را با کیتوزان و نانوهیدروکسی‌آپاتیت ترکیب کردیم. نانوهیدروکسی‌آپاتیت همان املاح کلسیمی موجود در استخوان است و مقاومت مکانیکی را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد.

وی افزود: داربست جدید به دو روش، شامل روش فریزدر و پرینت سه‌بعدی ساخته شد. اگرچه پرینتر زیستی دانشگاه به‌دلیل محدودیت در چاپ لایه‌های زیاد، ما را به مدل‌های ساده‌تر محدود کرد، اما نتایج همچنان بسیار خوب بود و افزودن هیدروکسی‌آپاتیت موجب بهبود عملکرد کروسین شد.

آمادگی طرح برای ورود به فاز بالینی

دکتر کلالی نیا با اشاره به تکمیل مطالعات حیوانی گفت:ما تحقیقات پیش‌بالینی را انجام داده‌ایم و طرح آماده ورود به فاز بالینی است. اکنون مسیر اصلی، تجاری‌سازی محصول است؛ چه به صورت کروسین تنها و چه در قالب داربست ترکیبی.

دکتر فاطمه کلالی نیا با اشاره به ضرورت ساخت داربست‌های اختصاصی برای ترمیم شکستگی‌های پیچیده گفت:برای استخوان‌هایی که فرم خاصی دارند، مانند استخوان‌های دراز یا نواحی پهن‌تر استخوان، ضروری است داربست به شکل دقیق همان قطعه شکسته‌شده طراحی شود. در این صورت، هنگام جایگذاری داربست در محل شکستگی، قطعه جدید کاملاً منطبق با ساختار طبیعی استخوان قرار می‌گیرد و از ایجاد ضایعات اضافی یا بخش‌های ترمیم‌نشده جلوگیری می‌شود.

وی افزود: استفاده از فناوری پرینت سه‌بعدی در این مرحله می‌تواند امکان ساخت داربست‌هایی با هندسه اختصاصی و دقیقاً مشابه قطعه از دست‌رفته را فراهم کند.

استاد تمام بیوتکنولوژی دارویی با بیان اینکه طرح مهندسی بافت استخوان وارد مرحله بلوغ علمی شده است، اظهار داشت:ما تحقیقات پیش‌بالینی را انجام داده‌ایم و کارهای حیوانی نیز کامل شده است؛ بنابراین طرح آماده ورود به فاز بالینی است.

چالش‌های اصلی: بودجه و کمبود پژوهشگر

وی افزود: مشکل اصلی پژوهش، بودجه است. خرید یک فاکتور پروتئینی ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان هزینه دارد و با گرنت فعلی به‌سختی می‌توان حتی یک طرح را پیش برد. مشکل دوم، کمبود پژوهشگر باانگیزه است؛کارهای مهندسی بافت سنگین هستند و نیاز به دانشجویانی دارد که پشتکار و وقت کافی بگذارند.

وی تأکید کرد: من به عنوان عضو هیئت علمی نمی‌توانم تمام مسیر تجاری‌سازی را پیش ببرم. رسالت من پشتوانه علمی کار است و تیم اجرایی باید بخش‌های عملیاتی را انجام دهد. یکی از دغدغه‌های اصلی من پیدا کردن نیروی مناسب است.

جایگاه مشهد در مهندسی بافت و سلول‌های بنیادی

دکتر کلالی نیا با اشاره به توانمندی‌های دانشگاه گفت:در حوزه مهندسی بافت، ما از دنیا عقب نیستیم. امکانات دستگاهی موردنیاز را داریم و کارهایی که در اروپا، آمریکا و شرق آسیا انجام می‌شود، در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز انجام می‌ شود.

وی همچنین از جایگاه مشهد در پزشکی بازساختی خبر داد و افزود:در کشور، جزو رتبه‌های اول در حوزه سلول بنیادی و مهندسی بافت هستیم. بخش سلول‌درمانی دانشگاه مجوز دارد و در تلاش هستیم تا یک شرکت فناور برای راه‌اندازی عملی آن وارد شود. در ده روز گذشته بیش از چهار جلسه در این زمینه داشته‌ایم.

استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد:زیرساخت‌های لازم در مشهد وجود دارد؛ تنها نیاز به یک قدم دیگر است تا بخش سلول‌درمانی فعال و مسیر تجاری‌سازی در حوزه پزشکی بازساختی آغاز شود.

 

13

شهرستان فریمان جز 64 شهرستان پایلوت کشوری در طرح پزشک خانواده است

مدیر توسعه  و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: شهرستان فریمان جز 64 شهرستان پایلوت کشوری برای اجرای طرح پزشک خانواده است که در این طرح 69 هزار نفر تحت پوشش قرار خواهند گرفت .

دکتر حسن عبداله زاده در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه برنامه پزشک خانواده یکی از اولویت های وزارت بهداشت  درمان آموزش پزشکی است، گفت: در برنامه پزشک خانواده اگر بیماری به پزشک خانواده مراجعه کند هماهنگی لازم از مرکز خدمات جامع سلامت برای  ارجاع به پزشک انجام می شود. وی با بیان اینکه در قالب این طرح ارجاع بیماران به کلینیک های تخصصی و یا فوق تخصصی با صرف  هزینه ووقت  اندک  بیماران انجام می شود علاوه براین از سرگردانی بیماران جلوگیری می شود؛گفت: 4 برنامه مهم وزارت بهداشت در حوزه جوانی جمعیت، پزشک خانواده، سواد سلامت و کنترل مولفه های موثر بر سلامت خلاصه می شود.

وی بیان کرد: در این طرح، جمعیت تحت پوشش هر پزشک به‌صورت منسجم خدمات بهداشتی و درمانی متناسب با نیاز خود را دریافت می‌کنند و این امر ضمن تسهیل دسترسی مردم به خدمات سلامت، موجب افزایش رضایتمندی عمومی شده است.

دکتر عبداله زاده اظهار کرد: شهرستان فریمان دارای ۱۱۲هزار نفر جمعیت است و شبکه ارائه خدمات برنامه پزشک خانواده در شهرستان فریمان از وضعیت مناسبی برخوردار است که شامل ۸ مرکز خدمات جامع سلامت و ۳۵ خانه بهداشت می‌شود.

مدیر توسعه  و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد:تمهیدات لازم برای ارایه خدمات با کیفیت به مردم شهرستان فریمان در قالب طرح پزشکی خانواده دیده شده است.

14

شیوع ناباروری در خراسان رضوی حدود 22 درصد گزارش شده است

مدیر جوانی جمعیت سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: باور به زندگی راحت و تأخیر در ازدواج از عوامل اصلی کاهش فرزندآوری است و همین امر موجب افزایش ناباروری شده است. هم‌اکنون شیوع ناباروری در زوجین استان خراسان رضوی بین ۲۰ تا ۲۲ درصد برآورد می‌شود.

 دکتر  محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه جامعه پویا نیازمند توازن میان جمعیت جوان و سالمند است و نباید میانگین سنی آن بیش از حد بالا یا پایین باشد، گفت: در حال حاضر در مشهد هر زن در سن باروری به‌طور میانگین ۱.۶ فرزند دارد، در حالی که برای پویایی جمعیت باید این عدد به حدود ۲.۵ برسد. اگر شاخص باروری کمتر از ۲.۱ باشد، جامعه به‌تدریج وارد روند تحلیل جمعیتی می‌شود.

وی افزود: در دهه ۶۰ میزان باروری در استان خراسان رضوی حدود پنج فرزند برای هر زن بود، اما اکنون این رقم به حدود ۱.۸ رسیده است.

احمدیان با تأکید بر اینکه فرزندآوری هم یک نیاز طبیعی و هم اجتماعی است، بیان کرد: هر فرد از نظر روانی تمایل به ازدواج و داشتن فرزند دارد، اما امروز در برخی موارد باورهایی چون نگهداری حیوانات خانگی جایگزین این نیاز شده‌اند. اگر انسان را صرفاً فردی خودمحور ببینیم، ازدواج یک انتخاب شخصی است؛ ولی در نگاه اجتماعی، ازدواج و فرزندآوری برای بقای جامعه ضرورت دارد.

مدیر جوانی جمعیت خاطرنشان کرد: اگرچه سالمندان سرمایه‌های ارزشمند جامعه‌اند، اما قادر به چرخاندن چرخ اقتصاد نیستند. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۸۰ میزان سالمندی جامعه به حدود ۵۰ درصد برسد، که این موضوع نیازمند آمادگی همه‌جانبه کشور برای مواجهه با این تغییر ساختاری است.

وی در پایان با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب از سال ۱۳۹۰ درباره اهمیت جوانی جمعیت گفت: جوانی جمعیت، از اولویت‌های مهم کشور است و توجه به ازدواج جوانان و تمایل آنان به فرزندآوری باید در صدر برنامه‌های ملی قرار گیرد.

 

15

رسیدگی به دغدغه پرستاران در اولویت دانشگاه علوم پزشکی مشهد  است

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت رسیدگی به دغدغه‌های پرستاران، اعلام کرد که مجموعه دانشگاه در چارچوب اختیارات قانونی خود، پیگیری منظم مطالبات صنفی و حرفه‌ای کادر پرستاری را در دستور کار خود دارد.

دکتر محمد صادقی در حاشیه معارفه مدیر پرستاری جدید بیمارستان طالقانی و در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه کمیته هایی برای رسیدگی به دغدغه پرستاران تشکیل شده است، گفت:

در این نشست‌ها و گفت‌وگوها که با حضور تعدادی ازمدیران پرستاری بیمارستانها ،ریاست و  اعضای نظام پرستاری، فعالان صنفی و پیشکسوتان حوزه پرستاری برگزار می‌شود، موضوعات مختلف وضعیت نیروی انسانی و مشکلات شغلی ، شفاف سازی تعرفه‌های پرستاری و راهکارهای ترمیم تعرفه بحث و بررسی می شود.

دکتر صادقی با بیان اینکه قسمت اعظم مطالبات پرستاران  ماهیت کشوری دارد، توضیح داد: موضوعاتی مانند اصلاح احکام حقوقی، درج فوق‌العاده خاص، استخدام نیروی انسانی جدید، کاهش ساعات کار، و اصلاح قوانین مالیاتی و ... مواردی هستند که باید از سوی مراجع ملی و وزارت بهداشت ابلاغ شود و به صورت مستقل از کشور قابلیت اجرا ندارد و دانشگاه مکلف به تبعیت از قوانین و مقررات وزارت بهداشت می باشد. 

وی افزود : با این وجود، آن بخش از موضوعات که در سطح دانشگاه قابلیت پیگیری دارد، در دو کارگروه فوق (کارگروه مطالبات پرستاری و کمیته تعرفه پرستاری )به‌صورت منظم طرح و بررسی می‌شود تا در چارچوب اختیارات دانشگاه، اصلاحات لازم صوت پذیرد.

وضعیت نیروی انسانی پرستاری

دکتر صادقی اظهار کرد: یکی از پرتکرارترین پرسش‌های همکاران  پرستاران وضعیت نیروی انسانی است که در حال حاضر ، استاندارد کشوری «یک‌و هشت ‌دهم (۱.۸) پرستار به ازای هر تخت» می باشد که در حال حاضرهمه دانشگاه های کشور با این استاندارد فاصله دارند ولی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد این نسبت بالای یک می باشد که در مقایسه با از بسیاری از دانشگاه ها که زیر یک هستند که حتی برخی  تا شش دهم می باشند شرایط بهتری دارند  ولی در عین حال تلاش برکسب مجوزهای بیشتر برای  ارتقا وضعیت نیروی انسلنی به سمت  استاندارد می باشد 

وضعیت تعرفه پرستاران

وی ادامه داد: موضوع تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری نیز از نکات کلیدی مورد سؤال همکاران  پرستاران می باشد بر اساس  صحبت های شفاهی با مدیران سایر دانشگاه ها  وضعیت تعرفه پرستاری مطابق بسیاری از دانشگاه ها بزرگ است و در شرایطی حتی ارقام مشهد بالاتر از بعضی دانشگاه های بزرگ است ولی مواردی نیز وجود دارد که ارقام انها بالاتر است ولی میانگین نیروی انسانی انها کمتر از مشهد است و در توزیع مبلغ بیشتری دریافت می نمایند.

وی تاکید کرد: تفاوت میان دریافتی همکاران اتاق عمل و بخش‌های پرستاری نیز موضوعی است که در همه دانشگاه‌ها این اختلاف وجود دارد و تاکید کارشناسان بر اصلاح چیدمان نیرویی و افزایش ساعات فعالیت اتاق عمل و تعداد جراحی بیشتر است ولی درعین حال با تاکیدات ریاست محترم دانشگاه و کمیته تعرفه پرستای  تلاش بر این است که تا حد امکان از موارد در اختیار رئیس بیمارستان ترمیم صورت پذیرد.

دکتر صادقی در پایان تأکید کرد: همه مسئولین و مدیران دانشگاه تلاش می کنند در حد توان و اختیارات قانونی خود رضایتمندی بهتری برای همکاران پرستاری ایجاد نمایند .

16

براساس نیاز شبکه های بهداشت و درمان نیروهای متخصص اعزام شدند

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: نیروهای متخصص مورد نیاز شبکه های بهداشت و درمان بین  شهرستانها توزیع شدند و به زودی کار خود را آغاز می کنند.

دکتر سعیده صباغ سجادیه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه نیازهای مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی از حیث نیروی کار متخصص احصا شده و پس از تایید وزارتخانه برای شروع کار به شهرستانها اعزام شدند، گفت: نیروهای متخصص رشته های داخلی، زنان، اطفال، رادیولوژی، جراح اعصاب، پاتولوژی، رادیولوژی، جراح، قلب ، روان و... براساس اعلام نیاز شبکه های بهداشت و درمان توزیع شده اند.

وی بیان کرد: یکی از مهمترین ماموریت ها و رسالت های معاونت درمان، توزیع عادلانه و متناسب با نیازهای مناطق مختلف تحت پوشش دانشگاه است چرا که حق طبیعی مردم به ویژه اقشار محروم شهرستان های دور دست است که از نیروی متخصص بهره مند شوند.

دکتر صباغ سجادیه عنوان کرد: امیدواریم با توزیع نیروهای متخصص بتوانیم تا حدود زیادی کمبود های نیروی انسانی مناطق تحت پوشش و شهرستانها را مرتفع کنیم .

17

آموزش تمرینات ورزشی به مادران برای کاهش عوارض بعد از زایمان

مدیر گروه بهداشت باروری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در کلینیک مامایی بیمارستان ام البنین مشهد مباحث متنوع و مهمی مانند تغذیه، علائم خطر دوران بارداری، مزایای زایمان طبیعی، مراقبت‌های پس از زایمان، آموزش‌های مربوط به شیردهی، بهداشت فردی و نکات ایمنی آموزش داده می‌شود.

دکتر ناهید جهانی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه هدف دیگر از برگزاری این کلاس‌های آموزشی ارتقاء سطح آگاهی و توانمندسازی مادران، شامل آموزش‌های عملی تمرینات ورزشی بودند که با استفاده از وسایل کمک آموزشی مانند مولاژ و توپ ورزشی صورت گرفت، عنوان کرد: در این جلسات، مادران تمریناتی را فرا ‌گرفتند که در دوران بارداری و پس از زایمان، به بهبود وضعیت فیزیکی، کاهش درد، تقویت عضلات کف لگن، افزایش انعطاف‌پذیری و بهبود شکایت های شایع از جمله رفلاکس، گرفتگی عضلات، یبوست، کمردرد کمک می کرد. 

ارائه آموزش‌های پس از زایمان در بخش پس از زایمان

وی با بیان اینکه یکی از فعالیت‌های کلیدی، آموزش صحیح شیردهی است، که این آموزش‌ها شامل نحوه صحیح گرفتن پستان، تماس پوست به پوست، حالت‌های مناسب برای نوزاد و مادر، راهکارهای افزایش شیرمادر، زمان های شیردهی، آشنا کردن مادران با بانک شیر و پاسخ به سوالات و نگرانی های مادران در زمینه شیردهی و مسائل مختلف نوزاد از جمله زردی، مراقبت از بندناف، آزمایش تیروئید و حمام کردن نوزاد و مسائل مختلف مادر (مراقبت از بخیه، تغذیه ی دوران شیردهی، مصرف مکمل، حمام کردن) است، گفت: در این فرآیند، عملکرد دانشجویان زیر نظر اساتید انجام می‌شود تا کیفیت آموزش تضمین  و اشتباهات احتمالی اصلاح شود. این آموزش‌ها نه تنها به نوزادان کمک می‌کرد تا تغذیه سالم و بهینه داشته باشند، بلکه مهارت و اعتمادبه‌نفس مادران را نیز افزایش می‌داد.

دکتر جهانی با اشاره به اینکه همزمان با حضور پزشک در درمانگاه، دو دانشجو به صورت فعال در اتاق پزشک حضور یافته و وظایفی از قبیل گوش دادن به صدای قلب جنین، کشیدن بخیه‌های سزارین، گذاشتن اسپکولوم، گرفتن نمونه‌های اسمیر، اندازه‌گیری فشار خون مادران و دیگر معاینات را انجام می دهند، گفت: این فعالیت‌ها فرصت یادگیری عملی و تجربی برای دانشجویان فراهم می کند و آن‌ها در این فرآیند، فعالیت‌های خود را با اقدامات و نظرهای پزشک مقایسه و تحلیل میکنند که این امر نقش مهمی در تقویت مهارت‌های تشخیصی و عملی آن‌ها دارد . زیرا قبل از حضور مادران به اتاق پزشک شرح حال دقیقی توسط دانشجویان در کلنیک اخذ شده و آموزش های ضروری به مادر داده میشود.

پیگیری و ثبت اطلاعات افراد ترخیص شده

وی اظهار کرد:  برقراری تماس تلفنی با مادران و زنان ترخیص شده وپیگیری  وضعیت آنها ، ارایه  آموزش‌های مورد نیاز، راهنمایی‌های مراقبتی، پاسخ به سوالات مادران و  در صورت نیاز هماهنگی‌های لازم برای مراجعات بعدی از جمله مهمترین اقدامات کلینیک مامایی است کهچنین اقداماتی باعث ارتقاء سطح رضایت مادران، کاهش نگرانی‌های آن‌ها و افزایش اعتماد به تیم مراقبت می شود.

 

18

افزایش دوبرابری ترکیبات مؤثره گیاهان دارویی با روش‌های سبز

استادیار گروه آموزشی فارماکوگنوزی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،گفت: صرفه‌جویی تا ۵۰ درصدی در مصرف گیاهان دارویی با روش‌های نوین عصاره‌گیری و کمک به ارتقای کیفیت محصولات دارویی مورد تاکید است . 

دکتر مطهره بوزری، در گفتگو با وب دا با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی خود گفت: از بهمن‌ماه سال ۱۳۹۸ به‌عنوان عضو هیئت‌علمی در این گروه مشغول فعالیت هستم و یکی از محورهای پژوهشی‌ام اجرای طرح غنی‌سازی ترکیبات فلاونوئیدی گیاه اسکوتلاریا لیتوینوفی با رویکرد شیمی سبز است.

وی اظهار کرد: در حوزه داروسازی ناگزیر با مصرف حجم زیادی از حلال‌های آلی مانند اتانول، متانول و دی‌کلرومتان مواجه هستیم که می‌تواند موجب آلودگی محیط زیست شود. از سوی دیگر، کشور با کمبود منابع گیاهان دارویی، به‌ویژه گیاهانی که از طبیعت جمع‌آوری می‌شوند، روبه‌رو است. بر همین اساس، این طرح با دو هدف اصلی  افزایش بازده استخراج مواد مؤثره برای کاهش برداشت گیاه از طبیعت،ارتقای کیفیت عصاره‌ها و کاهش مصرف حلال‌ها در راستای اصول شیمی سبز در حال انجام است.

دکتر بوزری افزود: در این پروژه از چند روش بهره گرفته شد. نخست، استفاده از رزین‌های ماکرو‌متخلخل بود که در آن رزین HP‑20 توانست سبب افزایش حدود دوبرابری ترکیبات ارزشمند گیاه شود.

وی این روش را مناسب صنعت دانست و توضیح داد که می‌توان بدون افزایش مقدار گیاه مصرفی، دوز مؤثر فرآورده‌هایی مانند قرص، کپسول یا شربت را افزایش داد.

وی ادامه داد: روش دوم، استفاده از روش‌های نوین عصاره‌گیری بود؛  در این طرح، کیفیت عصاره حاصل از روش سنتی ماستراسیون ۷۲ ساعته با عصاره‌گیری به‌روش مایکروویو مقایسه شد. ابتدا پارامترهای مؤثر بر کیفیت عصاره با روش بهینه‌سازی سطح پاسخ (RSM) بررسی و تعیین شد و سپس عصاره‌گیری با امواج مایکروویو انجام گرفت.

استادیار گروه آموزشی فارماکوگنوزی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: نتایج نشان داد که میزان ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی در عصاره مایکروویو به‌طور معنی‌دار و با P-value کمتر از ۰۱/۰ افزایش یافته است. علاوه براین زمان عصاره‌گیری از ۷۲ ساعت در روش سنتی به تنها ۵ دقیقه در روش مایکروویو کاهش یافت؛ موضوعی که علاوه‌بر کاهش مصرف حلال و زمان، به حفظ ترکیبات حساس گیاه نیز کمک می‌کند.

دکتر بوزری با اشاره به مزایای این روش‌ها اظهار کرد: استفاده از تکنیک‌های پیشرفته باعث افزایش بازده استخراج ،کاهش آسیب به ترکیبات مؤثر و محافظت از منابع گیاهی ارزشمند کشور می شود. وی تأکید کرد : این یافته‌ها می‌تواند مسیر صنعت داروسازی را به سمت تولید پایدار و سازگار با محیط زیست هدایت کند.

 

دکتر بوزری  درباره میزان صرفه‌جویی در منابع گیاهی توضیح داد: بسته به نوع فرآورده و میزان بهینه‌سازی رزین‌ها، می‌توان مصرف گیاه را تا حدود نصف کاهش داد؛ همچنین با روش‌های نوین، مقدار ماده مؤثره استخراج‌شده از یک کیلوگرم گیاه می‌تواند به‌جای ۵۰ میلی‌گرم، به حدود ۷۵ تا ۸۰ میلی‌گرم برسد.

وی در ادامه درباره چشم‌انداز پژوهشی خود گفت: پژوهش‌ها در دو حوزه غنی‌سازی عصاره‌های گیاهی و کمک به ارتقای کیفیت محصولات دارویی ادامه دارد. در این زمینه، برخی دانشجویان بر روی روش‌های اولتراسوند و برخی دیگر بر روی حلال‌های یوتکتیک کار می‌کنند؛ حلال‌هایی زیست‌تخریب‌پذیر که بدون ایجاد آلودگی محیطی می‌توانند بازده عصاره‌گیری را افزایش دهند.

دکتر بوزری درباره چالش‌های پژوهش نیز اظهار کرد: در مسیر اجرای طرح‌ها، بیشترین مشکلات مربوط به خرابی دستگاه‌ها و تأمین دیرهنگام مواد اولیه است. به‌عنوان مثال، یکی از رزین‌های مورد نیاز، حدود ۶ تا ۷ ماه پس از ثبت سفارش و پس از پیگیری‌های متعدد تحویل شد.

 وی گفت: این تأخیرها گاه موجب عقب‌افتادن روند پژوهش می‌شود؛ هرچند خوشبختانه حمایت اساتید و انگیزه دانشجویان، بخش عمده مسیر را هموار کرده است.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تسهیل فرایند تأمین تجهیزات و مواد اولیه، امکان توسعه روش‌های نوین در حوزه عصاره‌گیری و حرکت به سمت شیمی سبز بیش از پیش فراهم شود.

19

تغذیه در فصل سرما

مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: ویتامین‌های ضروری زیادی در مواد غذایی و میوه و سبزیجات وجود دارد که هر یک وظایف مختلفی برای کمک به عملکرد صحیح بدن دارند. این ویتامین‌ها شامل A ، C ، D ، E ، K و ویتامین های گروه B   تیامین ، ریبوفلاوین ، نیاسین ، اسید پانتوتنیک ، بیوتین ، B6 ، B12 و فولات هستند. در فصل زمستان معمولا خطر کمبود ویتامین D و بروز عفونت نیز وجود دارد.  این ویتامین که در اثر قرار گرفتن در مقابل نور خورشید در پوست ما تامین می‌شود، در ماهی‌های روغنی (ماهی خال مخالی ، ماهی تن و ساردین)، قارچ‌ها و لبنیات غنی شده و جایگزین های غیرشیمیایی نیز، یافت می‌شود و برای سلامتی حیاتی است.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه اسید فولیک به انسان کمک می‌کند تا احساس خستگی در بدن کاهش یابد، گفت: همچنین انواع ویتامین ها برای تقویت سیستم ایمنی در بدن ما، ضروری هستند؛ مصرف تمامی این ویتامین‌ها در برنامه غذایی روزانه بخصوص در فصل سرما ضروری است.

سبزیجات ریشه دار

وی ادامه داد: سبزیجات ریشه دار مانند تربچه، شلغم و سیب زمینی شیرین در زمستان ضروری است. زیرا این سبزیجات عامل ایجاد فرآیند مفیدی به نام ترموژنز (گرمازایی) هستند،هضم سبزیجات ریشه دار که حاوی فیبر زیادی هستند بیشتر طول می کشد، بنابراین زمستان امسال آنها را در وعده های غذایی یا سوپ های مختلف بریزید تا سریع گرم شوید.

کربوهیدرات های پیچیده

مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: از آنجا که هوا خیلی سرد است، ممکن است احساس گرسنگی زیادی کنید، اما به جای اینکه بیشتر غذا بخورید،  هوشمند بخورید! اسنک خوردن، بیسکویت، شکلات و سایر میان وعده های کوچک در طول روز وسوسه انگیز است، اما کربوهیدرات های ساده به سرعت هضم می شوند، بنابراین آنها شما را برای مدت طولانی گرم نمی کنند؛روز خود را با بلغور، جو دوسر یا فرنی شروع کنید تا برای مدت طولانی تری سیر و گرم بمانید و کربوهیدرات های پیچیده دیگر شامل غلات سبوس دار، سیب زمینی و عدس هستند که میتوان از آنها استفاده کرد .

موز

وی با اشاره به اینکه موز حاوی ویتامین B و منیزیم است که به عملکرد مناسب تیروئید و غده فوق کلیه کمک می کند، گفت:  این غدد به تنظیم دمای بدن کمک می کنند بنابراین یک موز در روز لرزهای بدن را از بین می برد.

تخم مرغ

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه تخم مرغ ها اغلب به عنوان یک منبع انرژی توصیف می شوند که نه تنها بدن شما را گرم نگه می دارند، بلکه غنی از پروتئین و ویتامین هستند و می توانند به بدن شما در مبارزه با عفونت در زمستان ها کمک کنند، گفت: کافئین سوخت و ساز بدن شما را افزایش می دهد، که می تواند دمای بدن شما را افزایش دهد، بنابراین می توانید از چای و قهوه برای گرم کردن بدن استفاده کنید.

چای زنجبیل گرم

وی ابراز کرد: زنجبیل می تواند ترموژنز را تحریک کند و بدن شما را از داخل گرم می کند. بنابراین گرما را دو برابر می کند! زنجبیل متابولیسم شما را تقویت می کند، به هضم غذا کمک می کند و حتی باعث جریان پیدا کردن خون می شود تا انگشتان دست و پا گرم شود. اگر طرفدار چای زنجبیل نیستید، می توانید زنجبیل را به سوپ ها، خورش ها یا حتی اسموتی ها اضافه کنید، بنابراین این گرم کننده زمستانی را از دست ندهید علاوه براین پنج ماده خوش طعم که شامل زیره، دارچین، دانه کنجد، فلفل و زردچوبه را حتما در غذاهای فصل زمستان استفاده کنید.

غذاهای غنی از آهن

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه آهن در انتقال اکسیژن به تمام اعضای بدن شما واقعاً مهم است. گوشت قرمز، اسفناج، انواع لوبیا (که همچنین منبع پروتئینی مناسبی هستند زیرا حاوی چربی اشباع نیستند)، مرغ، عدس و غلات غنی شده با آهن مقدار زیادی آهن دارند، ابراز کرد:

میوه ها و آجیل های خشک را می توانید این مواد غذایی را روی بلغور، جو دوسر یا فرنی خود بپاشید یا فقط در طول روز به عنوان میان وعده از آنها استفاده کنید تا از خوردن شکلات های ناسالم خودداری شود. میوه ها و آجیل های خشک مانند بادام، بادام هندی و کشمش در بدن گرما ایجاد می کنند و در صورت کمبود آهن نیز می توانند کمک کننده باشد. فقط باید در مصرف آنها تعادل را رعایت کرد.

آب

وی تاکید کرد: اگر به راحتی بدنتان سرد می شود، شاید لازم باشد آب بیشتری بنوشید! خوردن آب باعث می شود ما در هوای سرد کمتر تشنه شویم و همچنین آب به تنظیم دمای بدن کمک می کند. هنگامی که کمبود آب دارید، درجه حرارت اصلی شما کاهش می یابد. یک راه عالی برای یادآوری آب رسانی به خود این است که همیشه یک بطری آب را در دست داشته باشید.

عسل

وی ابراز کرد: از آنجا که واقعاً هوا سرد است، یک قاشق غذاخوری روزانه عسل در مقداری آب گرم سبب بهبود سیستم ایمنی بدن می شود؛ عسل ماهیتی گرم دارد و خوردن یا نوشیدن مرتب عسل به گرم نگه داشتن بدن در زمستان کمک نموده و از ابتلا به سرماخوردگی پیشگیری می کند.

 بهترین تغذیه در فصل سرما

دکتر اباصلتی با بیان اینکه انواع خاصی از مواد غذایی می توانند ایمنی شما را تقویت کنند و سلامت شما را در زمستان حفظ کنند که از آن جمله می توان به انواع فلفل دلمه ای ها، زردچوبه، آجیل، چای سبز، جوانه غلات و حبوبات، ماهی قزل آلا، سیر اشاره کرد، گفت:

با افزایش سن افراد و رسیدن به دوره میانسالی، عضله ‌های بدن شروع به کوچک شدن و تحلیل رفتن می‌کنند، بنابراین افراد میانسال برای مقابله با این مشکل باید در تغذیه و برنامه غذایی خود از پروتئین بیشتر و همچنین طیف گسترده‌ای از گروه‌های غذایی را مصرف کنند، از جمله: میزان زیادی سبزیجات رنگارنگ، انواع حبوبات، میوه،غلات (غالباً سبوس دار)، مقدار زیادی فیبر، پروتئین شامل گوشت و مرغ بدون چربی ، ماهی، تخم مرغ ، آجیل و دانه ها، لبنیات شامل شیر، ماست ، پنیر. داشتن چنین برنامه غذایی مناسب نه تنها برای داشتن تناسب اندام به میانسالان کمک می‌کند بلکه باعث می‌شود تا تغذیه مناسب در فصل سرما نیز داشته باشند.

پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا

وی ابراز کرد: بهترین روش درمان سرماخوردگی، آنفولانزا و‌ کرونا استراحت و نوشیدن مایعات گرم مقدار زیاد است؛ شما می‌توانید با داشتن تغذیه مناسب در فصل سرما، سیستم ایمنی بدن خود را تقویت و حمایت کنید. سیستم ایمنی سالم در بدن با تغذیه مناسب و آبرسانی به میزان کافی، حفظ می‌شود. بدن بیماران برای بهبودی به انرژی زیادی نیاز دارد، بنابراین تغذیه سالم و مناسب به شما کمک می کند تا انرژی مورد نیاز بدن تامین شود.

دکتر اباصلتی اظهار کرد: وجود تب، نشان دهنده تلاش سیستم ایمنی بدن ما برای مقابله با ویروس است؛ تب حرارت بدن را افزایش می‌دهد و‌در نتیجه افزایش متابولیسم و سوزاندن کالری بیشتر حاصل می‌ شود. بنابراین وجود تب، یکی از مهم‌ترین دلایل برای دریافت کالری در بدن ما است.

وی اظهار کرد: آنچه در درمان و مقابله با سرماخوردگی و ویروس کرونا و آنفولانزا بسیار اهمیت دارد، وجود آب کافی در بدن است. وجود تب در بدن ما با افزایش تعریق  به دلیل حرارت بالا، مقدار قابل توجهی آب از دست می‌دهد. باید گفت که استفراغ و اسهال نیز، دو نشانه از علائم آنفولانزا، به سرعت بدن بیمار را کم آب می‌کند؛  کاهش آب در بدن سبب خشک شدن مخاط  داخل بینی ، گلو و ریه‌ها می‌گردد و در نهایت منجر به بسته شدن سینوس‌ها و لوله‌های دستگاه تنفس، می‌شود.  جایگزینی مایعات برای تقویت بدن در مقابله با ویروس بسیار مهم است از همین رو  آب و آب میوه‌ها و انواع نوشیدنی‌های الکترولیتی بسیار مفید خواهند بود.

وی تاکید کرد: مصرف مایعات گرم شامل سوپ مرغ ، چای داغ با لیمو یا عسل، آب سیب گرم می تواند تسکین دهنده بیماری شما باشد. سوپ مرغ مقداری از نیازهای تغذیه ای را فراهم می کند و هضم آن نیز برای معده، آسان است.

20

هشدار متخصص طب اورژانس درباره مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در فصل شیوع آنفلوآنزا

دانشیار گروه طب اورژانس و عضو هیات مدیره سازمان نظام پزشکی مشهد ابراز کرد: استفاده نابجا از آنتی بیوتیک ها نه‌تنها کمکی به بهبود بیماران مبتلا به ویروس آنفلوآنزا نمی‌کند، بلکه می‌تواند موجب مقاومت دارویی و عوارض خطرناک در بدن شود.

دکتر ایوب توکلیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به  علائم این بیماری گفت:  تب، بدن‌درد و سرفه از جمله نشانه های ابتلا به انفولانزا است.

وی ادامه داد:   آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها تنها برای درمان عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند. مصرف خودسرانه این داروها، علاوه بر بی‌اثر بودن، ممکن است موجب آسیب به کلیه‌ها و کبد و نیز ایجاد مقاومت میکروبی شود.   

دکتر توکلیان همچنین از مردم خواست در صورت بروز علائم بیماری، به جای مصرف خودسرانه دارو، با پزشک یا مراکز درمانی مشورت کنند و به توصیه‌های بهداشتی از جمله استراحت کافی، مصرف مایعات، استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی توجه داشته باشند.

وی افزود:   خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت است و در شرایط همه‌گیری آنفلوآنزا، این رفتار می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای جامعه و فرد ایجاد کند.   

وی ادامه داد: درمان بیماری حمایتی و علامتی است و انتی بیوتیک و کورتون بخصوص دگزامتازون جایگاهی ندارد و مردم تقاضای مضر برا سلامتی خود و سایرین نداشته باشند و همکاران در برابر این اصرار ها با توضیحات کافی بیماران را متقاعد کنند و این روند برای درمان ارایه نشود .

دکتر توکلیان ابراز کرد: حضور افراد دارای علامت در مکانهای پر ازدحام باعث سرایت بیماری و تداوم آن می شود از همین رو با خود قرنطینگی قطع کننده زنجیره انتقال بیماری به دیگران باشید. 

21

آمادگی کامل بیمارستان‌ها و تیم پرستاری برای خدمات‌رسانی در زمان بارندگی

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: تمامی بیمارستان‌ها تمهیدات و پیش‌بینی‌های لازم را برای مواجهه با افزایش مراجعات و ارائه خدمات مطلوب به بیماران در نظر گرفته‌اند.

دکتر محمد صادقی،در گفتگو با وب دا گفت:  مراکز درمانی و تیم‌های پرستاری برای خدمات‌رسانی در شرایط بارندگی و حوادث احتمالی، آمادگی کامل دارند.

وی با بیان اینکه این آمادگی‌ها به‌صورت مستمر در بیمارستان‌ها انجام می‌شود، افزود: تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی مورد نیاز بیماران، افزایش ظرفیت تخت‌های بیمارستانی، آمادگی نیروی انسانی، و آماده‌باش بخش‌های حساس از جمله اتاق‌های عمل و اورژانس‌ها، از جمله اقداماتی است که در زمان بارندگی‌ها و یا هر نوع حادثه دیگر پیش‌بینی می‌شود.

مدیر پرستاری دانشگاه تأکید کرد: این برنامه‌ریزی‌ها با هدف پاسخگویی مناسب به نیاز بیماران و مراجعه‌کنندگان در شرایطی که میزان مراجعات یا تعداد مصدومان احتمالی افزایش می‌یابد، انجام می‌شود تا هیچ خللی در ارائه خدمات درمانی ایجاد نشود.

دکتر صادقی ادامه داد: این آمادگی‌ها ممکن است در حوزه‌های مختلفی از جمله تأمین و جایگزینی نیروی انسانی، تأمین تجهیزات و ملزومات مصرفی، و یا افزایش تعداد تخت‌های بستری باشد که همگی در قالب برنامه‌ریزی‌های ویژه شرایط بحران در بیمارستان‌ها اجرایی می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه بیمارستان‌ها با توجه به تجربه‌های قبلی، از آمادگی لازم برای مدیریت شرایط بحرانی برخوردار هستند و برنامه‌های مشخصی برای چنین موقعیت‌هایی تدوین کرده‌اند.

22

در هوای سرد، حفظ دمای مناسب بدن مادر باردار اهمیت زیادی دارد

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی ابراز کرد: دوران بارداری یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی زنان است و نیازمند توجه ویژه به شرایط جسمی، روانی و محیطی مادر می‌باشد. در فصل زمستان و به‌ویژه در شرایط برف و سرمای شدید، این مراقبت‌ها اهمیت دوچندان پیدا می‌کند، زیرا عوامل محیطی می‌توانند به‌طور غیرمستقیم سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار دهند. هرچند سرما به‌تنهایی باعث آسیب مستقیم به جنین نمی‌شود، اما می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلاتی مانند افت دمای بدن مادر، افزایش ابتلا به عفونت‌های تنفسی، کاهش تحرک، زمین‌خوردن و حتی تأخیر در دریافت خدمات درمانی در مواقع ضروری شود.

دکتر صدیقه عبداله پور   در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه استفاده از لباس‌های گرم و چندلایه، پوشاندن قسمت‌هایی مانند سر، گردن، دست‌ها و پاها و پرهیز از ماندن طولانی‌مدت در فضای باز سرد، از اصول اساسی مراقبت در این شرایط است، گفت: محیط منزل نیز باید دمای متعادلی داشته باشد، زیرا سرمای بیش از حد می‌تواند باعث انقباض عروق و احساس ناراحتی و خستگی شود و گرمای بیش از حد نیز ممکن است منجر به کاهش مایعات بدن شود.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین خطرات زمستان برای زنان باردار، زمین‌خوردن در اثر لغزندگی معابر است. تغییر مرکز ثقل بدن در بارداری، به‌ویژه در ماه‌های میانی و پایانی، احتمال عدم تعادل را افزایش می‌دهد. زمین‌خوردن می‌تواند پیامدهای جدی مانند آسیب به جفت، خونریزی، دردهای شکمی یا حتی شروع زایمان زودرس داشته باشد. به همین دلیل، محدود کردن ترددهای غیرضروری در هوای برفی و یخبندان و رعایت احتیاط در رفت‌وآمد ضروری است.

دکتر عبداله پور با تاکید براینکه تغذیه مناسب و دریافت مایعات کافی نیز در فصل سرما نباید نادیده گرفته شود. کاهش احساس تشنگی در هوای سرد ممکن است باعث کم‌آبی بدن شود، در حالی که مصرف کافی مایعات برای حفظ حجم خون، عملکرد مناسب جفت و پیشگیری از یبوست اهمیت زیادی دارد، گفت: مصرف غذاهای مقوی و گرم و ادامه مصرف مکمل‌های تجویز شده مانند آهن، اسید فولیک و ویتامین دی مطابق دستور ماما، نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد.

وی با اشاره به اینکه از سوی دیگر، سرمای هوا معمولاً با افزایش شیوع بیماری‌های ویروسی و عفونت‌های تنفسی همراه است، گفت:  بدن مادر باردار به‌طور طبیعی دچار تغییرات سیستم ایمنی می‌شود و همین موضوع می‌تواند او را نسبت به برخی عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر کند. رعایت بهداشت فردی، پرهیز از حضور در مکان‌های شلوغ و مراجعه به مراقبین سلامت در صورت بروز علائمی مانند تب، سرفه یا بدن‌درد، از اقدامات ضروری در این فصل محسوب می‌شود.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی بیان کرد: شناخت علایم خطر در دوران بارداری، به‌ویژه در شرایط سخت زمستانی، اهمیت حیاتی دارد. بروز خونریزی واژینال، درد شدید یا مداوم شکم، کاهش یا قطع حرکات جنین، سردردهای شدید همراه با تاری دید، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها، تب بالا، لرز شدید، انقباضات منظم رحمی پیش از هفته سی‌وهفتم بارداری، نشت مایع از واژن یا احساس سرگیجه و ضعف شدید، همگی از علایم هشداردهنده‌ای هستند که نیاز به مراجعه فوری به مراکز درمانی و بیمارستانها دارند و نباید به دلیل شرایط جوی به تعویق انداخته شوند.

وی با بیان اینکه یکی از ساده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین روش‌های ارزیابی سلامت جنین، شمارش حرکات جنین توسط مادر در منزل است. حرکات جنین نشان‌دهنده سلامت سیستم عصبی و وضعیت مناسب اکسیژن‌رسانی به جنین هستند و کاهش یا تغییر الگوی این حرکات می‌تواند یکی از نخستین نشانه‌های بروز مشکل در بارداری باشد، ادامه داد: به همین دلیل، آموزش مادران باردار برای توجه آگاهانه به حرکات جنین، به‌ویژه در ماه‌های پایانی بارداری و در شرایطی مانند سرمای شدید که مراجعه به مراکز درمانی ممکن است با تأخیر همراه شود، اهمیت ویژه‌ای دارد. به‌طور معمول، مادران از حدود هفته‌های ۱۸ تا ۲۰ بارداری شروع به احساس حرکات جنین می‌کنند، اما از هفته ۲۸ بارداری به بعد توصیه می‌شود که شمارش منظم حرکات جنین به‌عنوان بخشی از مراقبت‌های روزانه انجام شود. بهترین زمان برای شمارش حرکات، زمانی است که مادر در حالت آرامش قرار دارد، ترجیحاً پس از صرف غذا و در محیطی گرم و بدون استرس. مادر می‌تواند به پهلوی چپ دراز بکشد یا در وضعیت نیمه‌نشسته قرار گیرد و با تمرکز، حرکات جنین را احساس و دنبال کند.

دکتر عبداله پور گفت: به‌طور علمی، انتظار می‌رود که جنین سالم در مدت حداکثر دو ساعت، حداقل ده حرکت قابل احساس داشته باشد. این حرکات می‌تواند شامل لگد زدن، چرخیدن باشد و لازم نیست حرکات بسیار قوی باشند. آنچه اهمیت دارد، توجه به الگوی معمول حرکات هر جنین است، زیرا هر جنین ریتم خاص خود را دارد. در صورتی که مادر متوجه کاهش واضح حرکات جنین نسبت به روزهای قبل شود یا در مدت دو ساعت کمتر از حد انتظار حرکت احساس کند، لازم است بدون تأخیر به مراکز بهداشتی یا بیمارستانها مراجعه نماید.

وی اظهار کرد: در فصل زمستان و هوای سرد، گاهی به دلیل کاهش فعالیت مادر یا استفاده از لباس‌های ضخیم، توجه به حرکات جنین کمتر می‌شود. همچنین خستگی، استرس یا بیماری‌های ویروسی می‌توانند باعث شوند مادر تغییرات حرکتی جنین را دیرتر متوجه شود. با این حال، سردی هوا یا استراحت بیشتر نباید به‌عنوان توجیهی برای نادیده گرفتن کاهش حرکات جنین در نظر گرفته شود. هرگونه شک یا نگرانی در این زمینه باید جدی گرفته شود، حتی اگر علامت دیگری وجود نداشته باشد. شمارش منظم حرکات جنین نه‌تنها یک ابزار ساده و کم‌هزینه برای پایش سلامت جنین است، بلکه به مادر کمک می‌کند ارتباط آگاهانه‌تری با وضعیت بارداری خود برقرار کند. این روش جایگزین ویزیت‌های پزشکی یا سونوگرافی نیست، اما می‌تواند به‌عنوان یک علامت هشدار اولیه، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی بارداری ایفا کند.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی اظهار کرد: تأکید بر آموزش صحیح مادران در این زمینه، به‌ویژه در شرایط خاص محیطی مانند برف و سرمای شدید، بخشی ضروری از مراقبت‌های استاندارد دوران بارداری به شمار می‌رود. در شرایط برف و سرمای شدید، یکی از توصیه‌های مهم مراقبتی برای مادران باردار، پرهیز از خروج غیرضروری از منزل است. بدن زن باردار به دلیل تغییرات فیزیولوژیک، افزایش حجم خون، تغییر مرکز ثقل و فشار بیشتر بر مفاصل و عضلات، نسبت به شرایط محیطی آسیب‌پذیرتر می‌شود. هوای سرد، معابر لغزنده و کاهش دید در روزهای برفی می‌تواند خطراتی را ایجاد کند که در شرایط عادی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، اما در دوران بارداری ممکن است پیامدهای جدی‌تری داشته باشند.

وی تاکید کرد: یکی از مهم‌ترین خطرات خروج غیرضروری از منزل در هوای برفی، افزایش احتمال زمین‌خوردن است. حتی زمین‌خوردن‌های به‌ظاهر خفیف می‌تواند باعث دردهای شکمی، انقباضات رحمی، خونریزی یا آسیب به جفت شود. علاوه بر این، سرمای شدید ممکن است باعث انقباض عروق محیطی، افزایش فشار بر سیستم قلبی‌عروقی و احساس خستگی و سرگیجه در مادر باردار شود که خود می‌تواند خطر حوادث ناگهانی را افزایش دهد. از سوی دیگر، فصل سرما معمولاً با افزایش شیوع عفونت‌های تنفسی همراه است. حضور در فضاهای عمومی و شلوغ، استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی و تماس نزدیک با افراد بیمار، احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا را افزایش می‌دهد. این عفونت‌ها در دوران بارداری می‌توانند شدیدتر باشند و در برخی موارد باعث تب بالا، کم‌آبی بدن یا حتی افزایش خطر زایمان زودرس شوند. به همین دلیل، محدود کردن رفت‌وآمدهای غیرضروری و واگذاری امور روزمره به سایر اعضای خانواده یا انجام آن‌ها در زمان مناسب‌تر، یک اقدام پیشگیرانه مهم محسوب می‌شود. پرهیز از خروج غیرضروری از منزل به معنای بی‌تحرکی کامل نیست. تحرک سبک و ایمن در فضای منزل، انجام حرکات کششی ملایم و پیاده‌روی کوتاه در محیط‌های امن و سرپوشیده، می‌تواند به حفظ گردش خون و سلامت عمومی مادر کمک کند.

دکتر عبداله پور اظهار کرد:  آنچه اهمیت دارد، اجتناب از قرار گرفتن در شرایط پرخطر و اولویت دادن به سلامت مادر و جنین است. مدیریت هوشمندانه رفت‌وآمد برای انجام مراقبتهای به موقع در دوران بارداری بخصوص در فصل زمستان، همراه با برنامه‌ریزی قبلی و حمایت خانواده، می‌تواند به مادران باردار کمک کند تا این دوران حساس را با آرامش و ایمنی بیشتری سپری کنند و از خطرات قابل پیشگیری در شرایط برف و سرمای شدید مصون بمانند.

دکترای تخصصی بهداشت باروری و استادیار گروه مامایی و کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی  با اشاره به اینکه در شرایطی که تنها یک پرسش یا نگرانی ذهن مادر باردار را مشغول کرده و علایم هشداردهنده یا وضعیت اورژانسی وجود ندارد، استفاده از اپلیکیشن های مشاوره آنلاین مانند "مام آپ" می‌تواند راهکاری ایمن و مؤثر باشد. پیشرفت خدمات سلامت دیجیتال این امکان را فراهم کرده است که مادران باردار بدون نیاز به خروج از منزل و قرار گرفتن در معرض سرما، لغزندگی معابر یا ازدحام مراکز درمانی، پاسخ علمی و معتبر سؤالات خود را از پزشکان، ماماها یا کارشناسان سلامت دریافت کنند، گفت:  در نهایت، آگاهی از مسیرهای دسترسی به مراکز درمانی، در دسترس بودن شماره‌های تماس ضروری و آمادگی برای شرایط پیش‌بینی‌نشده، به مادران باردار کمک می‌کند تا با آرامش و اطمینان بیشتری این دوران را سپری کنند. آگاهی‌بخشی صحیح و مبتنی بر شواهد علمی، می‌تواند نقش مؤثری در حفظ سلامت مادران باردار و نسل آینده ایفا کند.

 

23

افزایش خطر حوادث قلبی در فصل سرما / توصیه‌های مهم به بیماران قلبی

استادیار و متخصص قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: : در فصول سرد سال، ریسک بروز حوادث قلبی به‌ویژه سکته قلبی افزایش پیدا می‌کند و این خطر در زمان بارش برف به‌مراتب بیشتر می‌شود.

دکتر نوید ربیعی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه برخی مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد در شرایطی که میزان بارش برف بیش از ۲۰ سانتی‌متر باشد، خطر بروز حوادث قلبی حتی تا بیش از ۳۴ درصد افزایش می‌یابد؛ گفت: بنابراین بیماران قلبی لازم است در این ایام، مراقبت‌های ویژه‌تری را مدنظر قرار دهند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر پرهیز از فعالیت‌های سنگین در فصل سرما گفت: یکی از عوامل مهم افزایش خطر سکته‌های قلبی در روزهای سرد، به‌ویژه هنگام بارش برف، انجام فعالیت‌هایی مانند برف‌روبی است. این فعالیت‌ها باعث افزایش ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و افزایش بار کاری روی عضله قلب می‌شود و اگر به‌صورت ناگهانی و شدید انجام گیرد، می‌تواند به‌طور قابل توجهی خطر بروز سکته قلبی را افزایش دهد.

دکتر ربیعی در ادامه به مهم‌ترین توصیه‌ها برای بیماران قلبی در فصل سرما اشاره کرد و گفت: بیماران قلبی باید از قرار گرفتن طولانی‌مدت در هوای سرد خودداری کنند و در صورت ضرورت، حتماً از لباس گرم و چندلایه استفاده نمایند. همچنین پرهیز از فعالیت‌های سنگین و ناگهانی در هوای سرد، به‌ویژه برف‌روبی یا پیاده‌روی تند، بسیار حائز اهمیت است؛ چراکه این فعالیت‌ها می‌تواند باعث افزایش فشار خون، افزایش ضربان قلب و تحریک حمله قلبی شود.

وی با تأکید بر اهمیت تداوم درمان افزود: بیماران قلبی باید داروهای خود را به‌صورت منظم و تحت نظر پزشک مصرف کنند و شرایط جوی نامناسب یا دشواری رفت‌وآمد نباید باعث قطع درمان یا مصرف خودسرانه داروها شود. در صورت نیاز، لازم است داروها با نظر پزشک معالج تمدید شوند.

این متخصص قلب و عروق همچنین توصیه کرد بیماران قلبی کنترل فشار خون را به‌دقت و در فواصل کوتاه‌تری انجام دهند و در صورت نیاز، ارتباط خود را با پزشک معالج حفظ کنند.

دکتر ربیعی در پایان با اشاره به علائم هشداردهنده قلبی تأکید کرد: در صورت بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه یا تعریق غیرعادی، بیمار باید در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه کند و مراجعه به پزشک را به هیچ وجه به تأخیر نیندازد.

24

علت درد کف پا در شب/ بیماران دیابتی باید هرگونه درد شبانه را جدی بگیرند

فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  ابراز کرد: درد کف پا در شب معمولاً ناشی از التهاب (فاشیای پلانتار)، فشارهای عصبی (نوروپاتی یا سندرم تونل تارس) یا کمبودهای تغذیه‌ای است. در شب، به دلیل کاهش سطح کورتیزول (هورمون ضدالتهاب طبیعی بدن) و تغییر وضعیت قرارگیری پا، این التهابات خود را بیشتر نشان می‌دهند. درمان از حرکات کششی ساده شروع شده و در موارد حاد به مداخلات تخصصی ختم می‌شود.

دکتر علیرضا موسویان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تشدید درد کف پا در شب به سه دلیل عمده کاهش سطح کورتیزول (هورمون ضدالتهاب بدن) در شب، تمرکز ذهنی بیشتر بر درد به دلیل نبود محرک‌های محیطی، و وضعیت پا در هنگام خواب که باعث انقباض کوتاه فاشیا و تاندون‌ها است، گفتک

سیستم ایمنی بدن ما در شب فعالیت‌های ترمیمی خود را افزایش می‌دهد. این فرآیند باعث آزاد شدن مواد شیمیایی التهابی می‌شود. از طرفی، سطح کورتیزول خون در اواخر شب به کمترین میزان خود می‌رسد. این یعنی “ترمز” طبیعی التهاب برداشته شده و دردهایی که در طول روز مخفی بودند، شعله‌ور می‌شوند.

وی ادامه داد: التهاب فاشیای پلانتار شایع‌ترین علت درد کف پاست. این رباط قطور که پاشنه را به انگشتان وصل می‌کند، بر اثر فشار زیاد دچار پارگی‌های میکروسکوپی می‌شود. درد آن در شب به دلیل سفت شدن رباط در حالت استراحت است.

دکتر موسویان تاکید کرد: نوروپاتی محیطی ناشی از آسیب به اعصابی است که سیگنال‌ها را به پا می‌برند. شایع‌ترین دلیل آن دیابت است. درد نوروپاتیک در شب به این دلیل بدتر می‌شود که مغز محرک‌های کمتری دریافت کرده و سیگنال‌های درد عصبی را با شدت بیشتری پردازش می‌کند

وی اظهار کرد: تحقیقات جدید نشان می‌دهد که نوسانات قند خون در طول شب می‌تواند باعث تحریک اعصاب آسیب‌دیده شود. دکتر موسویان تأکید دارد که بیماران دیابتی باید هرگونه درد شبانه را جدی بگیرند، زیرا این می‌تواند اولین نشانه از شروع زخم‌های دیابتی یا تخریب پیشرفته اعصاب باشد.

وی با بیان اینکه سندرم تونل تارس زمانی رخ می‌دهد که عصب “تیبیال خلفی” در فضای تنگی به نام تونل تارس (مچ پا) تحت فشار قرار گیرد، گفت:  این فشار باعث درد، بی‌حسی و سوزش در قوس و کف پا می‌شود که در شب به دلیل تورم بافت‌های نرم اطراف عصب تشدید می‌گردد.

دکتر موسویان بیان کرد: گرفتگی عضلات پا در شب (Night Leg Cramps) ناشی از انقباض ناگهانی و غیرارادی عضلات کف پا یا ساق است. علل اصلی آن خستگی مفرط عضلانی، کم‌آبی بدن و کمبود مواد معدنی مانند منیزیم، کلسیم و پتاسیم است.

فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  ابراز کرد: انواع درد کف پا در شب بر اساس موقعیت شامل درد پاشنه (التهاب فاشیا یا فشار عصبی)، درد شست پا (نقرس یا التهاب مفصل)، درد انگشتان (مورتون نوروما) و دردهای انتشاری (نوروپاتی محیطی) است. هر کدام از این محل‌ها نشان‌دهنده آسیب به بافت، عصب یا مفصلی خاص در زنجیره حرکتی پااست .

وی با اشاره به اینکه درمان باید ترکیبی از روش‌های فوری و اصلاحات ساختاری باشد، گفت:

درمان‌های خانگی فوری شامل کشش قبل از خواب،کشش ملایم تاندون آشیل و فاشیای پلانتار به مدت ۵ دقیقه قبل از رفتن به تخت، ماساژ با یخ، استفاده از یک بطری آب معدنی یخ‌زده و غلتاندن آن زیر کف پا به مدت ۱۰ دقیقه التهاب را خاموش می‌کند و حمام نمک اپسوم؛ منیزیم موجود در این نمک از طریق پوست جذب شده و گرفتگی عضلات را کاهش می‌دهد.

دکتر موسویان بیان کرد: مداخلات تخصصی در کلینیک نیز شامل نایت اسپلینت  وسیله‌ای که پا را در طول شب در حالت کشیده نگه می‌دارد تا از کوتاه شدن فاشیا جلوگیری کند، کفی‌های بیومکانیکال سفارشی، بر اساس اسکن دقیق پای شما ساخته می‌شود تا فشار را از نقاط دردناک بردارد؛ شاک‌ویو تراپی یک روش نوین و غیرتهاجمی که دکتر موسویان برای درمان موارد مزمن فاشیای پلانتار استفاده می‌کنند. این روش با ارسال امواج صوتی، روند ترمیم بافت را تسریع می‌کند، است.

دکتر موسویان تاکید کرد: اگر درد شما با وجود انجام این روش‌ها بیش از ۷ تا ۱۰ روز ادامه داشت، یا اگر علائمی مانند تغییر شکل واضح در ظاهر پا یا مچ پا، ناتوانی در تحمل وزن (نمی‌توانید روی پا بایستید.)بی‌حسی کامل یا از دست دادن حس در انگشتان، درد شدیدی که حتی با مسکن‌های معمولی هم آرام نمی‌شود باید درمان خانگی را متوقف کنید.

25

افزایش ۱۰ درصدی تماس با اورژانس مشهد  در روزهای سرد و برفی

رییس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد  اظهار کرد: در روزهای سرد و برفی سال 7 هزار و 229 تماس برقرار شده که نسبت به گذشته افزایش 10 درصدی را نشان می دهد.

دکتر علی یزدانی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تعداد  ماموریت ها نیز هزار و 783 مورد گزارش شده است که 119 مورد آنها تصادفات بوده است، گفت: زمین خوردگی و شکستگی و ...نیز 160 مورد و موارد مستقیم حوادث برف    ۳۳ مورد گارش شده است.

وی ادامه داد: علاوه براین مسمومیت با گاز مونواکسید کربن نیز برای 15 نفر رخ داده است.

دکتر یزدانی تاکید کرد: رعایت نکات ایمنی استفاده از وسایل گازسوز، عدم استفاده از اجاق غذاپزی به جای وسایل گرمایشی ، اطمینان از مسدود نشدن دود کش از مهمترین نکات برای جلوگیری از مسمومیت است.

وی بیان کرد: سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان بهتر است در این ایام کمتر از منل خارج شوند تا از شکستگی های جدی در دوران سالمندی پیشگیری شود.

رییس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد  اظهار کرد: در حین برف بازی نیز نکات ایمنی باید رعایت شود تا مسدومیت های مرتبط با بازیهای برفی جلوگیری شود.

26

پرهیز از پرخوری و درهم خوری در شب یلدا

مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یکی از مهمترین توصیه ها پرهیز از پرخوری و درهم خوری در مناسبتها و از جمله شب یلدا  است.

دکتر زهرا نیک اختر در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه ایرانیان از گذشته های دور تا به امروز بلندترین شب سال یا شب یَلدا را جشن میگیرند واژه  یلدا به معنای تولد و زایش و شب یلدا  به معنای تولد مهر یا خورشید است و مصادف با  طولانی تر شدن روزها و فزونی نور میباشد، گفت: عموم مردم معمولا با دورهمی های خانوادگی و بخصوص جمع شدن در خانه بزرگترها و خواندن شاهنامه، تفال به حافظ و قصه گویی این شب را جشن میگیرند همچنین مصرف تنقلات و انواع میوه های تازه و خشک و آجیل و شیرینی از جمله رسوم این شب است علاوه بر فواید بسیار این آداب و رسوم درصورت عدم رعایت آداب تغذیه ممکن است مشکلاتی برای سلامتی افراد ایجاد شود  اما با رعایت نکات بهداشتی میتوان خاطره این شب به یاد ماندنی را بهتر و زیباتر کرد.  وی ادامه داد: ازمنظر طب ایرانی هر یک از این خوراکیها  اگر با رعایت اصول خوردن و آشامیدن مصرف شوند در سلامت جسم و جان تاثیر گذارند که به برخی از مهمترین موارد اشاره میکنیم؛  بهتر است مواد غذایی که هضم راحت تر دارند مثل میو ه ها  ابتدا مصرف شوند و با گذشت زمانی حد اقل یک ساعت غذاهای با هضم سخت تر میل شوند.

دکتر نیک اختر ابراز کرد: مایعات و نوشیدنیها قبل از شام مصرف شوند و از نوشیدن دوغ و  نوشابه های گازدار بعد از غذا  پرهیز شود.

 وی بیان کرد: حداقل فاصله خواب تا شام دوساعت باشد و بهتر است شام سبک و به مقدار کم و اوایل شب میل شود و سپس میوه ها با فاصله یک تا دوساعت بعد از آن یا قبل از آن استفاده شوند.

وی اظهار کرد: نوشیدنیهایی مانند چای هل دار ، دمنوش سیب یا به و دارچین، شربت آبلیموی زعفرانی از نوشیدنیهای مناسب و تقویت کننده قلب و معده هستند. منتهی افراد مبتلا به دیابت از دمنوشهای شیرین کمتر استفاده کنند. 

مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: آجیلهایی مثل برنجک، گندمک، انجیر خشک، مویز، کشمش، توت خشک و نخودچی از خوراکیهای سالم ومفید هستند مغزها و تخمه ها هم بهتر است بوداده اما کم نمک باشند. مغز بادام و مویز از مقویات معده ومغز است.

وی بیان کرد: در بین  میوه ها انار شیرین مقوی کبد است، علاوه براین گلابی، به و سیب مقوی معده و قلب میباشند ؛ خرمالو مزاج گرم دارد و هندوانه مزاج سرد و تر دارد و در کسانیکه مشکلات ریفلاکس و نفخ دارند بهتراست مصرف نشود یا خیلی کم مصرف شود.

دکتر نیک اختر ابراز کرد: لبو پخته کالری کمی دارد اما دیر هضم است باید با فاصله از خوراکیهای زود هضم مصرف شود  درحالیکه شلغم پخته ملین و مدر و زود هضم است.  کدو حلوایی نیز از سبزیجات مفید زمستان و ملین و رطوبت بخش است. 

وی تاکید کرد:  شعر خوانی و قصه خوانی از رسوم بسیار خوب این شب است که در سالمندان به تقویت حافظه کمک میکند در بچه ها  تقویت کننده خلاقیت ، شجاعت و مهربانی است.  به طورکلی از دیدگاه طب ایرانی همنشینی با دوستان و آشنایان همدل تقویت کننده بدن است و به بهبود بیماریها کمک میکند .

27

توصیه های شب یلدا  از دیدگاه طب سنتی

مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: در شب یلدا برخی رفتارهای تغذیه ای هست که باید مراقب آنها باشیم و بعضی از مواد غذایی هستند که برای گروههای خاص باید با احتیاط مصرف شود.از نظر رفتارهای تغذیه¬ای برای همه افراد (چه پیر و چه جوان و چه بیمار و چه سالم) توصیه می شود در مجموع مواد غذایی سبک و کم حجم میل کنند و از پرخوری و درهم خوری تا حد امکان پرهیز کنند.

دکتر محمدرضا مهری در گفتگو با وب دا اظهار داشت:مهم‌ترین دلیلی که برای برگزاری آئین شب یلدا وجود داشته، انجام صله ارحام، دورهمی با خویشاوندان، دوستان و بزرگترهای فامیل است که در ارتقاء سطح روانی اجتماعی جامعه می تواند مؤثر باشد بنابراین در این بین باید مراقب بود که با پرخوری و مصرف مواد غذایی نامناسب دچار مشکلات گوارشی و جسمی نشویم، گفت:

یکی از میوه هایی که معمولاً در سفره شب یلدا وجود دارد هندوانه است. با توجه به طبیعت سرد این میوه و اینکه این میوه درحقیقت میوه فصل زمستانی نیست، بهتر است در افراد سردمزاج مصرف نشود و یا به مقدار اندک تناول شود.

وی ادامه داد:  استفاده از سایر میوه های با مزاج سرد، مثل پرتقال و انار ترش و ... هم در سرد مزاجها بهتر است با احتیاط و به مقدار کم باشد. در بیمارانی که فشارخون بالا دارند، هم استفاده از آجیل شور اصلاً توصیه نمی شود.

دکتر مهری اظهار کرد: اما مواد غذایی که مصرف آنها در حد اعتدال در این شب مناسب است، شامل مغزیجات، نخودچی و کشمش، انجیر خشک و مغز تخمه هاست.

وی بیان کرد: از جمله میوه های مناسب این شب هم میتوان به انار شیرین، سیب و مرکبات شیرین اشاره کرد. مصرف شلغم بصورت لبو هم خوب است علاوه براین استفاده از دمنوشهای لذیذی مانند به لیمو، بادرنجبویه یا چای زعفرانی هم در کنار صحبت دوستان و آشنایان در این شب طولانی میتواند نشاط آور باشد.

دکتر مهری اظهار کرد: درپایان خوب است حواسمان به این باشد که با طولانی کردن غیرضروری همنشینیها باعث به هم خوردن تعادل خواب و بیداری در افراد حساس نشویم.

28

نجات جان مادر جوان در بیمارستان ام‌البنین(س)؛ مداخله فوری تیم زنان، بیهوشی و اتاق عمل خونریزی شدید پس از زایمان را مهار کرد

رئیس بیمارستان ام البنین(س) مشهد گفت: چند شب گذشته مادری به دلیل خونریزی شدید پس از زایمان طبیعی به این مرکز درمانی ضمن نجات جان بیمار،رحم وی حفظ شد و پس از بهبودی نسبی برای ادامه مسیر درمانی به بیمارستان امام رضا(ع) اعزام شد.

دکتر ناهید صاحبدل فرد، در گفتگو با وب دا بیان کرد: در این مرکز درمانی  بیمار ی با سابقه G2L1A1 در ساعت 21:15 به‌دلیل خونریزی شدید پس از زایمان طبیعی در وضعیت کنفیوژن، فشار خون اولیه 30/60، ضربان قلب 160، و SPO2 برابر 80 درصد به همراه دکتر انضباطی (متخصص زنان کشیک) به اتاق عمل منتقل شد. بیمار هنگام ورود رنگ‌پریده، دچار پره‌شوک و دارای خونریزی فعال بود.

وی ادامه داد: در اتاق عمل، بیمار بلافاصله توسط دکتر حمید (متخصص بیهوشی کشیک) اینتوبه شد و دو لاین وریدی خاکستری برای او تعبیه گردید. درخواست ۴ واحد خون بدون کراس‌مچ، ۴ واحد FFP و ۱ واحد پلاکت صادر شد که با پیگیری سریع سوپروایزر ، خانم دهستانی و همکاری کارشناس آزمایشگاه، معینی به‌صورت فوری در اختیار اتاق عمل قرار گرفت و ترانسفیوژن اورژانسی برای بیمار انجام شد.

دکتر صاحبدل فرد بیان کرد: در اولین اقدام جراحی، بیمار در پوزیشن لیتاتومی قرار گرفت و توسط دکتر انضباطی رحم روزیون شد. تکه‌های کوچکی از جفت خارج شد و جهت کنترل خونریزی، سوند فولی سه‌راه رحمی داخل رحم فیکس شد.

وی گفت: در ساعت 21:30، دکتر برومند (انکال زنان کشیک و عضو هیات علمی ) بر بالین بیمار حاضر شدند. با توجه به چسبندگی وسیع و تداوم خونریزی، تیم زنان شامل دکتر انضباطی و دکتر برومند تصمیم به لاپاراتومی اورژانسی گرفتند. طی این عمل، بقایای جفت خارج، هر دو شریان رحمی گرفته شد و با سوچورهای مربع متعدد خونریزی کنترل گردید. در محل انسزیون سرجی‌سل قرار داده شد و رحم بیمار حفظ شد. خونریزی واژینال نیز بررسی و کنترل شد.

دکتر صاحبدل فرد با اشاره به اینکه در طول جراحی، تیم بیهوشی با سرپرستی دکتر هما حمید علائم حیاتی بیمار را پایدار نگه داشت. در این مدت ۴ واحد RBC، ۵ واحد FFP، ۱ واحد پلاکت، فیبرینوژن و محلول‌های حمایتی از جمله ولوون برای بیمار ترانسفیوژن شد، اظهار کرد:

در پایان جراحی، وضعیت بیمار با فشار خون 111/75، ضربان قلب 90 و SPO2 برابر 100 درصد پایدار گردید و با اوت‌پوت 500 سی‌سی در ساعت 00:00 به ریکاوری منتقل شد. بیمار از ساعت 00:00 تا 05:30 تحت ICU Care توسط تیم بیهوشی در ریکاوری مراقبت شد.

وی گفت: در ساعت 05:30 بیمار کاملاً هوشیار و با علائم حیاتی پایدار به بخش منتقل شد. همچنین با پیگیری‌های مستمر سوپروایزر وقت، خانم دهستانی هماهنگی لازم جهت اعزام بیمار به ICU بیمارستان امام رضا(ع) انجام و روند انتقال در حال پیگیری می‌باشد.

29

هدف گذاری افزایش نرخ باروری در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد  به حد جایگزینی 2.5

مدیر جوانی جمعیت، سلامت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: با توجه به روند کاهش نرخ باروری در سال‌های اخیر و لزوم حفظ پویایی جمعیت و برخورداری از مزیت جمعیت جوان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در راستای اجرای سیاست‌های بالادستی، از جمله سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغی مقام معظم رهبری (۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳) سیاست‌های کلی خانواده ابلاغی مقام معظم رهبری (13 مهر 1395) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب ۱۴۰۰) سند برنامه هفتم پیشرفت کشور (ماده 81 برنامه هفتم پیشرفت مصوب 18 تیر 1403) برنامه ریزی های لازم در راستای هدف گذاری افزایش نرخ باروری در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد  به حد جایگزینی 2.5 انجام شده است.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه همچنین با عنایت به تأکید مقام عالی وزارت بر اجرای سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری و تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت، اقدام به طراحی برنامه‌ای جامع جهت افزایش نرخ باروری کل (TFR) تا دستیابی به ۲.۵ تا سال ۱۴۰۷ با عنوان «طرح ملی آمایش امید» نموده است، گفت:  این طرح، با تکیه بر تحلیل دقیق شاخص‌های جمعیتی، تعیین اولویت ها بر اساس شرایط فرهنگی و زیست بوم هرمنطقه  و هدف‌گذاری کمی، نقشه راهی عملیاتی برای تحقق نرخ باروری مطلوب در کشور ارائه می‌دهد.

وی ادامه داد: مرکز جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی داده های آماری مرتبط با ازدواج، طلاق، فرزندآوری و سایر شاخصهای جمعیتی در برش شهرستانهای تابعه دانشگاه و انتظارات و وظایف سطوح مختلف در راستای اجرای دقیق طرح را در تاریخ 27 اسفندماه سال گذشته ابلاغ نمود.

دکتر احمدیان با بیان اینکه بلافاصله در تاریخ 30 اسفندماه سال گذشته شیوه نامه به سطوح محیطی دانشگاه ارسال شد، گفت: جهت معرفی طرح اولین جلسه ستاد مرکزی هماهنگی جوانی جمعیت دانشگاه در سال 1404 با حضور اعضاء ستاد، مدیران شبکه های بهداشت و درمان شهرستانهای تابعه و روسای مراکز بهداشت پنج گانه شهرستان مشهد در فروردین ماه برگزار گردید.

وی ابراز کرد: پیرو ابلاغ طرح و هدف گذاری موالید مورد انتظار، ضمن برگزاری جلسات کارشناسی، تحلیل آمارها و در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف موجود، اهداف کلی و کمی طرح در سطح دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم راستا با شیوه نامه ابلاغی به شرح ذیل تدوین شد.

وی با اشاره به اینکه برای دست یابی افزایش نرخ باروری در مناطق تحت پوشش دانشگاه اهداف کمی در نظر گرفته شد، گفت: اهداف کمی شامل  افزایش درصد مشاوره فرزندآوری در زنان واجد شرایط ، افزایش درصد تاهل در زنان سنین باروری،  کاهش درصد بی فرزندی و تک فرزندی در زنان همسردار، افزایش نشان دارکردن زوجین نابارور ، کاهش شاخص سزارین ، کاهش مرگ و میر مادران  و نوزادان  است.

دکتر احمدیان بیان کرد: در این برنامه شبکه‌های بهداشت ، مراکز بهداشت، پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت، به عنوان بازوهای اجرایی اصلی، نقشی کلیدی در دستیابی به اهداف تعیین‌شده ایفا می‌کنند که در طول دهه‌های گذشته، به‌ویژه در کنترل و ریشه‌کنی همه‌گیری‌ها و بیماری‌های واگیردار همچون کرونا، نیز کارنامه‌ای درخشان از خود به جای گذاشته‌اند و امروز به عنوان زیرساختی کارآمد در خدمت ارتقای سلامت مادر و کودک و حمایت از فرزندآوری قرار می‌گیرند. به همین منظور اهداف دانشگاه در این طرح جهت برنامه ریزی بر اساس اولویتها و زیست بوم هر منطقه به شهرستانها ارسال شد تا با تکیه بر این ظرفیت‌های ارزشمند، همراه با به‌کارگیری راهکارهای علمی و عملیاتی، و پایش مستمر امید است مسیر تحقق سیاست‌های کلی جمعیت هموار شود.

30

پژوهشگران دانشکده داروسازی مشهد تاکنون بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت همزیست با گیاهان دارویی را جداسازی و شناسایی کرده‌اند که ۱۰ گونه از این قارچ‌ها برای نخستین‌بار در جهان معرفی می شوند و پتانسیل چشمگیری برای تولید ترکیبات دارویی نوین دارند.

دکتر ابوالفضل شاکری، استادیار گروه فارماکوگنوزی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و از دانشمندان یک درصد پراستناد جهان، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: در این مسیر که حاصل تحقیقات چندین ساله با مشارکت فعال دکتر جواد اصیلی و دکتر زهرا تازیک به انجام رسیده، جداسازی و شناسایی بیش از ۵۰۰ قارچ اندوفیت از گیاهان بومی خراسان انجام شده است. ۱۰ گونه از این قارچ‌ها کاملاً جدید هستند و برای نخستین‌بار در سطح جهانی گزارش می شوند. هدف اصلی این تحقیقات، کشف ترکیبات دارویی جدید شامل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، ضدالتهاب ‌ها و ترکیبات صنعتی است، ترکیباتی که می‌توانند آینده داروسازی جهان را تحت‌تأثیر قرار دهند.

دکتر شاکری با اشاره به اهمیت این حوزه تحقیقاتی گفت:

جهان تاکنون حدود ۳۹۰ هزار گونه گیاهی را شناسایی کرده است. برآوردها نشان می‌دهد که کمتر از ۱۰ درصد این گیاهان از نظر اندوفیت‌ها مطالعه شده‌اند. هر گیاه می‌تواند میزبان ۱ تا چندین گونه اندوفیت باشد، بنابراین تخمین زده می‌شود که چند میلیون گونه اندوفیت بالقوه در طبیعت وجود داشته باشد. از این تعداد عظیم، کمتر از ۵ درصد اندوفیت‌ها تاکنون جداسازی یا بررسی شده‌اند. تنها کمتر از ۱٪ اندوفیت‌های شناخته‌شده از نظر متابولیت‌های ثانویه و ترکیبات فعال بیولوژیک به‌صورت دقیق مطالعه شده‌اند.

وی افزود: این اعداد نشان می‌دهد که ما عملاً بر روی گنجینه‌ای ناشناخته کار می‌کنیم. ذخیره ژنتیکی و شیمیایی اندوفیت‌ها چنان وسیع و دست‌نخورده است که بسیاری از دانشمندان آن را ‘طلای سفید داروسازی آینده’ می‌نامند. اهمیت پروژه ما نیز در همین نکته نهفته است:  کار بر روی منبعی که ۹۵ درصد آن در جهان کشف نشده باقی مانده است.

این عضو هیئت علمی گفت: فارماکوگنوزی علمی است که به جست‌وجو و شناسایی ترکیبات دارویی از منابع طبیعی مانند گیاهان، موجودات دریایی و میکروارگانیسم‌ها می‌پردازد. با توجه به برداشت گسترده گیاهان دارویی، خطر انقراض و آسیب به اکوسیستم، توجه جهانی به سمت میکروارگانیسم ها بخصوص قارچ های اندوفیت معطوف شده است، موجوداتی که بدون آسیب رساندن به گیاه میزبان، قادرند همان ترکیبات (یا حتی ترکیبات جدیدتر و قوی‌تر) را تولید کنند. او افزود: نمونه شناخته‌شده این موضوع، تولید تاکسول (داروی مشهور ضدسرطان) توسط یک اندوفیت جداشده از برگ درخت سرخدار (Taxus brevifolia) است، که به حفظ این گونه ارزشمند و جلوگیری از قطع گسترده آن کمک کرده است.

در این پروژه، به‌جای برداشت انبوه گیاه، تنها یک نمونه از هر گونه گیاهی از مکان های مختلف جمع‌آوری می‌شود. پس از استریل‌سازی و جداسازی اندوفیت‌ها از بخش‌های مختلف گیاه، آن‌ها در محیط مایع اختصاصی رشد داده و عصاره‌گیری انجام می‌شود. به گفته دکتر شاکری: در یک مطالعه، از دو گونه بومادران خراسانی، ۵۴ اندوفیت متفاوت جداسازی شد. هر اندوفیت عصاره‌ای کاملاً متمایز تولید کرده بود و غربالگری اولیه نشان داد که برخی از آن‌ها فعالیت ضدباکتریایی قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های موجود دارند.

یافته‌های علمی برجسته

بیش از ۳۰ عصاره اندوفیتی فعالیت ضد میکروبی مشابه یا قوی‌تر از آنتی‌بیوتیک‌های رایج نشان داده‌اند. برخی نمونه‌ها علاوه بر فعالیت ضد باکتری و ضد قارچ، اثر ضدسرطانی نیز از خود نشان داده‌اند. بعنوان مثال یک نمونه توانست باکتری عامل پلاک دندان را بدون آسیب به میکروبیوم مفید دهان از بین ببرد؛ یافته‌ای که امکان توسعه دهان‌شویه‌ها و خمیردندان‌های نوین با منشأ اندوفیتی را برای اولین بار مطرح می‌کند.

خالص‌سازی و شناسایی ترکیبات فعال

عصاره‌های برگزیده ابتدا از نظر تولید بیومس، پروفایل شیمیایی و نتایج بیولوژیک بررسی می‌شوند. سپس در مقیاس بالا کشت داده شده و ترکیبات فعال با روش‌های کروماتوگرافی ستونی و HPLC خالص‌سازی می‌گردند. ساختار شیمیایی ترکیبات با استفاده از تکنیک  NMR یک‌بعدی و دوبعدی (1H-NMR, 13C-NMR, HMBC, HSQC, HHCOSY) تعیین و در صورت جدید بودن، جرم دقیق آن‌ها با HRMS تایید می‌شود.

نوآوری در سطح ملی و بین‌المللی

دکتر شاکری تأکید کرد: تاکنون هیچ تیمی در ایران این چرخه کامل، از جداسازی اندوفیت تا خالص‌سازی و تعیین ساختار ترکیبات فعال را به شکل سیستماتیک انجام نداده است. ما اکنون در کنار مراکز پیشرو جهان در این حوزه حرکت می‌کنیم.

چالش‌ها و آینده پژوهش

وی مهم‌ترین چالش را نبود دستگاه NMR با قدرت بالا در مشهد عنوان کرد و افزود: اندوفیت‌ها منبعی عظیم برای آنتی‌بیوتیک‌ها، ضدسرطان‌ها، آنزیم‌ها و سایر متابولیت‌های صنعتی هستند. پیش‌بینی می‌شود که بخش مهمی از آینده کشف دارو در جهان متعلق به میکروارگانیسم‌ها، به‌ویژه اندوفیت‌ها، باشد.

31

مصرف نان سبوس د ار در پیشگیری از بیماریهای مزمن و مشکلات گوارشی موثر است

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نان کامل، کم‌نمک و سبوس‌دار در پیشگیری از یبوست، کاهش خطر دیابت و فشار خون و نیز کنترل اشتهانقشی اساسی دارد.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با تشریح نکات تغذیه‌ای مرتبط با کیفیت نان مصرفی خانواده‌ها گفت: نان یکی از اصلی‌ترین منابع تأمین انرژی در الگوی غذایی ایرانیان است و اصلاح انتخاب مردم می‌تواند بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر را کاهش دهد.

وی با اشاره به اهمیت استفاده از نان کامل افزود:نان‌های تهیه‌شده از آرد کامل ارزش تغذیه‌ای بالاتری دارند. آرد کامل شامل تمام اجزای دانه گندم از جمله اندوسپرم، سبوس و جوانه است و میزان سبوس‌گیری آن باید کمتر از ۶ درصد باشد. فیبر موجود در نان کامل به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کاهش LDL و کنترل قند خون کمک می‌کند.

اباصلتی افزود: نان سالم باید از آرد سبوس‌دار پخت شود و افزودن سبوس به سطح نان جایگزین مناسبی نیست و فایده تغذیه‌ای کافی ندارد.

رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه با اشاره به شرایط پخت صنعتی اظهار کرد: در نان‌های حجیمِ استاندارد، میزان نمک و سبوس تحت نظارت کارشناسان فنی کنترل می‌شود و پخت با روش صنعتی بدون حرارت مستقیم انجام می‌گیرد؛ عاملی که احتمال آلودگی‌های شیمیایی و فیزیکی را کاهش می‌دهد.

دکتر اباصلتی گفت:مصرف نمک در ایران بیش از دو برابر حد توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت است و بخشی از این دریافت بالا به‌واسطه نان اتفاق می‌افتد، افراد مبتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی–عروقی و فشار خون باید حداکثر ۳ گرم و افراد سالم ۵ گرم در روز نمک مصرف کنند. در میان نان‌های سنتی، سنگک کمترین نمک افزوده‌شده را دارد.

وی با اشاره به اصول صحیح نگهداری نان نیز افزود:بهترین روش خرید نان، تهیه به اندازه نیاز روزانه است؛ استفاده از کیسه پارچه‌ای، سرد کردن نان قبل از قراردادن در منزل و فریز کردن برای نگهداری طولانی‌مدت توصیه می‌شود.

دکتر اباصلتی تاکید کرد: اصلاح الگوی مصرف نان، یکی از ساده‌ترین ولی مؤثرترین مسیرها برای ارتقای سلامت مردم است و همکاری نانوایان در کاهش نمک و افزایش استفاده از آرد کامل، تأثیر چشمگیری در کنترل بیماری‌های غیرواگیر خواهد داشت.

32

استفاده از پتانسیل خیرین برای رفع کمبود تخت های بیمارستانی

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: سطح بندی دانشگاه برای تعیین میزان نیاز به تخت های بیمارستانی از سوی وزارتخانه انجام شده است و امیدواریم با حمایتهای لازم و حضور خیرین بتوانیم کمبود های این حوزه را مرتفع کنیم .

دکتر سعیده صباغ سجادیه، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه براساس سطح بندی های وزارتخانه تعداد تخت های مورد نیاز به دانشگاه ها ابلاغ می شود، گفت: در حال حاضر، ضریب اشغال تخت در برخی بیمارستان‌های مشهد از صد درصد فراتر رفته است.

وی ادامه داد: به همین منظور، چند پروژه بزرگ درمانی در غرب، شرق و شمال شهر مشهد آغاز شده که با بهره‌برداری از آن‌ها طی چهار تا پنج سال آینده، کمبود حدود چهار هزار تخت بیمارستانی جبران خواهد شد.

دکتر صباغ سجادیه با اشاره به اینکه حضور خیرین در این عرصه می تواند بر سرعت ارایه خدمات و بالا رفتن کیفیت بیافزاید، گفت: علاوه بر ارایه خدمت به ساکنان مناطق تحت پوشش دانشگاه ، خدمت رسانی به اتباع افغانستانی، پذیرش بیمار از استان‌های سیستان‌وبلوچستان، خراسان جنوبی و گلستان و حضور زائران رضوی مهمترین دلایل ازدحا م بیمار در مراکز بیمارستانی تحت پوشش است.

مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد : در مناسبت های ملی و مذهبی شاهد حضور میلیونی زائران در شهر مشهد هستیم از همین رو نیاز به افزایش تخت های بیمارستانی در این ایام بیش از سایر اوقات احساس می شود.

33

آمادگی کامل بیمارستان طالقانی مشهد برای مقابله با موج آنفولانزا

رئیس مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی طالقانی مشهد ابراز کرد: همزمان با اوج‌گیری مجدد شیوع آنفولانزا در سطح کشور، بیمارستان آموزشی و پژوهشی طالقانی مشهد با اتخاذ تدابیر فوری و گسترده، آمادگی کامل خود را برای مدیریت پذیرش و بستری بیماران تنفسی اعلام کرد.

دکتر محمدرضا اردکانی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه تأمین کامل منابع، برای مدیریت شیوع آنفولانزا در بیمارستان طالقانی مشهد انجام شده است و  خوشبختانه دارو و تجهیزات تخصصی مورد نیاز برای درمان و مراقبت از بیماران مبتلا به آنفولانزا به میزان کافی تهیه و ذخیره شده است، گفت: در صورت افزایش تعداد مراجعین و لزوم بستری، یکی از بخش‌های بستری بیمارستان به صورت ویژه جهت بستری بیماران مشکوک یا قطعی آنفولانزا اختصاص داده خواهد شد تا از ایجاد تداخل در روند درمانی سایر بیماران جلوگیری شود.

وی عنوان کرد:با توجه به پیش‌بینی افزایش بار کاری، تعداد پرسنل درمانی افزایش یافته است ، همچنین، برنامه تماس با همکاران آنکال تنظیم شده تا در صورت نیاز، نیروی پشتیبان به سرعت به بخش‌های مورد نظر اعزام شوند.

دکتر اردکانی بیان کرد: آموزش و ارتقای دانش پرستاری با برنامه آموزش مداوم، برگزاری کارگاه‌های عملی درباره تشخیص سریع، تریاژ و کنترل عفونت با تمرکز بر به‌روزرسانی پروتکل‌ها صورت گرفته است.

رئیس مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی طالقانی مشهد ابراز کرد:آموزش مهارت‌های رهبری و تصمیم‌گیری سریع و توانمندسازی سوپروایزرها و سرپرستان برای مدیریت بحران نیز انجام شده است.

34

518 هزار خانوار تحت پوشش اموزش های رابطان سلامت محله

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: امروز بیش از ۳۰ هزار و ۵۲۹ رابط سلامت محله در شهرها و روستاهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت می‌کنند. آنان با پوشش بیش از ۵۱۸ هزار خانوار، سهمی چشمگیر در ارتقای کیفیت زندگی و افزایش سواد سلامت مردم دارند

دکتر محمد جعفر صادقی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه رابطان سلامت تنها در حوزه بهداشت فعال نیستند؛ آنان در بسیاری موارد به محور تصمیم‌گیری‌های محلی تبدیل شده‌اند، گفت: رابطان سلامت  با حضور در جلسات مشترک با شهرداری‌ها و نهادهای خدماتی، نیازهای مردم را مطرح می‌کنند و باور دارند که سلامت، مسئولیتی مشترک میان همه بخش‌های توسعه است.

وی با اشاره به اینکه روز جهانی داوطلبان سلامت فرصتی است تا از تلاش‌های بی‌وقفه مردان و زنانی یاد کنیم که با انگیزه‌ای خالصانه و روحیه‌ای ایثارگرانه، سلامت را به خانه‌های مردم می‌آورند، گفت:  این داوطلبان، حلقه‌ای محکم میان نظام بهداشت و جامعه هستند؛ بازوان توانمندی که با حضور در کلاس‌های آموزشی و انتقال دانش به خانوارهای تحت پوشش، فرهنگ پیشگیری و مراقبت را در محلات گسترش می‌دهند.

دکتر صادقی با بیان اینکه اهداف برنامه رابطان سلامت در حوزه توانمندسازی و افزایش سواد سلامت مردم در محلات، ارتقای کیفیت زندگی سالم و مولد با استفاده از هماهنگی‌های بین‌بخشی، مشارکت مردم در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های محلی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی موجود برای ارتقای سلامت در سطح محله و منطقه، ایجاد فرصت برای ورود زنان خانه‌دار به عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده و تسهیل دسترسی به خدمات بهداشتی در مناطق شهری به‌ویژه حاشیه شهرها و روستاها خلاصه می شود، گفت: اقدامات شاخص رابطان سلامت محله در قالب پوشش مستقیم ۵ تا ۲۰ خانوار توسط هر رابط، شناسایی گروه‌های آسیب‌پذیر و همکاری با تیم پزشک خانواده، حضور فعال در جلسات آموزشی حضوری و مجازی و انتقال آموزش‌ها به خانوارها، مشارکت در توزیع رسانه‌های آموزشی و همکاری در غربالگری و شناسایی مشکلات سلامت محلات و ارائه راهکارهای عملی خلاصه می شود.

وی ادامه داد: روز جهانی داوطلبان سلامت یادآور این حقیقت است که سلامت، تنها یک وظیفه دولتی نیست؛ بلکه یک مسئولیت اجتماعی مشترک است که با همدلی و مشارکت مردم و مسئولان محقق می‌شود. رابطان سلامت با عشق، آگاهی و تعهد، نه‌تنها کیفیت زندگی محلات را ارتقا داده‌اند، بلکه الگویی روشن از سرمایه اجتماعی برای آینده‌ای سالم و پایدار به شمار می‌روند.

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:حدود 500 هزار سفیر سلامت خانواده، بیش از 30 هزار رابط سلامت محله، 954 داوطلب سلامت متخصص، 33 رابط سلامت اتباع در دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول خدمت رسانی به بیش از 518 خانوار سلامت هستند.

35

سه هزار بهورز و مراقب بهداشتی در خدمت پوشش همگانی سلامت

مدیر توسعه و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهدابراز کرد: در روز جهانی پوشش همگانی سلامت، برجسته‌کردن اهمیت نظام شبکه یادآور این نکته است که سلامت پایدار تنها با تقویت زیرساخت‌های محله محور و مردمی امکان‌پذیر است. نظام شبکه، سلامت را از بیمارستان‌ها به دلِ جامعه آورده و با رویکردی پیشگیرانه، فراگیر و کم‌هزینه، به ارتقای آگاهی، بهبود کیفیت زندگی و کاهش نابرابری‌ها کمک می‌کند. تلاش بیش از ۱۲۰۰ بهورز در خانه های بهداشت و ارائه خدمات سلامت توسط بیش از ۱۸۰۰ مراقب سلامت  از نقاط محروم  و حاشیه نشین گرفته تا نقاط برخوردار شهرهای استان دلیلی بر این ادعاست.

دکتر حسن عبدالله زاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه روز جهانی پوشش همگانی سلامت که هر سال در ۱۲ دسامبر گرامی داشته می‌شود، یادآور این حقیقت است که سلامت، حق اساسی هر انسان است و هیچ‌کس نباید به دلیل شرایط اقتصادی یا محل زندگی از دستیابی به خدمات بهداشتی و درمانی محروم بماند، عنوان کرد:  در این میان، نظام شبکه به‌عنوان یکی از موفق‌ترین مدل‌های ارائه خدمات پایه سلامت در ایران، نقش بسیار مهمی در تحقق این آرمان جهانی دارد.

وی ادامه داد: شبکه بهداشت و درمان با ساختار منسجم خانه‌های بهداشت، مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و همکاری کارکنان بهداشتی، امکان دسترسی عادلانه و گسترده مردم حتی در دورترین نقاط کشور، به خدمات پیشگیرانه و مراقبتی را فراهم کرده است.

دکتر عبدالله زاده اظهار کرد: این نظام، ستون فقرات سلامت عمومی در کشور به‌شمار می‌رود و سبب شده بسیاری از شاخص‌های بهداشتی کشور طی دهه‌های گذشته به‌طور چشمگیری بهبود یابد.

وی بیان کرد: این روز فرصتی است برای تقدیر از تلاش‌های کارکنان خدوم حوزه  بهداشت و نیز تأکید دوباره بر لزوم تقویت این بخش از نظام سلامت.

36

وب سایت آموزش همکانی سلامت راه اندازی شد

رئیس گروه آموزش و ارتقاء سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در راستای افزایش سواد سلامت، فراهم سازیآموزشهای استاندارد و معتبر، دسترسی آسان آحاد جامعه به محتوای علمی قابل استناد، و آگاهی آحاد جامعه از خدمات قابل ارائه در مراکزخدمات جامع سلامت وب سایت آموزش همگانی سلامت راه اندازی شده است .

دکتر محمدجعفر صادقی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه این وب سایت به عنوان یک دایرةالمعارف جامع و مرجع قابل اعتماد جهت کاهش شبهات علمی و مقابله با انتشار اطلاعات نادرست در حوزه سلامت قابل بهره برداری است، گفت:

برنامه خودمراقبتی و ارتقای سواد سلامت یکی از چهار برنامه محوری و راهبردی حوزه بهداشت است.

وی اظهار کرد :  این وب سایت به آدرس  https://hcamp.mums.ac.ir/phe در توسعه آگاهیهای علمی و ارتقای مهارتهای خودمراقبتی در جامعه، برای افراد جامعه قابل دسترسی و بهره برداری است.

37

مبارزه با انفلوانزا از طریق غذا

مسئول بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: میوه و سبزی حاوی انواع آنتی اکسیدان ها و فیتو کمیکال ها هستند که اثر محافظتی بر علیه بیماری ها دارند و سیستم ایمنی بدن را تقویت می کنند و اثر ضد التهابی و ضد باکتری و ضد ویروس دارند.

دکترزهرا  اباصلتی،  در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه بیشتر مردم هنگامی که سرما خورده اند از آب پرتقال و سوپ رشته فرنگی و مرغ تغذیه می کنند اما این ها تنها غذاهایی نیستند که به کاهش علایم و درمان بیماری کمک میکنند، گفت:  ویتامین A،C،Eو دیگر مواد مغذی که در هویج ،بادام ،فلفل قرمز و .. وجود دارند نیز در تقویت سیستم ایمنی موثرند .

وی تاکید کرد: سعی کنید غذاهای مفید برای پیشگیری از انفلوانزا و سرماخوردگی را جزءغذاهای روتین استفاده نمایید نه اینکه مانند دارو فقط هنگام بیماری استفاده شود.

دکتر اباصلتی هویج سبزیجات زرد و نارنجی مانند هویج محتوی بتا کاروتن هستند که در بدن به ویتامین آ تبدیل می شوند و به افزایش TCELLوسیستم ایمنی کمک می کند، گفت: بادام یک منبع خوب ویتامین E که محتوی آنتی اکسیدان نیز است علاوه براین سوپ مرغ که حاوی سبزیجات ، مرغ و رشته فرنگی است که اثر ضد التهابی داشته و به کاهش ترشح موکوس و تورم گلو کمک می کند .

مسئول بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: فلفل قرمز شدت و مدت علائم را کاهش داده و حاوی ویتامین Cاست علاوه براین سولفور در سیر ،ویروس را می کشد و به پیشگیری از بیماری کمک میکند همچنین زنجبیل به از بین بردن عفونت کمک می کند.

دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه سالمون منبع خوب امگا3 مانند روغن ماهی است که سیستم ایمنی را تقویت می کند، ابراز کرد: قارچ حاوی سلنیوم است که به تولید سلول های سفید ،سیتوکین ها ،کاهش بیماری و مبارزه با عفونت کمک می کند همچنین شکلات تلخ دوز بالای کاکائو در شکلات سیاه باعث رشد TCELL شده و به افزایش توانائی سیستم ایمنی و دفاع علیه عفونت ها کمک می کند.

38

آرتروز مچ پا در افراد میانسال و حتی جوان نیز مشاهده می‌شود/ شناخت زودهنگام علائم، کلید درمان مؤثر

فوق‌تخصص جراحی پا و مچ پا و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد آرتروز مچ پا ثانویه است،  آسیب‌های قبلی از جمله شکستگی‌های مفصلی می‌تواند باعث ناهماهنگی سطح مفصل و تخریب تدریجی غضروف شوند؛ همچنین پیچ‌خوردگی‌های مکرر و آسیب‌های پی‌درپی رباط‌ها موجب ناپایداری مفصل و فشار غیرطبیعی روی غضروف می‌شود از همین رو آرتروز مچ پا در افراد میانسال و حتی جوان نیز مشاهده می شود.

دکتر علیرضا موسویان،  در گفتگو با وب دا  با اشاره به اینکه مچ پا از مفاصل کلیدی و پرکاربرد بدن است که در تمام طول عمر وزن بدن را تحمل می‌کند و ضربات ناشی از راه رفتن و دویدن را جذب می‌کند، ابراز کرد: آسیب غضروف این مفصل حیاتی می‌تواند منجر به بروز آرتروز مچ پا شود؛ بیماری دردناکی که علاوه بر ایجاد درد و سفتی، کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش می‌دهد.   

وی با بیان اینکه آرتروز مچ پا نوعی آرتریت استئوأرتریت (ساییدگی و پارگی مفصل) است، افزود: در این حالت، لایه غضروفی انتهای استخوان‌ها به مرور از بین می‌رود و در نتیجه، استخوان‌ها روی یکدیگر ساییده شده و درد، التهاب و محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود.   

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:سایر علل آرتروز مچ پا شامل بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید، ناهنجاری‌های مادرزادی پا و مچ پا، هموفیلی و برخی عفونت‌های مفصلی است.

شناخت زودهنگام علائم، کلید درمان مؤثر

دکتر موسویان تشخیص به‌موقع را در کنترل این بیماری ضروری دانست و گفت:

  درد مزمن به‌ویژه هنگام فعالیت، سفتی مفصل و محدودیت حرکتی، تورم و گاهی احساس ناپایداری از علائم بارز آرتروز مچ پا هستند. سفتی صبحگاهی و صدای ساییدگی مفصل نیز از نشانه‌های مهم محسوب می‌شود.   

وی تأکید کرد : در مراحل پیشرفته‌تر، درد حتی در حالت استراحت و هنگام خواب نیز ممکن است وجود داشته باشد.

درمان‌های غیرجراحی، نخستین خط درمان

فوق‌تخصص جراحی پا و مچ پا و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت اصلاح سبک زندگی در کنترل آرتروز مچ پا، اظهار کرد:  کاهش وزن، استفاده صحیح از گرما و سرما، انجام فعالیت‌های کم‌برخورد مانند شنا یا دوچرخه‌سواری و پرهیز از حرکاتی که درد را تشدید می‌کنند، می‌تواند به‌طور قابل توجهی درد را کاهش دهد.   

وی اظهار کرد: استفاده از کفش‌های مناسب، کفی‌های سفارشی و بریس‌های طبی نیز نقش مؤثری در کاهش فشار مفصلی و افزایش ثبات پا دارند.

 

دکتر موسویان درباره درمان‌های پزشکی این بیماری گفت:  داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف مچ پا و تزریقات داخل مفصلی شامل کورتیکواستروئید، هیالورونیک اسید و PRP از جمله روش‌های رایج هستند. این درمان‌ها بسته به شرایط بیمار می‌توانند درد و التهاب را برای هفته‌ها یا ماه‌ها کاهش دهند.   

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:  در مواردی که درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند و درد به‌گونه‌ای باشد که انجام فعالیت‌های روزانه را مختل کند، روش‌های جراحی مانند آرتروّدِز (خشک کردن مفصل) یا تعویض مفصل مچ پا در نظر گرفته می‌شود.   

وی با بیان اینکه موفقیت درمان جراحی وابسته به پایبندی بیمار به دوره توانبخشی و بازتوانی پس از عمل است، ابراز کرد: هرچند آرتروز مچ پا یک بیماری پیشرونده و دردناک است، اما بیماران نباید تصور کنند محکوم به زندگی با درد هستند. از تشخیص زودهنگام تا درمان‌های خانگی، روش‌های توانبخشی و در نهایت جراحی‌های پیشرفته، مسیرهای مؤثری برای بازگشت بیمار به زندگی فعال و بدون درد وجود دارد.

39

توسعه آموزش، پژوهش و صنعت غذا؛ رسالت استادان جوان و دغدغه‌مند دانشگاه علوم پزشکی مشهد

دکتر محمد هاشمی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و متخصص   بهداشت و ایمنی مواد غذایی    ، از چهره‌های جوان، توانمند و اثرگذار در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و تعامل دانشگاه با صنعت غذا در کشور است. وی پس از طی دوره دکتری حرفه‌ای دامپزشکی و سپس تخصص بهداشت و ایمنی مواد غذایی، فعالیت علمی خود را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد و طی سال‌های اخیر نقش مهمی در راه‌اندازی و توسعه رشته‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی ایمنی غذا ایفا نموده است. در ادامه گفت‌وگوی وب‌دا با این استاد جوان را می‌خوانید:

وب‌دا: جناب آقای دکتر، لطفاً بفرمایید تحصیلات دانشگاهی خود را از چه زمانی و در کدام دانشگاه آغاز کردید؟

من دوران مدرسه را در مشهد سپری کردم و همیشه جزء دانش‌آموزان ممتاز بودم. پس از اتمام دبیرستان، با رتبه حدود ۱۰۰۰ وارد رشته دامپزشکی شدم و دکتری عمومی را در دانشگاه فردوسی مشهد گذراندم. بلافاصله در آزمون تخصص   بهداشت و ایمنی مواد غذایی پذیرفته شدم و با رتبه پنجم کشوری در دانشگاه ارومیه مشغول به تحصیل شدم. در آن سال تنها پنج نفر در کل کشور در این رشته پذیرفته می‌شدند. تمرکز دوره تخصص من بر بسته‌بندی مواد غذایی، غذاهای سلامت‌محور و همکاری علمی با شرکت‌های فعال این حوزه بود.

در سال ۱۳۹۲ فارغ‌التحصیل شدم و از سال ۱۳۹۳ به‌عنوان سرباز هیأت علمی وارد دانشگاه علوم پزشکی مشهد و گروه علوم تغذیه شدم.

وب‌دا: شما از بنیان‌گذاران رشته و آزمایشگاه‌های ایمنی غذا در دانشگاه هستید؛ لطفاً کمی درباره این مسیر توضیح دهید.

در سال ۱۳۹۴ و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، با همراهی همکاران، رشته کارشناسی ارشد بهداشت و ایمنی مواد غذایی را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه‌اندازی کردیم. استان خراسان رضوی به دلیل صنعت غذای قدرتمند و حضور زائران فراوان، به‌طور طبیعی نیازمند توجه ویژه به سلامت مواد غذایی است. بر همین اساس، ایجاد بخش ایمنی غذا و آزمایشگاه تخصصی آن یکی از اقدامات بنیادی بود.

خوشبختانه طی بیش از یک دهه، فارغ‌التحصیلان این رشته به بخشی مؤثر از بدنه معاونت‌های غذا و دارو، صنایع غذایی و مراکز تحقیقاتی کشور تبدیل شده‌اند و برخی نیز در دوره دکتری تخصصی همین رشته ادامه تحصیل داده و یا به‌عنوان هیأت علمی در دانشگاه‌های مختلف مشغول هستند.

وب‌دا: در بخشی از دوره کاری خود، تجربه همکاری با معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز را نیز داشتید. این دوره چه جایگاهی در مسیر حرفه‌ای شما داشت؟

در سال‌هایی که رسوب کالاهای اساسی وارداتی یکی از چالش‌های جدی کشور بود، بنده با معرفی بورد تخصصی و با مجوز دانشگاه مشهد به معاونت غذا و داروی اهواز مأمور شدم. طی نزدیک به سه سال، با اصلاح فرایندهای آزمایش و ارزیابی، زمان آزادسازی کالاها از چند ماه به کمتر از ده روز کاهش یافت. این تجربه یکی از مهم‌ترین دوره‌های کاری من و نمونه‌ای از نقش مستقیم علم ایمنی غذا در مدیریت ملی بود.

وب‌دا: از نگاه شما ارتباط میان سه حوزه آموزش، پژوهش و خدمت چه اهمیتی دارد؟

به اعتقاد من این سه حوزه قابل تفکیک نیستند. در حوزه ایمنی مواد غذایی، آموزش دقیق دانشجویان مستقیماً بر کیفیت نظارت، سلامت مواد غذایی و حتی کاهش بار بیماری‌های غذایی اثر می‌گذارد. پژوهش‌های کاربردی و فناورانه نیز بخش جدایی‌ناپذیر این حوزه است؛ از توسعه محصولات سلامت‌محور تا پایان‌نامه‌های فناورانه که می‌توانند به صنعت غذا ارزش افزوده ببخشند.

وجود صنعت غذایی قدرتمند در استان خراسان رضوی باعث شد با همکاری پارک علم و فناوری سلامت،  مرکز رشد سلامت و ایمنی مواد غذایی  را ایجاد کنیم تا ارتباط دانشگاه با صنعت تقویت شود و ظرفیت‌های اشتغال‌زایی در این حوزه توسعه یابد.

وب‌دا: به نظر شما یک استاد موفق در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی چه شاخص‌هایی دارد؟

وجود اساتید باتجربه و پیشکسوت در دانشگاه که آگاه و دلسوز دانشگاه هستند نقطه قوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که با حمایت و اعتمادی که به اساتید جوان‌تر دارند امیدوارم میزان اثر گذاری دانشگاه بر سلامت جامعه چند برابر بشود.

وب‌دا: در مسیر رشد علمی، چه کسانی نقش حمایتی مهمی برای شما داشتند؟

بنظر من خانواده ازجمله پدر و مادر و همسر و فرزندان از مهمترین عوامل تاثیر گذار در خدمت رسانی ما اساتید به دانشگاه و کشور هستند. وجود این عزیزان در زندگی بنده مهمترین رکن آرامش بخش و مهمترین انگیزه جهت انجام وظیفه برای کشور و مردم بوده است.

وب‌دا: در پایان، اگر بخواهید چشم‌انداز آینده ایمنی غذا در دانشگاه علوم پزشکی مشهد را ترسیم کنید، چه نکاتی را مهم می‌دانید؟

دانشگاه در این حوزه همچنان ظرفیت بالایی دارد. تربیت دانشجویان توانمند برای ورود به صنعت غذا، توسعه پژوهش‌های کاربردی، مشارکت در تولید محصولات سلامت‌محور و ورود

40

تأکید بر ضرورت هدایت آموزش و پژوهش به سمت نیازهای ملی در شرایط تحریم/  اولویت با تربیت دانشجویان کارشناسیِ آماده ورود به میدان خدمت

عضو هیأت علمی گروه علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ابراز کرد: به زعم بنده در شرایط فعلی کشور، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تربیت نیروهای کارشناسی توانمند و کارآمد برای خط مقدم نظام سلامت است؛ نیروهایی که بلافاصله پس از پایان تحصیل وارد محیط‌های درمانی، آزمایشگاهی و خدماتی می‌شوند و مسئولیت‌های سنگینی را بر عهده می‌گیرند.

دکتر علیرضا نشانی درخت‌بیدی، در گفتگو با وب دا با اشاره به تجربه چندین‌ساله‌ خود در آموزش دانشجویان کارشناسی اظهار کرد: دانشجوی کارشناسی باید مهارت‌محور آموزش ببیند؛ نه اینکه از همان ابتدا درگیر پژوهش‌های سنگین شود. رسالت ما، پرورش توان تفکر پژوهشی است؛ یعنی یاد بدهیم چگونه سؤال درست بپرسند، منابع معتبر پیدا کنند و راه‌حل علمی ارائه دهند. بخش زیادی از آینده نظام سلامت بر دوش همین نیروهای کارشناسی است که همواره تلاش شده  برای هر درس اصلی، یک منبع اختصاصی و کاربردی تألیف کند تا دانشجویان بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن با شرایط واقعی کار بالینی مواجه شوند.

وی اظهار کرد: متأسفانه بیشتر بودجه‌های پژوهشی کشور به مقاطع ارشد و دکتری اختصاص پیدا می‌کند، در حالی که بخش قابل توجهی از خروجی این پژوهش‌ها در نهایت کاربرد مستقیم برای کشور ندارد و حتی گاهی در اختیار شرکت‌های خارجی قرار می‌گیرد. در شرایط تحریم، کسی که بار اصلی خدمت را می‌کشد، دانشجوی کارشناسی علوم آزمایشگاهی، پرستاری یا رادیولوژی است. این عزیزان در خط مقدم سلامت مردم می‌ایستند. بنابراین اولویت دادن به آموزش صحیح و مهارت‌محور این گروه‌ها یک ضرورت ملی است.

وی با بیان اینکه کتاب هایی در مسیر آگاهی بخشی به دانشجویان انجام شده است گفت: از جمله این آثار می‌توان به کتاب‌های تکنیک‌های پیشرفته مولکولی، مقدمات آزمایشگاه، تولید پپتیدهای ضد میکروبی در مخمر و میکروب‌شناسی دهان و دندان اشاره کرد.

دکتر نشانی با بیان اینکه با اشاره به هم‌جواری خراسان رضوی با افغانستان و شیوع بالای سل در منطقه، تأکید کرد و گفت: گروه میکروب‌شناسی مشهد نیز سال‌هاست که در زمینه سل فعالیت تخصصی دارد و تمرکز بر تشخیص دقیق و افتراقی سل، یکی از مهمترین اولویت ها است تا از درمان‌های اشتباه و آسیب‌های دارویی جلوگیری شود.   

او همچنین درباره پژوهش‌های خود در حوزه پپتیدهای ضد میکروبی گفت: ژن‌های طبیعی سازنده این پپتیدها را از منابعی مثل ماهی، مگس و حتی انسان استخراج شده  و به ژنوم مخمر منتقل کردیم تا بتوانیم در مقیاس بالا این ترکیبات را در محیط آزمایشگاهی تولید کنیم. این پپتیدها یکی از امیدهای اصلی جهان برای دوران پساآنتی‌بیوتیکی هستند؛ دورانی که آنتی‌بیوتیک‌های فعلی دیگر پاسخگو نخواهند بود.

دکتر نشانی در ادامه خاطرنشان کرد :توسعه پپتیدهای ضد میکروبی به عنوان جایگزین‌های بالقوه آنتی‌بیوتیک و دوم، طراحی تست‌های مولکولی دقیق برای افتراق سل و باکتری‌های مشابه رویکرد اصلی اقدامات محسوب می شود.

وی بیان کرد: تمرکز بر تشخیص دقیق و افتراقی سل یک ضرورت بهداشتی و یک مسئولیت ملی است از همین رو امید می ورد  تلاش‌ها بتواند گره کوچکی از نیازهای کشور را در شرایط دشوار تحریم باز کند و آموزش دانشجویان را به سمتی هدایت کند که در آینده با مهارت و اعتمادبه‌نفس بیشتری به مردم خدمت کنند.

دکتر نشانی افزود: بیشتر دانشجویان پروژه‌های مروری انجام می‌دهند، اما حتی همین کارهای مروری نیز برخی دانشجویان را به سوی مقالات علمی معتبر هدایت کرده است؛ چنان‌که یکی از دانشجویان کارشناسی وی موفق به انتشار مقاله‌ای با ایمپکت ۱۱ شده است.

این عضو هیأت علمی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های پژوهشی اشاره کرد و گفت: تاکنون پنج ثبت اختراع حاصل تلاش‌های او و همکارانش بوده است؛ سه مورد مربوط به تولید پپتیدهای ضد میکروبی و دو مورد مربوط به تست‌های افتراقی مایکوباکتریوم‌ها که می‌تواند تشخیص سل و غیرسل را در همان روز نخست نمونه‌گیری ممکن سازد. وی توضیح داد که تشخیص اشتباه بین مایکوباکتریوم‌های مشابه می‌تواند منجر به مصرف داروی نادرست و عوارض جدی برای بیمار شود، و خوشبختانه این اختراعات توانسته‌اند این خطا را به حداقل برسانند.

41

کار درمانی رویکردی چند بعدی برای توانمندسازی افراد

مدیر گروه کار درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: کاردرمانی یکی از حرفه‌هایی است که در سطح جهانی نقش قابل‌توجهی در تحقق جامعه فراگیر ایفا می‌کند. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که کاردرمانی تنها یک مداخله درمانی نیست، بلکه رویکردی چندبُعدی است که بر توانمندسازی فرد، اصلاح محیط و حمایت از عدالت اجتماعی تمرکز دارد.

 دکتر ثریا قره باغی ، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه  در روز جهانی افراد دارای معلولیت در سوم دسامبر، فرصتی است برای بازاندیشی در نگاه‌مان به انسان، مشارکت اجتماعی و ضرورت ایجاد جامعه‌ای برابر و دسترس‌پذیر برای همه شعار امسالپرورش جوامع فراگیر برای پیشبرد پیشرفت اجتماعیتأکیدی است بر این حقیقت که پیشرفت واقعی تنها زمانی رقم می‌خورد که همه افراد جامعه، با هر توانایی و هر شرایطی، امکان حضور، تصمیم‌گیری و نقش‌آفرینی داشته باشند، گفت:

در سال‌های اخیر، توجه روزافزونی به زبان مورد استفاده برای توصیف افراد دارای شرایط خاص شکل گرفته است. بسیاری از متخصصان ترجیح می‌دهند به جای واژه‌هایی مانند «معلول» که ممکن است بار محدودکننده یا قضاوت‌گرانه داشته باشد، از تعابیری همچون افراد دارای معلولیت، افراد دارای ناتوانی، افراد دارای شرایط خاص یا افراد دارای نیازهای ویژه استفاده کنند.

وی ادامه داد:  این تغییر زبانی در واقع بازتاب‌دهنده تغییری عمیق‌تر در نگاه انسان‌محور و توان‌محور است: ناتوانی نه ویژگی فرد، بلکه نتیجه تعامل فرد و محیط است. هر چه محیط سازگارتر باشد، مشارکت افزایش می‌یابد و محدودیت‌ها کمرنگ‌تر می‌شوند.

دکتر قره باغی با بیان اینکه علاوه بر این زمانی که افراد واژه معلولیت را می شنوند، فقط چند تصویر محدود در ذهنشان شکل میگیرد، اما واقعیت این است که افراد دارای معلولیت یک گروه بسیار متنوع و گسترده هستند و این افراد ممکن است دارای محدودیتهای جسمانی (از نوع حرکتی، عضلانی و اسکلتی) باشند، محدودیتهای حسی داشته باشند (کم شنوایی یا ناشنوایی، کم بینایی یا نابینایی)، دارای شرایط شناختی و یادگیری خاصی باشند، دارای محدودیتهای روانی و اجتماعی باشند، شرایط نورولوژیک داشته باشند (مانند ام اس، سکته مغزی، پارکینسون و ...) یا در اثر بیماریها، اسیب ها و یا عوامل محیطی دچار محدودیت در نقشهای روزمره زندگی شده باشند، ابراز کرد:نکته مهم این است که افراد دارای ناتوانی لزوما ظاهر مشخصی ندارند، بساری از این ناتوانی ها نامرئی هستند و از بیرون قابل مشاهده نیستند. این نگاه کمک میکند که بدانیم ناتوانی یک برچسب نیست، بلکه یک تجربه انسانی است که شکل های متفاوتی دارند و میتواند هر فردی را در هر مرحله از زندگی را در برگیرد.

وی بیان کرد: در این مسیر، مطالعات جدید بیان می‌کنند که برنامه‌های مبتنی بر اصول کاردرمانی به‌ویژه در حوزه زندگی روزمره، عملکرد شغلی و مشارکت اجتماعی می‌توانند نگرش‌ها را تغییر دهند، استقلال فردی را افزایش دهند و کیفیت مشارکت را بهبود بخشند. این یافته‌ها نشان می‌دهد کاردرمانگر در کنار درمان فردی، نقش مهمی در تسهیل حضور برابر افراد در جامعه دارد.

مدیر گروه کار درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: پیشرفت‌های فناورانه در سال‌های اخیر نیز چشم‌انداز تازه‌ای برای کاردرمانی ایجاد کرده است. استفاده از ربات‌های کمکی هوشمند، سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و واقعیت مجازی (VR) توانسته است به شکل مؤثری استقلال عملکردی افراد دارای ناتوانی را افزایش دهد. این فناوری‌ها با فراهم آوردن امکان تمرین مهارت‌ها در محیط‌های امن و کنترل‌شده، و ارائه کمک متناسب با نیاز فرد، به بهبود عملکرد و افزایش مشارکت کمک می‌کنند. کاردرمانگران در این حوزه نقش برجسته‌ای در تلفیق فناوری با نیازهای واقعی زندگی روزمره و طراحی مداخلات مؤثر دارند.

وی اظهار کرد: از سوی دیگر، مطالعات جهانی در حوزه توانبخشی شناختی نشان می‌دهد کاردرمانی می‌تواند به‌طور قابل توجهی در بهبود مهارت‌هایی مانند توجه، حافظه، برنامه‌ریزی و حل مسئله نقش داشته باشد، به‌ویژه در افرادی که دچار آسیب‌های نورولوژیک شده‌اند. تمرکز کاردرمانی بر فعالیت‌های معنادار و واقعی زندگی، باعث می‌شود این مداخلات اثربخش‌تر و پایدارتر باشند. این بعد از کاردرمانی به خوبی نشان می‌دهد که توان‌بخشی تنها مختص جسم نیست، بلکه ذهن و شناخت نیز بخش مهمی از استقلال انسان را تشکیل می‌دهد.

دکتر قره باغی با بیان اینکه علاوه بر این، پژوهش‌های اخیر تأکید می‌کنند که کاردرمانی نقشی کلیدی در حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر مانند پناه‌جویان، آوارگان و افرادی که به دلیل شرایط اجتماعی و اقتصادی از دسترسی به خدمات سلامت محروم‌اند، ایفا می‌کند، گفت: این مداخلات می‌توانند مشارکت اجتماعی، سلامت روان و کیفیت زندگی این افراد را بهبود بخشند و مسیر بازگشت آن‌ها به زندگی روزمره را هموار

کنند. این بعد عدالت‌محور، نشان‌دهنده هویت انسانی و مسئولانه کاردرمانی در سطح جهانی است.

42

بیماران مبتلا به انسداد مزمن ریوی هر 5 سال یکبار واکسن پنوموک را دریافت کنند

فوق تخصص ریه و مراقبت‌های ویژه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: واکسیناسیون سالانه برای پیشگیری از آنفلوانزا و واکسیناسیون علیه پنوموکوک که عامل اصلی بروز ذات‌الریه است، برای بیماران مبتلا به بیماری انسدادی ریوی ضروری بوده و واکسن پنوموکوک باید هر پنج سال یک‌بار تزریق شود.

دکتر شهاب‌الدین سروری در گفت‌وگو با وب‌دا با اشاره به اینکه بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین بیماری‌های تنفسی است که در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند عملکرد روزانه بیماران را به‌طور قابل توجهی مختل کند، گفت:

مصرف دخانیات به‌ویژه سیگار، اصلی‌ترین عامل بروز بیماری انسدادی مزمن ریوی است و برآورد می‌شود حدود ۳۰ درصد از افراد سیگاری به این بیماری مبتلا شوند.

وی افزود: سن ابتلا معمولاً در دهه پنجم و ششم زندگی مشاهده می‌شود، اما در سال‌های اخیر به‌دلیل افزایش آلودگی هوا، سن ابتلا کاهش یافته است.

دکتر سروری، از جمله علل دیگر بروز این بیماری می‌توان به مشاغل پرخطر مانند کار در معادن زغال‌سنگ و سایر معادن، برخی زمینه‌های ژنتیکی و ابتلا به بیماری‌های عفونی ریوی مانند سل اشاره کرد.

 وی تأکید کرد: در صورت ابتلا به سل یا عفونت ریوی، احتمال بروز بیماری انسدادی مزمن ریوی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه تشخیص و درمان به‌موقع می‌تواند ناتوانی بیماران را به حداقل برساند، افزود: شیوع این بیماری حدود ۳ تا ۴ درصد جمعیت است و در شهرهای پرجمعیت با آلودگی بالا، از جمله تهران، میزان ابتلا بیشتر دیده می‌شود.

وی درباره علائم بیماری گفت: سرفه، تنگی نفس و خس‌خس سینه از علائم اصلی بیماری هستند که در فصل‌های سرد سال یا هنگام ابتلا به عفونت‌های تنفسی شدت می‌یابند.

دکتر سروری ادامه داد: تشخیص بیماری از طریق تست‌های تنفسی مانند اسپیرومتری توسط متخصصان ریه انجام می‌شود و درمان معمولاً با اسپری‌های استنشاقی آغاز می‌شود؛ همچنین ترک سیگار، بخش اساسی درمان این بیماران است و از روش‌های دارویی و روان‌درمانی برای کمک به ترک دخانیات استفاده می‌شود.

وی گفت: به افراد سیگاری بالای ۵۰ سال توصیه می‌شود غربالگری سالانه با سی‌تی‌اسکن با اشعه کم انجام دهند تا امکان تشخیص زودهنگام سرطان ریه فراهم شود

43

22 واحد بهداشتی از ابتدای سال افتتاح شده است

مدیر توسعه و ارتقا شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: واحدهای بهداشتی افتتاح شده در سال ۱۴۰۳ و ۸ ماهه سال ۱۴۰۴ تعداد ۲۲ واحد بوده است.

دکتر حسن عبدالله زاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه 22 واحد بهداشتی  در سال گذشته و 8 ماه ابتدایی سال افتتاح شده که از این تعداد ۱۸ خانه بهداشت و ۱ پایگاه شهری و ۲ مرکز روستایی و ۱ مورد نیز احداث زنجیره سرد است، گفت:

در حال حاضر تعداد ۵۱ پروژه واحدهای بهداشتی در مشهد و شهرستانها در حال اجرا می باشد که ۱۸ پروژه مربوط به مراکز بهداشت مشهد است.

وی عنوان کرد: اعتبار مورد نیاز جهت تکمیل پروژه ها ۴۳۰ میلیارد تومان و مبلغ هزینه شده تا کنون  ۳۶۰ میلیارد تومان بوده است.

دکتر عبدالله زاده گفت: 8 مورد از پروژه ها بالای ۷۰ درصد پیشرفت دارند.

44

95درصد نوزاد از مراقبت های بهداشتی بهره بردند

مدیر جوانی جمعیت، سلامت ، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: 95درصد نوزادان وکودکان زیر یکسال و 60درصد کودکان زیر 5 سال تحت مراقبت بهداشتی  قرار گرفته اند.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه 100188 کودک زیر 5 سال  در مناطق روستایی و 301384 کودک زیر 5 سال در مناطق شهری زندگی می کنند، عنوان کرد: در برنامه مراقبت کودک سالم، تمام کودکان کمتر از پنج سال که به واحد بهداشتی آورده می شوند از نظر وضعیت عمومی ، تغذیه ، وزن ، قد ، دور سر،دهان و دندان، بینایی ، شنوایی ،تکامل ، واکسیناسیون و مکمل های دارویی،آزمایشات ارزیابی می شوند.

وی ادامه داد: در 16 نوبت مراقبت های بهداشتی از کودکان انجام می شود.

دکتر احمدیان با بیان اینکه از 16 دوره مراقبت بهداشتی در 5 دوره مباحث رشد و تکاملی مورد بررسی قرار می گیرد، گفت: برنامه نوزاد سالم در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هدف ارتقای سلامت نوزادان و پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای کیفیت زندگی این گروه سنی طراحی شده است. دوران نوزادی سه مراقبت در روزهای 5-3، 15-14 و  45-30 تولد انجام می شود

وی اظهار کرد: این برنامه شامل خدماتی همچون واکسیناسیون نوزادان ، نظارت بر رشد و تکامل جسمی و روانی، مشاوره‌های تغذیه‌ای، ویزیت پزشک، ارزیابی وضعیت سلامت مادران باردار و شیرده است. همچنین، در این راستا، آموزش‌های لازم به خانواده‌ها برای مراقبت از سلامت نوزادان ، به‌ویژه در زمینه پیشگیری از بیماری‌ها و حوادث ارائه می‌شود. غربالگری شنوایی و کم کاری مادرزادی تیروئید نیز یکی از مهمترین خدمات حوزه بهداشت برای نوزادان می باشد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اطلاعات تماس سامانه خبری وب دا

Image
آدرس: مشهد، خیابان دانشگاه، ساختمان قرشی
کد پستی :۹۱۷۷۸۹۹۱۹۱
نمابر: ۳۸۴۳۶۸۲۷ ۰۵۱
رایانامه :webda@mums.ac.ir
سامانه پیام کوتاه: ۳۰۰۰۲۱۹۱
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image