متن اخبار اردیبهشت ماه . خانم ابراهیمی
آمادگی کامل و انجام ۳۹۰۰ عمل جراحی در شرایط ویژه جنگی / لغو جراحیهای الکتیو برای اولویتبخشی به مجروحان
ریاست مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد، به تشریح عملکرد این مرکز در ایام اخیر و شرایط ویژه جنگی پرداخت، گفت: ارائه خدمات گسترده به مراجعین و آمادگی صددرصدی این بیمارستان برای مواجهه با شرایط بحرانی از جمله اقدامات در ایام جنگ بود.
دکتر حسین ابراهیمیپور، در گفتوگو با وب دا با اشاره به حجم بالای مراجعات اظهار داشت: در این بازه زمانی حساس، کادر درمان ما موفق به ویزیت سرپایی ۱۲ هزار و ۲۱ بیمار شدهاند. از این میان، ۲ هزار و ۲۳۶ بیمار جهت دریافت خدمات تخصصیتر به اتاقهای عمل منتقل شدهاند که با تلاش شبانهروزی جراحان و تیم هوشبری، مجموعاً ۳ هزار و ۹۰۰ مورد عمل جراحی در این مرکز با موفقیت به انجام رسیده است.
اقدامات پیشگیرانه و ظرفیتسازی برای شرایط اضطراری
دکتر ابراهیمیپور در ادامه به تشریح ۱۶ اقدام کلیدی جهت ارتقای سطح آمادگی مرکز پرداخت و افزود: جهت پاسخگویی سریع به مجروحان احتمالی و بیماران بدحال، ظرفیت تختهای تریاژ و تالارها افزایش یافته و ستهای جراحی، بخیه و اقلام دارویی به میزان کافی دپو شده است. همچنین با استقرار پزشکان مقیم طب اورژانس، رادیولوژی و حضور آنکالهای دوم در رشتههای حیاتی نظیر جراحی اعصاب، فک و صورت و ENT، توان عملیاتی مرکز را به حداکثر رساندهایم.
وی با تاکید بر مدیریت تختهای بیمارستانی تصریح کرد: طبق پروتکلهای بحران، تمامی اعمال جراحی الکتیو (غیر اورژانسی) و ویزیتهای عادی تا اطلاع ثانوی لغو شده است تا تمامی توان تخصصی و تجهیزاتی مرکز، از جمله بخش سیتیاسکن جدید، در خدمت فوریتهای پزشکی و مدیریت مصدومان باشد.
توسعه نیروی انسانی و هماهنگی بینبخشی
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمینژاد در پایان خاطرنشان کرد: علاوه بر فراخوان تیمهای بحران پرستاری و افزایش نیروهای پذیرش و ترخیص، هماهنگیهای لازم با بیمارستان امام حسین (ع) جهت پذیرش نیروهای انتظار و همچنین تعامل با واحدهای انتظامی و حراست صورت گرفته است تا امنیت و سرعت ارائه خدمات در اوج ازدحام مراجعین حفظ شود.
بیمارستان شهید هاشمینژاد به عنوان یکی از قطبهای درمانی منطقه، با تمام توان در خط مقدم خدمترسانی سلامت باقی مانده و آماده جانفشانی در مسیر درمان بیماران و آسیبدیدگان در شرایط کنونی است.
شناسایی ۷۰۰ مورد تمایل به سقط جنین در خراسان رضوی/ فعالیت ۲۱ مرکز «نفس» برای صیانت از حیات جنین
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای برنامههای گسترده آموزشی، مشاورهای و قضایی در راستای پیشگیری از سقط جنین خبر داد.
دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا با اشاره به شناسایی ۷۰۰ مادر متمایل به سقط در سال جاری، بر نقش حیاتی مراکز نفس و مداخلات بهنگام حوزه بهداشت در انصراف مادران از سقط عمدی تاکید کرد و اظهار داشت: سقط جنین به عنوان یک رویداد ناگوار در اوایل بارداری، به دو صورت خودبهخودی و عمدی رخ میدهد. سقط خودبهخودی که اغلب قبل از هفته ۱۲ بارداری اتفاق میافتد، امروزه از طریق برنامه جامع مهار، پایش، پیشگیری و کاهش سقط خودبهخود جنین در نظام سلامت ادغام شده است.
وی افزود: در این راستا، آموزشهای عمومی برای اصلاح سبک زندگی و تبیین آسیبهای ناشی از تغذیه نادرست و مصرف خودسرانه داروها بر سلامت جنین، توسط مراقبان سلامت و بهورزان به صورت مستمر به خانوادهها ارائه میشود.
مقابله با سقط عمدی و برخورد با متخلفان
مدیر جوانی جمعیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به خطرات سقطهای عمدی که در مراکز غیرمجاز یا با داروهای نامعتبر عطاریها انجام میشود، تصریح کرد: عوارض این اقدام غیرقانونی برای مادران بسیار سنگین و جبرانناپذیر است. به همین منظور، از ابتدای سال ۱۴۰۳ کارگروه پیشگیری و مقابله با سقط عمدی جنین در دانشگاه تشکیل شده و جلسات آن ماهانه برگزار میگردد.
دکتر احمدیان یکی از دستاوردهای مهم این کارگروه را همکاری نزدیک با دستگاه قضا دانست و گفت: با پیگیریهای صورت گرفته، شعب ویژهای برای رسیدگی به جرائم پزشکی با تمرکز بر سقط عمدی جنین تعیین شده است. در همین راستا، از بازپرس ویژه پروندههای سقط عمدی که با صدور آرای قاطع با متخلفان برخورد نموده، تقدیر به عمل آمده است.
مشاوره و انصراف ۴۰۰ مادر از سقط جنین
وی در خصوص فرآیند شناسایی و مشاوره مادران متمایل به سقط گفت: همکاران ما در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاهها و خانههای بهداشت، مادرانی را که به هر دلیل تمایل به سقط دارند شناسایی کرده و مشاوره اولیه را جهت انصراف آنها انجام میدهند. در صورت نیاز به مشاورههای تخصصیتر، این افراد به مراکز «نفس» (نجات فرزندان سقط) معرفی میشوند.
دکتر احمدیان آمار موفقیتی در این زمینه ارائه کرد و افزود: در سال جاری حدود ۷۰۰ مورد تمایل به سقط شناسایی شده که از این تعداد، ۴۰۰ نفر جهت دریافت خدمات مشاورهای و حمایتی به مراکز نفس معرفی شدهاند. در حال حاضر ۲۱ مرکز نفس در سطح استان خراسان رضوی فعال هستند که ۱۲ مرکز آن تحت پوشش مستقیم دانشگاه علوم پزشکی مشهد قرار دارد.
ارتقای آگاهی عمومی و آموزش کارکنان
مدیر جوانی جمعیت دانشگاه در پایان به فعالیتهای آموزشی اشاره کرد و اظهار داشت: تهیه پمفلتهای تخصصی با موضوع نه به سقط عمدی و آشنایی با قوانین صیانت از جنین، برگزاری دورههای آموزشی حفظ حیات جنین برای کارکنان حوزه بهداشت و نصب پوسترهای اطلاعرسانی در تمامی مراکز درمانی، از دیگر اقداماتی است که با هدف ارتقای آگاهی جامعه و پیشگیری از این پدیده در حال انجام است.
راهاندازی ۱۰ مرکز سراج در دانشگاه علوم پزشکی مشهد
مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای گسترده برنامههای حوزه سلامت و توسعه خدمات سلامت روان در این دانشگاه خبر داد.
دکتر اخروی در گفتوگو با وب دااظهار کرد: در قالب برنامههای حوزه سلامت، ۱۶۰ برنامه سلامت و ۲۸ برنامه درمانی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد اجرا شده و در همین راستا ۱۰ مرکز سراج نیز راهاندازی شده است.
وی با اشاره به مأموریت مراکز سراج افزود: این مراکز با هدف ارائه خدمات در حوزه سلامت روان ایجاد شدهاند و خدماتی همچون روانپزشکی تخصصی، رواندرمانی و رسیدگی به مسائل اجتماعی و خانوادگی مراجعان را ارائه میکنند.
مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: یکی از ویژگیهای مهم این مراکز، ارائه خدمات رایگان و در دسترس برای اقشار کمبرخوردار جامعه است تا افراد نیازمند بتوانند از خدمات تخصصی سلامت روان بهرهمند شوند.
دکتر اخروی همچنین خاطرنشان کرد: در مراکز سراج تلاش شده است مدلی یکپارچه از خدمات سلامت روان ارائه شود تا علاوه بر درمانهای پزشکی و روانشناختی، به مسائل اجتماعی و خانوادگی افراد نیز توجه شود.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با توسعه این مراکز، دسترسی مردم به خدمات سلامت روان افزایش یافته و گامی مؤثر در ارتقای سلامت روان جامعه برداشته شود.
نقش نظارت داروسازان بالینی در کاهش مصرف و هزینه IVIG در بیمارستان دکتر شیخ مشهد
:
دکتر اراسته، عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی مشهد، با تأکید بر اهمیت مصرف منطقی داروها در مراکز درمانی، بهویژه در شرایط بحرانی و کمبود دارویی، گفت: مصرف منطقی دارو به معنای کاهش مصرف نیست، بلکه به معنای تجویز صحیح دارو در اندیکاسیون درست، با دوز مناسب و در زمان صحیح است؛ رویکردی که میتواند به کاهش هزینهها، کاهش عوارض دارویی و بهبود پیامدهای بالینی بیماران منجر شود.
وی با اشاره به اجرای یک طرح پژوهشی در بیمارستان دکتر شیخ مشهد اظهار داشت: داروی ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) یکی از داروهای پرهزینه در بیمارستانهاست که هر ویال آن در حال حاضر هزینهای نزدیک به ۱۰ میلیون تومان دارد. بر همین اساس، تصمیم گرفتیم تأثیر نظارت متخصصان داروسازی بالینی را بر میزان مصرف این دارو مورد ارزیابی قرار دهیم. در این طرح، دو بازه زمانی ششماهه، شامل دوره قبل و بعد از اجرای فرآیند نظارت، با یکدیگر مقایسه شد.
دکتر اراسته افزود: نتایج این مطالعه نشان داد که میزان مصرف منطقی IVIG از ۴۹٫۲ درصد قبل از نظارت به ۶۶٫۹ درصد پس از نظارت متخصصان داروسازی بالینی افزایش یافته است. همچنین میزان تجویز این دارو بعد از اجرای نظارت بهطور معناداری کاهش پیدا کرد که این کاهش، در مقایسه با دوره ششماهه قبل، منجر به صرفهجویی مالی حدود ۲۱ هزار دلار برای بیمارستان شد.
به گفته این عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی مشهد، بخش قابل توجهی از کاهش مصرف IVIG به دلیل تنظیم دقیق دوز دارو بوده است. وی توضیح داد: این دارو میتواند هم در دوزهای بالا و هم در دوزهای استاندارد تجویز شود، اما انتخاب دوز مناسب نیازمند ارزیابی دقیق شرایط بالینی بیماران و هماهنگی نزدیک با پزشکان معالج است. به عنوان مثال، دو بیمار مبتلا به ترومبوسیتوپنی با تعداد پلاکت مشابه ممکن است بر اساس وضعیت بالینی، نیاز به دوزهای متفاوتی از IVIG داشته باشند.
دکتر اراسته خاطرنشان کرد: علاوه بر کاهش هزینههای درمان، تجویز دوزهای استاندارد این دارو میتواند خطر بروز عوارضی مانند ترومبوآمبولی و نفروتوکسیسیتی را نیز کاهش دهد. این موضوع اهمیت نظارت تخصصی بر مصرف داروهای حساس و پرهزینه را بیش از پیش آشکار میکند.
وی با بیان اینکه نتایج این طرح بیانگر نقش مؤثر داروسازان بالینی در ارتقای مصرف منطقی داروهاست، گفت: نظارت همکاران متخصص داروسازی بالینی در سراسر بیمارستانها، بهویژه در شرایط فعلی کشور، میتواند نقش مهمی در مدیریت بهینه منابع دارویی و ارتقای کیفیت درمان ایفا کند. دکتر اراسته در ادامه به تجربهای از یکی از بیمارستانهای تهران اشاره کرد و افزود: در یک مورد، به دلیل نبود نظارت بر مصرف منطقی دارو، IVIG به مدت یک ماه برای بیماری تجویز شده بود، در حالی که اندیکاسیون مشخصی برای ادامه درمان وجود نداشت.
وی در پایان با اشاره به جایگاه علمی این طرح گفت: این پژوهش با کد ۴۰۲۱۳۷۹ و با عنوان «بررسی سرانه مصرف داروی IVIG قبل و بعد از اجرای فرآیند نظارت توسط متخصصین داروسازی بالینی در بخشهای درمانی بیمارستان دکتر شیخ مشهد» به عنوان یکی از طرحهای اثرگذار دانشگاه شناخته شده و مقاله مستخرج از آن در مراحل نهایی پذیرش در مجله European Journal of Hospital Pharmacy قرار دارد.
دکتر اراسته در پایان ضمن قدردانی از همکاران این طرح، از حمایتهای ریاست محترم بیمارستان دکتر شیخ، جناب آقای دکتر علی قاسمی، آقای دکتر وحید قوامی در زمینه آنالیز آماری، سرکار خانم دکتر نیلوفر صابرمقدم بهعنوان همکار اصلی طرح و همچنین دانشجوی این پروژه، آقای دکتر سعید نظریان، بهطور ویژه تشکر کرد.
ارائه بیش از ۱۱ هزار خدمت سلامت به سالمندان در ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم
مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد از استمرار خدمات سلامت به سالمندان در طول ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم خبر داد و گفت: بیش از 11 هزار خدمت سلامت به سالمندان ارایه شده است .
دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا اظهار کرد: پیگیری انجام مراقبتهای گروه سنی میانسالان و سالمندان در تمامی مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای سلامت و خانههای بهداشت شهرستانهای تابعه بهصورت مستمر انجام شده تا خدمات ضروری این گروه سنی در شرایط بحران نیز تداوم داشته باشد.
وی افزود: در همین راستا آمار خدمات مرتبط با سالمندان در شرایط بحران بهصورت روزانه و هفتگی استخراج و برای اعلام به وزارت بهداشت ارسال شده است تا روند ارائه خدمات و وضعیت سلامت این گروه سنی بهطور دقیق پایش شود.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از مکاتبه با شهرستانها و ارسال محتوای آموزشی سلامت سالمندان در شرایط بحران خبر داد و گفت: علاوه بر این، محتوای آموزشی مرتبط با سلامت سالمندان در بحران از طریق کانالهای مجازی اطلاعرسانی شده و در پایگاه اطلاعرسانی مربوطه نیز بارگذاری شده است که این مطالب از طریق نشانی زیر در دسترس قرار دارد:
hcamp.mums.ac.ir/index.php?option=com_sppagebuilder&view=page&id=108#title10
دکتر احمدیان در ادامه با اشاره به آمار خدمات ثبتشده افزود: بر اساس گزارشهای ثبتشده در ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم، خدمات متعددی در حوزه مراقبتهای سالمندان ارائه شده است که بر این اساس در حوزه خدمت مراقبت زمین خوردن و عدم تعادل توسط غیرپزشک
۵۶۵۶ سالمند تحت مراقبت قرار گرفتهاند و در مجموع ۵۶۷۲ خدمت در این زمینه ارائه شده است و خدمت غربالگری افسردگی توسط غیرپزشک
۵۹۹۳ سالمند مورد ارزیابی قرار گرفتهاند و ۶۰۴۴ خدمت در حوزه غربالگری افسردگی برای آنان انجام شده است.
وی در پایان تأکید کرد: استمرار ارائه خدمات مراقبتی، پایش وضعیت سلامت و آموزشهای مرتبط با سالمندان در شرایط بحران، نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی این گروه سنی دارد و تلاش مجموعه بهداشت در شهرستانهای تابعه بر آن بوده است که حتی در شرایط خاص نیز این خدمات بدون وقفه ارائه شود.
ارائه بیش از ۱۰۵ هزار خدمت سلامت به نوجوانان و جوانان در ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم
مدیر جوانی جمعیت ، سلامت ، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: مراقبتهای سلامت نوجوانان و جوانان در شرایط جنگ رمضان بدون وقفه ادامه یافت و بیش از 105 هزار خدمت سلامت ارایه شد.
دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه مراقبتها و خدمات سلامت برای گروههای سنی نوجوان و جوان در شهرستانهای تابعه، طی ۴۰ روز جنگ تحمیلی سوم بدون وقفه ادامه یافته و با مشارکت فعال مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاهها و خانههای بهداشت ارائه شده است، گفت: پیگیری مراقبتهای گروه سنی نوجوان و جوان در همه مراکز و پایگاههای سلامت بهطور مداوم انجام شده است.
وی ادامه داد: با همکاری مدیریت سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد، خدمات مشاورهای و روانشناختی متناسب با شرایط جنگ رمضان برای نوجوانان و جوانان ارائه شده است و مجموعه گستردهای از خدمات بهداشتی در حوزههای مختلف تغذیه، واکسیناسیون، سلامت روان، دهان و دندان، بینایی، توده بدنی، فشار خون و پیشگیری از مصرف دخانیات، مواد و الکل را شامل شده است.
دکتر احمدیان با اشاره به اینکه در گروه سنی نوجوانان غربالگری تغذیه و پایش رشد نوجوان برای
۹٬۹۶۷ نفر در قالب ۱۰٬۰۱۵ خدمت انجام شده است، عنوان کرد: مراقبت از نظر وضعیت واکسیناسیون ۱۲٬۱۵۳ نفر در قالب ۱۲٬۱۶۸ خدمت، ارزیابی سلامت روان نوجوان برای ۱۴٬۶۳۱ نفر و
۱۴٬۶۴۳ خدمت انجام شد علاوه براین خدمات مراقبتی سلامت دهان و دندان نوجوانان ۵ تا ۱۴ سال برای ۹٬۴۹۷ نفر در قالب ۹٬۵۰۸ خدمت و مراقبت از نظر بینایی برای ۱۴٬۴۷۵ نفر و ۱۴٬۴۸۱ خدمت ارایه شده است.
وی با بیان اینکه در گروه سنی جوانان ارزیابی توده بدنی برای ۷٬۵۹۴ نفر در قالب ۷٬۶۱۲ خدمت ،مراقبت از نظر وضعیت واکسیناسیون برای ۴٬۲۱۷ نفر در قالب ۴٬۲۲۰ خدمت، ارزیابی سلامت روان جوان برای ۱۳٬۰۳۹ نفر در قالب ۱۳٬۰۵۶ خدمت، ارزیابی خطر ابتلا به فشار خون بالا برای ۱۲٬۲۴۹ نفر در قالب ۱۲٬۲۵۷ خدمت ارایه شده است، گفت: غربالگری اولیه درگیری با مصرف دخانیات، مواد و الکل نیز برای ۱۲٬۹۹۶ نفر در قالب ۱۳٬۰۰۰ خدمت انجام شده است.
دکتر احمدیان تأکید کرد:این آمار نشان میدهد که علیرغم شرایط دشوار جنگ رمضان، دهها هزار نوجوان و جوان تحت مراقبت و پایش فعال قرار گرفتهاند و تلاش مجموعه بهداشت شهرستانها و دانشگاه علوم پزشکی مشهد، حفظ سلامت نسل آینده حتی در سختترین شرایط است.
ایران در شمار کشورهای برتر تنوع گیاهان دارویی؛ ضرورت مصرف آگاهانه و استاندارد داروهای گیاهی
داروساز و متخصص فارماکوگنوزی و گیاهان دارویی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ظرفیتهای گسترده ایران در حوزه گیاهان دارویی گفت: ایران با برخورداری از بیش از هشت هزار گونه گیاهی، یکی از کشورهای برتر منطقه در این حوزه به شمار میرود و در میان کشورهای اروپایی تنها ترکیه از نظر تعداد و تنوع گونههای گیاهی تا حدی توان رقابت با ایران را دارد.
دکتر جواد اصیلی، در گفتگو با وب دا گفت: بسیاری از داروهای رایج امروزی ریشه گیاهی دارند و علم فارماکوگنوزی به بررسی منابع طبیعی داروها میپردازد. به عنوان مثال دارویی مانند هیوسین منشأ گیاهی دارد و این موضوع نشاندهنده اهمیت گیاهان دارویی در صنعت داروسازی است.
امکان استفاده از داروهای گیاهی در کنار داروهای صنعتی
متخصص فارماکوگنوزی با بیان اینکه امروزه دسترسی به داروهای گیاهی مناسب فراهم شده است، اظهار کرد: در صورت تشخیص و صلاحدید پزشک میتوان از برخی داروهای گیاهی در کنار داروهای صنعتی استفاده کرد، اما این موضوع باید تحت نظر متخصص انجام شود زیرا می تواند منجر به تداخلات دارویی خطرناک شود.
لزوم مراجعه به پزشک پیش از مصرف داروهای گیاهی
دکتر اصیلی صنعت عطاری را از صنایع قدیمی و ریشهدار کشور دانست و گفت: با وجود سابقه طولانی عطاریها، امروزه با پیشرفت روشهای تشخیصی و وجود درمانگاههای متعدد در سطح شهر، لازم است افراد پیش از مصرف داروهای گیاهی ابتدا به پزشک مراجعه کنند تا تشخیص دقیق انجام شود.
وی با اشاره به نقش طب سنتی در توجه به طبایع و وضعیت جسمی و روحی افراد، افزود: تشخیص و تجویز دارو باید توسط پزشک متخصص انجام شود و عطاران نیز باید آموزشهای لازم را در این حوزه دریافت کنند.
آموزش عطاران برای فعالیت ایمنتر
این داروساز با تأکید بر ضرورت آموزش فعالان حوزه عطاری گفت: باید دورههای آموزشی برای عطاران با همکاری دانشکده داروسازی و جهاد کشاورزی برگزار شود تا آنان با اصول علمی گیاهان دارویی و فرآوردههای سلامتمحور آشنا شوند. با این حال، آموزش ندیدن برخی عطاریها باعث شده گاهی اقداماتی خارج از حوزه توانمندی خود انجام دهند.
تداخل خطرناک برخی گیاهان و مواد غذایی با داروها
وی در ادامه درباره تداخل داروهای گیاهی و شیمیایی هشدار داد و گفت: برخی مواد غذایی و گیاهان دارویی میتوانند اثر داروها را کم یا زیاد کرده و حتی باعث بروز عوارض سمی شوند.
دکتر اصیلی گفت: میوه گریپفروت با برخی داروهای قلبی و رقیقکننده خون تداخل دارد. همچنین سیر میتواند با داروهای قلبی، فشار خون و داروهای رقیقکننده خون تداخل ایجاد کند. مصرف طولانیمدت زنجبیل، دارچین و بابونه در کنار داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی نیز ممکن است عوارض گوارشی و خونریزی ایجاد کند. چای سبز نیز میتواند اثر برخی داروها را کاهش دهد.
وی افزود: شواهدی وجود دارد که مصرف بابونه همزمان با داروهای ضدانعقاد ممکن است خطر خونریزی شدید و حتی تهدیدکننده حیات را افزایش دهد.
اهمیت استانداردسازی داروهای گیاهی
این متخصص فارماکوگنوزی با تأکید بر اینکه تصور بیخطر بودن دمنوشها همیشه درست نیست، گفت: مصرف مداوم داروهای گیاهی و دمنوشها بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
وی ادامه داد: در فرآیند تولید داروهای گیاهی، استانداردسازی اهمیت زیادی دارد؛که این فرایند از انتخاب گیاه مناسب گرفته تا فرایند عصارهگیری و تعیین مقدار ترکیبات مؤثراست. متأسفانه در برخی عطاریها مشاهده شده که به جای گیاه اصلی از گونههای مشابه مانند بابونه گاوی استفاده میشود یا حتی ناخالصیهایی مانند بقایای حشرات در گیاهان وجود دارد.
دکتر اصیلی در پایان خاطرنشان کرد: داروهای گیاهی پس از طی مراحل استانداردسازی، به شکلهایی مانند قرص، کپسول و کرم تولید میشوند که علاوه بر اطمینان از سلامت فرآورده، ماندگاری و طول عمر مشخصی نیز دارند و استفاده از این فرآوردههای استاندارد نسبت به مصرف گیاهان خام ایمنتر است.
افتادگی رحم و مثانه در زنان؛ از عوامل خطر تا روشهای درمان/ ضعف عضلات کف لگن، زمینهساز جابهجایی اندامها
متخصص زنان و زایمان، با اشاره به ساختار لگن در زنان گفت: لگن بانوان از مجموعهای از استخوانها، عضلات و بافتهای نرم تشکیل شده است و اندامهایی مانند رحم، روده بزرگ، مثانه و مجرای ادرار در مجاورت یکدیگر قرار دارند و بهوسیله عضلات کف لگن در موقعیت طبیعی خود نگه داشته میشوند که ضعف این عضلات می تواند عوارضی را برای آنها ایجاد کند.
دکتر ریحانه سادات حسینی، در گفتگو با وب دا گفت: زمانی که عضلات کف لگن دچار ضعف شوند، این اندامها ممکن است به سمت کانال زایمان جابهجا شوند و در نتیجه افتادگی رحم، مثانه یا روده رخ دهد. این وضعیت علاوه بر تغییر در محل قرارگیری اندامها میتواند با عوارض دیگری نیز همراه باشد و در برخی موارد نیاز به اصلاح ساختار آناتومیک و درمانهای تخصصی دارد.
افتادگی همیشه با علامت همراه نیست
این متخصص زنان و زایمان ادامه داد: افتادگی اندامهای لگنی در همه موارد با علائم واضح همراه نیست. گاهی زنان برای انجام معاینات دورهای مانند پاپاسمیر مراجعه میکنند و در جریان معاینه مشخص میشود که درجاتی از افتادگی رحم یا مثانه دارند.
وی گفت: در تصمیمگیری برای درمان مهمترین مسئله این است که افتادگی تا چه اندازه کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار داده است، زیرا شدت علائم و میزان اختلال در زندگی روزمره در انتخاب نوع درمان نقش تعیینکننده دارد.
افزایش سن و زایمان از مهمترین عوامل خطر
دکتر حسینی درباره عوامل مؤثر در بروز این مشکل گفت: افزایش سن، بارداری و زایمان اعم از طبیعی و سزارین از مهمترین عوامل بروز افتادگی اندامهای لگنی هستند. علاوه بر این، بلند کردن مکرر اجسام سنگین، یبوست مزمن، سرفههای شدید و طولانیمدت ناشی از بیماریهای تنفسی، زور زدن مداوم هنگام دفع و برخی بیماریهای زمینهای نیز میتوانند خطر ابتلا به این عارضه را افزایش دهند.
علائم افتادگی اندامهای لگنی
وی افزود: از جمله علائم شایع این مشکل میتوان به احساس خروج یا برجستگی توده از واژن، اختلال در دفع ادرار، بیاختیاری ادراری، مشکل در دفع مدفوع یا بیاختیاری مدفوع اشاره کرد. همچنین برخی زنان احساس شلی در کانال زایمان دارند که میتواند بر کیفیت زندگی زناشویی نیز تأثیر بگذارد.
درجهبندی افتادگی لگن
این متخصص زنان و زایمان درباره درجهبندی این عارضه توضیح داد: در منابع علمی، افتادگی اندامهای لگنی معمولاً در چند سطح یا درجه طبقهبندی میشود.
درمان از ورزشهای تقویتی تا جراحی
دکتر حسینی درباره روشهای درمانی گفت: درمان این مشکل بسته به شدت افتادگی و علائم بیمار متفاوت است. در مراحل خفیف، اصلاح سبک زندگی، کاهش فشار بر عضلات لگن، درمان یبوست و انجام تمرینات تقویت عضلات کف لگن مانند تمرینات کگل توصیه میشود.
وی ادامه داد: در برخی بیماران ممکن است از وسایل حمایتی مانند «پساری» که داخل واژن قرار میگیرد برای نگهداری اندامها استفاده شود. در موارد شدیدتر که علائم قابل توجهی ایجاد کرده و کیفیت زندگی بیمار را مختل کرده باشد، جراحی برای ترمیم و اصلاح ساختار لگن انجام میشود.
این متخصص زنان و زایمان در پایان تأکید کرد: تشخیص بهموقع و مراجعه به پزشک میتواند از پیشرفت افتادگی اندامهای لگنی جلوگیری کند و با درمان مناسب، کیفیت زندگی بیماران به میزان قابل توجهی بهبود یابد.
آموزش بهداشت باروری؛ حلقه مفقوده در مدیریت بحران جمعیت و تحکیم خانواده
عضو هیأت علمی گروه مامایی، با تأکید بر لزوم عبور از مداخلات صرفاً پزشکی در حوزه جمعیت، آموزش بهداشت باروری را ابزاری راهبردی برای اصلاح الگوهای دموگرافیک و تقویت فرزندآوری مسئولانه دانست.
دکتر منالرکی در گفتگو با وب دا با اشاره به چالشهای بنیادین پیری جمعیت و کاهش نرخ باروری در دهههای اخیر، اظهار کرد: مدیریت این چالش فراتر از اقدامات پزشکیِ صرف، نیازمند رویکردی مبتنی بر آموزش است. الگوی کنونی جامعه شامل تأخیر در ازدواج و فرزندآوری، نهتنها فرصتهای بیولوژیک باروری را محدود کرده، بلکه در صورت وجود مشکلات زمینهای، تشخیص و درمان را با پیچیدگیهای مضاعف مواجه میسازد.
غلبه دانش تخصصی بر باورهای عمومی؛ ضرورتی برای پنجره طلایی باروری
عضو هیأت علمی گروه مامایی با بیان اینکه ریشه بخش عمدهای از الگوهای رفتاری نامناسب، غلبه باورهای عمومی غیرعلمی بر دانش تخصصی است، تصریح کرد: آموزش بهداشت باروری در اینجا نقش کلیدی ایفا میکند. این آموزشها با شفافسازی مفهوم “پنجره طلایی باروری” و تبیین واقعیتهای فیزیولوژیک سن بر قدرت باروری، زوجین را در گذار از باورهای نادرست به سوی تصمیمگیریهای مسئولانه یاری میدهد.
وی افزود: تمرکز بر مراقبتهای پیش از بارداری و شناسایی عوامل آسیبرسان، نهتنها از ناباروریهای قابلپیشگیری جلوگیری میکند، بلکه با ارتقای دانش زوجین و ایجاد امنیت روانی، انگیزههای لازم برای تداوم فرزندآوری را تقویت میکند.
نقشِ قانونگذار در حمایت از سلامت باروری
دکتر لرکی به جایگاه قانون جوانی جمعیت در این مسیر اشاره کرد و گفت: قانون جوانی جمعیت با رویکردی حمایتی، مواد قانونی کلیدی را تدوین کرده است؛ از جمله ماده ۳۸ (آموزشهای حین ازدواج)، ماده ۴۸ (مشاورههای حمایتی برای کاهش اضطراب بارداری) و ماده ۴۹ (آموزش آمادگی برای زایمان طبیعی). اجرای موفق این مواد، مستلزم حضور متخصصانی است که در خط مقدم ارائه خدمات بهداشتی حضور دارند.
جایگاه بی بدیل جامعه مامایی در اجرای سیاستهای جوانی جمعیت
این متخصص مامایی با تأکید بر اینکه جامعه مامایی بازوی اجرایی و تخصصی سیاستهای جوانی جمعیت است، نقش چندوجهی آنها را اینگونه تشریح کرد:
پیشگیری تخصصی، ماماها با ارائه مشاورههای آگاهانه، بستری ایمن برای شروع فرزندآوری فراهم کرده و با آموزشهای متمرکز، از بروز عفونتهای آمیزشی و ناباروریهای ناشی از آن پیشگیری میکنند.علاوه براین با مشاوره بحران و تغییر نگرش ماماها به دلیل ارتباط مستمر و مبتنی بر اعتماد با زنان، در موقعیتی یگانه برای ارائه «مشاورههای بحران» قرار دارند که میتواند نگرش زنان را نسبت به تداوم بارداری و انصراف از سقط خودخواسته تغییر دهد.همچنین آموزشهای مبتنی بر شواهد با رویکرد ترویج مفاهیمی چون شیردهی موفق، زایمان طبیعی ایمن، بهبود روابط زناشویی و ترغیب به فرزندآوری بههنگام، از محورهای اصلی فعالیت جامعه مامایی برای سوق دادن فضای ذهنی خانواده به سمت پذیرش فعالانه فرزند است.
دکتر منالرکی در پایان خاطرنشان کرد: موفقیت سیاستهای جوانی جمعیت در گروی تلفیق هوشمندانه قانونگذاری حمایتی با آموزشهای تخصصی است. جامعه مامایی با تکیه بر جایگاه حرفهای خود، به عنوان یکی از ارکان اساسی، نقشی تعیینکننده در تبدیل این سیاستهای کلان به نتایج ملموس ایفا خواهد کرد.
تشکیل کارگروه تسهیل ارتباطات بین رشته ای توانبخشی و پزشکی در دانشگاه؛ یک ضرورت
گفتوگو با اعضای هیئت علمی و متخصصان دانشگاه، فرصتی ارزشمند برای آشنایی نزدیکتر با مسیر علمی، حرفهای و دیدگاههای آنان نسبت به آموزش، درمان و پژوهش فراهم میکند. در این گفتوگو، دکتر علیرضا امیری، متخصص کاردرمانی و عضو هیئت علمی، از تجربههای تحصیلی و حرفهای خود، دغدغههای علمی در حوزه کودکان فلج مغزی، نقش همکاریهای بینرشتهای و چشمانداز توسعه فضای دانشگاه سخن میگوید. آنچه میخوانید، روایتی است از مسیری که با فعالیت بالینی آغاز شد و به پژوهشهای اثرگذار در سطح بینالمللی انجامید.
وب دا: لطفاً در ابتدا خود را برای مخاطبان این گفتگو معرفی بفرمایید (نام و نام خانوادگی ، در چه سالی و در کجا متولد شدید) و شرح مختصری از سوابق تحصیلی دوران مدرسه و دانشگاه بفرمایید که در کجا و چه سالهایی طی شد؟
من علیرضا امیری هستم؛ متولد سال 1361 در شهرستان بشرویه استان خراسان جنوبی. در سال 1379 و پس از طی دوران تحصیلی مقطع دیپلم، از طریق کنکور سراسری وارد مقطع کارشناسی رشته کاردرمانی در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران شدم و پس از طی دوران تحصیل در این مقطع در سال 1383 از این دانشگاه فارغ التحصیل شدم. در واقع سال 1383 آغاز فعالیت کار بالینی من در رشته کاردرمانی بود. در سال 1394، احساس نیاز به ارائه خدمات تخصصیتر و همچنین علاقهام به پژوهشهای بنیادیتر در حیطه کاردرمانی با توجه به اینکه اعتقاد داشتم این رشته هنوز جایگاه و خاستگاه اصلی خود را پیدا نکرده است، باعث شد وارد مقطع ارشد این رشته شوم و تحصیل خود را در مقطع کارشناسی ارشد کاردرمانی در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، ادامه دهم. طی این مسیر و درک گپهای تحقیقاتی، من را برای ادامه مسیر تحصیل و ورود به مقطع دکتری مصممتر کرد و علی رغم مشغله فراوان بالینی و شغلی، تصمیم به ادامه تحصیل در مقطع دکتری گرفتم. در سال 1398 در مقطع دکتری تخصصی رشته کاردرمانی در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران پذیرفته شدم و پس از طی دوران تحصیل و پژوهش در این مقطع، در نهایت در سال 1403، فارغ التحصیل شدم.
ورود به عرصه بالینی و مسئولیتهای اجرایی در نظام توانبخشی/ پژوهش با رویکرد بینالمللی؛ تمرکز بر کودکان فلج مغزی و بومیسازی ICF
وب دا: آغاز فعالیت شغلی شما از چه سالی، در کجا و با چه مسئولیت هایی بوده؟ و آیا در حوزههایی که فعالیت داشتهاید دستاوردهایی که در قالب کسب مقام/ رتبه باشد هم شده اید؟
همانطور که عرض کردم فعالیت بالینی من به عنوان کاردرمانگر از سال 1383 و پس از فراغت از تحصیل در مقطع کارشناسی شروع شد. از آن سال به بعد در کلینیکهای مختلف بصورت خصوصی و دولتی مشغول ارائه خدمات کاردرمانی به بیماران و مراجعین مختلف نیازمند خدمات کاردرمانی، بودم. بین سالهای 1386 تا 1402 نیز علاوه بر فعالیت بالینی کاردرمانی، در سازمان بهزیستی مشغول فعالیت بودهام. دراین سازمان مسئولیتهایی را نظیر کارشناس امور توانبخشی، دبیر و عضو کمیسیون پزشکی تشخیص نوع و شدت ناتوانی بر اساس ICF، عضو کمیسیون پزشکی معافیت سربازی و همچنین دبیری کمیته مناسب سازی استان را بر عهده داشتم. محدودیتهای موجود در رابطه با نوع نگرش و مداخلات رایج مرتبط با افراد کمناتوان باعث شد تا پس از ورود به مقطع ارشد با همکاری دانشگاه، پژوهشهایی را در قالب گرنت و طرح تحقیقاتی در رابطه با کودکان فلج مغزی انجام دهم که منجر به انتشار مقالات مرتبط در ژورنال های معتبر بینالمللی شد. علاوه بر این، با توجه به اینکه در این مدت تدریس واحدهای دانشگاهی متنوع در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه جامع علمی کاربردی و همچنین تدریس کارگاههای متعدد در سازمان بهزیستی و دانشگاه را نیز انجام میدادم، تجارب حاصل شده باعث شد تا در زمان تحصیل در مقطع دکتری، سعی کنم تمرکز پژوهشی خودم را روی استاندارد سازی ارزیابیها، مداخلات و تسهیل ارتباطات بین رشتهای کاردرمانی با سایر رشتههای پزشکی در رابطه با کودکان فلج مغزی قرار دهم. این پژوهش در راستای برنامه پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت به کشورها تحت عنوان “Global Action Plan for Healthy Lives and Well-being for All” بود. بر همین اساس در مقطع دکتری روی بومی سازی کرست ICF به عنوان یک زبان مشترک بین رشتهای برای کودکان فلج مغزی ایرانی، توسعه کرستهای خلاصه بر اساس سطح عملکرد این کودکان که برای اولین بار در جهان انجام میشد و نیز پیشنهاد ابزارهای ارزیابی مرتبط با این کودکان، تمرکز کردم که خوشبختانه نتایج آن توسط شاخه ICF سازمان جهانی بهداشت، مورد توجه قرار گرفت.
وب دا: با توجه به تجربه ای که در فضای شغلی خود در دانشگاه داشته اید تصور میکنید چه اقدامات و برنامه هایی می تواند به هرچه بهتر شدن این فضا کمک کند؟
با توجه به تجربهای که طی سالهای فعالیت در محیطهای بالینی، آموزشی و پژوهشی در دانشگاهها و سایر موقعیتها داشتهام، به نظرم میرسد که بهبود فضای آموزشی در دانشگاه نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ در سطح ساختاری، آموزشی و فرهنگی است. یکی از مهمترین موارد، تقویت ارتباط میان دانشگاه و بخشهای بالینی است. ایجاد این پیوند سیستماتیک بین آموزش نظری و شرایط واقعی کار، یکی از پایههای اصلی ارتقای کیفیت آموزش کاردرمانی است. البته تاکنون اقدامات بسیار مفیدی با تلاش و پیگیریهای مجدانه مدیریت و همکاران محترم گروه کاردرمانی و دانشگاه در این خصوص صورت گرفته است اما هنوز با شرایطی که بتوان آن را کافی دانست، مخصوصا از نظر فضای فیزیکی آموزش بالینی کاردرمانی در مراکز درمانی و بیمارستانی دانشگاه، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
از سوی دیگر، با توجه به اینکه گسترش همکاریهای بینرشتهای میان گروههای مختلف توانبخشی و رشتههای پزشکی، نقش مهمی در بهبود فرایند آموزش و پژوهش ایفا میکند، باید این موضوع در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. باید توجه داشت که در سالهای اخیر اهمیت وجود این همکاریهای بینرشتهای و به تبع آن وجود یک زبان مشترک بین رشتهای مانند ICF، در تعاملات تیمهای درمانی بیش از گذشته در بین رشتههای پزشکی در سطح دنیا آشکار شده و مورد توجه قرار گرفته است. در دانشگاه نیز شاید بتوان کمیته یا کارگروهی را در سطح دانشگاه تشکیل داد که برای اولین بار در کشور، مسئولیت تسهیل ارتباطات بین رشتهای و انسجام و یکپارچگی خدمات قابل ارائه توانبخشی و پزشکی را برای بیماران برعهده داشته باشد تا بواسطه آن، این امر مهم بخوبی پیگیری شود.
نکته مهم دیگر، حمایت ساختاری و هدفمند از فعالیتهای پژوهشی است. فراهمکردن بستر مناسب برای اجرای طرحهای تحقیقاتی مشترک، دسترسی به منابع علمی بهروز، و حمایت از انتشار یافتهها در مجلات معتبر میتواند نقش تعیینکنندهای در ارتقای جایگاه علمی دانشگاه داشته باشد و در نهایت، ایجاد فضایی که در آن رویه گفتوگو، احترام متقابل و احساس ارزشمندی شغلی میان اعضای هیئتعلمی، دانشجویان و کارکنان تقویت شود، به بهبود قابلتوجه کیفیت محیط آموزشی دانشگاه منجر خواهد شد. باور دارم که دانشگاهی پویا و کارآمد، محصول مجموعهای از روابط انسانی سازنده و توجه واقعی به توسعه فردی و حرفهای اعضای خود است
دانشگاه پویا؛ ضرورت پیوند نظاممند آموزش، درمان و پژوهش
وب دا: با توجه به فعالیت دانشگاه در سه حوزه آموزش، درمان و پژوهش حفظ ارتباط این سه حوزه از نگاه شما تا چه حد اهمیت دارد و اساسا آیا میتوان این سه حوزه را اولویت بندی کرد ؟
حفظ ارتباط میان سه حوزه آموزش، درمان و پژوهش از نظر من یکی از ارکان اساسی موفقیت دانشگاه است. این سه حوزه بهجای آنکه جدا از هم عمل کنند، باید بهصورت یک چرخه پویا و وابسته به هم دیده شوند. آموزش زمانی اثربخش است که دانشجو در کنار یادگیری نظری، در محیط بالینی فعال حضور داشته باشد و با مسائل واقعی مواجه شود. درمان نیز بدون پشتوانه پژوهشهای بهروز، از پیشرفت بازمیماند و نمیتواند کیفیت خدمات را ارتقا دهد. از سوی دیگر، پژوهش زمانی معنا پیدا میکند که ریشه در نیازهای بالینی داشته باشد و نتایج آن دوباره در آموزش و درمان مورد استفاده قرار گیرد.
به همین دلیل، بهجای اولویتبندی این سه حوزه، باید آنها را مکمل یکدیگر دانست. هرگونه فاصلهگرفتن یکی از حوزهها از دو حوزه دیگر، باعث کاهش کیفیت کل سیستم میشود. بهترین وضعیت زمانی ایجاد میشود که آموزش بر پایه تجربههای بالینی و یافتههای پژوهشی شکل بگیرد، درمان از پژوهشهای علمی تغذیه شود، و پژوهش نیز بر اساس چالشهای آموزشی و نیازهای واقعی بیماران هدایت شود.
استاد موفق از نگاه یک پژوهشگر بالینی
وب دا: با توجه به نقش مهم و اثرگذار اساتید در فضاهای مختلف آموزشی و پژوهشی و درمانی دانشگاه ، از نگاه شما یک استاد موفق در این حوزهها چه شاخصههایی دارد؟
از نگاه من یک استاد موفق در حوزههای آموزش، درمان و پژوهش باید پیش از هر چیز باید از تسلط علمی کافی برخوردار باشد و دانش خود را بهصورت مستمر بهروز نگه دارد تا بتواند مفاهیم تخصصی را به شکلی روشن، کاربردی و متناسب با نیازهای روز به دانشجویان منتقل کند. در عین حال، توانایی ایجاد ارتباط میان آموزش نظری، تجربههای بالینی و پرسشهای پژوهشی از ویژگیهای مهم یک استاد موفق است؛ بهگونهای که دانشجو بتواند آنچه را در کلاس میآموزد در محیط بالینی آن را درک و بهکار گیرد و از دل همان تجربهها نیز پرسشهای پژوهشی شکل بگیرد. در حوزه درمان نیز، استاد باید الگوی مناسبی از رویکرد حرفهای و مداخلات مبتنی بر شواهد برای دانشجویان باشد. از سوی دیگر، روحیه پژوهشگری و توانایی هدایت علمی دانشجویان در مسیر شناخت مسئله، طراحی پژوهش و تولید دانش کاربردی نیز اهمیت زیادی دارد. در کنار همه این موارد، برخورداری از اخلاق حرفهای، تعامل سازنده با دانشجویان و همکاران، و ایجاد فضایی مبتنی بر احترام و انگیزه، نقش مهمی در رشد علمی و حرفهای دانشجویان ایفا میکند. در مجموع میتوان گفت استاد موفق کسی است که بتواند میان نقشهای آموزشی، درمانی و پژوهشی خود تعادل مؤثر برقرار کند و در عین حال الگویی علمی و حرفهای برای دانشجویان و همکاران باشد.
عبور از چالشها؛ مدیریت زمان، پشتکار و حمایت خانواده
وب دا: در مسیر تحصیل و فعالیتهای کاری آیا چالش ها و موانعی را هم تجربه کردید؟ در صورت پاسخ مثبت بفرمایید چطور با این چالش ها و موانع مقابله کرده اید؟
در مسیر تحصیل و فعالیتهای حرفهای، طبیعتاً با چالشها و موانع مختلفی مواجه بودهام؛ از سختیهای هماهنگ کردن مسئولیتهای بالینی، پژوهشی و تحصیلی گرفته تا محدودیتهای زمانی در انجام کارها. یکی از مهمترین چالشها برای من، تلاش برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری در کنار حجم بالای کار بالینی و مسئولیتهای سازمانی بود. برای غلبه بر این شرایط، سعی کردم با برنامهریزی دقیق، اولویتبندی کارها و استفاده مؤثر از زمانهای محدود، تعادل نسبی میان این فعالیتها ایجاد کنم. در نهایت تکیه بر حمایت خانواده و همکاران، و باور به اثرگذاری نهایی مسیر، کمک کرد تا این چالشها به فرصتهایی برای رشد و پیشرفت تبدیل شوند.
نقش خانواده در تداوم مسیر علمی و حرفهای
وب دا: آیا خانواده هم در پیشرفت های تحصیلی و کاری شما نقش داشتند؟
بله، بدون تردید حمایت خانواده نقش بسیار مهمی در پیشرفتهای تحصیلی و حرفهای من داشته است. همراهی و درک آنها، بهویژه در دورههایی که فشار کاری، پژوهشی و تحصیلی همزمان وجود داشت، عامل اصلی تداوم مسیر برای من بود. حمایت عاطفی و ایجاد فضایی آرام و انگیزشی از سوی خانواده، این امکان را فراهم کرد که بتوانم با تمرکز بیشتری اهداف علمی و حرفهای خود را دنبال کنم. علاوه بر این، تحمل سختیها و محدودیتهایی که بهطور طبیعی در دورههای فشرده کاری و تحصیلی ایجاد میشد، بدون همراهی و صبوری اعضای خانواده امکانپذیر نبود. بهطور خلاصه، بخش مهمی از موفقیتها و دستاوردهای من حاصل نقش پررنگ و تأثیرگذار خانواده بوده است.
مسیر حرفهای دکتر علیرضا امیری نشان میدهد که توسعه علمی در حوزههای تخصصی همچون کاردرمانی، نیازمند تلفیق تجربه بالینی، نگاه پژوهشمحور و تعهد آموزشی است. تأکید ایشان بر استانداردسازی خدمات، تقویت همکاریهای بینرشتهای و ایجاد زبان مشترک درمانی، چشماندازی روشن برای ارتقای نظام توانبخشی کشور ترسیم میکند. بیتردید استمرار چنین رویکردهایی میتواند به انسجام بیشتر آموزش، درمان و پژوهش در دانشگاهها و بهبود کیفیت خدمات ارائهشده به بیماران منجر شود.
آب آوردن مچ پا؛ از یک تورم ساده تا نشانهای از بیماریهای جدی
فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ، دلایل، علائم و راههای پیشگیری و درمان این عارضه را تشریح کرد.
دکتر علیرضا موسویان، در گفتگو با وب دا با اشاره به شیوع نسبتاً بالای تورم یا آب آوردن مچ پا در میان افراد گفت: این عارضه که در اصطلاح پزشکی افیوژن مچ پا یا تجمع مایع در مفصل نامیده میشود، میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و در برخی موارد نشانهای از مشکلات جدی در بدن باشد.
وی افزود: مچ پا یکی از مفاصل مهم و پرتحرک بدن است و هرگونه آسیب، التهاب یا اختلال در سیستمهای بدن میتواند باعث تجمع مایع در این ناحیه و ایجاد تورم شود. به همین دلیل بررسی دقیق علت این عارضه اهمیت زیادی دارد.
عفونت و التهاب از مهمترین عوامل تورم مچ پا
دکتر موسویان گفت: یکی از مهمترین دلایل آب آوردن مچ پا عفونت مفصل است. در این حالت مفصل ممکن است از چرک پر شود که یک وضعیت خطرناک محسوب میشود و در صورت عدم درمان میتواند باعث آسیب دائمی به مفصل شود.
وی توضیح داد: بیماریهای التهابی مانند آرتریت روماتوئید و نقرس نیز از دیگر عوامل ایجاد تورم در مفصل مچ پا هستند. در برخی موارد عفونت مفصل به صورت آرتریت سپتیک بروز میکند که علائم آن شدید بوده و به سرعت ظاهر میشود.
فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در این شرایط فرد معمولاً با علائمی مانند درد شدید هنگام حرکت، گرمی و قرمزی مفصل، حساسیت موضعی و حتی تب مواجه میشود و لازم است هرچه سریعتر تحت بررسی پزشکی قرار گیرد.
آسیبها و فعالیت بیش از حد مفصل
دکتر موسویان یکی دیگر از علل شایع آب آوردن مچ پا را آسیبهای فیزیکی دانست و گفت: ضربه مستقیم، زمین خوردن، پیچخوردگی مچ پا یا تصادفات میتواند به رباطها، تاندونها یا استخوانهای این ناحیه آسیب وارد کند و در نتیجه باعث تجمع مایع در مفصل شود.
وی ادامه داد: گاهی نیز فعالیت بیش از حد مفصل و انجام حرکات تکراری باعث ایجاد التهاب در بافتهای اطراف مفصل میشود. در چنین شرایطی بیماریهایی مانند بورسیت یا تنوسینوویت ایجاد شده و ترشح مایع مفصلی افزایش مییابد که در نهایت به تورم مچ پا منجر میشود.
نقش بیماریهای زمینهای در ورم پا
فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه تورم مچ پا همیشه ناشی از مشکلات موضعی نیست، اظهار کرد: در برخی موارد بیماریهای سیستمیک مانند نارسایی قلبی، مشکلات کلیوی یا کبدی، نارسایی وریدی و حتی سبک زندگی کمتحرک میتواند باعث تجمع مایع در اندامهای تحتانی و ورم مچ پا شود.
وی افزود: مصرف بیش از حد نمک، نشستن یا ایستادن طولانیمدت و کاهش تحرک بدنی نیز از عواملی هستند که احتمال بروز این عارضه را افزایش میدهند.
علائم شایع آب آوردن مچ پا
دکتر موسویان درباره علائم این عارضه گفت: مهمترین نشانهها شامل تورم و قرمزی مچ پا، درد یا سفتی مفصل، کاهش دامنه حرکتی و احساس سنگینی در پا است.
وی ادامه داد: در مواردی که التهاب یا عفونت وجود داشته باشد، ممکن است گرمی محل تورم، حساسیت موضعی و حتی تب نیز مشاهده شود. گاهی افراد احساس گزگز یا بیحسی در پا دارند که میتواند نشاندهنده درگیری عصبها یا اختلال در گردش خون باشد.
نقش تصویربرداری در تشخیص بیماری
این فلوشیپ جراحی پا و مچ پا با اشاره به روشهای تشخیصی گفت: برای بررسی دقیق علت تورم مچ پا معمولاً از روشهای تصویربرداری مانند رادیوگرافی (اشعه ایکس) یا MRI استفاده میشود.
وی افزود: تصویربرداری MRI تصویر دقیق و سهبعدی از ساختار مفصل ارائه میدهد و به پزشک کمک میکند تا مشخص کند آیا آسیب در استخوان، رباطها یا بافتهای نرم عامل ایجاد تورم بوده است یا خیر.
عوارض بیتوجهی به تورم مچ پا
دکتر موسویان هشدار داد: اگر آب آوردن مچ پا به موقع تشخیص داده و درمان نشود، میتواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد. باقی ماندن مایع در بافتها باعث کاهش جریان خون و اختلال در تغذیه سلولها میشود و در نتیجه روند ترمیم بافتها کند خواهد شد.
وی افزود: در موارد مزمن ممکن است پوست ناحیه آسیبدیده نازک و حساس شود و خطر ایجاد زخمهای پوستی یا عفونت افزایش یابد. همچنین افرادی که دچار تورم مزمن هستند بیشتر در معرض زخمهای فشاری، عفونتهای پوستی مانند سلولیت و اختلالات لنفاوی قرار دارند.
فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: اگر علت تورم بیماریهای زمینهای مانند مشکلات قلبی، کلیوی یا کبدی باشد، نادیده گرفتن آن میتواند باعث تشدید بیماری و کاهش کیفیت زندگی فرد شود.
تفاوت دلایل تورم در گروههای مختلف
دکتر موسویان درباره تفاوت علل این عارضه در گروههای مختلف توضیح داد: در افراد لاغر گاهی کمبود پروتئین، نارسایی وریدی یا بیتحرکی طولانیمدت باعث تجمع مایعات در مچ پا میشود.
وی افزود: در سالمندان معمولاً مشکلات گردش خون، بیماریهای مفصلی مانند آرتروز، مصرف برخی داروها و اختلالات هورمونی از عوامل مهم ایجاد تورم هستند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه ادامه داد: در افراد سیگاری به دلیل آسیب به عروق خونی و اختلال در گردش خون احتمال تورم پا افزایش مییابد. همچنین در افراد چاق فشار اضافی بر سیستم گردش خون و کاهش تحرک میتواند منجر به تجمع مایعات در پاها شود.
وی افزود: در بیماران دیابتی نیز مشکلات کلیوی، اختلال در گردش خون، فشار خون بالا و آسیب عصبی از عوامل مهم ایجاد ورم در پاها به شمار میرود.
راهکارهای پیشگیری از آب آوردن مچ پا
دکتر موسویان با اشاره به راههای پیشگیری از این عارضه گفت: افراد باید از نشستن یا ایستادن طولانیمدت خودداری کنند و هنگام استراحت پاهای خود را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهند تا گردش خون بهبود یابد.
وی افزود: استفاده از جورابهای فشاری طبی برای افرادی که مستعد تورم پا هستند مفید است. همچنین کاهش مصرف نمک، نوشیدن آب کافی، فعالیت بدنی منظم و کنترل وزن از دیگر راهکارهای مؤثر در پیشگیری از این مشکل است.
فلوشیپ جراحی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: ورزشهایی مانند پیادهروی، شنا و حرکات کششی ملایم به بهبود گردش خون کمک میکند. ترک سیگار، پرهیز از مصرف الکل و استفاده از کفشهای مناسب نیز نقش مهمی در سلامت مفاصل پا دارند.
روشهای درمانی و مراقبت در منزل
دکتر موسویان درباره درمان این عارضه گفت: در موارد خفیف میتوان با استراحت دادن به مچ پا، استفاده از کمپرس سرد، بالا نگهداشتن پا و بستن بانداژ فشاری تورم را کاهش داد.
وی افزود: مصرف داروهای ضدالتهاب با نظر پزشک، ماساژ ملایم ناحیه و استفاده از پمادهای موضعی نیز میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
این فلوشیپ جراحی پا و مچ پا تأکید کرد: اگر تورم شدید باشد یا با علائمی مانند درد شدید، تغییر رنگ پوست، تب یا ناتوانی در حرکت مچ پا همراه شود، مراجعه سریع به پزشک ضروری است تا علت اصلی بیماری تشخیص داده شده و درمان مناسب انجام شود.
اهمیت مراجعه به پزشک در صورت تداوم علائم
وی خاطرنشان کرد: تورم مچ پا در بسیاری از موارد قابل درمان است، اما بیتوجهی به آن میتواند باعث بروز مشکلات جدی در مفصل یا حتی نشانهای از بیماریهای مهم داخلی باشد. بنابراین در صورت تداوم یا شدت علائم، مراجعه به پزشک متخصص ارتوپدی برای بررسی دقیق و درمان بهموقع ضروری است.
فرایند ثبت بازخورد برای تعیینتکلیف بیماران ارجاعی در سطح دو آغاز شد دکتر صباغ سجادیه، مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی، از اجرای فرایند ثبت بازخورد برای تعیینتکلیف بیماران ارجاعی به سطح دو خبر داد و گفت: این اقدام با هدف ارتقای فرآیند ارجاع و افزایش آگاهی پزشکان سطح یک انجام میشود.
وی با اشاره به اینکه دستورالعملهای مربوط به پوششهای بیمهای بیماران نیز تدوین و به مراکز ارائه خدمات ابلاغ شده است، افزود: اجرای این دستورالعملها نقش مهمی در ساماندهی خدمات درمانی و تسهیل مسیر دریافت خدمت برای بیماران خواهد داشت.
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی همچنین به برنامههای آتی در حوزه نظام ارجاع اشاره کرد و گفت: اصلاح و تقویت زیرساختهای سامانه HIS از برنامههای در دست اقدام است. وی توضیح داد که این اقدامات در حال حاضر در چهار شهرستان پایلوت کشور که دارای نظام ارجاع شهری هستند در حال اجراست.
دکتر صباغ سجادیه تأکید کرد: شهرستان فریمان که زیرمجموعه دانشگاه علوم پزشکی است، در این مرحله جزو شهرستانهای پایلوت قرار ندارد، اما بهتدریج ۶۴ شهرستان دارای نظام ارجاع شهری در کشور از این دستاوردها و خدمات جدید بهرهمند خواهند شد.
تداوم مراقبت از ۴۱ هزار مادر باردار و ۹۳ هزار کودک در جنگ رمضان
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از تداوم ارایه خدمت از ابتدای جنگ تحمیلی سوم تاکنون، برای مادران باردار، نوزادان و کودکان در شرایط جنگ رمضان خبر داد.
دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا با اشاره به حساسیت دوران بارداری در شرایط بحران، گفت: شناسایی مادران باردار نیازمند مراقبت ویژه در جمعیت تحت پوشش دانشگاه مشهد توسط همکاران مامامراقب انجام شده و بر پیگیری این مادران توسط پزشک و ماما تا حصول نتیجه مطلوب تأکید شده است.
وی گفت: برای بهبود روند ارجاع و اعزام، زنجیرهای منسجم از اطلاعرسانی با اعلام لیست کارشناسان مسئول، رئیس گروه سلامت خانواده و جمعیت و کارشناسان مادران در حوزههای ستادی شهرستان به مشاوران پاسخگو در برنامه ۴۰۳۰ ایجاد شده است.
دکتر احمدیان افزود: سامانه ۴۰۳۰ از طریق رسانههای جمعی و فضاهای مجازی بهطور گسترده به مادران باردار معرفی شده است؛ بهویژه خط ۴ با هدف حفظ سلامت مادران باردار و خط ۶برای مشاوره عمومی و انصراف از سقط خدمت رسانی می کردند، همچنین آموزش مادران درباره محتویات کیف شرایط اضطرار و لزوم آمادهسازی آن، هم بهصورت حضوری و هم در فضای مجازی انجام شده است.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اقدامات حمایتی دیگر، گفت: شماره تماس مراکز نَفَس (نجات فرزندان سقط) هر دانشگاه به کلیه واحدهای ارائه خدمت اطلاعرسانی شده است. علاوه بر این، در مکاتبه با شهرستانها تأکید شده که در صورت تعطیلی مراکز ارائهدهنده خدمات غیر اورژانس، مادران باردار بهگونهای هدایت شوند که ابتدا به مراکز منتخب فعال در شهرستان، سپس در صورت نیاز به کلینیکها و درمانگاههای حدواسط و در نهایت به درمانگاههای تخصصی بیمارستانها مراجعه کنند.
وی با اشاره به اهمیت تأمین دارو در شرایط بحران اظهار کرد: تأمین مقدار کافی داروهای اساسی مرتبط با سلامت مادران، بهویژه داروهای کنترل و درمان خونریزی در بلوکهای زایمان، بهخصوص برای واحد تسهیلات زایمانی شهرستان کوهسرخ مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین ثبت اطلاعات زایمان و صدور گواهی ولادت در سامانه ملی باروری سالم در این واحد فعال و پیگیری میشود.
دکتر احمدیان در تشریح آمار عملکرد این گروه از ابتدای شروع جنگ تحمیلی سوم تاکنون، گفت:
تاکنون ۴۱ هزار و ۵۲۷ مادر باردار تحت مراقبت قرار گرفتهاند و ۱۵ هزار و ۲۶۶ مادر زایمانکرده نیز خدمات مراقبتی دریافت کردهاند. همچنین ۱۵ هزار و ۹۷ مورد مراقبت پیشبارداری برای افراد واجد شرایط انجام شده است.
وی اظهار کرد: در این بازه زمانی ۱۷۵ مورد مهاجرت به داخل مادران از سایر دانشگاهها ثبت و این افراد بهعنوان مهمان رصد و پیگیری شدهاند. همچنین ۱۲۵ مورد مهاجرت به خارج به سایر دانشگاهها همراه با اطلاعرسانی برای تداوم مراقبتها انجام شده است.
دکتر احمدیان افزود: در مجموع ۱٬۰۵۰ مورد پیگیری مادران از طریق سامانه mcmc و ۷۰ مادر نیز بر اساس گزارشهای سامانه ۴۰۳۰ پیگیری شدهاند.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به خدمات ارائهشده به نوزادان و کودکان اشاره کرد و گفت:در حوزه سلامت کودکان، ۱۱ هزار و ۱۱۹ نوزاد در سنین ۳ تا ۵ روزگی و ۱۴ تا ۱۵ روزگی توسط تیم غیرپزشک تحت مراقبت قرار گرفتهاند. همچنین ۹۳ هزار و ۹۱۳ مورد مراقبت روتین برای کودکان ۱ تا ۵۹ ماهه انجام شده است.
وی با تأکید بر اهمیت تغذیه با شیر مادر در حفظ سلامت کودکان، از ارائه ۷۲۰ مورد مشاوره تغذیه با شیر مادر در این مدت خبر داد و افزود: برای پاسخ به نیازهای تغذیهای در شرایط بحران، ۸٬۸۰۰ عدد شیر مصنوعی توزیع شده است و ۲۹۷ کودک پرخطر نیز براساس سامانه mcmc شناسایی و پیگیری شدهاند.
وی در پایان با قدردانی از تلاش همکاران حوزه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بر تداوم این مراقبتها در روزهای باقیمانده از جنگ رمضان و پس از آن تأکید کرد و افزود: حفظ سلامت مادران و کودکان در خط مقدم اولویتهای ما در شرایط بحران است.
درخشش واحد آموزش سلامت بیمارستان قائم(عج) در کشور
مدیر پرستاری بیمارستان قائم(عج) مشهد از توسعه چشمگیر فعالیتهای کلینیک آموزش سلامت این بیمارستان و افزایش قابل توجه آمار پیگیری بیماران خبر داد.
معصومه نوری، مدیر پرستاری بیمارستان قائم(عج)، با اشاره به روند شکلگیری این واحد اظهار کرد: کلینیک آموزش سلامت بیمارستان از حدود سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرد و در ابتدای راه تنها بر دو بیماری دیابت و فشار خون متمرکز بود.
وی افزود: با توسعه فعالیتها، افزایش نیروهای تخصصی و حضور دو سوپروایزر ویژه در این حوزه، روند آموزش و پیگیری بیماران به شکل قابل توجهی گسترش یافت، بهطوریکه تا سال ۱۴۰۳ آمار بیماران پیگیریشده نسبت به گذشته دو برابر شد و اکنون این آمار به چهار برابر افزایش یافته است.
نوری ادامه داد: در حال حاضر پیگیری و فالوآپ ۱۰ بیماری مشخصشده از سوی وزارت بهداشت در این مرکز انجام میشود و تمامی مراجعان، اعم از بیماران بستری و سرپایی، آموزشهای لازم را دریافت میکنند.
به گفته وی، بیماران پیش از ترخیص از بیمارستان آموزشهای مرتبط با مراقبت در منزل، رژیم غذایی و نحوه مصرف داروها را فرا میگیرند تا پس از بازگشت به خانه بتوانند بخشی از مراقبتهای لازم را بهطور مستقل انجام دهند.
72 ساعت پس از ترخیص خدمات راه دور ادامه دارد
ترابی، سوپروایزر آموزشی کلینیک آموزش سلامت ابنفابل بیمارستان قائم(عج) نیز با اشاره به فعالیتهای این واحد گفت: واحد پیگیری و آموزش به بیمار این بیمارستان در راستای دستورالعملهای وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی مشهد و همگام با سایر مراکز درمانی کشور فعالیت میکند.
وی افزود: یکی از مهمترین اقدامات این واحد، پیگیری تلفنی بیماران پس از ترخیص از بیمارستان است که معمولاً ۷۲ ساعت بعد از ترخیص انجام میشود و در این تماسها وضعیت بیمار، نحوه مصرف داروها و روند مراقبتهای خانگی مورد بررسی قرار میگیرد.
ترابی ادامه داد: در صورت نیاز، آموزشهای تکمیلی نیز در همین تماسها به بیماران ارائه میشود تا از روند صحیح درمان و مراقبت اطمینان حاصل شود.
وی با اشاره به موفقیتهای کسبشده توسط این واحد اظهار کرد: واحد پیگیری و آموزش به بیمار بیمارستان قائم(عج) در سال ۱۴۰۴ با حمایت مسئولان بیمارستان و تلاش همکاران این بخش، موفق شد عنوان برتر کشور در زمینه آموزش و پیگیری بیماران را کسب کند.
سوپروایزر آموزشی کلینیک آموزش سلامت ابنفابل همچنین گفت: در حال حاضر بیش از ۹۰ درصد بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن از جمله دیابت و فشار خون از طریق تماس تلفنی مورد پیگیری قرار میگیرند.
ترابی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان بیمارستان و دانشگاه علوم پزشکی مشهد، روند توسعه خدمات آموزشی و پیگیری بیماران در این مرکز همچنان ادامه یابد.
تریاژ در بحران؛ اولویت نجات جان مصدومان با علائم حیاتی در خطر است
عضو هیأت علمی گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی مشهد: در شرایط بحران، مدیریت منابع محدود برای کاهش تلفات جانی ضروری است
دکتر ایوب توکلیان، در گفتوگو با وبدا با اشاره به اینکه بحران میتواند ناشی از سیل، زلزله یا جنگ باشد، اظهار کرد:بحران زمانی تعریف میشود که منابع و امکانات برای رسیدگی به ۱۰۰ مصدوم طراحی شده، اما به طور مثال با ۲۰۰ مصدوم مواجه میشویم؛ در این شرایط مدیریت صحیح منابع برای کاهش تلفات جانی اهمیت حیاتی دارد.
وی با توضیح مفهوم تریاژ افزود:در شرایط عادی، بیماران هنگام مراجعه به اورژانس توسط پرستار باتجربه تریاژ و سطحبندی میشوند. تریاژ به معنای دستهبندی و اولویتبندی بیماران بر اساس شدت حال عمومی است. در اورژانسها تقریباً همه بیماران پذیرش میشوند، اما به دلیل شلوغی احتمالی، توصیه میشود افراد برای موارد غیر اورژانسی مراجعه نکنند تا خدمات سریعتر به بیماران بدحال ارائه شود.
اولویتبندی مصدومان در بحران
دکتر توکلیان با بیان اینکه در شرایط بحران اولویت با افرادی است که جانشان در معرض خطر فوری قرار دارد، گفت:افرادی که علائم حیاتی ندارند متأسفانه در دسته فوتیها قرار میگیرند. در گام نخست، تمام افرادی که توانایی راه رفتن دارند با برچسب سبز مشخص میشوند و در اولویت آخر درمان هستند.
وی ادامه داد:مصدومانی که دچار تنگی نفس، شوک، خونریزی شدید یا نبض رادیال ندارند و همچنین بیمارانی که هوشیار نیستند یا دچار مشکلات جدی تنفسی هستند، با قید فوریت و برچسب قرمز در اولویت اول رسیدگی قرار میگیرند.
نقش مردم در کاهش آسیبها
این متخصص طب اورژانس تأکید کرد:در صحنه حادثه، مردم باید از ازدحام بیدلیل خودداری کنند و مسیر عبور تیمهای امدادی را باز نگه دارند.
وی افزود:یکی از مهمترین اقدامات اولیه، بیحرکت نگه داشتن مصدوم است. در هر نوع حادثه، چه جنگی و چه غیرجنگی، باید از حرکت دادن گردن و ستون فقرات بیمار جلوگیری شود، تا از آسیب نخاعی بیمار جلوگیری شود.
توصیههای مهم به شهروندان
دکتر توکلیان خاطرنشان کرد:حفظ خونسردی، تماس سریع با اورژانس، کنترل خونریزی با فشار مستقیم و خودداری از جابهجایی غیرضروری مصدوم از مهمترین اقداماتی است که مردم میتوانند انجام دهند لازم به ذکر است هرگونه اقدام نادرست میتواند آسیبهای جبرانناپذیر ایجاد کند.
وی گفت: در بحران، هدف اصلی کاهش تلفات جانی است و این امر با همکاری مردم و رعایت اصول اولیه امدادرسانی محقق میشود.
تغذیه با شیر مادر در کاهش خطر آسم نقش دارد/ آلودگی هوا و سبک زندگی از عوامل افزایش آسم در جهان
فوق تخصص ریه و مراقبتهای ویژه و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: آسم یکی از بیماریهای شایع تنفسی است که طی چند دهه اخیر در سراسر جهان شیوع آن افزایش یافته است و چاقی و الودگی هوا از عوامل روند افزایشی آن است.
دکتر شهابالدین سروری در گفتوگو با وبدا اظهار کرد: عوامل مختلفی در بروز این بیماری نقش دارند و تصور اینکه آسم تنها یک بیماری آلرژیک است در سالهای اخیر تغییر کرده و مشخص شده است عوامل متعددی میتوانند در ایجاد آن دخیل باشند.
نقش تغذیه نوزادان در بروز آسم
وی با اشاره به نقش تغذیه در سلامت افراد افزود: کاهش یا عدم تغذیه نوزادان با شیر مادر میتواند یکی از عوامل مستعدکننده ابتلا به آسم در سالهای بعدی زندگی باشد.
آلودگی هوا و عفونتها از عوامل مؤثر در ایجاد آسم
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه برخی عفونتهای ویروسی در دوران کودکی مانند ویروس سنسیشیال تنفسی با آسم ارتباط دارند، گفت: صنعتی شدن شهرها و وجود آلایندههای هوا با ایجاد آسیب در راههای هوایی کوچک میتواند در بروز این بیماری مؤثر باشد.
وی همچنین کاهش دریافت برخی ویتامینها از جمله ویتامینهای E و D، مصرف سیگار توسط والدین، استرس والدین، مصرف برخی آنتیبیوتیکها و استامینوفن، تولد نوزاد نارس و چاقی بهویژه در بانوان را از دیگر عوامل مرتبط با بروز آسم عنوان کرد.
علائم و روشهای تشخیص آسم
سروری با بیان اینکه خسخس سینه، بازدم طولانی و سرفههای مکرر از علائم شایع آسم است، گفت: در بررسی بیماران، معاینات سر، گردن، قفسه سینه و پوست انجام میشود و وجود مشکلات پوستی مانند اگزما، کهیر و درماتیت اتوپیک یا درگیری راههای تنفسی فوقانی مانند پولیپ بینی میتواند در تشخیص بیماری کمککننده باشد.
وی افزود: برای تشخیص آسم از تستهای تنفسی استفاده میشود که معمولاً انسداد برگشتپذیر راههای هوایی را نشان میدهد، با این حال طبیعی بودن این تستها ابتلا به آسم را رد نمیکند و در برخی موارد از تستهای تحریکی استفاده میشود.
درمان و کنترل حملات آسم
فوق تخصص ریه و مراقبتهای ویژه دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: پس از تشخیص و تعیین شدت بیماری، درمان آغاز میشود و بیماران بر اساس شدت علائم در گروههای مختلف قرار میگیرند.
وی با اشاره به اینکه آسم یک بیماری مزمن است، افزود: اساس درمان استفاده منظم از کورتونهای استنشاقی است و در صورت کنترل نشدن بیماری ممکن است دوز دارو افزایش یابد یا از روشهای درمانی دیگر استفاده شود.
سروری همچنین حملات تشدید آسم را یکی از علل شایع مراجعه بیماران به اورژانس دانست و گفت: این بیماران معمولاً با تنگی نفس شدید، تنفس کوتاه، سرفههای شدید و احساس فشار در قفسه سینه مراجعه میکنند و در برخی موارد نیاز به درمان اورژانسی و بستری در بیمارستان دارند.
آسم شغلی و اهمیت تشخیص زودهنگام
وی آسم شغلی را به دو دسته تقسیم کرد و گفت: در برخی افراد آسم زمینهای وجود دارد و علائم در محیط کار تشدید میشود، اما در گروهی دیگر تماس با مواد محرک و آلاینده در محیط کار باعث بروز بیماری میشود که در صورت امکان لازم است فرد محل کار خود را تغییر دهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: تشخیص بهموقع و مراجعه منظم به پزشک نقش مهمی در کنترل بیماری آسم دارد.
دستورالعملهای تغذیهای ویژه حجاج اعلام شد/ پرخوری و غذاهای چرب؛ دشمن سلامت حجاج
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید بر گرمای شدید ایام حج اعلام کرد: یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از گرمازدگی، مدیریت مصرف آب و مایعات است. به گفته او تعریق زیاد موجب از دست رفتن آب، سدیم، پتاسیم و منیزیم شده و احتمال گرمازدگی و گرفتگی عضلات را افزایش میدهد؛ سردرد، سرگیجه، تهوع، کاهش ادرار و افزایش ضربان قلب از علائم مهم گرمازدگی هستند بنابراین باید ضمن مصرف اب کافی از خوردن غذاهای چرب پرهیز کنید.
دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا گفت: به زائران توصیه شده است روزانه دستکم سه لیتر آب بنوشند و در صورت تعریق زیاد این مقدار را بیشتر کنند. رنگ روشن ادرار نشانه دریافت کافی مایعات است. مصرف آب خنک (نه یخ)، دوغ کمنمک خانگی و شربتهای طبیعی مانند خاکشیر، تخمشربتی یا عرق نعنا با عسل از نوشیدنیهای مفید اعلام شده است؛ در مقابل، نوشابههای گازدار، قهوه، چای پررنگ و نوشیدنیهای صنعتی شیرین به دلیل ایجاد کمآبی باید از رژیم حذف شوند.
نقش میوهها و سبزیجات در جلوگیری از کمآبی و یبوست
وی با اشاره به اینکه میوههای آبدار مانند هندوانه، خیار، پرتقال، انگور و سیب بهعنوان جایگزین طبیعی آب و املاح معرفی شدند، عنوان کرد: همچنین میوههای خشک همچون خرما، کشمش، برگه زردآلو و انجیر خشک برای تأمین انرژی و بهبود گوارش توصیه میشوند. مصرف زیاد موز، بهویژه موز کال، به دلیل ایجاد یبوست و تشدید حساسیتها باید محدود شود.
تغذیه مناسب برای تأمین انرژی حجاج
دکتر اباصلتی بیان کرد: با توجه به نیاز به انرژی مداوم در مناسک حج، مصرف وعدههای سبک و مغذی تأکید شده است. برای صبحانه نان سبوسدار، پنیر کمنمک، گردو، عسل، خرما یا تخممرغ آبپز توصیه میشود. برای ناهار و شام نیز برنج کته با گوشت کمچرب، خورشتهای کمروغن و سوپ جو با عدس و هویج مناسب تشخیص داده شدهاند. غذاهای سرخکرده، فستفود، غذاهای پرادویه و گوشتهای فرآوریشده باید حذف شوند.
میانوعدههای ضروری برای زائران
وی ادامه داد: مغزهای خام، میوه خشک یا تازه، بیسکوئیت سبوسدار، نان خشک و بارهای پروتئینی از میانوعدههای مفید برای حفظ انرژی معرفی شده است.
هشدار درباره خرید مواد غذایی از دستفروشان
دکتر اباصلتی تاکید کرد: به زائران توصیه شده است بههیچوجه از غذاهای خارج از چرخه غذایی کاروانها استفاده نکنند. نگهداری غذای وعده شام برای مصرف در سحر میتواند موجب مسمومیت شود، بنابراین در چنین مواردی هماهنگی با مدیر کاروان ضروری است.
توصیههای ویژه برای بیماران دیابتی، کلیوی و مبتلایان به پرفشاری خون
وی با تاکید براینکه افراد مبتلا به دیابت باید از مصرف نوشابه، آبمیوههای صنعتی، عسل و نوشیدنیهای شیرین پرهیز کنند، اظهار کرد: مبتلایان به نارسایی کلیه، بهویژه افراد دیالیزی، باید در مصرف گوشت قرمز، شیر و میوههای پرپتاسیم احتیاط کنند؛ برای بیماران دارای فشارخون و چربی خون بالا نیز حذف نمک، غذاهای چرب و برخی مواد مانند ترشی، سسها، آجیل شور و چیپس توصیه شده است.
پیشگیری از یبوست و مشکلات گوارشی
دکتر اباصلتی بیان کرد: یبوست یکی از مشکلات شایع حجاج است. مصرف میوه و سبزیجات، نوشیدن آب کافی بین وعدههای غذایی و پرهیز از نوشابه و چای غلیظ راهکارهای اصلی برای پیشگیری از آن اعلام شده است. همچنین افرادی که دچار نفخ و سایر مشکلات گوارشی هستند باید داروهای خود را به مقدار کافی همراه داشته و از غذاهای چرب و شیر پرهیز کنند.
مواد غذایی خارج از کاروان عامل اسهال و مسمومیت
وی اظهار کرد: استفاده از مواد غذایی خارج از سیستم توزیع کاروانها، بهویژه میوهها و غذاهای دستفروشی، میتواند موجب اسهال و مسمومیت غذایی شود. همچنین مصرف مواد غذایی مانده در ساکها که ممکن است در گرمای عربستان فاسد شده باشند، خطرناک است.
نامگذاری آزمایشگاه بیمارستان اکبر به نام کودکان آسمانی میناب
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی اکبر از نامگذاری آزمایشگاه این مرکز درمانی به نام کودکان آسمانی میناب خبر داد و گفت: این اقدام به یاد کودکان شهید مدرسه شجره طیبه میناب انجام شد؛ کودکانی که مظلومانه جان باختند و نامشان برای همیشه در تاریخ این سرزمین ماندگار خواهد شد.
دکتر سید علی جعفری در گفتگو با وب دا گفت: مراسم امروز به یادبود کودکان شهید مدرسه شجره طیبه میناب برگزار شد؛ کودکانی که واقعاً عبارت به کدامین گناه کشته شدند دربارهشان مصداق پیدا میکند. تصمیم گرفتیم آزمایشگاه بیمارستان فوقتخصصی کودکان اکبر به نام این کودکان شهید نامگذاری شود؛ به نام “کودکان آسمانی میناب”.
وی افزود: همزمان با این مراسم و با همکاری شهرداری مشهد و آستان قدس رضوی، آیین کاشت نهال در محوطه بیمارستان برگزار شد که در آن کودکان بستری، مسئولان و کارکنان بیمارستان مشارکت داشتند.
وی گفت: کاشت نهال نماد امید، رشد و آیندهای روشن برای سرزمین و نسلهای آینده است.
بیمارستان اکبر؛ بزرگترین مرکز فوقتخصصی کودکان شرق کشور
رئیس بیمارستان اکبر با اشاره به جایگاه این مرکز درمانی تصریح کرد:بیمارستان کودکان اکبر در حال حاضر بزرگترین بیمارستان فوقتخصصی کودکان در شرق کشور و محل ارجاع بیماران کودک از استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، گلستان و سمنان است.
وی ادامه داد: این مرکز در بیش از ۱۰ رشته فوقتخصصی از جمله جراحی کودکان، گوارش، ایمونولوژی و آلرژی، روماتولوژی، بیماریهای عفونی، مسمومیتها و متابولیسم خدمات ارائه میکند و سالانه هزاران کودک از خدمات تخصصی و فوقتخصصی آن بهرهمند میشوند.
ظرفیتهای درمانی و آموزشی برجسته
دکتر جعفری با بیان اینکه این بیمارستان دارای ۳۰۰ تخت فعال است، گفت:بیمارستان اکبر یکی از مراکز بزرگ ICU کودکان کشور محسوب میشود و چهار بخش مراقبتهای ویژه فعال دارد. همچنین یکی از بزرگترین اتاقهای عمل باز کودکان کشور در این مرکز قرار دارد.
وی تأکید کرد: این بیمارستان از مهمترین مراکز آموزشی کودکان کشور نیز به شمار میرود و بیشترین تعداد دستیاران تخصصی و فوقتخصصی کودکان در مشهد در این مرکز آموزش میبینند. رشتههای فلوشیپ از جمله جراحی کودکان، گوارش، بیماریهای عفونی، ایمونولوژی و آلرژی و متابولیسم در این بیمارستان فعال است.
نقش ماندگار خیرین در توسعه بیمارستان
رئیس بیمارستان اکبر این مرکز را نمونهای شاخص از مشارکت خیرین در حوزه سلامت دانست و اظهار کرد:
بنیاد سرور به مدیریت آقای اکبر علیزاده، با همکاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد، این بیمارستان را احداث کرد و نام آن نیز به احترام ایشان اکبر گذاشته شد.
وی همچنین از استاد شهید دکتر خوارزمی به عنوان یکی از چهرههای ماندگار این مجموعه یاد کرد و افزود: این بیمارستان دارای دفتر مشارکتهای مردمی فعال است که در تأمین نیازهای درمانی، دارویی و زیرساختی نقش مؤثری ایفا میکند.
احداث بیمارستان خون و سرطان کودکان در جوار بیمارستان اکبر
دکتر جعفری از ساخت بیمارستان تخصصی خون و سرطان کودکان در مجاورت بیمارستان اکبر خبر داد و گفت:در حال حاضر خدمات خون و انکولوژی کودکان در بیمارستان دکتر شیخ ارائه میشود، اما به دلیل محدودیت فضا امکان توسعه وجود ندارد. با همت یک خانواده خیر، بیمارستان خون و سرطان کودکان در کنار بیمارستان اکبر در حال احداث است.
وی افزود: با افتتاح این مرکز، خدمات خون و انکولوژی و در آینده رشتههای کلیه و اعصاب کودکان نیز در این مجموعه متمرکز خواهد شد و مجتمع بزرگی از خدمات فوقتخصصی کودکان شکل میگیرد.
توصیه به خانوادهها برای مراجعه هدفمند
رئیس بیمارستان اکبر در پایان با توصیه به خانوادهها گفت:
بیمارستان محل بستری بیمارانی است که نیاز به بستری دارند. مراجعه بیمورد موجب ازدحام و اختلال در خدمترسانی به بیماران بدحال میشود. بسیاری از مشکلات کودکان از طریق درمانگاههای تخصصی شبانهروزی و کلینیکها قابل مدیریت است و تنها در صورت نیاز و با نظر پزشک باید بستری انجام شود.
وی در پایان از حضور حاضران قدردانی کرد و برای مردم آرزوی سلامتی و آیندهای روشن کرد.
تلاش برای ارتقای سلامت جامعه در پرتو آموزش و پژوهش؛ گفتگو با دکتر فاطمه حارثآبادی
در این گفتگو، میزبان سرکار خانم دکتر فاطمه حارثآبادی، دانشیار محترم گروه گفتاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هستیم. ایشان با نگاهی دقیق به پیوستگی میان آموزش، پژوهش و درمان، از مسیر پرفرازونشیب تحصیلی خود و چشماندازهای بهبود فضای دانشگاهی میگویند. در ادامه، مشروح این گفتگو را میخوانید.
ریشهها و مسیر تحصیلی: از سبزوار تا دانشگاه علوم پزشکی ایران
اینجانب فاطمه حارثآبادی، متولد اول اردیبهشت ۱۳۶۲ در شهر سبزوار، در خانوادهای مذهبی متولد شدم. از دوران کودکی علاقهمند به تحصیل و فعالیتهای علمی و فرهنگی بودم و در مقاطع ابتدایی و راهنمایی همواره جزو دانشآموزان ممتاز محسوب میشدم. همچنین در دوران راهنمایی موفق شدم در چندین دوره مسابقات نهجالبلاغه در سطح استان رتبه نخست را کسب کنم.
پس از قبولی در آزمون ورودی استعدادهای درخشان، دوره دبیرستان را در دبیرستان فرزانگان گذراندم و در سال ۱۳۸۱ با قبولی در کنکور سراسری وارد رشته گفتاردرمانی در دانشگاه علوم پزشکی ایران شدم. مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد را بهصورت پیوسته و بدون وقفه در همین دانشگاه به پایان رساندم و در دوران دانشجویی نیز همواره از دانشجویان ممتاز بودم.
ورود به عرصه خدمت و کسب مدارج عالی علمی
پس از اتمام دوره کارشناسی ارشد، در سال ۱۳۸۸ جهت گذراندن طرح نیروی انسانی، بهعنوان عضو هیئت علمی در گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول به فعالیت شدم. در سال ۱۳۸۹ با قبولی در آزمون دکتری، تحصیلات خود را در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران ادامه دادم و در سال ۱۳۹۴ با معدل ممتاز ۱۰/۱۹ و رتبه اول در مقطع دکتری گفتاردرمانی فارغالتحصیل شدم.
از مهرماه سال ۱۳۹۴ فعالیت رسمی خود را در گروه گفتاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه دادهام و تاکنون در حوزههای آموزش، پژوهش و درمان مشغول خدمت بودهام. در حال حاضر نیز با مرتبه دانشیاری بهصورت استخدام رسمی آزمایشی در این دانشکده فعالیت میکنم. در طول این سالها موفق به چاپ حدود ۳۴ مقاله علمی، مشارکت در ۳۹ طرح پژوهشی و تألیف و ترجمه دو عنوان کتاب شدهام.
راهکارهای بهبود فضای شغلی و آموزشی در دانشگاه
با توجه به نقش مهم گفتاردرمانگران در ارزیابی و درمان اختلالات گفتار، زبان، بلع و ارتباط، فراهم شدن فضای مناسبتر و امکانات تخصصی کافی در بیمارستانها و مراکز درمانی وابسته به دانشگاه میتواند تأثیر بسزایی در ارتقای کیفیت خدمات درمانی، آموزش دانشجویان و توسعه فعالیتهای پژوهشی داشته باشد.
مثلث طلایی: پیوستگی آموزش، پژوهش و درمان
آموزش، پژوهش و درمان سه رکن اصلی دانشگاههای علوم پزشکی هستند و ارتباط تنگاتنگ میان آنها نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات دانشگاهی ایفا میکند. پژوهش زمینه تولید دانش و نوآوری را فراهم میکند، آموزش موجب انتقال این دانش به نسل آینده میشود و درمان، کاربرد عملی این دانش در خدمت به بیماران و جامعه است.
در رشته گفتاردرمانی که مستقیماً با سلامت و کیفیت زندگی افراد مرتبط است، هماهنگی میان این سه حوزه اهمیت ویژهای دارد. پژوهشهای کاربردی میتوانند به بهبود روشهای درمانی کمک کنند و آموزش مبتنی بر تجربه بالینی و شواهد علمی، نقش مهمی در تربیت نیروی انسانی توانمند ایفا میکند.
شاخصههای یک استاد موفق: تخصص همراه با اخلاق
به اعتقاد من، یک استاد موفق در حوزههای آموزشی، پژوهشی و درمانی باید علاوه بر دانش تخصصی و بهروز بودن، از اخلاق حرفهای، مسئولیتپذیری و مهارتهای ارتباطی مناسب نیز برخوردار باشد. توانایی هدایت علمی و حرفهای دانشجویان، روحیه همکاری بینرشتهای، تعهد به ارتقای سلامت جامعه و تلاش مستمر برای توسعه دانش تخصصی، از مهمترین ویژگیهای یک عضو هیئت علمی موفق محسوب میشود.
مواجهه با چالشهای مسیر حرفهای
طبیعتاً مسیر تحصیل و فعالیت حرفهای همواره با چالشها و دشواریهایی همراه بوده است. مسئولیتهای آموزشی، پژوهشی و اجرایی، محدودیت برخی امکانات و ضرورت ایجاد تعادل میان زندگی شخصی و حرفهای، از جمله مسائلی بوده که در این مسیر تجربه کردهام. در مواجهه با این چالشها، همواره تلاش کردهام با صبوری، برنامهریزی، پشتکار و توکل به خداوند مسیر خود را ادامه دهم و از هر تجربه بهعنوان فرصتی برای رشد و یادگیری استفاده کنم.
خانواده؛ تکیهگاه اصلی در مسیر موفقیت
بدون تردید خانواده نقش بسیار مهمی در مسیر پیشرفت تحصیلی و حرفهای من داشتهاند. خانواده همواره تکیهگاه عاطفی و معنوی من بودهاند و با حمایت، همراهی و ایجاد آرامش، زمینه رشد و موفقیت مرا فراهم کردهاند. از نقش ارزشمند مرحوم پدرم، مادر عزیزم و همسرم در ایجاد انگیزه، آرامش و حمایتهای صمیمانهشان صمیمانه قدردانی میکنم.
دکتر فاطمه حارثآبادی با ترکیبی از تخصص و اخلاقمداری، الگویی برای دانشجویان حوزه توانبخشی هستند. ایشان با تاکید بر پیوند ناگسستنی دانش و بالین، مسیر رشد را در گروی برنامهریزی و توکل میدانند. برای این استاد گرانقدر آرزوی توفیق روزافزون داریم.
حجامت فقط با ارزیابی تخصصی انجام شود
مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح زمان مناسب انجام حجامت و شرایط بدنی افراد برای انجام این روش تأکید کرد: حجامت باید تنها با تشخیص پزشک متخصص و در مراکز دارای مجوز انجام شود.
دکتر محمدرضا مهری در گفتگو با وب دا با اشاره به زمان مناسب انجام حجامت اظهار کرد: خارج از موارد درمانی خاص، بهترین زمان انجام حجامت زمانی است که شرایط آبوهوایی معتدل باشد.
وی توضیح داد: در فصل زمستان به دلیل کاهش دما، رگهای سطحی بدن منقبض شده و خون بیشتر به سمت عمق بدن میرود، اما با افزایش دمای هوا در فصل بهار، رگها گشادتر میشوند و گردش خون در سطح بدن افزایش پیدا میکند. به همین دلیل در نگاه طب ایرانی، بهار زمان مناسبتری برای انجام برخی روشهای پاکسازی از جمله حجامت محسوب میشود.
مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه تصور عمومی درباره امکان انجام حجامت برای همه افراد در فصل بهار صحیح نیست، گفت: تشخیص نیاز به حجامت بر اساس مزاج، شرایط بدنی و علائم فردی توسط متخصصین باید انجام میشود و همه افراد کاندید مناسب این روش نیستند.
وی افزود: برخی افراد که علائمی مانند سنگینی یا درد سر، سرخی صورت و گردن، خارش صورت یا پیشانی، تاری دید، بروز دمل یا بثورات پوستی، خونریزیهای مکرر از بینی یا لثه و خواب زیاد یا خوابهای هیجانی دارند، ممکن است از نظر طب ایرانی نشانههایی از غلبه دم داشته باشند و پس از بررسی تخصصی برای انجام حجامت ارزیابی شوند.
دکتر مهری با تأکید بر اینکه حجامت یک اقدام مداخلهای محسوب میشود، تصریح کرد: این روش به دلیل همراه بودن با خونگیری باید مانند سایر اقدامات درمانی تحت نظارت متخصص انجام شود و انجام خودسرانه آن میتواند برای برخی افراد خطرناک باشد.
وی گروههایی را که باید از انجام خودسرانه حجامت پرهیز کنند شامل کودکان زیر دو سال، سالمندان بالای ۶۰ سال، افراد دارای ضعف عمومی یا سوءتغذیه، افراد بسیار چاق یا بسیار لاغر، مبتلایان به اختلالات انعقادی مانند هموفیلی یا کمبود پلاکت، مصرفکنندگان داروهای ضدانعقاد، زنان باردار، بیماران قلبی، کلیوی و کبدی، افراد مبتلا به کمخونی شدید و مبتلایان به ویتیلیگو عنوان کرد.
مدیر طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان بر لزوم مراجعه به مراکز دارای مجوز تأکید کرد و گفت: حجامت باید در مراکزی انجام شود که زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت میکنند و اصول بهداشتی در آنها رعایت میشود، زیرا انجام این کار در مراکز غیرمجاز میتواند خطراتی مانند عفونت، انتقال بیماریهای خونی و خونریزیهای جدی را به همراه داشته باشد.
خارش کف پا میتواند نشانه مشکلات پوستی، عصبی یا بیماریهای داخلی باشد
جراح ارتوپدی پا و مچ پا و عضو هیأت علمی دانشگاه پزشکی مشهد هشدار داد: خارشهای شبانه یا خارشهای مقاوم به درمان خانگی نیازمند ارزیابی تخصصی هستند
دکتر علیرضا موسویان در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه خارش کف پا اگرچه در بسیاری از موارد یک مشکل ساده پوستی است، اما میتواند نشانهای از بیماریهای مهم داخلی یا عصبی نیز باشد و نباید آن را نادیده گرفت، عنوان کرد: مهمترین علل پزشکی خارش کف پا در سه گروه اصلی از علل بیماریهای پوستی، داخلی و عصبی، عوامل خارجی و وضعیت های خاص خلاصه می شود.
وی ادامه داد: درماتیت تماسی، عفونتهای قارچی (بهویژه پای ورزشکار)، اگزما و پسوریازیس از شایعترین علتهای خارش کف پا هستند و معمولاً با قرمزی، پوستهریزی، ترک پوستی یا تاول همراه میشوندعلاوه براین دیابت و نوروپاتی محیطی، فشار بر عصب سیاتیک و کمبود ویتامینهایی مانند B12، آهن و روی نیز میتوانند باعث خارش، سوزش یا درد کف پا شوند.
عوامل خارجی و وضعیتهای خاص
وی افزود: بارداری، مصرف برخی داروها، حساسیتها، استرس و افزایش حرارت پوست از عوامل تشدیدکننده خارش کف پا هستند.
خارش شبانه؛ علامتی که باید جدی گرفته شود
دکتر موسویان با اشاره به افزایش خارش در ساعات پایانی شب گفت:در شب به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون پوستی، خارش شدیدتر حس میشود و اگر این حالت همراه با بیخوابی یا سوزش باشد باید بررسی شود.
چه زمانی خارش پا هشداردهنده است؟
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد:اگر خارش با تورم، قرمزی شدید، زخمهای دیرهنگام، تغییر رنگ پوست، یا علائم سیستمیک مانند زردی همراه باشد، حتماً نیاز به مراجعه فوری به پزشک بهویژه در افراد دیابتی وجود دارد.
درمانهای اصلی خارش کف پا
دکتر موسویان گفت: درمان بسته به علت متفاوت است و شامل موارد درمان مشکلات پوستی با کرمهای استروئیدی، ضدقارچ یا مرطوبکننده، استفاده از آنتیهیستامینها در موارد حساسیتی، کنترل دقیق قند خون در بیماران دیابتی، درمان بیماریهای کبدی و کلیوی در صورت وجود علت داخلی، مداخلات عصبی، فیزیوتراپی یا جراحی در آسیبهای عصبی می شود.
دکتر موسویان در پایان گفت:اگر خارش پا بیش از چند روز ادامه یابد، با سوزش همراه باشد، یا در شب شدت بگیرد، باید علت آن بررسی شود. بسیاری از بیماران پس از مراجعه دیرهنگام، با مشکلات پوستی یا عصبی پیشرفته مواجه میشوند و درمان بهمراتب دشوارتر خواهد بود.
شناسایی ۷۰۰ مادر متمایل به سقط در خراسان رضوی / تقویت مشاورهها برای حفظ حیات جنین
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه پیشگیری از سقط جنین گفت: مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد از شناسایی حدود ۷۰۰ مادر متمایل به سقط در استان خراسان رضوی خبر داد و گفت: با تقویت روند شناسایی، مشاورههای تخصصی و ارجاع مادران به مراکز «نَفَس»، تلاش میشود از تصمیم به سقط جلوگیری شده و سلامت مادر و حیات جنین حفظ شود.
دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا بیان کرد: به منظور ارتقای دانش و آگاهی مراقبان سلامت و بهورزان، برنامهای با عنوان «آموزش عمومی اصلاح سبک زندگی و آشنایی با آسیبهای ناشی از تغذیه و مصرف داروها بر سلامت جنین» در قالب برنامه جامع مهار، پایش، پیشگیری و کاهش سقط خودبخودی جنین در برنامههای بهداشتی ادغام شده و در حال اجراست.
وی ادامه داد: سقط رویدادی است که معمولاً در اوایل بارداری رخ میدهد و سقط خودبخودی به از دست رفتن بارداری در سن کمتر از ۲۲ هفته اطلاق میشود. به گفته وی، بیش از ۸۰ درصد سقطهای خودبخودی در ۱۲ هفته نخست بارداری اتفاق میافتد.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه همه موارد سقط به صورت خودبخودی رخ نمیدهد، اظهار کرد: در برخی موارد سقط به صورت عمدی و با مداخله آگاهانه انسانی انجام میشود. در مادرانی که به افراد فاقد مهارت یا مراکز غیر استاندارد مراجعه میکنند و یا داروهای سقط جنین را به صورت خودسرانه از مراکز نامعتبر مانند عطاریها تهیه میکنند، احتمال بروز عوارض نسبت به سقط خودبخودی به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
دکتر احمدیان ادامه داد: در راستای پیشگیری از سقط عمدی جنین، از سال ۱۴۰۳ کارگروه پیشگیری و مقابله با سقط عمدی جنین در دانشگاه علوم پزشکی مشهد تشکیل شده است. جلسات این کارگروه به صورت مستمر و ماهانه با حضور اعضا برگزار میشود و مصوبات آن پیگیری میگردد. از جمله مصوبات این کارگروه، تعیین شعب ویژه رسیدگی به جرائم پزشکی با تأکید بر پروندههای مرتبط با سقط عمدی جنین است که در همین راستا از بازپرس ویژه به دلیل صدور رأی قاطع در یکی از پروندههای تخلف سقط عمدی جنین در سال گذشته تقدیر شده است.
وی در ادامه به اقدامات حوزه بهداشت در زمینه مشاوره و حمایت از مادران اشاره کرد و گفت: در معاونت بهداشت، مادرانی که به هر دلیل تمایل به انجام سقط دارند شناسایی میشوند و مشاوره اولیه توسط مراقبان سلامت در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاهها و خانههای بهداشت ارائه میشود. همکاران حوزه بهداشت تلاش میکنند با ارائه مشاورههای تخصصی، مادران را از تصمیم به سقط منصرف کنند و در صورتی که مادر همچنان بر تصمیم خود اصرار داشته باشد، به مراکز «نَفَس» معرفی میشود تا مشاوران این مراکز نیز مشاورههای لازم را ارائه دهند.
مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: در سال جاری حدود ۷۰۰ مورد مادر متمایل به سقط در استان شناسایی شدهاند که از این تعداد حدود ۴۰۰ نفر به مراکز نفس معرفی شدهاند. در حال حاضر ۲۱ مرکز نفس در استان خراسان رضوی فعال است که ۱۲ مرکز آن تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد قرار دارد.
دکتر احمدیان همچنین به فعالیتهای آموزشی در این حوزه اشاره کرد و گفت: در معاونت بهداشت دو پمفلت آموزشی با موضوع «نه به سقط عمدی جنین» و «آشنایی با مواد قانونی سقط عمدی جنین» تهیه شده است. علاوه بر این، دوره آموزشی «حفظ حیات جنین» برای کارکنان معاونت بهداشت و نیروهای شاغل در مراکز بهداشت شهرستانهای تابعه برگزار شده است.
وی افزود: همچنین پوسترهای آموزشی با هدف پیشگیری از سقط جنین برای نصب در تمامی مراکز خدمات جامع سلامت و خانههای بهداشت تهیه و در اختیار مراکز قرار گرفته تا مراجعان با پیامهای آموزشی و آگاهیبخش در این زمینه بیشتر آشنا شوند.
آمادگی ویژه بیمارستان طالقانی مشهد در ایام جنگ
آقای دکتر اردکانی، رئیس بیمارستان طالقانی مشهد، در گفتوگو با وبدا از اجرای مجموعهای از اقدامات گسترده زیرساختی، عملیاتی و آموزشی در این مرکز درمانی خبر داد و اظهار کرد: در پی شرایط خاص ناشی از ایام جنگ و با هدف افزایش توان پاسخگویی به بحرانهای احتمالی، برنامهریزیهای لازم با محوریت تداوم خدمات درمانی، آمادگی کامل کارکنان و افزایش ظرفیت پذیرش بیماران انجام شده است.
وی افزود: یکی از مهمترین اقدامات انجامشده، افزودن دیزل ژنراتور دوم به سیستم برق اضطراری بیمارستان است. با نصب این ژنراتور، پایداری تأمین برق در بخشهای حیاتی از جمله اورژانس، اتاق عمل، ICU و بخشهای جراحی بهطور چشمگیری افزایش یافته و امکان ادامه خدمات حیاتی حتی در شرایط قطع گسترده برق بدون وقفه فراهم شده است.
رئیس بیمارستان طالقانی مشهد ادامه داد: بازنگری و بازچیدمان بخشهای مختلف بیمارستان با رویکرد مدیریت بحران نیز در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، مسیرهای تردد، جانمایی تجهیزات، فضاهای ایمن و نقاط کلیدی خدمات درمانی بهطور کامل بررسی و اصلاح شده تا بیمارستان در شرایط اضطراری از حداکثر کارایی و سرعت عمل برخوردار باشد.
وی با اشاره به برگزاری مانورهای متعدد بحران و تخلیه اضطراری گفت: این مانورها با مشارکت پزشکان، پرستاران، نیروهای پشتیبانی و تیمهای امدادی برگزار شده و در آن سناریوهایی همچون پذیرش مصدومان جنگی، آتشسوزی، قطع برق و کمبود منابع مورد تمرین و ارزیابی قرار گرفته است.
دکتر اردکانی تأکید کرد: در حوزه پشتیبانی نیز تأمین و ذخیرهسازی تجهیزات و ملزومات ضروری شامل داروهای حیاتی، تجهیزات مصرفی، ابزارهای جراحی، اقلام حفاظتی و سایر لوازم مورد نیاز بحران با جدیت انجام شده تا در صورت افزایش مراجعات یا اختلال در زنجیره تأمین، هیچگونه کمبودی ایجاد نشود.
وی خاطرنشان کرد: بهمنظور افزایش ظرفیت بستری، در تمامی بخشها تختهای اکسترا پیشبینی شده تا امکان پذیرش تعداد بیشتری از بیماران جنگی یا آسیبدیدگان در مدتزمان کوتاه فراهم شود.
رئیس بیمارستان طالقانی مشهد همچنین از تشکیل کمیته بحران و برگزاری جلسات آموزشی تخصصی برای کارکنان خبر داد و گفت: در این جلسات، اصول مدیریت بحران، تریاژ پیشرفته، نحوه مدیریت پذیرش مصدومان، شیوه استفاده از تجهیزات اضطراری و پروتکلهای ایمنی آموزش و تمرین داده شده است.
وی افزود: با هدف افزایش هماهنگی و بسیج ظرفیتهای انسانی و تخصصی، ستاد جنگ و بسیج جامعه پزشکی بیمارستان طالقانی نیز تشکیل شده است. این ستاد نقش محوری در برنامهریزی، سازماندهی نیروهای داوطلب، هماهنگی با نهادهای امدادی و مدیریت عملیات درمانی در ایام جنگ بر عهده دارد.
دکتر اردکانی با تأکید بر تداوم خدماترسانی در این مرکز درمانی اظهار داشت: هیچگونه اختلالی در ارائه خدمات درمانی و تشخیصی به بیماران در دوران جنگ ایجاد نشده است و بر اساس آمار موجود، در فروردینماه امسال تعداد اعمال جراحی نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۳ درصد افزایش داشته است.
وی تصریح کرد: آمار این مرکز از ابتدای فروردینماه تا امروز، نشاندهنده تداوم پایدار خدمات و حتی افزایش حجم ارائه خدمت در بیمارستان طالقانی، علیرغم شرایط ناشی از جنگ، است.
رئیس بیمارستان طالقانی مشهد در پایان اعلام کرد: این مجموعه با آمادگی کامل، آماده ارائه خدمات مستمر و ایمن به بیماران در سختترین شرایط خواهد بود.
فشار خون؛ بیماری خاموشی که باید جدی گرفته شود
متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اینترونشنال کاردیوگرافی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد فشار خون را یکی از مهمترین بیماریهای خاموش در جامعه دانست و تأکید کرد: در صورت کنترل نکردن این بیماری، عوارض جدی برای سلامت افراد ایجاد میشود.
دکتر علی اشراقی، در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت نگرش صحیح به بیماری فشار خون گفت: خوشبختانه با رعایت برخی راهکارها میتوان این بیماری را کنترل کرد، اما در صورت بیتوجهی، فشار خون بالا میتواند منجر به بروز بیماریهای قلبی و عروقی، سکته مغزی و آسیب به چشم و کلیهها شود.
این متخصص قلب و عروق افزود: فشار خون معمولاً بدون علامت است و به همین دلیل به آن «بیماری خاموش» گفته میشود، اما در برخی موارد ممکن است با علائمی مانند خستگی زودرس، ضعف و بیحالی یا تکرر ادرار خود را نشان دهد.
دکتر اشراقی با تأکید بر ضرورت غربالگری فشار خون اظهار کرد: همه افراد بهویژه افراد بالای ۳۰ سال باید به طور منظم فشار خون خود را اندازهگیری و کنترل کنند تا در صورت وجود مشکل، اقدامات درمانی به موقع انجام شود.
وی درباره عوامل ایجادکننده فشار خون گفت: سبک زندگی و عوامل ژنتیکی از مهمترین دلایل بروز این بیماری هستند و بیش از ۹۰ درصد مبتلایان با اصلاح سبک زندگی و مصرف دارو قابل درمان و کنترل هستند.
به گفته این متخصص قلب و عروق، شیوع فشار خون در میان افراد میانسال حدود ۴۰ درصد است که نشاندهنده اهمیت توجه جدی به پیشگیری و کنترل این بیماری است.
دکتر اشراقی در خصوص راهکارهای پیشگیری از فشار خون بالا تصریح کرد: مصرف غذاهای سالم، پرهیز از فستفودها و نوشابهها، استفاده از غذای خانگی، کنترل اضافهوزن، انجام فعالیت بدنی منظم به میزان حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته، کاهش مصرف نمک و مدیریت استرس از مهمترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشود.
وی همچنین درباره مصرف داروهای فشار خون توضیح داد: بیشتر داروهای فشار خون اثر طولانیمدت دارند و معمولاً یک یا دو بار در روز مصرف میشوند و به گونهای طراحی شدهاند که فشار خون بیمار را بهخوبی کنترل کنند.
این متخصص قلب و عروق تأکید کرد: اگر بیمار یک نوبت مصرف دارو را فراموش کند و زمان مصرف نوبت بعدی نزدیک باشد، نیازی به مصرف همزمان دو دوز دارو نیست و بیماران نباید دوز دارو را دو برابر کنند، زیرا این کار میتواند به بدن شوک وارد کند.
دکتر اشراقی در پایان خاطرنشان کرد: با اصلاح سبک زندگی، رعایت رژیم غذایی مناسب و مراجعه منظم به پزشک میتوان فشار خون را تا حد زیادی کنترل کرد و از بروز عوارض جدی این بیماری پیشگیری کرد.
واکسیناسیون؛ قدرتمندترین ابزار بشر برای مقابله با بیماریها/ نجات جان بیش از ۱۵۰ میلیون نفر در جهان با واکسن
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون در حفظ سلامت جامعه گفت: واکسیناسیون بزرگترین دستاورد بشر در حوزه سلامت و قدرتمندترین ابزار برای مقابله با بیماریها به شمار میرود.
دکتر محمدحسن اعلمی، در گفتگو با وب دا اظهار کرد: پس از دسترسی به آب آشامیدنی سالم، واکسیناسیون مهمترین عامل مؤثر در ارتقای سلامت جوامع است و تاکنون توانسته جان بیش از ۱۵۰ میلیون نفر را در سراسر جهان نجات دهد.
وی افزود: علم پزشکی همواره در مسیر حفظ بقا و سلامت انسان تلاش میکند و واکسیناسیون یکی از مهمترین ابزارهای این مسیر است. در واقع واکسن نوعی تقلید کنترلشده از بیماری است که به بدن کمک میکند تا پیش از مواجهه واقعی با عامل بیماریزا، آمادگی لازم برای مقابله با آن را پیدا کند.
پیشگیری از حدود ۳۰ درصد بیماریهای مهلک
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: واکسیناسیون توانسته از بروز حدود ۳۰ درصد بیماریهای مهلک پیشگیری کند و به نوعی گامی فراتر از سلامت و در واقع تضمینی برای امنیت سلامت جامعه محسوب میشود.
وی با اشاره به نقش واکسنها در گروههای مختلف سنی گفت: مادران باردار با دریافت واکسن آنفلوانزا میتوانند از ابتلای نوزادان خود به این بیماری پیشگیری کنند. همچنین در شرایط بحرانی و حتی در موقعیتهای جنگی، دریافت واکسن کزاز از اهمیت و ضرورت بالایی برخوردار است.
نقش واکسنها در پیشگیری از بیماریهای خطرناک کودکان
دکتر اعلمی با بیان اینکه بسیاری از بیماریهای خطرناک با واکسیناسیون قابل پیشگیری هستند، تصریح کرد: واکسن ب.ث.ژ از بروز اشکال مختلف بیماری سل پیشگیری میکند و واکسن فلج اطفال نیز نقش مهمی در کنترل این بیماری داشته است؛ بهگونهای که امروزه فلج اطفال در جهان تقریباً ریشهکن شده و تنها در دو کشور پاکستان و افغانستان گزارش میشود، بنابراین واکسیناسیون کودکان در این زمینه همچنان ضروری است.
وی ادامه داد: واکسن پنوموکوک از بروز بیماریهایی مانند مننژیت در کودکان پیشگیری میکند و واکسن روتاویروس نیز نقش مؤثری در کاهش اسهالهای شدید در کودکان دارد.
واکسیناسیون؛ سپر ایمنی جامعه
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت پوشش واکسیناسیون در جامعه گفت: خوشبختانه سالهاست که دیگر شاهد موارد ابتلا به بیماریهایی مانند دیفتری و کزاز نیستیم و شیوع سیاهسرفه نیز به میزان قابل توجهی کاهش یافته که همه این دستاوردها نتیجه اجرای برنامههای واکسیناسیون است.
وی خاطرنشان کرد: برخی افراد مانند کودکان مبتلا به سرطان یا افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، امکان دریافت برخی واکسنها را ندارند؛ اما زمانی که سایر افراد جامعه واکسینه شده باشند، نوعی ایمنی جمعی ایجاد میشود که از این افراد نیز در برابر بیماریها محافظت میکند.
دکتر اعلمی در پایان گفت: واکسیناسیون حتی در مواردی مانند پیشگیری از مرگ ناشی از هاری یا جلوگیری از بروز سرطان دهانه رحم ناشی از ویروس HPV نیز نقش مهمی دارد و در طیف وسیعی از بیماریها به حفظ سلامت انسانها کمک میکند. نکته مهم آن است که این خدمات در کشور بهصورت رایگان در اختیار مردم قرار میگیرد.
راهاندازی مرکز سلامت، ایمنی غذا و امنیت غذایی با محوریت دانشگاه علوم پزشکی مشهد
رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از راهاندازی مرکز سلامت، ایمنی غذا و امنیت غذایی با هدف توسعه همکاری میان دانشگاه و صنعت و حمایت از طرحهای دانشبنیان در حوزه غذا و تغذیه خبر داد.
دکتر اسما افشاری، در گفتگو با وب دا اظهار کرد: این مرکز پس از حدود شش ماه برنامهریزی، هماهنگیهای تخصصی و برگزاری جلسات متعدد با فعالان حوزه صنعت و شرکتهای دانشبنیان شکل گرفته است.
وی با اشاره به اهداف تأسیس این مرکز افزود: مرکز سلامت، ایمنی غذا و امنیت غذایی با هدف ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنایع غذایی و مراکز نوآوری راهاندازی شده و تلاش دارد از طرحها و پروژههای دانشبنیان در حوزه غذا و تغذیه از نظر علمی، مالی و زیرساختی حمایت کند.
دکتر افشاری با بیان اینکه این مرکز نخستین مرکز رشد در این حوزه با محوریت دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شمار میرود، ادامه داد: پیش از دریافت مجوز رسمی، کارگروهی تخصصی به مدت حدود شش ماه برای ایجاد زیرساختها، انجام رایزنیهای لازم با صنایع و فراهمسازی شرایط آغاز فعالیت این مرکز فعال بوده است.
رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشیار گروه علوم تغذیه دانشکده پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: در این مدت مذاکراتی با چندین شرکت و هلدینگ بزرگ انجام شده و تاکنون حدود شش شرکت برای همکاری و استقرار در این مرکز اعلام آمادگی کردهاند.
رئیس دبیرخانه کارگروه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هدف اصلی از راهاندازی این مرکز را شکلگیری پروژههای مشترک، محصولمحور و دانشبنیان در حوزه غذا و تغذیه عنوان کرد و گفت: این پروژهها علاوه بر کمک به ارتقای سلامت جامعه، میتوانند زمینه تولید محصولات کاربردی و قابل عرضه در بازار را نیز فراهم کنند.وی گفت: این مرکز در پارک سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد مستقر است.
پژوهشهای نوین در استخراج ترکیبات گیاهی با روشهای سبز توسط محققان دانشکده داروسازی مشهد
دکتر بوذری، عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی مشهد، از انجام مجموعهای از پژوهشهای نوآورانه در حوزه استخراج مؤثر ترکیبات گیاهان دارویی با استفاده از فناوریهای سبز خبر داد و گفت: یکی از چالشهای مهم امروز در حوزه داروسازی طبیعی، دستیابی به روشهای کارآمدتر و دوستدار محیط زیست برای استخراج ترکیبات فعال گیاهان دارویی است.
وی افزود: در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ دو طرح تحقیقاتی در زمینه غنیسازی عصارههای طبیعی با همکاری تیم پژوهشی اجرا شد. نخستین طرح با عنوان «طراحی روش دستیابی به عصاره غنیشده فلاونوئیدی گیاه Scutellaria luteo-caerulea با استفاده از روش سطح پاسخ و رزینهای ماکروپروس» و شماره ثبت ۴۰۱۲۵۰۰ انجام شد. در این پژوهش از رویکردهای شیمی سبز استفاده شد تا کارایی استخراج ترکیبات فلاونوئیدی افزایش یابد.
به گفته دکتر بوذری، نتایج این مطالعه نشان داد که بهکارگیری امواج مایکروویو برای فرآیند عصارهگیری میتواند به اندازه روش سنتی خیساندن ۷۲ ساعته مؤثر باشد و حتی جایگزین آن شود. همچنین بهرهگیری از ستونهای رزین ماکرومتخلخل موجب افزایش نسبت ترکیبات مؤثره گیاه تا حدود ۱٫۵ برابر گردید و کیفیت عصاره بهطور چشمگیری بهبود یافت.
وی در ادامه به دومین طرح پژوهشی اشاره کرد و افزود: پروژهای با عنوان «بهینهسازی استخراج عصاره حاوی ترکیبات آنتیاکسیدان تانشینون از ریشه گیاه برازمبل (Perovskia abrotanoides) با استفاده از روش سطح پاسخ (RSM)» با شماره ثبت ۴۰۲۰۸۳۰ نیز در همین راستا انجام شد. در این مطالعه هم، روش مایکروویو نسبت به روشهای سنتی اثربخشی بیشتری داشت و رزینهای ماکرومتخلخل توانستند کیفیت عصاره تانشینون را تا دو برابر افزایش دهند.
دکتر بوذری تأکید کرد: نتایج این دو پژوهش میتواند مسیر تازهای برای استفاده از روشهای مؤثر، ایمن و سازگار با محیط زیست در استخراج ترکیبات طبیعی از گیاهان دارویی ایجاد کند و در صنایع دارویی و تحقیقاتی مورد بهرهبرداری قرار گیرد.
وی همچنین از چاپ دو مقاله مروری حاصل از همکاری خود با محققان دیگر خبر داد و اظهار داشت: مقاله نخست با عنوان “A comprehensive review of biologically active natural products on human papillomavirus (HPV) at a glance” با شماره DOI: 10.1002/ptr.8444 در مجله معتبر Phytotherapy Research با ضریب تأثیر (IF) ۶ منتشر شده است. در این مقاله، بررسی جامعی از ترکیبات طبیعی مؤثر در درمان بیماری HPV، پیشگیری از انتقال و کنترل سرطانهای مرتبط با این ویروس ارائه شده است.
دکتر بوذری افزود: مقاله دوم با عنوان “A comprehensive review of biologically active natural products on human papillomavirus (HPV) at a glance” (DOI: 10.1007/s00210-025-03857-x) در ژورنال Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology با ضریب تأثیر ۳.۱ منتشر گردید. این مطالعه به بررسی مسیرهای سیگنالینگ سلولی مرتبط با اثرات درمانی ترکیب تانشینون IIA پرداخته و جنبههای ضدسرطانی و محافظت قلبی این ترکیب و مشتقات آن را تشریح کرده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: دستاوردهای این پژوهشها نشاندهنده ظرفیت بالای تحقیقات داروسازی در ایران برای توسعه فرآوردههای طبیعی مؤثر و سازگار با محیط زیست است و میتواند زمینهساز ارتقای دانش فیتوشیمی و داروسازی نوین در کشور باشد.
نوروپاتی دیابتی؛ هشدار خاموشی که میتواند به زخم پای دیابتی منجر شود
فوق تخصص مغز و اعصاب و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به شیوع بالای نوروپاتی در بیماران دیابتی هشدار داد: درگیری اعصاب محیطی در دیابت میتواند به بیحسی پا و در نهایت زخم پای دیابتی منجر شود، در حالی که با کنترل دقیق قند خون و تشخیص زودهنگام میتوان از بسیاری از عوارض جدی آن پیشگیری کرد.
دکتر رضا بوستانی، در گفتگو با وب دا با بیان اینکه سیستم عصبی بدن به دو بخش مرکزی و محیطی تقسیم میشود، گفت: سیستم عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع است، در حالی که اعصاب محیطی از مغز و نخاع جدا شده و به عضلات، اندامها و اعضای بدن میروند و وظیفه انتقال پیامهای حسی، حرکتی و خودکار را بر عهده دارند.
فوق متخصص مغز و اعصاب با اشاره به علل مختلف نوروپاتی افزود: علاوه بر دیابت، بیماریهای خودایمنی مانند سندروم گیلنباره، برخی مسمومیتها، مصرف الکل و مواد مخدر، استفاده طولانیمدت از بعضی داروها بهویژه آنتیبیوتیکها، داروهای شیمیدرمانی و همچنین نارسایی کلیه نیز میتوانند موجب آسیب به اعصاب محیطی شوند.
دکتر بوستانی علائم نوروپاتی را در سه گروه حسی، حرکتی و خودکار توضیح داد و گفت: گزگز، مورمور، سوزنسوزن شدن، بیحسی، احساس نکردن گرما و سرما و اختلال تعادل از علائم حسی این بیماری هستند.
وی گفت: درگیری حرکتی نیز میتواند با ضعف عضلات، افتادن دمپایی از پا، ناتوانی در راه رفتن روی پنجه یا پاشنه و کاهش قدرت دستها همراه باشد.
وی همچنین به علائم خودکار یا اتونوم اشاره کرد و افزود: یبوست، سیری زودرس، اختلالات ادراری، اختلال نعوظ و اختلال در تعریق از دیگر نشانههایی هستند که ممکن است در بیماران مبتلا دیده شود.
این استاد دانشگاه با هشدار درباره عوارض پیشرفته نوروپاتی گفت: درگیری اعصاب محیطی میتواند باعث تغییر شکل انگشتان، تغییر قوس کف پا، لاغر شدن عضلات بیناستخوانی دست و ضعف عملکرد دست شود؛ بهگونهای که بیمار حتی در بستن دکمههای لباس نیز دچار مشکل میشود.
دکتر بوستانی مهمترین نکته در بیماران دیابتی را نوروپاتی دیابتی دانست و اظهار کرد: این عارضه یکی از علل اصلی زخم پای دیابتی است، زیرا بیمار به علت بیحسی درد را احساس نمیکند و متوجه زخم نمیشود. از سوی دیگر، در دیابت عروق نیز درگیر میشوند و همین موضوع روند ترمیم زخم را کند میکند و در موارد شدید میتواند به عفونت، زخمهای پیشرفته و حتی قطع بخشی از پا یا انگشتان منجر شود.
وی با تأکید بر اینکه حتی در بیماران با دیابت کنترلشده نیز احتمال بروز نوروپاتی وجود دارد، گفت: هرچه کنترل قند خون بهتر باشد، شدت و احتمال این عارضه کمتر میشود. علائم اولیه مانند گزگز، مورمور و بیحسی کف پا نباید نادیده گرفته شود و یک معاینه بالینی ساده میتواند درگیری اعصاب محیطی را آشکار کند.
فوق متخصص مغز و اعصاب در ادامه توصیه کرد: کنترل دقیق قند خون، پرهیز از نوسانات قند، در صورت لزوم استفاده از انسولین به جای داروهای خوراکی، رعایت رژیم غذایی، فعالیت بدنی منظم، ورزش، پرهیز از استرس و پیگیری منظم پزشکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از نوروپاتی دیابتی هستند.
وی همچنین با اشاره به برخی بیماریهای عصبی در سالمندان گفت: بیماریهایی مانند پارکینسون، آلزایمر و اماس از بیماریهای اعصاب مرکزی هستند، اما چون بسیاری از سالمندان همزمان ممکن است دیابت یا پیشدیابت داشته باشند، علائم نوروپاتی در آنان نیز میتواند دیده شود و تشخیص را دشوار کند.
گسترش خدمات پیشگیری و تشخیص هپاتیت در مشهد همزمان با هفته سلامت
کارشناس مسئول بیماریهای آمیزشی و هپاتیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اجرای برنامههای گسترده پیشگیری، تشخیص و مراقبت از بیماران مبتلا به هپاتیت و HIV همزمان با هفته سلامت خبر داد.
دکتر حسینپور در گفتگو با وب دا با اشاره به اقدامات انجامشده در این هفته اظهار کرد: یکی از مهمترین برنامهها، تأمین دارو برای بیماران مبتلا به HIV و ارسال آن برای افرادی بوده است که امکان مراجعه حضوری نداشتند؛ از جمله افرادی که در کمپهای ترک اعتیاد حضور دارند.
وی افزود: همچنین واکسیناسیون هپاتیت برای گروههای هدف سختدسترس، بهویژه افراد ساکن در کمپها، در دستور کار قرار گرفت تا از ابتلا و گسترش بیماری در این گروهها جلوگیری شود.
کارشناس مسئول بیماریهای آمیزشی و هپاتیت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در همین راستا، برنامه گسترده انجام تستهای تشخیصی هپاتیت C در مراکز مختلف اجرا شد و همکاری با بخش خصوصی و مراکزی که با افراد دارای رفتارهای پرخطر تزریقی در ارتباط هستند، تقویت شد.
دکتر حسینپور با بیان اینکه هپاتیت از جمله بیماریهای خاموش محسوب میشود، گفت: بسیاری از مبتلایان تا مراحل پیشرفته بیماری هیچ علامتی ندارند. با این حال در موارد حاد، علائمی مانند تب، تهوع، بیاشتهایی، زردی پوست و چشم و تیره شدن ادرار ممکن است بروز کند.
وی افزود: تشخیص این بیماری تنها از طریق آزمایش خون امکانپذیر است. برای مثال آزمایش HBsAg برای تشخیص هپاتیت B و آزمایش Anti‑HCV برای هپاتیت C انجام میشود و در صورت مثبت بودن نتایج، آزمایشهای تکمیلی برای مشخص شدن فعال یا غیرفعال بودن بیماری صورت میگیرد.
دکتر حسین پور با اشاره به پیشرفتهای درمانی در سالهای اخیر بیان کرد: داروهای مؤثر و کمعارضهای برای درمان هپاتیت C تولید شده که طی حدود سه ماه میتوانند بیش از ۹۰ درصد بیماران را بهبود دهند؛ اما هپاتیت B هنوز درمان قطعی ندارد و بیماران باید با داروهای ضدویروسی مانند تنوفوویر تحت درمان و کنترل طولانیمدت قرار گیرند.
وی در پایان تأکید کرد: تشخیص زودهنگام مهمترین عامل در کنترل بیماری است، زیرا هرچه بیماری زودتر شناسایی شود، احتمال انتقال آن به دیگران کاهش یافته و روند درمان نیز موفقتر خواهد بود.
از راهاندازی فیزیوتراپی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد تا تأکید بر ضرورت ایجاد بیمارستان توانبخشی
دکتر حسین اصغر حسینی، دانشیار گروه فیزیوتراپی و از چهرههای اثرگذار در توسعه آموزش، پژوهش و درمان در حوزه فیزیوتراپی و توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتوگویی مشروح به بیان سوابق تحصیلی و شغلی خود، روند شکلگیری و توسعه گروه فیزیوتراپی در این دانشگاه، چالشهای پیشرو، ضرورت توجه به اخلاق حرفهای در دانشگاههای علوم پزشکی و نیز نیاز جدی کشور و بهویژه مشهد به راهاندازی بیمارستانهای توانبخشی پرداخت.
به گزارش وب دا، دکتر حسین اصغر حسینی در این گفتوگو، ضمن مرور مسیر زندگی علمی و حرفهای خود، دیدگاههایش را درباره نسبت آموزش، درمان و پژوهش در دانشگاههای علوم پزشکی و الزامات ارتقای این فضا تشریح کرد.
تولد در نیشابور و طی مسیر تحصیل از سمنان تا تهران و ایران
دکتر حسینی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به سال و محل تولد خود اظهار کرد:من سال ۱۳۵۶ در نیشابور به دنیا آمدم و تحصیلاتم را در مقاطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در همان نیشابور گذراندم.
وی ادامه داد:سال ۱۳۷۵ در مقطع کارشناسی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان پذیرفته شدم و سال ۱۳۷۹ فارغالتحصیل شدم. بلافاصله در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علوم پزشکی تهران قبول شدم و در سالهای ۸۰ یا ۸۱ فارغالتحصیل شدم.
دانشیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:بعد از آن، حدود ۱۰ ماه به عنوان هیئت علمی سرباز در دانشگاه علوم پزشکی سمنان فعالیت داشتم. سپس در مقطع دکترای تخصصی پذیرفته شدم. سال ۱۳۸۲ نفر اول کنکور دکترای تخصصی رشته فیزیوتراپی شدم و در همان سال تحصیلم را در دانشگاه علوم پزشکی ایران آغاز کردم.
بورسیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد و آغاز مسیری برای تأسیس یک رشته
دکتر حسینی با اشاره به شرایط آن زمان در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:از آنجایی که میدانستم در دانشگاه علوم پزشکی مشهد رشته فیزیوتراپی و گروه فیزیوتراپی راهاندازی نشده است، مراجعه کردم و با دانشگاه صحبت کردم. من بورسیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد شدم. سال ۱۳۸۷ فارغالتحصیل شدم و بلافاصله به مشهد مراجعه کردیم و شروع به کار کردیم. شکر خدا توانستیم در مهرماه ۱۳۸۹ اولین گروه دانشجویان فیزیوتراپی را برای دانشگاه علوم پزشکی مشهد پذیرش کنیم.
از راهاندازی کارشناسی تا دکترای تخصصی فیزیوتراپی در مشهد
این عضو هیئت علمی با تشریح روند توسعه رشته فیزیوتراپی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد:
بعد از آن، کار به همین منوال و بهخوبی پیش رفت. در سال ۱۳۹۵ مقطع کارشناسی ارشد فیزیوتراپی را راهاندازی کردیم و در سال ۱۴۰۳ نیز مقطع دکترای تخصصی فیزیوتراپی راهاندازی شد.
وی ادامه داد:تقریباً تا بهمنماه ۱۴۰۲، حدود ۱۴ یا ۱۵ سال مدیر گروه فیزیوتراپی بودم. به لحاظ راهاندازی مقاطع، کار دقیقاً انجام شده و الان هم هفتمین دوره دانشجویان PhD را پذیرش کردهایم.
دکتر حسینی در تشریح دیگر دستاوردهای این سالها گفت:در این مدت در حیطه درمان، مرکز جامع توانبخشی واقع در پرستار ۲ راهاندازی شد و بعد همین بخش فیزیوتراپی بیمارستان هاشمی نژاد نیز راهاندازی شد. بنابراین به لحاظ درمانی و آموزشی، گروه کاملاً موفق بود. در حوزه پژوهشی هم به همین عنوان الان تقریباً گروه فیزیوتراپی، به ادعایی که برای آن مدرک هم هست، فکر میکنم یکی از قویترین گروههای دانشگاه است و به لحاظ توانبخشی هم به نظر من موفقترین و بهترین گروه دانشگاه است.
رسالت دانشگاهها آموزش و پژوهش است
دکتر حسینی در پاسخ به این پرسش که چه اقداماتی میتواند به بهتر شدن فضای شغلی دانشگاه کمک کند، با طرح یک دیدگاه کلان گفت:به نظر من رسالت دانشگاهها قاعدتاً آموزش و پژوهش است. بنابراین من یک پیشنهاد دارم؛ البته این مسئلهای است که خیلی از بزرگان سالیان سال گفتهاند و ما هم از آنها یاد گرفتهایم. این مسئله باید در حوزه وزارتخانه حل شود.
وی افزود:ما به وزارتخانهای با عنوان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نگاه میکنیم، در حالی که اگر ما آموزش خوبی نداشته باشیم، درمان خوبی هم نداریم. به نظر میرسد باید آموزش پزشکی را از بحث بهداشتی و درمانی جدا کنیم و آن را به وزارت علوم برگردانیم تا آنجا کار آموزش را به بهترین نحو ممکن انجام دهیم و وزارت بهداشت و درمان هم مثل بقیه کشورها دنبال کار خودش باشد.
وی تصریح کرد:نظر من این نیست که اولویت رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد یا هر دانشگاه دیگری این باشد که مثلاً فلان خانه بهداشت در سرخس چه دارد یا ندارد. اگر ما بتوانیم نیروهای خوب و کارآمدی، چه به لحاظ علمی و چه به لحاظ اخلاقی، تربیت کنیم، آن مسائل هم در درجه بعدی حل خواهد شد
.
توسعه رشتههای توانبخشی در مشهد؛ از فیزیوتراپی تا ارتوز و پروتز
دکتر حسینی در ادامه با اشاره به تجربه خود در توسعه رشتههای توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت:در حوزه تخصصی خودمان که توانبخشی است، دانشگاه علوم پزشکی مشهد راهاندازی رشتههای توانبخشی را از همان سالهای ۸۷ و ۸۸ شروع کرد. زمانی که من آمدم، فکر میکنم تنها نفر در گروه فیزیوتراپی و در رشتههای توانبخشی بودم.
وی ادامه داد:خوشبختانه یا متأسفانه مدیریت این حوزه را هم به ما دادند و من علاوه بر فیزیوتراپی، دنبال راهاندازی بقیه رشتههای توانبخشی هم بودم. گفتاردرمانی را راهاندازی کردیم. بعد بقیه رشتهها کمی با مشکل مواجه شد، اما سالیان بعد کاردرمانی راهاندازی شد، بعد مددکاری و رشته ارتوز و پروتز هم راهاندازی شد.
وی خاطرنشان کرد:این رشتهها الان تقریباً در حال تکامل هستند؛ یعنی از لیسانس و فوقلیسانس تا PhD. انشاءالله با جدا شدن قطعی دانشکده توانبخشی از دانشگاه علوم پزشکی، این مسیر یک مقدار هموارتر خواهد شد.
ثمره آموزش باید در حوزه درمان دیده شود
وی با تأکید بر اینکه دانشگاه در حوزه آموزش مسیر خوبی را طی کرده است، اظهار کرد:در دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حوزه آموزش خوب پیش رفتیم. حالا باید برویم و ثمره کار خودمان، یعنی آن چیزی که نیاز جامعه است، در حوزه درمان نشان دهیم.
دکتر حسینی افزود:دو کار میتوانیم انجام دهیم. یک کار بسیار عالی اگر بتوانیم انجام دهیم، راهاندازی بیمارستانهای توانبخشی است.
ضرورت راهاندازی بیمارستانهای توانبخشی در مشهد
وی در توضیح این ضرورت گفت:تصور بفرمایید بیماری سکته مغزی کرده و به بیمارستان قائم منتقل شده است. آنجا گروه فوقالعاده قوی و مجرب اعصاب دانشگاه، بیمار را از فاز حاد نجات میدهند. بیمار دیگر در خطر مرگ نیست و علائمش با ثبات میشود. بعد از سه یا چهار روز از ICU استروک به بخش داخلی منتقل میشود و زمانی که شرایطش کاملاً stable شد، به او میگویند میتوانید به منزل بروید.
وی ادامه داد:اما مسئله این است که این بیمار هرچند دیگر خطر مرگ تهدیدش نمیکند، به لحاظ استقلال حرکتی هیچ استقلالی ندارد و هیچکدام از کارهای شخصی خود را نمیتواند انجام دهد. برای این بیمار باید چه کاری کرد؟ این موضوعی است که جامعه باید برای آن فکری بکند.
دکتر حسینی تصریح کرد:اگر این فرد فوقالعاده ثروتمند باشد، میتواند هر روز یک فیزیوتراپیست، گفتاردرمانگر و کاردرمانگر به منزل بیاورد و در کنار آن، احتمالاً یک پرستار هم در منزل داشته باشد. اما شاید حتی یک درصد جامعه هم نتوانند چنین کاری انجام دهند.
وی ادامه داد:حداکثر ۲۰ تا ۳۰ درصد جامعه ممکن است بتوانند بیمارشان را برای فیزیوتراپی به مراکز دولتی یا خصوصی ببرند، اما پس از ۱۰ یا ۱۵ جلسه، چون حداقل یکی دو نفر باید بیمار را همراهی کنند، خسته میشوند و بعد از مدتی بیمار را رها میکنند. در حالی که این بیماران حداقل در دو تا سه ماه اول بعد از این ضایعات، باید اصطلاحاً intensive physical therapy دریافت کنند؛ یعنی درمانها باید فشرده، کامل و با زمان بالا باشد.
تجربهای از آمریکا و معنای توانبخشی واقعی
وی با ذکر یک خاطره گفت:یادم هست زمانی که دانشجو بودیم، بیماری داشتیم که سکته مغزی کرده بود و میگفت پسرم در آمریکا زندگی میکند. آنجا سکته کرده بود و میگفت ما از صبح به مرکزی میرفتیم و تا ۴ یا ۵ بعدازظهر آنجا بودیم. همانجا صبحانه و ناهار و قهوه میخوردیم و از صبح تا عصر برایمان فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی انجام میشد.
دکتر حسینی افزود:باور کنید تشخیص اینکه این فرد از کدام سمت سکته کرده، سخت بود، آنقدر خوب درمان شده بود. چرا؟ چون چندین ساعت فیزیوتراپی میگرفته، از صبح ساعت ۸ تا ۴ یا ۵ بعدازظهر.
مشهد نیازمند بخشهای بستری و بیمارستان توانبخشی است
وی تأکید کرد:ما نیاز به مراکز یا حداقل بخشهای بستری توانبخشی داریم که باید در بیمارستانهای اصلیمان مثل بیمارستان قائم، بیمارستان امام رضا و غیره راه بیفتد. من مثال سکته مغزی را زدم، اما بسیاری از بیماریهای دیگر در حوزه ماسکولواسکلتی و نوروماسکولار هم هستند که احتیاج به همین فیزیوتراپی intensive دارند.
وی افزود:بنابراین حداقلش این است که بخشهای بستری توانبخشی با کمک تمام گروههای دخیل در توانبخشی راه بیفتد. بهتر از آن، اگر دانشگاه بتواند، راهاندازی یک بیمارستان توانبخشی است. نمونه آن، بیمارستان رفیده در تهران است.
دکتر حسینی گفت:مشهد به عنوان بزرگترین شهر مذهبی کشور و شهری که بیماران از استانهای مجاور و حتی کشورهای اسلامی به آن مراجعه میکنند، بسیار نیازمند بیمارستان توانبخشی است تا بتوانیم این نیاز را هم انش کنی
آموزش پزشکی باید از وزارت بهداشت جدا شود
وی بار دیگر بر نگاه کلان خود درباره ساختار آموزش پزشکی تأکید کرد و گفت:بحث بهداشت و درمان از آموزش جدا شود. باید بار آن را از دانشگاههای علوم پزشکی برداریم. یک وزارتخانه بهداشت و درمان باید باشد و آموزش پزشکی باید برگردد به وزارت علوم.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد:بعد دانشگاه چند بیمارستان مشخص داشته باشد؛ مثلاً دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بیمارستان امام رضا، قائم، هاشمینژاد و چند مرکز دیگر را برای آموزش دانشجویان پزشکی، پرستاری، مامایی، توانبخشی و سایر رشتهها در اختیار داشته باشد. دغدغه رئیس دانشگاه و معاونتها نیز باید همین چند بیمارستان باشد، نه اینکه ذهنشان درگیر این باشد که فلان خانه بهداشت یا فلان بیمارستان در نقطهای دیگر چه مشکلی دارد. نه اینکه آنها نیاز به مراقبت ندارند، اما آن بخش باید توسط وزارت بهداشت مدیریت شود.
یک نمونه عینی از خلأ بزرگ توانبخشی بستری
دکتر حسینی برای ملموستر شدن این نیاز، به تجربهای اخیر اشاره کرد و گفت:همین چند روز پیش یکی از دوستان من که از دوستان دوره دبیرستان است، از بیمارستان امام رضا با من تماس گرفت. به دلیل مشکلات کلیوی بستری بود و در عین حال یک مشکل ماسکولواسکلتی هم داشت، یا اگر دقیقتر بگویم، در حرکت اندامهای تحتانی هیچ توانایی نداشت.
وی ادامه داد:او میگفت شرایط جسمیام stable شده و میخواهند مرخصم کنند، اما من که از پاهایم نمیتوانم استفاده کنم، باید چه کنم؟ از من میپرسید آیا میتوانم در بیمارستان دیگری پذیرش بگیرم؟
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:من به او گفتم بیمارستانها وظیفهشان درمان است، نه نگهداری و توانبخشی بیماران. شما الان به لحاظ شرایط پزشکی stable شدهاید، مشکل کلیویتان حل شده یا اگر لازم باشد دیالیز میشوید. اما برای ناتوانی حرکتی، فعلاً بیمارستان توانبخشی یا بخش بستری توانبخشی وجود ندارد. شما باید به منزل بروید و آنجا فیزیوتراپیست به منزل بیاید یا خودتان به مراکز خصوصی یا دولتی فیزیوتراپی مراجعه کنید.
وی تأکید کرد:البته باز هم تأکید میکنم این هم حالت ناقصی است؛ شما نهایتاً یک یا دو ساعت فیزیوتراپی میگیرید، در حالی که در بیمارستانهای توانبخشی، بیمار به صورت شبانهروزی نگهداری میشود و روزی چندین مرتبه فیزیوتراپی دریافت میکند.
توانبخشی، فرایندی پیوسته و چندوجهی است
دکتر حسینی برای توضیح بیشتر، با یک مثال ساده گفت:
توانبخشی مثل برنامه درسی یک دانشآموز است؛ صبح اول ریاضی دارد، بعد علوم دارد، بعد دیکته دارد. اینجا هم همینطور است. باید مراکزی باشند که بیمار صبح به آنجا برود، دو ساعت فیزیوتراپی بگیرد، بعد اگر خسته شد گفتاردرمانی بگیرد، اگر لازم بود کاردرمانی بگیرد و اگر نیاز بود، همکاران ارتوز و پروتز هم همانجا به او مراجعه کنند. باید یک درمان کامل و جامع برای بیمار در یک مرکز قابل ارائه باشد.
وی ابراز امیدواری کرد:انشاءالله دانشگاه قطعاً به فکر این موضوع هست و میدانم کارهایی هم انجام شده است. امیدواریم این اقدامات به ثمر بنشیند.
یک استاد موفق، پیش از هر چیز باید اخلاقمدار باشد
دکتر حسینی در پاسخ به پرسشی درباره شاخصههای یک استاد موفق در حوزههای آموزش، پژوهش و درمان، گفت:واقعیت این است که در بحث درمان، مردم از ما توقع دارند. ذهنیت من و شما اینگونه است که اگر کسی پزشک یا عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی است، حداقل چیزی که درباره او فکر میکنیم این است که این فرد به لحاظ اخلاقی انسانی کاملاً وارسته است و وقتی برای درمان به او مراجعه میکنیم، به چیزی جز درمان ما فکر نمیکند و اولویتش درمان ماست، نه مسائل مالی و نه چیزهای دیگر.
وی افزود:اساتیدی که در دانشگاههای علوم پزشکی هستند و اکثراً کلینیسیناند، باید در درجه اول، دوم و سوم، به لحاظ اخلاقی انسانهای بسیار وارستهای باشند. قسمت علمی، به نظر من آسانترین بخش ماجراست. همه الحمدلله از IQ مشابهی برخوردار هستند، علم را میشود یاد گرفت و قابل یادگیری است، اما اخلاق اگر نباشد، آن علم هم ذرهای ارزش ندارد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد :تعهد و تخصص واقعاً باید در کنار هم باشند. ضمن اینکه باید راهکارهایی هم وجود داشته باشد که اساتید به هیچ عنوان دغدغه مالی نداشته باشند؛ البته در حد متعارف، نه بیشتر از آن. در حد متعارف، اساتید نباید دغدغه مالی داشته باشند.
چالشهای آغاز راهاندازی فیزیوتراپی در مشهد
دکتر حسینی در پاسخ به پرسش درباره چالشها و موانع مسیر تحصیل و کار خود اظهار کرد:مشکلی که ما داشتیم و خوشبختانه الان کمتر شده، این بود که وقتی آمدیم، رشته فیزیوتراپی قبل از آن در این دانشگاه وجود نداشت و من اولین نفر بودم. وقتی میگفتم باید به بیمارستان بروم، میگفتند برای چه باید به بیمارستان بروی؟
وی ادامه داد:من میگفتم من فیزیوتراپیست هستم؛ آخر این کلمه therapy است، یعنی کار من درمان است. اما میگفتند نه، واحدهای ما بیشتر عملی است و نهایتاً یکی دو واحد عملی هم باشد، تئوری آن را تدریس میکنیم. خوشبختانه با اینرسی فوقالعاده زیاد و سختی بسیار زیاد، این مشکل حل شد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود:ما مرکز جامع توانبخشی را راهاندازی کردیم و الان صبحها دانشجویان ما آنجا هم آموزش میبینند و هم خدمات درمانی با کیفیت خوب به بیماران ارائه میشود. همچنین بیمارستان هاشمینژاد راهاندازی شد و بنابراین تقریباً این مشکل حل شد. الان هم بخش فیزیوتراپی بیمارستان امام رضا به گروه فیزیوتراپی واگذار شده که کار بسیار شایستهای بود و انشاءالله منشأ خدمات خوبی برای بیماران خواهد بود.
خانواده؛ پشتوانهای مهم در مسیر تحصیل و پیشرفت
دکتر حسینی در پاسخ به این پرسش که آیا خانواده هم در پیشرفتهای تحصیلی و کاریاش نقش داشتهاند، گفت:تقریباً در دوره فوقلیسانس با همسرم، خانم دکتر شیخ، آشنا شدیم و اواخر فوقلیسانس با هم ازدواج کردیم. زمانی که در مقطع دکترای تخصصی درس میخواندیم، ازدواج کرده بودیم و فرزند کوچولویمان هم همان زمان به دنیا آمد.
وی افزود:واقعیت این است که هیچ اخلالی هم در زندگیمان ایجاد نکرد. یادم هست من دقیقاً سر چهار سال و نیم فارغالتحصیل شدم و همسرم هم به همین منوال. البته واقعیت این است که خانوادههایمان در نگهداری فرزندمان از ما حمایت میکردند.
وی ادامه داد:بعد هم که به مشهد آمدیم و شروع به کار کردیم، خانم دکتر هم با من بودند. من تعهدات دانشگاه علوم پزشکی مشهد را داشتم و واقعیت این است که خانواده حمایت میکردند و ما هم شکرگزار بودیم.
نبود دغدغه مالی، فرصت تمرکز بر علم
دکتر حسینی با اشاره به شرایط آن سالها گفت:زمانی که ازدواج کردم، بورسیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد بودم و حقوقی که میدادند برای زندگی در تهران و مستأجری کاملاً کفایت میکرد. واقعاً دغدغه مالی نداشتم و همه فکر و ذکرم درسم بود.
وی تأکید کرد:بنابراین دقیقاً در همان بازه زمانی چهار سال و نیم، که میدانید تحصیل در مقطع دکترا حداقل چهار سال است، من در چهار سال و نیم از رسالهام دفاع کردم و اولین نفر بودم در میان مجموعه دوستانی که آنجا بودند و بین سه دانشگاه فارغالتحصیل شدم.
توصیه به دانشجویان: میان کار و تحصیل تعادل برقرار کنید
وی با مقایسه شرایط امروز و گذشته گفت:الان شرایط کمی سختتر شده است. واقعاً از روی نیاز، حتی دانشجویان مقطع کارشناسی ما هم بعدازظهرها میروند کار میکنند. البته نیازهایشان هم تا حدی لاکچریتر شده؛ آن زمان توقع نداشتیم در دوره کارشناسی ماشین شخصی داشته باشیم، اما الان بچهها چنین توقعی دارند. یک مقدار توقعات تغییر کرده و بنابراین پاسخ دادن به این مسئله سخت است.
وی ادامه داد:ما همیشه به آنها توصیه میکنیم که یک تعادل بین این دو موضوع، یعنی کار و تحصیل، رعایت کنند.
اگر هرکس کار خودش را درست انجام دهد، مجموعه موفق میشود
دکتر حسینی در پایان، خطاب به نسل جوان و مخاطبان این گفتوگو گفت:بچهها همیشه پیش ما میآیند و گله میکنند؛ میگویند فلان مشکل هست، فلان مشکل هست، اینطور است و آنطور است. من همیشه برایشان مثالی میزنم.
وی توضیح داد:من نیشابوری هستم. آن زمان، اگر یادتان باشد، خانهها همه ویلایی بودند و هنوز هم خانه پدری ما در همان کوچه هست و همه خانهها ویلاییاند. خانمها وقتی خانهشان را تمیز میکردند، بعد میآمدند جلوی در خانه خودشان را هم تمیز میکردند. این خانه تمیز میکرد، خانه بغلی هم تمیز میکرد، بعد بعدی، و در نهایت کل کوچه تمیز میشد.حالا ما هم به عنوان مجموعهای که در کنار هم کار میکنیم، اگر هر کس کار خودش را به بهترین نحو ممکن انجام دهد، حاصل و ثمره مجموع این کارها، یک کار بسیار تمیز، عالی و موفق خواهد شد. به جای اینکه بنشینیم و همدیگر را یا قسمتهای مختلف را مقصر بدانیم، باید کار خودمان را درست انجام دهیم. وقتی من کارم را درست انجام دادم، شما هم انجام دهید، کارشناس هم درست انجام دهد، همه با هم انجام دهیم، خروجی آن یک کار فوقالعاده عالی و تمیز در دانشگاه خواهد بود.
روایت دکتر حسینی، تنها مرور زندگی یک استاد و فیزیوتراپ نیست؛ بلکه تصویری روشن از مسیر دشوار اما ثمربخش راهاندازی و توسعه یک رشته تخصصی در دانشگاه، اهمیت اخلاق و تعهد در کنار تخصص، و ضرورت نگاه راهبردی به آموزش و درمان در نظام دانشگاهی کشور است.
او در این گفتوگو، با تأکید بر تجربه زیسته خود، نشان میدهد که توسعه علمی و درمانی، بدون پیوست اخلاقی، برنامهریزی دقیق و توجه به نیازهای واقعی جامعه ممکن نیست؛ همانگونه که به باور او، آینده توانبخشی در مشهد و کشور، در گرو شکلگیری ساختارهای جامع و مؤثر همچون بیمارستانهای توانبخشی و تقویت پیوند میان آموزش، درمان و پژوهش خواهد بود.
ارائه بیش از ۳۲ هزار خدمت درمانی در بیمارستان خاتمالانبیا(ص) مشهد در ایام جنگ تحمیلی سوم
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتمالانبیا(ص) مشهد از تداوم خدمترسانی این مرکز درمانی در شرایط بحرانی کشور و همزمان با ایام جنگ تحمیلی سوم خبر داد و گفت: با وجود شرایط خاص و حساس کشور، خدمات درمانی این بیمارستان بدون وقفه ادامه داشت و در مجموع به ۳۲ هزار و ۹۲۶ نفر خدمات مختلف درمانی ارائه شد.
دکتر درخشان در گفتگو با وب دا اظهار کرد: در این مدت ۱۴ هزار و ۹۷۴ نفر به اورژانس بیمارستان مراجعه کردند و خدمات لازم را دریافت کردند. همچنین ۳۳۶ عمل جراحی اورژانسی و یکهزار و ۲۲۶ عمل جراحی الکتیو در این مرکز انجام شد.
وی با اشاره به فعالیت مستمر درمانگاههای بیمارستان افزود: در درمانگاههای بیمارستان نیز در مجموع هزاران خدمت به بیماران ارائه شد؛ به طوری که ۳ هزار و ۸۷۲ مراجعه در درمانگاه صبح و ۳ هزار و ۵۶۶ مراجعه در درمانگاه عصر ثبت شده است.
رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی خاتمالانبیا(ص) مشهد ادامه داد: در حوزه خدمات تخصصی نیز ۹۰۳ خدمت در بخش ROP ارائه شد و درمانگاه ROP در ایام جنگ برای حفظ بینایی نوزادان نارس به صورت فعال به کار خود ادامه داد.
دکتر درخشان خاطرنشان کرد: همچنین در بخشهای پاراکلینیک ۴ هزار و ۴۳۶ خدمت، لیزر ۴۴۴ خدمت، بیناییسنجی ۲ هزار و ۳۹۹ خدمت و آزمایشگاه نیز به ۷۷۰ نفر خدمات تشخیصی ارائه شده است.
وی تأکید کرد: تلاش شبانهروزی کادر درمان، پزشکان و کارکنان این مرکز موجب شد با وجود شرایط ویژه کشور، روند خدمترسانی به بیماران بدون وقفه ادامه داشته باشد و بیماران بتوانند خدمات تخصصی مورد نیاز خود را دریافت کنند.
تالاسمی؛ بیماری ژنتیکی خونی که با غربالگری و پیوند مغز استخوان قابل کنترل است
فوقتخصص خون و سرطان بالغین و پیوند سلولهای بنیادی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت آگاهی و غربالگری در پیشگیری از تالاسمی گفت: تالاسمی یک بیماری ژنتیکی و ارثی است که در صورت شناسایی بهموقع و انجام آزمایشهای لازم پیش از ازدواج و دوران بارداری میتوان از تولد بسیاری از موارد شدید آن پیشگیری کرد و در موارد مبتلا نیز با روشهایی مانند پیوند مغز استخوان امکان درمان مؤثر وجود دارد.
دکتر زهرا رضایی بروجردی، در گفتگو با وب دا با بیان اینکه تالاسمی یک بیماری خونی، ژنتیکی و ارثی است، گفت: این بیماری به دو نوع اصلی آلفا و بتا تقسیم میشود و تالاسمی بتا نیز شامل سه نوع خفیف یا مینور، اینترمدیا و شدید یا ماژور است.
به گفته او، علائم تالاسمی ماژور معمولاً از حدود ۶ ماهگی به بعد بروز میکند و با کمخونی شدید، نیاز مداوم به تزریق خون، بزرگی طحال و تغییرات استخوانی همراه است.
فوقتخصص خون و سرطان با تأکید بر اهمیت غربالگری پیش از ازدواج اظهار کرد: انجام آزمایش CBC میتواند در شناسایی موارد مشکوک کمککننده باشد و اگر زن و شوهر هر دو مبتلا به تالاسمی مینور باشند، مشاوره تخصصی پیش از ازدواج ضروری است.
وی افزود: در چنین شرایطی احتمال تولد فرزند مبتلا به تالاسمی ماژور حدود ۲۵ درصد است.
دکتر رضایی بروجردی با اشاره به راهکارهای تشخیص جنین مبتلا گفت: در صورت ازدواج این افراد، باید توسط متخصص زنان و پریناتولوژی پیگیری شوند و در صورت نیاز از روشهای تشخیصی جنینی مانند نمونهگیری جنینی و آمینوسنتز استفاده شود تا وضعیت جنین بهطور قطعی مشخص گردد.
وی تصریح کرد : در صورت تشخیص ماژور بودن جنین، امکان تصمیمگیری درمانی و حتی سقط قانونی پیش از پایان هفته ۱۹ بارداری وجود دارد.
وی در ادامه درباره درمان تالاسمی توضیح داد: در نوع مینور معمولاً درمان خاصی لازم نیست و تنها در صورتی که فقر آهن وجود نداشته باشد، فولیکاسید تجویز میشود. اما در انواع ماژور و اینترمدیا بیمار به تزریقهای مکرر خون نیاز دارد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: برای کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور، پیوند آلوژنیک مغز استخوان بهترین گزینه درمانی است و این پیوند بهتر است تا حدود زیر ۱۴ سالگی و ترجیحاً در سنین ۷ تا ۱۰ سالگی انجام شود.
فوقتخصص خون و سرطان بالغین و پیوند سلولهای بنیادی همچنین با اشاره به شیوع بالای تالاسمی در کشور گفت: تالاسمی در ایران نسبتاً شیوع بالایی دارد و در خراسان نیز موارد قابل توجهی از آن دیده میشود. او تأکید کرد که شیوع این بیماری فقط به ازدواجهای فامیلی محدود نیست و در مناطق مختلف کشور مشاهده میشود.
دکتر رضایی بروجردی درباره پیوند مغز استخوان نیز توضیح داد: پیش از این، بزرگسالان مبتلا در مشهد و خراسان برای انجام پیوند ناچار بودند به تهران یا شیراز مراجعه کنند، اما از بهمن ۱۴۰۳ این خدمت برای بزرگسالان در مشهد نیز انجام میشود. وی گفت پیوند سلولهای بنیادی برای بیماریهایی مانند لوسمیها، لنفومها، آپلاستیک آنمی و تالاسمی کاربرد دارد.
وی روند درمان بیماران را تشریح کردو گفت: سلولهای بنیادی از فرد دهنده یا از خود بیمار گرفته میشود، سپس بیمار تحت شیمیدرمانی قرار میگیرد و در ادامه سلولهای بنیادی تزریق میشوند تا در مغز استخوان جایگزین شوند. این فرآیند معمولاً حدود ۲۱ روز تا یک ماه زمان میبرد.
این فوقتخصص خون و سرطان در پایان یادآور شد که در بیماران مبتلا به تالاسمی، چون مغز استخوان از نظر ژنتیکی دچار نقص است، معمولاً باید سلولهای بنیادی از فرد دیگری دریافت شود.
گرامیداشت یاد و نام استاد فرزانه دکتر محمود روحانی در دیدار با خانواده ایشان
در آستانۀ هفتۀ معلّم، رئیس و جمعی از اعضای هیئت علمی دانشکدۀ بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با حضور در منزل استاد زندهیاد دکتر محمود روحانی، یاد و خاطرۀ این چهرۀ ماندگار علمی و پزشکی را گرامی داشتند.
به گزارش وب دا، در این دیدار که روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ برگزار شد، دکتر قلیان معاون بهداشتی دانشگاه و رئیس دانشکدۀ بهداشت به همراه شماری از اعضای هیئت علمی پیشکسوت گروههای آمارزیستی و اپیدمیولوژی از جمله دکتر شاکری، دکتر اسماعیلی، دکتر جمالی، دکتر تقیپور، دکتر تهرانی معاون دانشکدۀ بهداشت و همچنین دکتر ساکت از اساتید دانشگاه فردوسی مشهد حضور داشتند و با همسر آن مرحوم دیدار و گفتگو کردند.
در این نشست صمیمانه، حاضران با بیان خاطراتی از سالهای همکاری و شاگردی نزد دکتر روحانی، از جایگاه علمی، اخلاقی و آموزشی این استاد برجسته یاد کردند و نقش ماندگار او در تربیت نسلهای متعدد دانشجویان و توسعه آموزش و پژوهش در حوزه اپیدمیولوژی و آمار پزشکی را ستودند.
دکتر محمود روحانی از چهرههای برجستۀ پزشکی و علمی کشور بود که همواره با رویکردی علمی و متعهدانه در مسیر خدمت به مردم گام برداشت و هیچگاه در پی کسب مقام و موقعیتهای اداری نبود. وی در دهه ۴۰ شمسی در مبارزه با بیماریهای واگیردار از جمله مالاریا و وبا در مناطق مختلف خراسان بزرگ، بهویژه در تربت حیدریه، نقشی اثرگذار ایفا کرد و در شرایطی که امکانات بهداشتی بسیار محدود بود، با اقدامات علمی و مدیریتی خود موجب آرامش خاطر مردم و کنترل بیماریها شد.
علاوه بر فعالیتهای برجسته در حوزه پزشکی، دکتر روحانی از پژوهشگران علاقهمند به مطالعات قرآنی نیز به شمار میرفت. از جمله آثار ارزشمند وی کتاب «المعجم الاحصائی لالفاظ القرآن الکریم» است که با رویکردی آماری به بررسی واژگان قرآن کریم میپردازد. همچنین نگارش اثر دیگری در حوزه پژوهشهای قرآنی از سالها پیش توسط ایشان آغاز شده بود که امید میرود با انتشار آن، دستاورد سالها تلاش این پژوهشگر فرهیخته در اختیار علاقهمندان قرار گیرد.
در این دیدار، سرکار خانم افسانه شریعتی همسر مرحوم دکتر روحانی نیز با قدردانی از حضور اساتید و شاگردان آن مرحوم، خاطراتی شنیدنی از زندگی علمی و شخصیتی ایشان بیان کردند.
شرکتکنندگان در پایان این دیدار، با تأکید بر ضرورت معرفی و پاسداشت شخصیتهای علمی و اخلاقی همچون دکتر روحانی، نقش چنین الگوهایی را در تقویت فرهنگ علمی، اخلاق حرفهای و خدمت صادقانه به جامعه بسیار ارزشمند دانستند.
از کاردرمانی تا آناتومی؛ روایت زندگی و فعالیتهای علمی دکتر قاسم سازگار/ نگاه دکتر قاسم سازگار به معلمی، آموزش و تربیت دانشجو در علوم پزشکی
دکتر قاسم سازگار، دانشیار گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتوگویی تفصیلی از مسیر زندگی، تحصیلات، تجربههای دانشگاهی، نگاهش به معلمی و دغدغههایش درباره آموزش و تربیت دانشجو سخن گفته است؛ روایتی که از کودکی در خانوادهای مذهبی در مشهد آغاز میشود، با تحصیل در کاردرمانی و آناتومی ادامه مییابد و به سالها تدریس، تجربه حضور در دانشگاههای مختلف و تأمل درباره جایگاه آموزش در علوم پزشکی میرسد.
به گزارش وب دا، برخی روایتها از یک زندگی علمی، فقط مرور سالها و سمتها نیستند، بلکه بازتاب نوعی نگاه به دانشگاه، آموزش و مسئولیت استاد در برابر دانشجو نیز بهشمار میروند. گفتوگو با دکتر قاسم سازگار از همین جنس است؛ استادی که مسیر حرفهایاش از کاردرمانی آغاز شده، در آناتومی ادامه یافته و امروز با حضور در گروه کاردرمانی، مجموعهای از تجربههای علمی، آموزشی و انسانی را با خود همراه دارد.
او در این گفتوگو، علاوه بر بیان زندگینامه و مسیر تحصیلی و شغلی خود، از تفاوت نسلها، شرایط دوران جنگ، تجربه ازدواج و اشتغال، معنای معلمی، ویژگیهای لازم برای عضو هیئت علمی، نسبت آموزش و پژوهش، جایگاه درمان در دانشگاههای علوم پزشکی و نیز توصیههایی به جوانان برای ورود به حوزه سلامت سخن میگوید.
تولد در مشهد و رشد در خانوادهای مذهبی و شناختهشده
دکتر قاسم سازگار متولد شهریورماه سال ۱۳۴۴ در مشهد است. او در خانوادهای روحانی و مذهبی که به گفته خودش از خانوادههای شناختهشده مشهد هستند، به دنیا آمد و سالهای کودکی و نوجوانیاش را در همین شهر گذراند. دوران دبستان، راهنمایی و دبیرستان او نیز در مشهد سپری شد؛ شهری که بعدتر در مقاطع مختلف علمی و شغلی نیز نقش مهمی در زندگیاش ایفا کرد.
ورود به کاردرمانی در دهه ۶۰؛ زمانی که ساختار آموزش متفاوت بود
وی در دهه ۶۰ برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی، رشته کاردرمانی را انتخاب کرد. در آن زمان هنوز دانشگاه علوم پزشکی ایران به شکل فعلی وجود نداشت و دانشکده توانبخشی و رفاه اجتماعی مستقیماً زیر نظر وزارت علوم فعالیت میکرد. بعدها با تفکیک وزارتخانهها، این دانشکده زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی ایران قرار گرفت.
دکتر سازگار در توضیح آن دوره یادآور میشود : رشته کاردرمانی در آن زمان فقط تا مقطع کارشناسی دانشجو میپذیرفت و برخلاف امروز امکان ادامه تحصیل در سطوح بالاتر برای این رشته فراهم نبود. همین موضوع سبب شد که او برای ادامه مسیر علمی خود به رشتهای نزدیک اما متفاوت روی بیاورد.
ادامه تحصیل در آناتومی و ورود به مقطع دکتری در مشهد
پس از پایان دوره کارشناسی کاردرمانی، به دلیل نبود مقطع بالاتر در این رشته، او برای تحصیل در دوره کارشناسی ارشد، آناتومی را در دانشگاه شهید بهشتی انتخاب کرد. این انتخاب، آغاز مرحلهای تازه در زندگی علمی او بود؛ مرحلهای که به پیوند میان دانش توانبخشی و علوم پایه انجامید.
وی در ادامه، در دهه ۷۰ برای تحصیل در مقطع دکتری به دانشگاه علوم پزشکی مشهد آمد و از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۸ دانشجوی PhD این دانشگاه بود.
عضویت هیئت علمی در تهران و بازگشت علمی به مشهد
دکتر سازگار همزمان با سالهای تحصیل در مقطع دکتری، به عضویت هیئت علمی دانشگاه علوم بهزیستی تهران درآمد و حدود ۱۲ تا ۱۳ سال در آن دانشگاه فعالیت کرد. این دوره، بخش مهمی از تجربه حرفهای او را شکل داد؛ دورهای که در آن هم در حوزه آموزش و هم در فضای دانشگاهیِ تخصصیِ مرتبط با توانبخشی حضور مستمر داشت.
او تا سال ۱۳۸۹ در دانشگاه علوم بهزیستی باقی ماند تا اینکه در دوره ریاست دکتر شبستری در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با مساعدت ایشان، از دانشگاه علوم بهزیستی تهران به دانشگاه علوم پزشکی مشهد منتقل شد و به گروه آناتومی پیوست.
سالها بعد، در سال ۱۴۰۲، با توجه به نیازی که در رشته کاردرمانی وجود داشت و با شکلگیری این گروه در دانشگاه، به گروه کاردرمانی منتقل شد؛ انتقالی که به نوعی بازگشت او به رشته اولیه و تخصص پایهاش نیز محسوب میشد.
دوران جنگ، تفاوت نسلها و تجربه ازدواج در سالهای تحصیل
او در بخش دیگری از این گفتوگو، به شرایط دوران جوانی و تفاوت فضای آن سالها با وضعیت امروز اشاره میکند. به گفته دکتر سازگار، اگرچه نسل او در دوران جنگ تحمیلی زندگی و تحصیل کرده است، اما فشارهای اقتصادی در آن سالها به شدتی که امروز بر جوانان وارد میشود، نبود.
او توضیح میدهد که در آن دوران نگاه غالب میان دانشجویان این بود که ابتدا درس خود را بخوانند و به همین دلیل خود او نیز تا مقطع دکتری ازدواج نکرد.
به گفته وی، در همان سالهای دکتری و در زمانی که به استخدام دانشگاه علوم بهزیستی درآمده بود، ازدواج کرد. او درباره مسائل اقتصادی آن دوره میگوید کمبودها همیشه وجود داشته، اما در آن مقطع ازدواج برایش مشکل اقتصادی خاصی ایجاد نکرده است.
معلمی؛ شغلی که با عشق، توان انتقال و بخشندگی معنا پیدا میکند
یکی از محورهای اصلی صحبتهای دکتر سازگار، نگاه او به مفهوم معلمی است. او با اشاره به جمله معروف «معلمی شغل انبیاست» توضیح میدهد : در این تعبیر گفته میشود «شغل» نه «رسالت»؛ زیرا وقتی از شغل سخن میگوییم، تأمین معیشت و نیازهای زندگی معلم نیز بخشی از موضوع خواهد بود.
با این حال، از نگاه او معلمی تنها یک شغل نیست، بلکه نیازمند روحیهای ویژه است. او معتقد است کسی که وارد حرفه معلمی میشود باید عاشق این کار باشد و فقط داشتن مدرک تحصیلی بالا برای معلم شدن کافی نیست.
دکتر سازگار در اینباره به بیت معروف «نه هر که سر بتراشد قلندری داند» استناد میکند و میگوید هر کسی که مدرک دکتری میگیرد، الزاماً نباید عضو هیئت علمی شود. به اعتقاد او، معلمی به دو مؤلفه اصلی نیاز دارد: توانایی انتقال دانش و روحیه بخشندگی علمی.
وی میگوید: معلم خسیس نیست؛ وقتی دانشجو مطلبی را یاد میگیرد، معلم از این اتفاق لذت میبرد و اگر یاد نگیرد، ناراحت میشود. از همین رو، معلمی برای او صرفاً انجام یک وظیفه آموزشی نیست، بلکه رابطهای انسانی، تربیتی و درونی با دانشجو به همراه دارد.
وسواس در تربیت مدرس؛ تجربهای از سالهای جوانی و فضای دانشگاهی گذشته
او با اشاره به تجربههای سالهای جوانی خود در تدریس، از حساسیتی میگوید : در گذشته نسبت به انتخاب و تربیت معلم دانشگاهی وجود داشت.
دکتر سازگار یادآور میشود: زمانی که در مقطع کارشناسی ارشد تحصیل میکرده و همزمان برای تدریس به دانشگاه گرگان میرفته، اساتید نسبت به جذب اعضای هیئت علمی وسواس زیادی داشتند.
وی در ادامه به تأسیس دانشگاه تربیت مدرس اشاره میکند و میگوید: این دانشگاه در ابتدا با هدف تربیت مدرس تأسیس شد، هرچند بعدها از هدف اصلی خود فاصله گرفت.
او همچنین با مقایسه گذشته و امروز، میگوید: در سالهای ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ در کل دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی فقط چهار استاد تمام وجود داشت، در حالی که امروز در هر گروه آموزشی ممکن است چهار استاد حضور داشته باشند. او این تغییر را در اصل مثبت میداند، اما تأکید میکند که این گسترش تنها زمانی ارزشمند است که به جابهجایی ارزشها منجر نشود.
آموزش و پژوهش؛ دو بال دانشگاه در کنار یکدیگر
دکتر سازگار در بخش دیگری از گفتوگو، به نسبت آموزش و پژوهش در دانشگاه میپردازد و هر دو را دو بال اصلی دانشگاه میداند. از نگاه او، دانشگاه زمانی میتواند مأموریت خود را بهدرستی انجام دهد که این دو بخش در کنار یکدیگر و در تعادل حرکت کنند.
وی تأکید میکند : تقویت پژوهش بهخودیخود امری مطلوب است، اما اگر این روند به کمرنگ شدن آموزش بینجامد، دانشگاه از مسیر اصلی خود فاصله میگیرد.
وی با طرح این پرسش که آیا پژوهشهای دانشگاهی توانستهاند مشکلات جامعه و صنعت را حل کنند، به این موضوع اشاره میکند : گاهی پژوهش با هزینه بالا انجام میشود، اطلاعات تولید میشود، برای چاپ در مجلات خارجی هزینه پرداخت میشود و در نهایت دیگران از آن بهرهبرداری میکنند و محصول را دوباره به ما میفروشند.
او در این بخش، بیش از آنکه بخواهد پژوهش را نفی کند، بر لزوم اثربخشی و کارآمدی آن تأکید دارد و معتقد است نباید افتخار صرفاً در تعداد مقالات خلاصه شود، بلکه باید دید خروجی عملی پژوهش چه بوده است
.
کیفیت تدریس، انگیزهبخشی و شاگردپروری؛ مؤلفههایی فراتر از شمارش واحدها
از دیگر نکاتی که دکتر سازگار به آن اشاره میکند، شیوه ارزیابی آموزش در دانشگاه است. وی گفت: در روند ارتقای اعضای هیئت علمی، برای مقالات امتیازهای دقیق و متعدد در نظر گرفته میشود، اما در بخش آموزش، معمولاً تنها تعداد واحدهای تدریسشده ملاک است.
او معتقد است در این شیوه، عواملی مانند کیفیت تدریس، میزان انگیزهای که در دانشجو ایجاد شده، یا تعداد و کیفیت شاگردانی که تربیت شدهاند، کمتر دیده میشوند.
از نگاه او، آموزش دانشگاهی را نمیتوان فقط با شاخصهای کمی سنجید، زیرا اثر واقعی یک معلم در جان و ذهن دانشجو، در بسیاری از موارد با عدد و جدول قابل اندازهگیری نیست.
آموزش، درمان و جایگاه دانشگاه در علوم پزشکی (ادامه)
دکتر سازگار توضیح میدهد : در ساختار فعلی وزارت بهداشت، درمان بهطور طبیعی سهم بزرگی از انرژی، بودجه و تمرکز را به خود اختصاص میدهد، زیرا درمان با جان انسانها سروکار دارد و هزینههای سنگینی نیز به همراه دارد.
وی گفت: استادان بالینی علاوه بر مسئولیت آموزشی، درگیر درمان بیماران نیز هستند و همین موضوع باعث میشود فشار کاری مضاعفی را تحمل کنند. با این حال، از نگاه او، مسئولیت آموزشی استاد بالینی و استاد علوم پایه تفاوتی ندارد و هر دو در قبال تربیت دانشجو مسئولاند.
وی تأکید میکند که آموزش نباید در سایه درمان قرار بگیرد، زیرا اگر آموزش تضعیف شود، در بلندمدت کیفیت درمان نیز آسیب خواهد دید. به گفته او، دانشگاه علوم پزشکی باید بتواند میان این سه حوزه یعنی آموزش، پژوهش و درمان توازن برقرار کند.
رشتههای علوم پزشکی؛ شغل یا تعهد انسانی؟
دکتر سازگار در بخش دیگری از سخنان خود به نگاه اجتماعی نسبت به رشتههای علوم پزشکی اشاره میکند و میگوید این رشتهها صرفاً یک شغل برای کسب درآمد نیستند، بلکه نوعی تعهد انسانی و اخلاقی به شمار میروند.
او معتقد است پزشک، پرستار، کاردرمانگر و سایر فعالان حوزه سلامت با انسان و رنج انسانی روبهرو هستند و همین موضوع، ماهیت کار آنها را متفاوت میکند.
او با اشاره به اینکه دو فرزندش نیز در رشته پزشکی تحصیل میکنند، میگوید خود او مشوق اصلی آنها برای ورود به این مسیر بوده است. به گفته دکتر سازگار، اگرچه مسائل اقتصادی و معیشتی مهم هستند، اما نباید انگیزه اصلی برای ورود به رشتههای سلامت باشند.
توصیه به جوانان؛ پیش از انتخاب رشته، خودتان را بشناسید
بخش مهمی از صحبتهای دکتر سازگار به توصیههایی اختصاص دارد که خطاب به جوانان و داوطلبان ورود به رشتههای علوم پزشکی بیان میکند.
او میگوید هر فردی پیش از انتخاب این مسیر باید استعداد، علاقه و تواناییهای خود را بهدرستی بشناسد و صرفاً بر اساس نگاه اجتماعی یا درآمد احتمالی تصمیم نگیرد.
به گفته او، همه افراد نمیتوانند جراح موفق، پزشک بالینی قوی یا درمانگر مؤثر باشند. این رشتهها نیازمند ویژگیهای شخصیتی خاص، تحمل فشار کاری، توان تصمیمگیری و آمادگی روانی هستند.
وی تأکید میکند : وجود معلم خوب نیز در این مسیر نقش کلیدی دارد و اگر دانشجویی نتواند مهارتهای لازم را کسب کند، بخشی از این ضعف به نظام آموزشی و استادان بازمیگردد.
مسئولیت مشترک استاد و دانشجو در کیفیت آموزش
دکتر سازگار بر این باور است که آموزش یک فرآیند دوطرفه است و هم استاد و هم دانشجو در کیفیت آن نقش دارند.
وی گفت: استاد وظیفه دارد بهترین آموزش ممکن را ارائه دهد، اما دانشجو نیز باید با انگیزه، تلاش و مسئولیتپذیری وارد کلاس شود.
با این حال، او تأکید میکند که اگر دانشجویی در پایان دوره آموزشی توانایی لازم را کسب نکرده باشد، استاد نمیتواند خود را کاملاً مبرا بداند. از نگاه او، معلم واقعی کسی است که نسبت به نتیجه آموزش خود احساس مسئولیت میکند.
رفتار حرفهای با دانشجو؛ تجربهای از سه دهه تدریس
دکتر سازگار با اشاره به تجربه بیش از ۳۰ سال تدریس در دانشگاه، از شیوه برخورد خود با دانشجویان سخن میگوید.
وی تصریح میکند : در تمام این سالها، هرگز به دلیل برخورد یا رفتار دانشجو از نمره او کم نکرده است و معتقد است نمره باید بازتاب دانش و مهارت علمی باشد، نه ابزار تنبیه یا اعمال نظر شخصی.
به گفته او، اگر دانشجویی رفتاری نادرست داشته باشد، استاد باید آن را اصلاح کند، نه اینکه با واکنش احساسی یا تنبیهی، فضای آموزشی را متشنج کند.
او میگوید: انتقال آرامش، احترام و اخلاق حرفهای، بخشی از آموزش غیررسمی اما بسیار مهم دانشگاه است.
دانشگاه و تربیت انسان؛ فراتر از آموزش تخصصی
از نگاه دکتر سازگار، دانشگاه فقط محل انتقال دانش تخصصی نیست، بلکه نقش مهمی در تربیت انسان دارد.
او معتقد است دانشجوی علوم پزشکی علاوه بر یادگیری مهارتهای علمی، باید مسئولیتپذیری، اخلاق حرفهای، همدلی با بیمار و احترام به انسان را نیز بیاموزد.
او تأکید میکند که استادان در این مسیر نقش الگو دارند و رفتار آنها، حتی بیش از گفتارشان، بر دانشجویان اثر میگذارد.
آموزش علوم پزشکی، امانتی در برابر جان انسانها
در پایان این گفتوگو، دکتر قاسم سازگار با تأکید دوباره بر مسئولیت سنگین حرفههای سلامت میگوید:
در حوزه علوم پزشکی، آموزش و درمان مستقیماً با جان انسانها گره خورده است و نمیتوان با آن برخورد سطحی یا صرفاً اداری داشت.
او معتقد است اگر قرار است نظام سلامت به درستی عمل کند، باید آموزش با کیفیت، معلم دلسوز و دانشجوی مسئول در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
به گفته او، استادان باید حق خود را از سیستم بگیرند، نه از بیمار، و دانشگاه باید بهگونهای اداره شود که هم آموزش، هم پژوهش و هم درمان، هر سه در جایگاه درست خود قرار بگیرند.
ارائه خدمات گسترده درمانی در ایام جنگ در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی دکتر شیخ/ ثبت بیش از ۲۲ هزار مراجعه به درمانگاه و انجام بیش از هزار عمل جراحی
مدیر مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی دکتر شیخ مشهد ، از تداوم ارائه خدمات درمانی این مرکز در ایام جنگ خبر داد و گفت: در این مدت کادر درمانی مرکز با تلاش شبانهروزی به ارائه خدمات گسترده به بیماران پرداختند و بیش از ۲۲ هزار مراجعه به درمانگاه در ایام جنگ خدمت درمانی مورد نظر را دریافت کردند.
دکتر یاسر سلحشور، در گفتگو با وب دا با اشاره به آمار خدمات ارائهشده در این مرکز افزود:در ایام جنگ، ۲۲ هزار و ۷۷۹ نفر به درمانگاه مرکز مراجعه کردند و خدمات لازم را دریافت کردند.
بستری و خدمات اورژانسی به بیماران
مدیر مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی دکتر شیخ مشهد ادامه داد:در این مدت یک هزار و ۸۷۷ بیمار در بخشهای مختلف مرکز بستری شدند و همچنین ۲ هزار و ۶۲ مراجعه به بخش اورژانس ثبت شده است.
ارائه خدمات تشخیصی گسترده
سلحشور با اشاره به خدمات تشخیصی انجامشده گفت:در بخش آزمایشگاه و پاتولوژی در مجموع ۱۸ هزار و ۵۳۵ خدمت ارائه شد. همچنین در بخش رادیولوژی و سونوگرافی نیز ۳ هزار و ۸۰۹ خدمت تشخیصی به بیماران ارائه شده است.
انجام بیش از هزار عمل جراحی
وی در پایان خاطرنشان کرد:در اتاقهای عمل این مرکز نیز در مجموع یک هزار و ۳۸ عمل جراحی انجام شده که نشاندهنده تداوم ارائه خدمات تخصصی و درمانی در شرایط خاص است.
گام بلند معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مسیر ایران جوان؛ تشریح اقدامات راهبردی در حمایت از خانواده و فرزندآوری
مدیر امور بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ضمن تأکید بر نقش کلیدی نظام سلامت در جوانی جمعیت، مجموعهای از فعالیتهای شاخص این دانشگاه در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و ارتقای خدمات سلامت مادر و نوزاد را تشریح کرد.
دکتر سعیده صباغ سجادیه در گفتگو با وب دا با اشاره به فرا رسیدن هفته ملی جمعیت با شعار همه برای ایران جوان، اظهار کرد: جوانی جمعیت، زیربنای اقتدار ملی و توسعه پایدار کشور است و در این مسیر، مدیریت امور بیمارستانهای معاونت درمان خود را متعهد میداند با ارتقای کیفیت مراقبتهای تخصصی و حمایت همهجانبه از مادران باردار، در تحقق این آرمان ملی نقشآفرینی کند.
ارتقای خدمات بالینی و خوشایندسازی زایمان طبیعی
دکتر صباغ سجادیه با تبیین اقدامات انجام شده در سطح بیمارستانهای تابعه، از ارتقای شاخصهای کلیدی سلامت خبر داد و گفت: یکی از اولویتهای اصلی ما، خوشایندسازی تجربه زایمان برای مادران است. در همین راستا، شاخص زایمان بیدرد ۵ درصد ارتقا یافته و برنامه “ماما همراه” با هدف افزایش رضایتمندی و ارائه حمایتهای عاطفی و تخصصی به مادران، به طور دقیق ساماندهی و ابلاغ شده است.
وی همچنین به نظارتهای میدانی مستمر و تحلیل دادههای آماری در مراکز درمانی اشاره کرد و افزود :این اقدامات با هدف شناسایی نقاط قوت و بهبود فرآیندهای درمانی در حوزه زایمان و نوزادان به طور منم انجام میشود.
توانمندسازی تخصصی کادر درمان و برنامههای فرهنگی
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه به نقش آموزش در تغییر نگرش و ارتقای کیفیت خدمات اشاره کرد و بیان داشت: برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و فرهنگی نظیر “کرامت مادری”، “هادیان زندگی” و “حفظ حیات جنین” برای پرسنل بلوکهای زایمان و کادر بیمارستانی، از جمله اقداماتی است که با هدف صیانت از خانواده و تکریم جایگاه مادری در اولویت قرار گرفته است.
برنامهریزی پنجساله برای توسعه آموزشهای مادران
دکتر صباغ سجادیه با تأکید بر نگاه بلندمدت و برنامهمحور معاونت درمان، تصریح کرد: تدوین برنامه عملیاتی پنجساله جهت توسعه آموزشهای مؤثر برای مادران و مربیان، در کنار ارزیابی دقیق کلاسهای آمادگی زایمان و تقویت مراکز مشاوره مامایی، از دیگر گامهای مهم در راستای اجرای دقیق قانون جوانی جمعیت است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تمامی این فعالیتها بر اساس سیاستهای ابلاغی وزارت بهداشت و با هدف ایجاد اطمینانخاطر در خانوادهها برای فرزندآوری سالم و ایمن انجام میشود تا با همکاری تمامی آحاد جامعه، شاهد ایرانی پویا، جوان و سربلند باشیم.
مشاوره زوجین در سنین باروری؛ گامی مؤثر در حفظ سلامت باروری و سلامت نسل آینده
دکترای تخصصی بهداشت باروری و دانشیار گروه مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت مشاوره زوجین در سنین باروری، این خدمت را یکی از مؤثرترین راهکارها برای ارتقای سلامت خانواده، پیشگیری از مشکلات باروری و افزایش آگاهی زوجها در مسیر فرزندآوری دانست.
دکتر فاطمه هادی زاده در گفتگو با وب دا گفت: سلامت باروری یکی از ارکان مهم سلامت عمومی و از شاخصهای اصلی توسعهیافتگی جوامع به شمار میرود. در این میان، مشاوره زوجین در سنین باروری نقشی کلیدی در پیشگیری از بروز بسیاری از مشکلات، اصلاح سبک زندگی، شناسایی عوامل خطر و تصمیمگیری آگاهانه برای فرزندآوری ایفا میکند. بسیاری از زوجها زمانی به دنبال دریافت خدمات تخصصی میروند که با مشکل یا چالشی روبهرو شدهاند، در حالی که بخش قابل توجهی از اختلالات باروری و حتی برخی عوارض بارداری، با دریافت مشاوره بهموقع و علمی، قابل پیشگیری یا کنترل هستند.
وی با بیان اینکه سنین باروری دورهای حساس و تعیینکننده در زندگی زنان و مردان است، افزود: عواملی مانند افزایش سن، استرس، تغذیه نامناسب، چاقی یا لاغری مفرط، بیماریهای مزمن، اختلالات هورمونی، عفونتها، مصرف دخانیات، برخی داروها و تماس با مواد شیمیایی میتوانند بر سلامت باروری اثرگذار باشند. از این رو، مشاوره پیش از بارداری و در طول سالهای باروری فرصتی ارزشمند برای ارزیابی وضعیت سلامت، شناسایی عوامل خطر و ارائه راهکارهای پیشگیرانه محسوب میشود.
دکتر هادی زاده با اشاره به اهمیت آمادگی پیش از بارداری اظهار کرد: بررسی وضعیت عمومی سلامت، کنترل بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون، اختلالات تیروئید و کمخونی، همچنین توجه به تغذیه مناسب، مصرف اسیدفولیک، اصلاح وزن، ترک دخانیات و پیشگیری از مواجهه با عوامل زیانآور، از مهمترین محورهای مشاوره زوجین است. این اقدامات میتواند نقش مهمی در افزایش سلامت مادر، پدر و نوزاد آینده داشته باشد.
وی ادامه داد: مشاوره زوجین تنها به ابعاد جسمی محدود نمیشود، بلکه سلامت روان، آرامش خانواده و کیفیت روابط زناشویی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. اضطراب، تنشهای روانی و اختلافات ارتباطی میتوانند بر باروری و حتی روند بارداری اثر منفی بگذارند. به همین دلیل، مشاوره جامع باید با رویکردی انسانی، علمی و بدون قضاوت، همه ابعاد سلامت زوجین را دربرگیرد.
وی همچنین پیشگیری از ناباروری و تشخیص زودهنگام مشکلات را از دیگر مزایای این مشاورهها دانست و گفت: بسیاری از اختلالات باروری در مراحل اولیه علامت واضحی ندارند و ممکن است سالها بدون تشخیص باقی بمانند. مشاوره میتواند به شناسایی زودهنگام علائم هشدار، مانند اختلالات قاعدگی، دردهای غیرطبیعی، عفونتهای مکرر یا مشکلات جنسی کمک کند. تشخیص بهموقع، شانس موفقیت درمان را افزایش داده و از اتلاف زمان و هزینه جلوگیری میکند.
این متخصص بهداشت باروری با تأکید بر اینکه گسترش مشاوره زوجین در سنین باروری یک ضرورت در نظام سلامت است، تصریح کرد: ارتقای آگاهی، پیشگیری از ناباروری، کاهش بارداریهای پرخطر و کمک به تولد نوزاد سالم از نتایج مستقیم این خدمات است. به همین دلیل، توصیه میشود زوجین حتی در صورت نداشتن مشکل ظاهری، از خدمات مشاورهای پیش از بارداری و سلامت باروری بهرهمند شوند.
دکتر هادی زاده در پایان خاطرنشان کرد: سرمایهگذاری در حوزه مشاوره زوجین در سنین باروری، سرمایهگذاری برای سلامت نسل آینده است و میتواند نقشی مؤثر در ارتقای سلامت خانواده و جامعه ایفا کند.
تداوم آموزش و خدماترسانی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در شرایط بحران و جنگ
مدیر گروه مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد از اقدامات گسترده این گروه در راستای استمرار آموزش و ایفای مسئولیتهای علمی و حرفهای در شرایط بحران و جنگ خبر داد.
دکتر عاطفه فیروزی در گفتگو با وب دا با تأکید بر اهمیت تداوم آموزش باکیفیت در تمامی شرایط اظهار داشت: گروه مامایی و بهداشت باروری با در نظر گرفتن سیاستهای دانشگاه و جایگاه راهبردی آموزش در حوزه سلامت، تلاش کرد با رویکردی خردمندانه و خلاقانه، روند آموزشهای نظری و بالینی را بدون وقفه ادامه دهد و همزمان فضای تعاملی و ارتباط مؤثر میان اساتید و دانشجویان را حفظ کند.
وی افزود: در این مسیر، تمامی اعضای هیئت علمی گروه با حضور فعال در دورههای توانمندسازی از جمله مراقبت در تروما، پدافند غیرعامل و کنترل خونریزی، دانش و مهارتهای خود را متناسب با شرایط بحرانی ارتقا دادند تا آمادگی لازم برای ارائه خدمات تخصصی در موقعیتهای خاص را داشته باشند.
مدیر گروه مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین به برگزاری نشستها و وبینارهای تخصصی با محوریت سلامت مادران باردار در شرایط بحران اشاره کرد و گفت: اعضای هیئت علمی گروه با ارائه مباحث علمی در حوزههایی نظیر مدیریت استرس در بارداری طی بحران، رویکردهای پیشبیمارستانی به مادر باردار در شرایط جنگ و ارتقای بهزیستی و بهزیستی معنوی مادران باردار، نقش فعالی در ارتقای آگاهی علمی و حرفهای ایفا کردند.
دکتر فیروزی گفت: تمامی فعالیتهای آموزشی گروه در بستر مجازی بدون کوچکترین وقفه ادامه یافت و در کنار آن، کارورزیهای حضوری دانشجویان نیز با نظارت و سرپرستی دقیق اساتید بهصورت مستمر برگزار شد تا کیفیت آموزش عملی حفظ شود.
وی حمایتهای روحی و روانی از دانشجویان را از دیگر اولویتهای این دوره برشمرد و تصریح کرد: اساتید مشاور گروه با ارائه مشاورههای تخصصی و حمایتهای معنوی، در کنار دانشجویان حضور داشتند تا فشارهای ناشی از شرایط بحرانی به حداقل برسد.
مدیر گروه مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از حضور داوطلبانه برخی اعضای هیئت علمی در جلسات و دورههای مرتبط با نحوه مواجهه با حوادث جنگی و نیز تدوین و انتشار کتابی با عنوان زن، بحران، تروما بهعنوان بخشی از فعالیتهای علمی این دوره یاد کرد.
وی با اشاره به حضور مستمر اساتید در دانشکده و اعلام آمادگی کامل آنان برای ارائه هرگونه خدمات در شرایط اضطراری، خاطرنشان کرد: دانشجویان گروه مامایی نیز همگام با اساتید خود، با روحیهای مسئولانه در فعالیتهای امدادی از جمله حضور داوطلبانه در تیمهای امدادی شبهای قدر در حرم مطهر امام رضا(ع) مشارکت داشتند.
دکتر فیروزی در پایان تأکید کرد: تلاش هماهنگ و متعهدانه اساتید و دانشجویان گروه مامایی نشان داد که آموزش، پژوهش و خدمترسانی حتی در دشوارترین شرایط نیز متوقف نخواهد شد و رسالت حرفهای در مسیر حفظ سلامت مادران و نوزادان با قوت ادامه مییابد.
از راهاندازی کاردرمانی در مشهد تا نگاه به آینده آموزش و درمان
در مسیر توسعه آموزش علوم توانبخشی، نقش اعضای هیئت علمی جوان و فعال در شکلگیری و ارتقای رشتههای تخصصی، بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. رشته کاردرمانی نیز بهعنوان یکی از حوزههای اثرگذار در ارتقای کیفیت زندگی بیماران، طی سالهای اخیر مسیر روبهرشدی را در دانشگاههای علوم پزشکی کشور تجربه کرده است.
به گزارش وب دا: دکتر ثریا قرهباغی، عضو هیئت علمی گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله افرادی است که در سالهای اخیر در راهاندازی و توسعه این رشته در مشهد نقش داشته است. او در این گفتوگو از مسیر تحصیلی و حرفهای خود، چالشهای فعالیت در یک گروه تازهتأسیس، اهمیت پیوند آموزش، پژوهش و درمان، شرایط ارائه خدمات کاردرمانی در روزهای بحرانی و همچنین نگاهش به آینده آموزش علوم توانبخشی سخن میگوید.
وب دا: لطفاً در ابتدا خود را برای مخاطبان این گفتگو معرفی بفرمایید و مختصری از سوابق تحصیلی خود بگویید.
من ثریا قرهباغی هستم، متولد سال ۱۳۶۵. دورههای ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان را طبق نظام آموزشی کشور گذراندم و در سال ۱۳۸۳ از طریق آزمون سراسری وارد دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در تهران شدم. در سال ۱۳۸۷ در مقطع کارشناسی فارغالتحصیل شدم و همان سال وارد مقطع کارشناسی ارشد همان دانشگاه شدم که تا سال ۱۳۹۰ ادامه داشت. پس از آن از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ در دانشگاه علوم پزشکی همدان فعالیت داشتم و دوره طرح خود را در آن دانشگاه گذراندم. در سال ۱۳۹۵ وارد دوره دکتری تخصصی در دانشگاه علوم پزشکی ایران شدم و در سال ۱۴۰۰ فارغالتحصیل شدم. از همان سال تاکنون در گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد مشغول فعالیت هستم.
آغاز فعالیت حرفهای و شکلگیری گروه کاردرمانی مشهد
وب دا: آغاز فعالیت شغلی شما از چه زمانی بوده و چه تجربههایی در این مسیر داشتهاید؟
گروه کاردرمانی مشهد یک گروه نسبتاً تازهتأسیس است. این رشته از سال ۱۳۹۸ در دانشگاه راهاندازی شد و من از سال ۱۴۰۰ بهصورت رسمی فعالیت خود را در این گروه آغاز کردم. در این مدت تلاش گروه بیشتر بر ایجاد زیرساختهای آموزشی و بالینی متمرکز بوده است. یکی از دستاوردهای مهمی که طی این سالها به دست آمد، دریافت امتیاز رسمی از سازمان جهانی کاردرمانی (WFOT) بود که در سال ۱۴۰۲ محقق شد. این امتیاز نشان میدهد برنامه آموزشی گروه با استانداردهای جهانی همخوانی دارد و زمینه بینالمللیشدن مدرک و پذیرش دانشجویان خارجی را فراهم میکند.
فضای دانشگاه و راهکارهای بهبود آن
وب دا: با توجه به تجربهای که در محیط دانشگاه داشتهاید، چه اقداماتی میتواند به بهبود فضای دانشگاهی کمک کند؟
به نظر من یکی از موضوعات مهم، فراهم شدن امکانات مناسب برای اعضای هیئت علمی است تا بتوانند فعالیتهای علمی و آموزشی خود را در فضایی آرام انجام دهند. برای مثال داشتن فضای کاری مناسب یا اتاق اختصاصی میتواند تأثیر زیادی در کیفیت کار علمی و ارتباط با دانشجویان داشته باشد. همچنین استمرار برنامههای آموزشی و دورههای توانمندسازی برای اساتید نیز اهمیت زیادی دارد، چرا که ارتقای توانمندی اساتید در نهایت به ارتقای سطح آموزش دانشجویان منجر میشود.
آموزش، پژوهش و درمان؛ سه ضلع جداییناپذیر
وب دا: از نظر شما در میان آموزش، پژوهش و درمان کدام حوزه در اولویت قرار دارد؟
در نگاه کوتاهمدت ممکن است یک گروه دانشگاهی بر اساس شرایط خود تمرکز بیشتری بر یکی از این حوزهها داشته باشد؛ برای مثال یک گروه تازهتأسیس ممکن است در ابتدا بیشتر بر آموزش تمرکز کند. اما در بلندمدت این سه حوزه از یکدیگر جداشدنی نیستند. پژوهش به ما کمک میکند بفهمیم روشهای آموزشی یا درمانی ما تا چه اندازه اثربخش بودهاند و نتایج پژوهش نیز دوباره به بهبود آموزش و درمان کمک میکند. بنابراین نمیتوان اولویت قطعی برای یکی از این سه حوزه در نظر گرفت.
مراکز درمانی همکار و فعالیتهای بالینی
وب دا: فعالیتهای درمانی گروه در چه مراکزی انجام میشود؟
در حال حاضر بخشی از فعالیتهای کاردرمانی کودکان، بهویژه در حوزه اختلالات روانشناختی، در بیمارستان ابنسینا انجام میشود و یک مرکز مجهز در این حوزه فعال است. همچنین واحد کاردرمانی بزرگسالان در حوزه اختلالات روانپزشکی فعالیت دارد. علاوه بر این، بیمارستانهای هاشمینژاد، امام رضا(ع) و اکبر نیز از مراکزی هستند که در آنها فعالیتهای آموزشی و بالینی دانشجویان انجام میشود.
ویژگیهای یک استاد موفق
وب دا: از نگاه شما یک استاد موفق چه ویژگیهایی دارد؟
اگر از دید دانشجو نگاه کنیم، استاد فقط انتقالدهنده دانش نیست. اساتیدی که در ذهن دانشجویان ماندگار میشوند معمولاً کسانی هستند که علاوه بر آموزش علمی، تأثیر انسانی و معنوی نیز بر دانشجویان میگذارند. ارتباط عاطفی، راهنمایی در مسیر حرفهای و حتی اثرگذاری در انتخاب مسیر زندگی دانشجویان از ویژگیهایی است که یک استاد را ماندگار میکند. من خودم اساتیدی داشتهام که نهتنها در حوزه علمی بلکه در مسیر زندگی و شغلیام نقش مهمی ایفا کردند.
چالشها و مسیر عبور از آنها
وب دا: در مسیر فعالیت علمی و حرفهای خود با چه چالشهایی روبهرو بودهاید و چگونه با آنها مواجه شدهاید؟
به نظر من چالش بخش جداییناپذیر مسیر پیشرفت است و اگر چالشی وجود نداشته باشد، رشدی هم اتفاق نمیافتد. یکی از چالشهای مهم در مسیر کاری من، فعالیت در یک گروه تازهتأسیس بود که نیازمند ایجاد ساختارهای آموزشی و اداری بود. در این مسیر با محدودیتهای اداری، اقتصادی و اجرایی مواجه میشویم، اما آنچه کمک میکند از این موانع عبور کنیم، امید و پشتکار است. گاهی لازم است صبور باشیم و مسیرهای مختلف را امتحان کنیم تا در نهایت به هدف برسیم.
نقش خانواده در پیشرفت علمی
وب دا: خانواده چه نقشی در مسیر تحصیلی و حرفهای شما داشتهاند؟
بدون تردید خانواده نقش بسیار مهمی داشته است. حتی زمانی که از نظر فاصله مکانی دور بودهام، حمایت روحی و فکری خانواده برایم یک پشتوانه جدی بوده است. وجود یک فضای امن و آرام در خانواده باعث میشود فرد بتواند با تمرکز بیشتری مسیر تحصیلی و حرفهای خود را ادامه دهد.
توصیه به دانشجویان در شرایط امروز
وب دا: اگر بخواهید توصیهای به دانشجویان داشته باشید، چه میگویید؟
شرایط امروز ممکن است برای بسیاری از جوانان با نگرانی و ناامیدی همراه باشد، اما باید به یاد داشته باشیم که زندگی در جریان است و هیچ شرایطی ثابت نمیماند. حتی اگر حرکت ما کند باشد، مهم این است که رو به جلو حرکت کنیم. مهمترین مسئله این است که تسلیم ناامیدی نشویم و تلاش کنیم مسیر پیشرفت خود را ادامه دهیم.
اوقات فراغت و علایق شخصی
وب دا: اوقات فراغت خود را چگونه سپری میکنید؟
به دلیل مشغله کاری، زمان آزاد زیادی ندارم، اما سعی میکنم بخش عمده اوقات فراغتم را در کنار خانواده بگذرانم. مطالعه آزاد نیز بخش جداییناپذیر برنامه روزانه من است و در کنار آن گاهی به فعالیتهای هنری مانند طراحی میپردازم.
همدلی؛ نیاز امروز جامعه دانشگاهی
وب دا: در شرایط کنونی چه نکتهای را برای فضای دانشگاهی مهم میدانید؟
در شرایط بحرانی بیش از هر چیز به همدلی نیاز داریم. همراهی میان دانشجویان، اساتید و مسئولان دانشگاه میتواند کمک کند فشارهای روانی ناشی از شرایط دشوار کمتر شود و محیط دانشگاه بتواند همچنان به فعالیتهای آموزشی و علمی خود ادامه دهد. امیدوارم با بهبود شرایط، فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و درمانی دانشگاه با قوت بیشتری ادامه پیدا کند.
آنچه از این گفتوگو برمیآید، تأکید بر امید، استمرار و نگاه انسانی در کنار فعالیت علمی است؛ نگاهی که در آن آموزش، درمان و پژوهش نه بهصورت جداگانه، بلکه بهعنوان اجزای مکمل یک مسیر حرفهای دیده میشوند. تجربه فعالیت در یک گروه نوپا، تلاش برای دستیابی به استانداردهای بینالمللی و ادامه خدمات درمانی حتی در شرایط بحرانی، بخشی از روایت دکتر قرهباغی از مسئولیتپذیری حرفهای در حوزه کاردرمانی است.
این گفتوگو همچنین نشان میدهد که توسعه علمی و آموزشی، بیش از هر چیز نیازمند همدلی، پشتکار و حفظ انگیزه در میان اساتید و دانشجویان است؛ مسیری که میتواند آیندهای روشنتر برای آموزش و خدمات توانبخشی کشور رقم بزند.
سلامت؛ رکن پیشرفت کشور در بیانات رهبرشهید انقلاب
متخصص اعصاب و روان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی در حوزه بهداشت و درمان گفت: از نگاه ایشان، سلامت تنها یک موضوع خدماتی نیست، بلکه زیرساخت پیشرفت، امنیت ملی و از حقوق اساسی مردم است.
دکتر مائده کامرانی، در گفتگو با وب دا با اشاره به دیدار رهبر شهید انقلاب با مسئولان وزارت بهداشت در ۱۸ فروردین ۱۳۹۳ اظهار کرد: یکی از مهمترین محورهای بیانات ایشان، تقدم پیشگیری بر درمان است.
وی افزود: رهبر شهید انقلاب صراحتاً تأکید کردهاند که «در مسئله سلامت، پیشگیری مقدم بر درمان است» و اگر پیشگیری بهدرستی اجرا شود، هم رنج مردم کاهش مییابد و هم هزینههای نظام سلامت کنترل میشود. این نگاه، یک رویکرد راهبردی در مدیریت سلامت کشور محسوب میشود.
سلامت؛ از حقوق اساسی مردم
دکتر کامرانی ادامه داد: در سیاستهای کلی سلامت که در سال ۱۳۹۳ ابلاغ شد، سلامت بهعنوان حقی همگانی مورد توجه قرار گرفت. ایشان بر «عدالت در دسترسی به خدمات سلامت» تأکید داشتند؛ به این معنا که مردم در شهرهای کوچک، روستاها و مناطق محروم نیز باید همانند کلانشهرها از خدمات درمانی مناسب بهرهمند شوند.
وی گفت: رهبر شهید انقلاب بارها تأکید کردهاند که مردم هنگام مراجعه به مراکز درمانی نباید دغدغهای جز درمان داشته باشند و هزینههای کمرشکن نباید مانع دریافت خدمات شود.
نیروی انسانی سالم؛ سرمایه پیشرفت کشور
متخصص اعصاب و روان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: در بیانات رهبر شهید انقلاب، سلامت نیروی انسانی بهعنوان یکی از ارکان پیشرفت کشور معرفی شده است. ایشان معتقد بودند جامعهای که از سلامت جسمی و روحی برخوردار نباشد، نمیتواند در عرصههای علمی، اقتصادی و فرهنگی به موفقیت دست یابد.
دکتر کامرانی افزود: این نگاه نشان میدهد که سلامت صرفاً یک موضوع بخشی نیست، بلکه پیوند مستقیمی با توسعه ملی دارد.
جایگاه والای پزشکان و پرستاران
وی با اشاره به پیامها و بیانات رهبر شهید انقلاب در مناسبتهای مختلف، از جمله روز پرستار و دیدار با جامعه پزشکی گفت: در این بیانات، حرفه پزشکی «مسئولیتی انسانی و اخلاقی» توصیف شده است، چرا که با جان انسانها سر و کار دارد.
دکتر کامرانی گفت: در دوران شیوع کرونا نیز رهبرشهید انقلاب از کادر درمان بهعنوان مجاهدان خط مقدم یاد کردند که با ایثار و ازخودگذشتگی در میدان حاضر شدند؛ تعبیری که نشاندهنده جایگاه ارزشمند مدافعان سلامت در نگاه ایشان است.
خودکفایی دارویی و تقویت تولید داخلی
دکتر کامرانی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر تقویت شرکتهای دانشبنیان خاطرنشان کرد: در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی، بارها بر ضرورت کاهش وابستگی و حرکت به سمت خودکفایی تأکید شده است؛ زیرا امنیت دارویی بخشی از امنیت ملی کشور به شمار میآید.
سلامت؛ پیوند بهداشت، درمان و فرهنگسازی
وی گفت: در منظومه فکری رهبرشهید انقلاب، سلامت تنها به درمان محدود نمیشود، بلکه بهداشت عمومی، سبک زندگی سالم، آموزش پزشکی، اخلاق حرفهای و عدالت اجتماعی را نیز در بر میگیرد. به همین دلیل است که ایشان بارها بر فرهنگسازی در حوزه بهداشت و توجه ویژه به نظام ارجاع و پزشک خانواده تأکید کردهاند.
دکتر کامرانی تأکید کرد: اگر این رویکرد جامع بهدرستی اجرا شود، میتواند به ارتقای کیفیت زندگی مردم و تحقق عدالت در سلامت منجر شود.
لزوم رویکرد زوجمحور در اصلاح سبک زندگی برای مقابله با چالش ناباروری
استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با بیان اینکه افزایش شیوع ناباروری به عنوان یک چالش بهداشت عمومی در قرن ۲۱ مطرح است، بر ضرورت یک تغییر پارادایم اساسی تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد: باید حرکت از تمرکز صرف بر فاکتورهای پزشکی و زنانه به سمت رویکرد زوجمحور (Couple-Centric Approach) و بررسی عوامل قابل اصلاح (Modifiable Factors) تغییر یابد، چرا که در این مسیر، اهمیت مشاوره پیش از بارداری (Preconception Counseling) به عنوان یک استراتژی پیشگیرانه کلیدی غیرقابل انکار است.
دکتر ساناز ملازاده، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه بررسی تعریف سبک زندگی و تأثیر تغذیه بر باروری، تأکید کرد : موضوع فراتر از مصرف ساده ویتامینهاست؛ چرا که مطالعات متعدد ارتباط قوی رژیم غذایی را با بهبود کیفیت تخمک و اسپرم نشان دادهاند. در تشریح مکانیسم این تأثیرگذاری، آنتیاکسیدانها سبب کاهش استرس اکسیداتیو شده، اسیدهای چرب غیراشباع به بهبود عملکرد هورمونی کمک میکنند و فیبر نیز منجر به تنظیم انسولین میشود؛ لذا توصیه میشود تمرکز اصلی بر مصرف روغن زیتون، حبوبات، مغزها، ماهی و سبزیجات باشد.
وی ادامه داد: همچنین باید توجه داشت که رژیمهای با شاخص گلیسمی (Glycemic Index) بالا منجر به هایپرانسولینمی میشوند که این پدیده در زنان مبتلا به PCOS میتواند به افزایش آندروژنها و اختلال در تخمکگذاری منجر شود و در مردان نیز مقاومت به انسولین با کاهش کیفیت اسپرم مرتبط است. در همین راستا، فلور میکروبی روده (Gut Microbiome) نیز بر متابولیسم استروژن و التهاب سیستمیک تأثیر میگذارد که راهکار پیشنهادی برای آن، مصرف پروبیوتیکها و پریبیوتیکها شامل غذاهای تخمیری و فیبر بالاست.
دکتر ملازاده فعالیت بدنی را به عنوان یک شمشیر دو لبه و بر اساس منحنی شکل U (U-Shaped Curve) توصیف کرد و افزود : فعالیت بدنی متوسط حدود ۱۵۰ دقیقه در هفته با شدت متوسط، اثرات مثبتی همچون بهبود حساسیت به انسولین، کاهش التهاب، مدیریت استرس و بهبود کیفیت گامتها دارد. در مقابل، در حالی که بیتحرکی ریسک چاقی و بیماریهای متابولیک را افزایش میدهد، فعالیت بدنی شدید و بیش از حد (Overtraining) نیز در زنان میتواند منجر به آمنوره هیپوتالاموسی (Hypothalamic Amenorrhea) و توقف تخمکگذاری شده و در مردان نیز با افزایش دمای اسکروتوم و استرس اکسیداتیو، باعث کاهش پارامترهای اسپرم از جمله تعداد و تحرک شود.
وی در ادامه به مدیریت وزن و شاخص توده بدنی (BMI) اشاره کرد و با بیان اینکه بافت چربی یک ارگان اندوکرین فعال است، تشریح کرد : اضافه وزن و چاقی BMI بالاتر از ۲۵ در زنان باعث افزایش تولید استروژن محیطی، مقاومت به انسولین و افزایش ریسک PCOS میشود و در مردان نیز منجر به افزایش آروماتیزاسیون تستوسترون به استروژن، کاهش سطح تستوسترون و افزایش استرس اکسیداتیو میشود که در نهایت به آسیب DNA اسپرم (Sperm DNA Fragmentation) میانجامد. از سوی دیگر، کمبود وزن (BMI کمتر از ۱۸.۵) در زنان منجر به اختلال در عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان (Axis HPO) و توقف تخمکگذاری شده و در مردان نیز کاهش تولید و کیفیت اسپرم را در پی دارد.
وی با بیان اینکه استرس، سلامت روان و خواب به عنوان محورهای نادیده گرفته شده در سلامت باروری هستند، گفت: استرس سایکولوژیک از طریق مکانیسم بیولوژیک فعالسازی محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (Axis HPA) و افزایش سطح کورتیزول، میتواند تولید GnRH را مهار کرده و در نتیجه باعث اختلال در ترشح LH و FSH و سیکل قاعدگی شود؛ این فرایند در مردان نیز بر اسپرماتوژنز تأثیر منفی دارد. از این رو، توجه به کیفیت و کمیت خواب در کنار سایر عوامل سبک زندگی، برای حفظ سلامت باروری ضروری است.
از کاردرمانی در مشهد تا تأکید بر همدلی در بحران
دکتر امین مهدیزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دارای دکترای تخصصی کاردرمانی، در این گفتوگو از مسیر تحصیلی و شغلی خود، تجربه فعالیت بالینی در شهرهای مختلف، اهمیت خانواده در پیشرفت حرفهای، نقش همدلی در روزهای بحران و ضرورت توجه بیشتر به رفاه کاری اعضای هیئت علمی سخن میگوید. آنچه در ادامه میخوانید، تنظیم خبری این گفتوگو در قالب پرسش و پاسخ بر اساس سؤالات مصاحبه است.
وب دا: لطفاً در ابتدا خود را برای مخاطبان این گفتگو معرفی بفرمایید.
دکتر امین مهدیزاده هستم؛ دارای دکترای تخصصی کاردرمانی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد.
وب دا: شرح مختصری از سوابق تحصیلی دوران مدرسه و دانشگاه بفرمایید که در کجا و چه سالهایی طی شد؟
بنده از سال ۱۳۸۴ وارد دانشگاه شدم و در مقطع کارشناسی رشته کاردرمانی تا سال ۱۳۸۸ مشغول به تحصیل بودم. سپس بهصورت مستقیم وارد مقطع کارشناسی ارشد شدم. از سال ۱۳۸۹ همزمان با دوران کارشناسی ارشد، فعالیت بالینی و کلینیکی خود را آغاز کردم و با کلینیکهای مختلف تهران همکاری داشتم. تا سال ۱۳۹۱ در تهران بودم و مقطع کارشناسی ارشد را به پایان رساندم. در همان سال با همسرم آشنا شدم و ازدواج کردم. همسرم نیز همکار و همرشته من بودند و این ازدواج یکی از نقاط عطف مهم زندگی من بود.از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ نیز در مقطع دکتری تخصصی مشغول به تحصیل بودم و در سال ۱۴۰۱ این مقطع را به پایان رساندم.
آغاز فعالیت حرفهای و مسیر شغلی
وب دا: آغاز فعالیت شغلی شما از چه سالی، در کجا و با چه مسئولیتهایی بوده؟ و آیا در حوزههایی که فعالیت داشتهاید دستاوردهایی نیز داشتهاید؟
از سال ۱۳۹۲ خدمت مقدس سربازی خود را در شهرستان نیشابور و در اداره بهزیستی گذراندم. همزمان یک دفتر کاردرمانی نیز تأسیس کردیم. آن دفتر در آن زمان جزو دو سه دفتر اول بود و سابقه تأسیسش نسبت به سایر همکاران قدیمیتر به شمار میآمد. این اقدام آثار خوبی برای مردم منطقه داشت و اکنون نیز همکاران ما آن مسیر را ادامه میدهند؛ بهطوریکه مراجعان شهرستان نیشابور که نیازمند خدمات کاردرمانی هستند، میتوانند همانجا خدمات خود را دریافت کنند و نیازی به مراجعه به مشهد نداشته باشند.
همچنین از سال ۱۳۹۳ بهصورت رسمی بهعنوان عضو هیئت علمی دانشگاه مشغول به کار شدم و از سال ۱۳۹۸ نیز به دعوت خانم دکتر قرهباغی، مدیر محترم گروه آموزشی کاردرمانی، ارتباط نزدیکی با این گروه داشتم و پنجشنبهها برای آموزش بالینی به دانشگاه میآمدم و یکی از کارورزیهای دانشجویان را بهعنوان مربی آموزش بالینی برعهده میگرفتم.
راهکارهای بهبود فضای دانشگاه
وب دا: با توجه به تجربهای که در فضای شغلی خود در دانشگاه داشتهاید، تصور میکنید چه اقدامات و برنامههایی میتواند به بهتر شدن این فضا کمک کند؟
به نظر من، مهمترین نیاز فعلی همدلی است. در شرایط بحران، همه ما به همدلی نیاز داریم و حتی دانشگاه ناچار میشود برخی قوانین را با همراهی بیشتری اجرا کند تا این همدلی ایجاد شود و فشار روانی کمتری به دانشجویان و اعضای مجموعه وارد شود.
از طرف دیگر، فضای آموزشی یکسری کمبودها نیز دارد؛ از جمله در بخش امور رفاهی اعضای هیئت علمی. منظور از رفاه، رفاه شخصی نیست بلکه رفاه کاری است؛ مثلاً داشتن یک اتاق اختصاصی برای انجام کارهای علمی. متأسفانه در گروه ما چنین شرایطی وجود ندارد و همکاران در فضاهای مشترک کار میکنند. این موضوع روی عملکرد و ارتباط با دانشجو تأثیر میگذارد. به نظرم این مسئله یکی از چالشهایی است که مسئولان بالادستی میتوانند برای آن راهکاری پیدا کنند تا عضو هیئت علمی در فضایی آرامتر وظایف آموزشی، پژوهشی و درمانی خود را بهتر انجام دهد.
همچنین ارتقای توانمندیهای اساتید هم اهمیت دارد. دانشگاه پیشتر دورههای منظمی برگزار میکرد، اما بعد از این شرایط، آن دورهها کمرنگ شده و ارتباط ما با برخی مجموعهها نیز قطع شده است. امیدوارم شرایط هرچه زودتر به حالت عادی برگردد تا بتوانیم به ارتقای فردی خودمان کمک کنیم و این ارتقا بر دانشجویان نیز اثر مثبت بگذارد.
اهمیت پیوند آموزش، درمان و پژوهش
وب دا: با توجه به فعالیت دانشگاه در سه حوزه آموزش، درمان و پژوهش، حفظ ارتباط این سه حوزه تا چه حد اهمیت دارد و آیا میتوان این سه حوزه را اولویتبندی کرد؟
اگرچه در متن گفتوگو بهصورت مستقیم اولویتبندی این سه حوزه بیان نشده، اما از مجموع صحبتها روشن است که از نگاه من، آموزش، پژوهش و درمان باید در ارتباطی نزدیک با یکدیگر پیش بروند. وقتی عضو هیئت علمی در شرایط مناسبتری بتواند وظایف آموزشی، پژوهشی و درمانی خود را انجام دهد، این سه حوزه نیز بهصورت مؤثرتر به هم متصل میشوند و نتیجه آن هم برای استاد و هم برای دانشجو و بیمار بهتر خواهد بود.
ویژگیهای یک استاد موفق
سؤال: با توجه به نقش مهم و اثرگذار اساتید در فضاهای مختلف آموزشی، پژوهشی و درمانی دانشگاه، از نگاه شما یک استاد موفق چه شاخصههایی دارد؟
از دل صحبتهای این گفتوگو میتوان دریافت که استاد موفق باید در کنار دانش و مهارت حرفهای، از همدلی، روحیه همراهی، توانایی ایجاد ارتباط مؤثر با دانشجو، و آمادگی برای رشد و ارتقای مستمر برخوردار باشد. همچنین داشتن شرایط کاری مناسب و فضای آرام برای فعالیت آموزشی و پژوهشی، به او کمک میکند تا این نقش را بهتر ایفا کند.
چالشها و موانع مسیر
وب دا: در مسیر تحصیل و فعالیتهای کاری آیا چالشها و موانعی را هم تجربه کردید؟ در صورت پاسخ مثبت بفرمایید چطور با این چالشها و موانع مقابله کردهاید؟
بله، در مورد یکی از چالشهای مهمی که امروز در ایران وجود دارد، شاید این موضوع در تجربه زیسته من به آن شدت رخ نداده باشد، اما نمیتوانم انکار کنم که گاهی ناامیدی، غم و تردید را تجربه کردهام. با این حال، نتیجه این تجربهها برای من این بوده که زندگی جریان دارد.
انسان باید بداند زمان ایستا نیست و آنچه امروز تجربه میکند، ماندگار نخواهد بود. همانطور که در گذشته نیز دوران دانشآموزی و دانشجویی با چالشهای فراوان سپری شد، این روزها هم خواهد گذشت. مهمترین نکته این است که آدم بتواند با ناامیدی و فشارهای روانی مقابله کند و تسلیم نشود؛ چون تسلیم شدن دقیقاً همان چیزی است که این حوادث از انسان میخواهند.
الان حرکتها کند شده، اما متوقف نشده است. لاکپشتی هم که باشد، رو به جلو میرویم و این نشانهای از چشمانداز مثبت است. امیدوارم شرایط هرچه زودتر به ثبات برسد تا فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و درمانی طبق روال گذشته و حتی بهتر از قبل ادامه یابد.
نقش خانواده در پیشرفت
وب دا: آیا خانواده هم در پیشرفتهای تحصیلی و کاری شما نقش داشتند؟
بله، قطعاً خانواده تأثیر مستقیمی دارند. یکی از شانسهایی که من آوردم این بود که همسرم همکار و همرشته من بود و شرایط کاری من را درک میکرد. این همراهی در مسیر کاری و حرفهای من بسیار مؤثر بود و نقش مهمی در پیشرفتهای تحصیلی و شغلیام داشت.
دکتر امین مهدیزاده در این گفتوگو از مسیری گفت که از سال ۱۳۸۴ با ورود به دانشگاه آغاز شد و با تجربههای متنوع در آموزش، درمان، پژوهش و فعالیت بالینی ادامه پیدا کرد. او در کنار شرح سوابق حرفهای خود، بر اهمیت همدلی در بحران، نقش خانواده، ضرورت توجه به رفاه کاری اعضای هیئت علمی و لزوم حفظ ارتباط میان آموزش، درمان و پژوهش تأکید کرد. به باور او، هرچند شرایط گاه دشوار و فرساینده میشود، اما زندگی جریان دارد و حرکت به سوی آینده—even if slow—نباید متوقف شود.
نقش آموزش در ارتقای پژوهش و درمان حیاتی است/ روایت دکتر زهرا نعمتی از مسیر علمی، حرفهای و راهاندازی رشته ارتوز و پروتز در دانشگاه علوم پزشکی مشهد
رشته ارتوز و پروتز از حوزههای تخصصی و تأثیرگذار علوم توانبخشی است که در سالهای اخیر جایگاه ویژهای در دانشگاه علوم پزشکی مشهد پیدا کرده است. دکتر زهرا نعمتی، استادیار گروه ارتوز و پروتز، یکی از چهرههایی است که نقش مهمی در راهاندازی این رشته داشته است. در این گفتوگو، او از مسیر تحصیلی و حرفهای خود، تجربیات دانشگاهی و نگاهش به آموزش، پژوهش و درمان میگوید.
وب دا : لطفاً ابتدا خودتان را معرفی کنید و درباره سوابق تحصیلیتان توضیح دهید.
دکتر زهرا نعمتی استادیار گروه ارتوز و پروتز دانشگاه علوم پزشکی مشهد هستم . متولد سال ۱۳۶۳ در ارومیه هستم و دوران تحصیل مدرسه را در همین شهر گذراندم. در سال ۱۳۸۲ وارد رشته ارتوز و پروتز دانشگاه علوم پزشکی ایران شدم و در سال ۱۳۸۶ فارغالتحصیل شدم. سپس در سال ۱۳۹۰ مقطع کارشناسی ارشد و در سال ۱۳۹۳ مقطع دکتری را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کردم و در سال ۱۴۰۰ به پایان رساندم.
آغاز فعالیت حرفهای و تجربیات کاری
وب دا: فعالیت شغلی شما از چه زمانی و با چه مسئولیتهایی آغاز شد؟
پس از فارغالتحصیلی، حدود یک سال و نیم در یک مرکز خصوصی به عنوان ارتوزیست فعالیت داشتم و سپس دو سال در مرکز نیمهخصوصی ارائهدهنده خدمات پروتز برای جانبازان به عنوان پروتزیست مشغول بودم. این دورهها تجربیات ارزشمندی برایم به همراه داشت و نقش مهمی در مسیر حرفهای من داشت.
راهکارهای بهبود فضای دانشگاهی
وب دا: با توجه به تجربیات شما، چه اقداماتی میتواند به بهبود فضای آموزشی و پژوهشی دانشگاه کمک کند؟
به نظر من روابط سازنده میان همکاران، چه در داخل گروه و چه بین گروههای مرتبط مانند توانبخشی و پزشکی، بسیار مؤثر است. تبادل دیدگاهها و استفاده از تجارب یکدیگر میتواند به ارتقای آموزش، پژوهش و حتی درمان کمک بسیاری کند.
اهمیت ارتباط سه حوزه آموزش، پژوهش و درمان
وب دا: به نظر شما اهمیت آموزش، پژوهش و درمان در دانشگاه چگونه است و آیا میتوان آنها را اولویتبندی کرد؟
هر سه حوزه اهمیت ویژهای دارند، اما به اعتقاد من آموزش پایه اصلی است. تا زمانی که آموزش صحیح و اصولی نباشد، پژوهش و درمان نیز در مسیر درست قرار نمیگیرند. بنابراین آموزش زیربنای توسعه دو حوزه دیگر است و نقش بنیادی دارد.
ویژگیهای یک استاد موفق
وب دا : از نگاه شما یک استاد موفق چه ویژگیهایی دارد؟
استاد موفق کسی است که همیشه در حال یادگیری باشد. بهروز بودن دانش و توانایی استفاده صحیح و کاربردی از آن در آموزش، پژوهش و درمان بسیار اهمیت دارد. این موضوع در تربیت دانشجویان و ارتقای کیفیت پژوهش و خدمات درمانی نقش تعیینکنندهای دارد.
چالشها و نحوه مواجهه با آنها
وب دا: آیا در مسیر تحصیل و فعالیت حرفهای با چالشهایی روبهرو شدهاید؟
قطعاً بله. چالشها بخشی جداییناپذیر از زندگی هستند. با توکل به خدا، تکیه بر تواناییهای فردی و کمک دوستان و خانواده تلاش کردهام بر این چالشها غلبه کنم. به اعتقاد من تقویت تواناییهایی مثل مدیریت بحران و کنار آمدن با ابهامات زندگی به عبور از چالشها کمک بسزایی میکند.
نقش خانواده در مسیر موفقیت
وب دا: خانواده چه نقشی در پیشرفت تحصیلی و کاری شما داشته است؟
خانواده نقش بسیار مهمی در شکلگیری شخصیت و مسیر علمی من داشته است. در خانواده ما تحصیلات عالی اهمیت زیادی داشت و همین موضوع باعث شد ما نیز با علاقه مسیر تحصیلی را ادامه دهیم. حمایتهای عاطفی خانواده در زمان مشکلات نیز برای من بسیار ارزشمند بوده است.
توصیه به دانشجویان و اهمیت رشد چندبعدی
وب دا: اگر نکته پایانی دارید، بفرمایید.
همیشه به دانشجویان توصیه میکنم رشد خود را تنها به حوزه تحصیل محدود نکنند و در جنبههای مختلف زندگی پیشرفت کنند. ورزش، ارتباط با طبیعت و ایجاد تعادل در زندگی به افزایش کیفیت زندگی و مقابله بهتر با بحرانها کمک میکند.
راهاندازی رشته ارتوز و پروتز؛ یک دستاورد مهم
وب دا: آیا دستاورد مهمی در سالهای اخیر داشتهاید که مایل باشید به آن اشاره کنید؟
بله، یکی از مهمترین اقدامات این بود که رشته ارتوز و پروتز پیش از سال ۱۴۰۱ در دانشگاه علوم پزشکی مشهد وجود نداشت. از سال ۱۴۰۱ که من و همکارانم به عنوان هیئت علمی جذب شدیم، با حمایتهای جناب دکتر سبحانی و جناب دکتر علمداران توانستیم این رشته را راهاندازی کنیم و کارگاههای تخصصی را تجهیز کنیم. از سال ۱۴۰۳ پذیرش دانشجو آغاز شد و تاکنون دو دوره ورودی داشتهایم. این موضوع بدون تردید یکی از دستاوردهای مهم گروه ماست.
سخنان و تجربیات دکتر زهرا نعمتی نشان میدهد که توسعه رشتههای تخصصی در حوزه علوم توانبخشی حاصل ترکیبی از پشتکار فردی، تلاش گروهی و حمایت مدیریتی است. راهاندازی رشته ارتوز و پروتز در دانشگاه علوم پزشکی مشهد گامی مهم در تربیت نیروی متخصص و ارتقای خدمات توانبخشی در کشور محسوب میشود.
فرمولاسیون نانویی جدید برای بهبود درمان ریزش موی آندروژنیک در مشهد
پژوهشگران دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد موفق به طراحی و توسعه یک فرمولاسیون نوین مبتنی بر فناوری نانو برای بهبود درمان آلوپسی آندروژنیک شدند.
به گزارش وبدا، دکتر بیژن ملائکه، استاد گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به شیوع بالای این نوع ریزش مو در میان جمعیتهای مختلف اظهار کرد: آلوپسی آندروژنیک شایعترین نوع ریزش مو محسوب میشود. از سوی دیگر، ویژگیهای منحصربهفرد نانوذرات مانند توانایی نفوذ بهتر در بافتها، آزادسازی آهسته و کنترلشده دارو و افزایش پایداری دارویی، استفاده از این سیستمها را در دارورسانی بسیار جذاب کرده است.
وی افزود: طی دو سال گذشته، در راستای بهبود درمان این بیماری، پروژههایی با محوریت طراحی فرمولاسیونهای جدید در دانشکده داروسازی مشهد آغاز شد و در نتیجه آن، تیم تحقیقاتی موفق به ارائه یک فرمولاسیون جدید مبتنی بر فناوری نانو شد.
دکتر ملائکه توضیح داد: در دو مطالعه جداگانه، فرمولاسیونهایی حاوی نانوذرات کتوکونازول و ماینوکسیدیل تهیه شد. برای افزایش کارایی درمانی این فرآوردهها، در ترکیب فرمولاسیون از عصارههای گیاهی رزماری و نخل ارهای نیز استفاده شد.
به گفته وی، نتایج مطالعات حیوانی نشان داد که این فرآوردههای نانویی در مقایسه با محصولات تجاری موجود، موجب افزایش بیشتر طول و ضخامت مو میشوند.
استاد دانشکده داروسازی مشهد درباره فرآیند تولید این فرمولاسیونها نیز گفت: تولید این نانوفرمولاسیون با استفاده از روش میکروفلوئیدیک انجام شده است؛ روشی که امروزه یکی از پیشرفتهترین تکنیکها در فناوری تولید نانوذرات به شمار میرود.
وی با اشاره به نتایج امیدوارکننده این پژوهش در مدلهای حیوانی خاطرنشان کرد: با توجه به نتایج مثبت بهدستآمده، برنامهریزی برای انجام کارآزماییهای بالینی انسانی در دستور کار قرار گرفته است.
دکتر ملائکه در پایان بیان کرد: این طرح با حمایت مالی معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شده و در قالب پایاننامه دکترای عمومی داروسازی توسط دکتر کیانا نخعی و دکتر مریم رضازاده اجرا شده است. در اجرای این پروژه نیز دکتر شیوا گلمحمدزاده، دکتر اسما محمودی، دکتر امیر عماد خیریه و دکتر موسوی شایق همکاری داشتهاند.
تداوم خدمات غربالگری سرطان در شرایط جنگی؛ بیش از ۲۲ هزار خدمت غربالگری در مشهد ارائه شد
مسئول برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ادامه ارائه خدمات غربالگری سرطان در شرایط جنگی خبر داد و گفت: در این مدت بیش از ۲۲ هزار خدمت غربالگری در حوزه سرطانهای شایع به شهروندان ارائه شده است.
دکتر سارا رضایی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: با وجود شرایط خاص و محدودیتهای ناشی از جنگ، برنامههای غربالگری سرطان در مراکز بهداشتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد متوقف نشد و ارائه خدمات به گروههای هدف ادامه یافت.
وی افزود: در قالب برنامه غربالگری سرطان پستان، تعداد ۹۵۱۵ زن در گروه سنی ۳۰ تا ۶۹ سال مورد غربالگری قرار گرفتند و خدمات لازم برای تشخیص زودهنگام این بیماری به آنان ارائه شد.
مسئول برنامه سرطان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در برنامه غربالگری سرطان کولورکتال نیز ۵۲۵۱ نفر از زنان و مردان ۵۰ تا ۶۹ سال تحت پوشش قرار گرفتند و تست فیت برای بررسی اولیه این سرطان به آنان تحویل داده شد.
دکتر رضایی همچنین با اشاره به اجرای برنامه غربالگری سرطان دهانه رحم گفت: در این برنامه ۸۰۶۵ زن در گروه سنی ۳۰ تا ۵۹ سال غربالگری شدند تا امکان شناسایی زودهنگام و پیشگیری از پیشرفت بیماری فراهم شود.
وی تأکید کرد: تداوم برنامههای غربالگری حتی در شرایط دشوار، نقش مهمی در تشخیص زودرس سرطانها و افزایش شانس درمان موفق دارد و از شهروندان واجد شرایط خواست برای دریافت این خدمات به مراکز جامع سلامت مراجعه کنند.
خدمت رایگان تزریق خون بیماران تالاسمی در کلینیک سرور مشهد
مسئول بیماریهای خاص و صعبالعلاج دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از ارائه رایگان خدمات تزریق خون و سایر مراقبتهای درمانی به بیماران تالاسمی در کلینیک سرور خبر داد.
دکتر جواد رجبیان در گفتگو با وب دا گفت:در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، خدمات تخصصی بیماران تالاسمی در کلینیک سرور واقع در پنجراه پایینخیابان و وابسته به بیمارستان دکتر شیخ متمرکز شده است. در این مرکز، تمامی خدمات درمانی از جمله تزریق خون، انجام آزمایشهای لازم، خدمات پاراکلینیکی و ویزیت پزشکان برای این بیماران به صورت رایگان ارائه میشود و روند درمان آنها بهطور منظم پیگیری میشود.
مسئول بیماریهای خاص و صعبالعلاج دانشگاه با اشاره به حمایتهای قانونی و دولتی برای این گروه از بیماران افزود:در چارچوب مصوبات ملی و برنامههای دانشگاه، تلاش میکنیم بیماران تالاسمی در مسیر درمان خود دغدغه مالی نداشته باشند و بتوانند خدمات مورد نیازشان را با بهترین کیفیت دریافت کنند.
دکتر رجبیان در پایان ضمن قدردانی از تلاشهای کادر درمانی بیمارستان دکتر شیخ و کلینیک سرور تأکید کرد:تداوم و ارتقای خدمات به بیماران تالاسمی از اولویتهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد است و با همکاری تیمهای تخصصی و حمایتهای موجود، در این مسیر با قدرت ادامه خواهیم داد.
شیر مادر؛ سرمایهای برای سلامت نسل آینده/ توصیههای دینی و علمی بر شیردهی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت تغذیه با شیر مادر گفت: شیر مادر تنها یک روش ساده تغذیه برای نوزاد نیست، بلکه سرمایهگذاری بلندمدتی برای سلامت جسمی، ذهنی و حتی اجتماعی نسل آینده محسوب میشود.
دکتر نغمه رزاقی، در گفتگو با وب دا ، با اشاره به جایگاه تغذیه با شیر مادر اظهار کرد: در توصیههای دینی نیز تأکید ویژهای بر تغذیه نوزاد با شیر مادر شده است. همچنین سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند نوزادان تا ششماهگی به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه شوند و شیردهی همراه با غذای کمکی تا دو سالگی یا بیشتر ادامه یابد.
ترکیبات منحصر بهفرد شیر مادر
وی افزود: تحقیقات جدید نشان میدهد شیر مادر دارای ترکیبات بسیار پیچیده و هوشمندی از جمله سلولهای ایمنی، فاکتورهای ضدالتهابی و ترکیبات اپیژنتیک است که در هیچ نوع شیر مصنوعی به طور کامل قابل بازسازی نیست. این ترکیبات به رشد باکتریهای مفید روده کمک میکنند و اثرات بلندمدتی بر سلامت کودک دارند.
کاهش بیماریهای عفونی در نوزادان
به گفته رزاقی، یکی از مهمترین اثرات شیر مادر محافظت از نوزاد در برابر بیماریهای عفونی، بهویژه اسهال و عفونتهای تنفسی است. تغذیه انحصاری با شیر مادر میتواند خطر بسیاری از عفونتهای گوارشی را بین ۵۰ تا ۷۰ درصد کاهش دهد؛ موضوعی که در ماههای نخست زندگی اهمیت حیاتی دارد، زیرا سیستم ایمنی نوزاد هنوز کامل نشده است.
وی ادامه داد: بر اساس مطالعات منتشرشده در مجلات علمی معتبر، نوزادانی که شیر مادر دریافت نمیکنند، در مقایسه با نوزادانی که به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه میشوند، حدود سه برابر بیشتر دچار اسهال میشوند. همچنین مطالعهای دیگر نشان داده است شیردهی کامل میتواند خطر عفونتهای شدید تنفسی در ششماه نخست زندگی را حدود ۱۹ درصد کاهش داده و مدت بیماری را کوتاهتر کند.
تأثیر بر رشد مغز و توان شناختی
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تأثیر شیر مادر بر رشد مغز گفت: مطالعات تصویربرداری مغزی نشان دادهاند کودکانی که مدت طولانیتری با شیر مادر تغذیه میشوند، عملکرد شناختی قویتری دارند. برخی پژوهشها نیز ارتباط بین شیردهی و افزایش ضریب هوشی در سالهای بعدی زندگی را مطرح کردهاند.
کاهش خطر بیماریهای مزمن
رزاقی افزود: برخی مطالعات نشان میدهد تغذیه با شیر مادر میتواند خطر چاقی دوران کودکی را حدود ۱۳ تا ۲۶ درصد کاهش دهد و احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را نیز کمتر کند. همچنین نوزادانی که با شیر مادر تغذیه میشوند در آینده فشار خون مناسبتری دارند و خطر برخی بیماریهای قلبی–عروقی در آنها کاهش مییابد. به گفته او، شیردهی بیش از شش ماه میتواند خطر بروز آلرژی را نیز حدود ۱۲ درصد کاهش دهد.
نقش شیردهی در سلامت روان و عاطفی کودک
وی یکی از ابعاد مهم و کمتر شناختهشده شیردهی را تأثیر آن بر سلامت عاطفی و روانی کودک دانست و گفت: شیردهی تنها انتقال غذا نیست، بلکه فرآیندی پیچیده عاطفی، هورمونی و عصبی است که بر احساس امنیت، دلبستگی و تنظیم هیجانی کودک اثر میگذارد.
رزاقی توضیح داد: در هنگام شیردهی هورمونهایی مانند اکسیتوسین، پرولاکتین و اندورفین در بدن مادر و نوزاد ترشح میشود. اکسیتوسین که به «هورمون عشق و دلبستگی» معروف است، باعث افزایش آرامش، تقویت پیوند عاطفی مادر و نوزاد، کاهش استرس و ایجاد احساس امنیت در کودک میشود. مطالعات نشان دادهاند کودکانی که از تماس پوستی و شیردهی کافی برخوردار بودهاند، در آینده تنظیم هیجانی بهتری دارند، اضطراب کمتری تجربه میکنند و روابط اجتماعی پایدارتری دارند.
شیر مادر؛ فراتر از یک غذای ساده
این عضو هیأت علمی در پایان تأکید کرد: شیر مادر فقط غذای امروز کودک نیست، بلکه سرمایهای ارزشمند برای سلامت جسمی، ذهنی و اجتماعی نسل آینده به شمار میرود.
تمرینهای منظم تعادلی و تقویت عضلات، خطر زمینخوردن در سالمندان را کاهش میدهد
عضو هیأت علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تغییرات طبیعی بدن در سنین بالا گفت: با افزایش سن ممکن است تعادل بدن کمی کاهش یابد، سرعت راه رفتن کمتر شود و احتمال زمین خوردن افزایش پیدا کند، اما با انجام چند تمرین ساده و منظم میتوان این مشکلات را تا حد زیادی کنترل و حتی بهبود داد.
دکتر محسن ظفرقاسمپور در گفتگو با وب دا اظهار کرد: فعالیت بدنی منظم در سالمندان نه تنها به حفظ توانایی حرکتی کمک میکند، بلکه باعث افزایش اعتماد به نفس در راه رفتن و انجام کارهای روزمره نیز میشود.
تمرینهای تعادلی برای پیشگیری از زمینخوردن
وی یکی از مهمترین راهکارها برای حفظ تعادل در سالمندی را انجام تمرینهای تعادلی دانست و گفت: این تمرینها کمک میکنند کنترل بدن بهتر شده و احتمال سقوط کاهش یابد.
وی گفت: ایستادن روی یک پا در کنار دیوار یا صندلی، قرار دادن پاها پشت سر هم و ایستادن در همان حالت، و انتقال آرام وزن بدن از یک پا به پای دیگر از جمله تمرینهای ساده و مؤثر در تقویت تعادل هستند.
تقویت عضلات؛ کلید راه رفتن بهتر
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تقویت عضلات را عامل مهمی در بهبود حرکت سالمندان دانست و افزود: هرچه عضلات قویتر باشند، تعادل بهتر شده و انجام فعالیتهای روزمره مانند راه رفتن یا بلند شدن از صندلی آسانتر خواهد بود.
وی انجام تمرینهایی مانند بلند شدن و نشستن روی صندلی، بالا رفتن از یک پله کوتاه و ایستادن روی پنجه پا را از جمله تمرینهای مفید برای تقویت عضلات عنوان کرد.
تمرین مهارتهای حرکتی در فعالیتهای روزمره
دکتر ظفرقاسمپور با اشاره به اهمیت تمرین مهارتهای حرکتی در زندگی روزمره گفت: سالمندان میتوانند با انجام فعالیتهای سادهای مانند چند بار بلند شدن از صندلی، راه رفتن در خانه و چرخیدن آرام به طرفین، هماهنگی حرکتی خود را حفظ کنند.
تمرین همزمان مغز و بدن
وی تمرینهایی که همزمان مغز و بدن را درگیر میکنند را نیز بسیار مفید دانست و گفت: برای مثال فرد میتواند هنگام راه رفتن از عدد ۱۰۰ به عقب بشمارد یا یک وسیله سبک در دست بگیرد. این تمرینها به بهبود هماهنگی ذهن و حرکت کمک میکنند.
حرکات آرام و هماهنگ برای افزایش تعادل
وی گفت: تمرینهایی مانند تایچی و حرکات کششی آرام نیز برای سالمندان بسیار مناسب هستند، زیرا به افزایش انعطافپذیری، آرامش عضلات و بهبود تعادل بدن کمک میکنند.
کمی سریعتر راه رفتن نیز مفید است
دکتر ظفرقاسمپور توصیه کرد : سالمندان در صورت توانایی گاهی سرعت راه رفتن خود را کمی افزایش دهند و قدمها را بلندتر بردارند، زیرا این کار میتواند به بهبود قدرت عضلات و افزایش اعتماد به نفس در حرکت کمک کند.
رعایت نکات ایمنی در زمان تمرین
وی تأکید کرد: سالمندان باید تمرینها را در کنار دیوار یا صندلی انجام دهند تا در صورت نیاز تکیهگاه داشته باشند. همچنین در صورت بروز سرگیجه یا درد باید تمرین را متوقف کنند و استفاده از کفش مناسب هنگام فعالیت بدنی ضروری است.
یک برنامه ساده برای شروع
به گفته این متخصص طب فیزیکی، سالمندان میتوانند سه بار در هفته یک برنامه ساده شامل حدود ۱۰ دقیقه راه رفتن، پنج بار بلند شدن از صندلی و حدود ۱۰ ثانیه ایستادن روی یک پا را انجام دهند.
وی خاطرنشان کرد: حتی مقدار کم فعالیت بدنی نیز بسیار مفید است و لازم نیست تمرینها سخت باشند؛ مهمترین نکته تداوم و انجام منظم فعالیت بدنی برای حفظ سلامت و استقلال در سالمندی است.
ارائه بیش از ۲۲ میلیون خدمت سلامت در سامانه سیب طی ۷ ماه گذشته
مدیر توسعه و ارتقای شبکه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ارائه گسترده خدمات سلامت در بستر سامانه سیب خبر داد و گفت: این سامانه از ۱۱ مردادماه سال گذشته در دانشگاه فعال شده است.
دکتر حسن عبدالهزاده در گفتگو با وب دا اظهار کرد: طی هفت ماه گذشته، جمعیت ۳ میلیون و ۶۴۱ هزار نفر از طریق این سامانه خدمات دریافت کردهاند.
وی با اشاره به حجم خدمات ارائهشده افزود: در این مدت مجموعاً ۲۲ میلیون و ۷۴۰ هزار خدمت در سامانه سیب ثبت شده که شامل ویزیت پزشک و خدمات مراقبتی ارائهشده توسط بهورزان و مراقبان سلامت بوده است.
مدیر توسعه و ارتقای شبکه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: سامانه سیب نسبت به سامانه سینا از کندی کمتری برخوردار است و همین موضوع موجب تسریع در ارائه خدمات به بیماران و افزایش رضایتمندی مراجعان شده است.
وی اظهار کرد: تلاش همه همکاران با هدف دسترسی آسان تر مردم به خدمات بهداشت و درمان است و امیدواریم در این مسیر با موفقیت چلو برویم .
تداوم آموزش و خدمات درمانی دانشکده پیراپزشکی و توانبخشی مشهد بدون تعطیلی در ایام جنگ / کارورزی دانشجویان مشهد و حضور اعضای هیأت علمی در مراکز درمانی بهصورت مستمر ادامه داشت
رئیس دانشکده پیراپزشکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تداوم فعالیتهای آموزشی و خدمات درمانی این دانشکده بدون هیچگونه تعطیلی خبر داد و گفت: روند آموزش دانشجویان و ارائه خدمات تخصصی در طول این مدت بهصورت مستمر ادامه داشته است.
دکتر داود سبحانیراد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: فعالیتهای کارورزی دانشجویان در مشهد بهجز یک هفته نخست جنگ، بدون وقفه برگزار شد و اگرچه کارآموزی در مقطعی با محدودیتهایی همراه بود، اما طی سه هفته اخیر بار دیگر به روال عادی بازگشته است.
تداوم کارورزی در رشتههای مختلف توانبخشی
وی افزود: کارورزی دانشجویان مشهدی در رشتههای مختلف توانبخشی از جمله گفتاردرمانی، کاردرمانی، بیناییسنجی و مددکاری اجتماعی فعال بوده و پس از تعطیلات نوروزی، کارورزی دانشجویان غیر بومی نیز آغاز شده است.
رئیس دانشکده پیراپزشکی و توانبخشی مشهد ادامه داد: کلاسهای آموزشی در دروس تئوری بهصورت مجازی برگزار شد تا روند آموزش دانشجویان بدون وقفه ادامه پیدا کند.
حضور مستمر اعضای هیأت علمی در مراکز درمانی
دکتر سبحانیراد با اشاره به نقش اعضای هیأت علمی در ارائه خدمات درمانی تصریح کرد: اعضای هیأت علمی رشتههای توانبخشی نیز ساعات موظفی خود را بهصورت فعال در بیمارستانها سپری کردند و در حوزه بالین حضوری مستمر داشتند.
وی گفت: تمام اعضای هیأت علمی بالینی در مراکز درمانی و توانبخشی از جمله بیمارستانهای هاشمینژاد، قائم(عج)، امام رضا(ع) و مرکز جامع توانبخشی مشغول خدمت بودند.
آموزش و خدمترسانی همزمان در شرایط خاص
رئیس دانشکده پیراپزشکی و توانبخشی مشهد تأکید کرد: تداوم همزمان آموزش و خدمترسانی درمانی در این دانشکده نشاندهنده آمادگی مجموعه دانشگاهی برای پاسخگویی به نیازهای آموزشی و درمانی حتی در شرایط خاص است.
طراحی خمیردندان گیاهی بر پایه طب ایرانی با استفاده از سعد کوفی، سماق و گلنار
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: پژوهشی در حوزه داروسازی سنتی با عنوان «ساخت خمیردندان گیاهی حاوی عصارههای هیدروالکلی سعد کوفی، سماق و گلنار» با هدف طراحی فرآوردهای طبیعی و علمی برای ارتقای بهداشت دهان و دندان انجام شده است. این طرح که تحت نظارت و سرپرستی دکتر سبحانی اجرا شده، تلاش داشته است با تکیه بر منابع معتبر طب ایرانی و بهرهگیری از استانداردهای نوین داروسازی، فرمولاسیونی ایمن، پایدار و مؤثر برای مراقبت از لثه و دندان ارائه دهد.
دکتر سبحانی، مجری این طرح پژوهشی، در گفتگو با وب دا با اشاره به مبانی علمی این مطالعه اظهار کرد: در متون مرجع طب سنتی ایران، بهویژه در کتاب «قانون در طب» شیخالرئیس ابوعلی سینا، بارها به نقش گیاهان دارویی در استحکام لثه، کاهش التهابات دهانی، کنترل خونریزی و حفظ سلامت دندانها اشاره شده است. به گفته وی، در این پژوهش سه گیاه دارویی سعد کوفی، سماق و گلنار که سابقه طولانی در درمانهای سنتی دارند، در قالب یک فرمولاسیون مدرن و استاندارد مورد بررسی و استفاده قرار گرفتهاند.
وی درباره ویژگیهای درمانی این گیاهان افزود: گلنار و سماق به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی از تاننها و ترکیبات پلیفنولی، دارای اثرات قابض، ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی هستند و میتوانند در کاهش التهاب لثه، استحکام بافتهای دهانی و کنترل خونریزی مؤثر باشند. در منابع طب سنتی نیز از این دو گیاه به عنوان ترکیباتی مفید برای تقویت لثه و بهبود زخمهای دهانی یاد شده است. همچنین سعد کوفی با داشتن ترکیبات معطر و ترپنوئیدی، خواص ضدباکتریایی و ضدعفونیکننده دارد و میتواند در کاهش بوی نامطبوع دهان و مهار رشد برخی میکروارگانیسمهای دهانی نقش داشته باشد.
مجری طرح با اشاره به جنبههای فرمولاسیون این فرآورده گفت: در طراحی این خمیردندان تلاش شد ضمن حفظ خواص درمانی عصارههای گیاهی، پایداری فیزیکی و شیمیایی محصول نیز تضمین شود. از آنجا که ترکیبات فنولی موجود در عصارههای گیاهی نسبت به اکسیداسیون و تغییرات pH حساس هستند، متغیرهایی مانند غلظت عصارهها، pH نهایی فرآورده، نوع پایدارکننده و سیستم نگهدارنده بهطور دقیق مورد بررسی و بهینهسازی قرار گرفت.
وی همچنین به استفاده از هیالورونیک اسید در این فرمولاسیون اشاره کرد و گفت: برای افزایش سازگاری فرآورده با مخاط دهان و کمک به ترمیم بافتهای آسیبدیده لثه، از هیالورونیک اسید با وزن مولکولی متوسط تا بالا استفاده شد. این ترکیب با ایجاد یک لایه محافظ روی مخاط دهان و حفظ رطوبت بافتی، میتواند به کاهش التهاب و تسریع روند بازسازی بافتهای دهانی کمک کند.
به گفته دکتر سبحانی، در این پژوهش تمامی مراحل بر اساس اصول علمی و آزمونهای استاندارد انجام شده است. وی توضیح داد: غلظت مواد مؤثره بر اساس مطالعات پیشین، محدودههای ایمن مصرف و همچنین آزمونهای میکروبی مانند تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) مشخص شد تا بهترین تعادل میان اثر ضدمیکروبی، ایمنی و پایداری حاصل شود.
او همچنین به ارزیابی ایمنی محصول برای مینای دندان اشاره کرد و افزود: برای بررسی سازگاری این فرمولاسیون با ساختار دندان، آزمونهای آزمایشگاهی در شرایط شبیهسازیشده مصرف انجام شد. در این بررسیها تغییرات احتمالی در میکروسختی و زبری سطح مینای دندان مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج نشان داد که فرمولاسیون طراحیشده سازگاری مناسبی با مینای دندان دارد.
دکتر سبحانی در پایان خاطرنشان کرد: هدف این پژوهش آن بود که ظرفیتهای ارزشمند طب سنتی ایران در قالب یک فرآورده علمی و مبتنی بر شواهد ارائه شود. نتایج این مطالعه نشان میدهد ترکیب گیاهانی مانند سعد کوفی، سماق و گلنار در کنار فناوریهای نوین داروسازی میتواند به تولید محصولات طبیعی و مؤثر برای سلامت دهان و دندان منجر شود. به گفته وی، در ادامه مسیر توسعه این محصول، فرآورده حاصل از این پژوهش وارد مراحل مطالعات بالینی شده است تا اثربخشی و ایمنی آن در شرایط مصرف واقعی نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
تداوم آموزش، پژوهش و خدمات درمانی در دانشکده دندانپزشکی مشهد
رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از آغاز جنگ تحمیلی رمضان، با وجود توقف فعالیتهای آموزشی حضوری در سراسر کشور، روند آموزش تخصصی در این دانشکده متوقف نشد و در بخش تئوری بهصورت مجازی و در بخش بالینی بهصورت حضوری با حضور رزیدنتهای بومی ادامه یافت.
دکتر ناصر سرگلزایی، در گفتگو با وب دا گفت: پس از تعطیلات نوروز، آموزش تخصصی نیز به روال طبیعی بازگشت و فعالیتها در این حوزه به شکل عادی از سر گرفته شد.
رئیس دانشکده دندانپزشکی مشهد درباره وضعیت دانشجویان دندانپزشکی عمومی نیز اظهار کرد: در این مدت، دروس تئوری بهصورت مجازی برگزار شد و دروس عملی تا پنجم اردیبهشتماه متوقف بود که از آن زمان، آموزشها در این بخش نیز به روال عادی بازگشت.
دکتر سرگلزایی با اشاره به تداوم خدمات درمانی دانشکده تصریح کرد: پیش از تعطیلات نوروز، در ایام تعطیلات و پس از آن، اورژانس دندانپزشکی بهصورت مستمر فعال بود و خدمات لازم را به مراجعان ارائه داد.
وی همچنین با تأکید بر ادامه فعالیتهای پژوهشی در دانشکده گفت: در تمام این مدت، فعالیتهای پژوهشی بهویژه در حوزه پایاننامههای دانشجویی تداوم داشت و جلسات دفاع از پایاننامهها نیز بهصورت حضوری یا مجازی برگزار شد.
فاصلهگذاری ایمن؛ راهبردی حیاتی برای سلامت مادر، کودک و تحکیم بنیان خانواده
عضو هیأت علمی گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت فاصلهگذاری اصولی میان بارداریها، آن را یکی از مؤثرترین مداخلات بهداشتی در ارتقای سلامت مادر و نوزاد و کاهش عوارض زایمان دانست.
دکتر الهه منصوری قزلحصاری در گفتگو با وب دا به تشریح اهمیت برنامهریزی آگاهانه برای بارداری پرداخت و اظهار کرد: فاصلهگذاری مناسب میان زایمان و بارداری بعدی، نهتنها ضامن سلامت جسمی و روانی مادر است، بلکه زیربنای تولد نوزادانی سالمتر و افزایش کیفیت زندگی در کانون خانواده محسوب میشود.
بازه زمانی استاندارد؛ فرصتی برای بازیابی توان مادر
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به توصیههای سازمان جهانی بهداشت (WHO) تصریح کرد: توصیه اکید متخصصان، رعایت حداقل ۲۴ ماه فاصله میان زایمان و شروع بارداری بعدی است. این بازه زمانی، فرصتی حیاتی برای بازسازی قوای جسمانی مادر و جبران ذخایر مغذی ضروری از جمله آهن، اسید فولیک و کلسیم است که در طول بارداری و شیردهی تحلیل رفتهاند.
خطرات بارداریهای زودهنگام (کمتر از ۱۸ ماه)
دکتر منصوری قزلحصاری در ادامه با هشدار نسبت به پیامدهای بارداریهای متوالی و با فاصله کمتر از ۱۸ ماه، افزود: این اقدام میتواند مادر و نوزاد را با چالشهای جدی مواجه سازد که مهمترین آنها عبارتند ازعوارض جسمی برای مادر شامل تشدید کمخونی، سوءتغذیه و خستگیهای مفرط جسمی، خطرات نوزادی شامل افزایش احتمال زایمان زودرس، تولد نوزاد با وزن کم (LBW) و بهتبع آن افزایش نرخ مرگومیر نوزادان،چالشهای سلامت روان شامل افزایش ریسک افسردگی پس از زایمان و خستگیهای روانی،پیامدهای اجتماعی شامل افزایش احتمال بارداریهای ناخواسته و پیامدهای ناگوار آن است.
وی تأکید کرد : بسیاری از این موارد ناشی از کمبود آگاهی یا دسترسی ناکافی به مشاورههای تخصصی تنظیم خانواده است که لزوم آموزش و در دسترس قرار دادن روشهای مطمئن پیشگیری از بارداری را پررنگ میکند.
مخاطرات فواصل طولانیمدت (بیش از ۵ سال)
این متخصص مامایی همچنین درباره پیامدهای فاصلههای بیش از ۵ سال میان دو بارداری خاطرنشان کرد: برخلاف تصور عموم، طولانی شدن بیش از حد فاصله میان بارداریها نیز خالی از خطر نیست. در این شرایط، مادر ممکن است با عوارضی نظیر افزایش فشار خون و دیابت بارداری، دشواری در زایمان و نیاز به سزارین، و کاهش آمادگی فیزیولوژیک بدن مواجه شود. همچنین در بعد روانی، سازگاری مجدد اعضای خانواده با نوزاد جدید پس از سالها میتواند چالشبرانگیز باشد.
اهمیت مشورت تخصصی در برنامهریزی بارداری
دکتر منصوری قزلحصاری در پایان با اشاره به نقش کلیدی نظام سلامت در کشور گفت: تعیین زمان مناسب برای بارداری مجدد، یک تصمیم کاملاً فردی و وابسته به شرایط اختصاصی هر مادر است. عواملی نظیر سن، وضعیت تغذیهای، سوابق پزشکی و شرایط جسمی باید حتماً توسط پزشک یا ماما بررسی شود. نظام سلامت ایران با ارائه خدمات مشاورهای و مراقبتهای پیش از بارداری، آمادگی کامل دارد تا با راهنمایی خانوادهها، مسیر رسیدن به یک بارداری ایمن و دستیابی به فرزندی سالم را هموار سازد.
هشدار نسبت به بحران تأخیر در فرزندآوری؛ وقتی ساعت بیولوژیک با آرزوهای مدرن همخوانی ندارد
عضو هیات علمی گروه مامایی از پیامدهای جبرانناپذیر افزایش سن والدین بر سلامت نوزادان و مادران پرده برداشت؛ از خطر اوتیسم و اسکیزوفرنی در سنین بالای پدر تا سقوط آزاد ذخیره تخمدانی در زنان.
دکتر کبری میرزاخانی در گفتگو با وب دا گفت:
تأخیر در فرزندآوری، پدیدهای که روزگاری نماد مدرنیته و پیشرفت تحصیلی و شغلی به شمار میرفت، امروزه به یک معضل سلامت عمومی در سطح جهان و ایران تبدیل شده است. عضو هیئت علمی گروه مامایی، گفت:عبور از مرز ۳۰ سالگی برای زنان و ۴۰ سالگی برای مردان، تنها یک عدد نیست، بلکه آغاز تغییرات بیولوژیکی است که میتواند شانس داشتن فرزندی سالم را به شدت تحتتأثیر قرار دهد.
کمالگرایی اجتماعی؛ سدی در برابر والد شدن
دکتر میرزاخانی به تغییر سبک زندگی در دهههای اخیر اشاره کرد و گفت: امروزه شاهد هستیم که زوجین به بهانه دستیابی به جایگاه ایدهآل تحصیلی، شغلی و مالی، ازدواج و پس از آن فرزندآوری را به تأخیر میاندازند. بسیاری از زوجین ترجیح میدهند سالهای ابتدایی زندگی زناشویی را صرفاً به تفریح بگذرانند، بیآنکه بدانند پنجره باروری با سرعتی باورنکردنی در حال بسته شدن است.
سن ۳۲ سالگی؛ آغاز شیب تند کاهش باروری
این عضو هیئت علمی گروه مامایی با استناد به یافتههای علمی، مرزهای سنی دقیق را برای زنان ترسیم کرد: تحقیقات نشان میدهد باروری زنان از ۳۲ سالگی شروع به کاهش میکند و این روند پس از ۳۷ سالگی با شتابی بسیار بیشتر ادامه مییابد. زنانی که پس از ۳۰ سالگی ازدواج میکنند، نه تنها در معرض خطر ناباروری اولیه هستند، بلکه احتمال ناباروری ثانویه (ناتوانی در بارداری مجدد) در آنها نسبت به گروه سنی ۲۰ تا ۲۹ سال، چندین برابر افزایش مییابد
وی افزود: پيري آندومتر، کاهش ذخیره تخمدانی و افزایش سقطهای خودبهخودی به دلیل اختلالات کروموزومی، بهای سنگینی است که فیزیولوژی بدن بابت تأخیر در بارداری میپردازد.
خطراتی که در کمین مادر و نوزاد است
دکتر میرزاخانی با اشاره به عوارض دوران بارداری در سنین بالای ۳۵ سال، تأکید کرد: بارداری در سنین بالا صرفاً سختتر شدنِ لقاح نیست؛ بلکه با افزایش جدی خطر زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد، مردهزایی و نقایص مادرزادی قلبی همراه است. همچنین مادران در این سنین با چالشهایی همچون دیابت بارداری، پرهاکلامپسی (مسمومیت حاملگی) و افزایش احتمال سزارین روبرو هستند که این مخاطرات بعد از ۴۰ سالگی وارد فاز بحرانیتری میشود.
نقش پدران؛ سن بالای مردان و خطر بیماریهای عصبی-رشدی
بسیاری تصور میکنند سن تنها برای زنان محدودیت ایجاد میکند، اما دکتر میرزاخانی این باور را اصلاح کرد: پیامدهای تأخیر در فرزندآوری فقط مختص مادران نیست. کیفیت اسپرم در مردان پس از ۴۰ سالگی افت کرده و از ۴۵ سالگی آسیبهای آن کاملاً آشکار میشود. نقص در سیستم ترمیم DNA اسپرم در مردان مسن، خطر بروز بیماریهایی نظیر اوتیسم، اسکیزوفرنی، صرع و نقایص قلبی را در فرزندان به شدت افزایش میدهد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: در مردان بالای ۴۵ سال، نه تنها شانس تولد زنده کاهش مییابد، بلکه خطر سقط جنین و جهشهای ژنتیکی خودبهخودی نیز به شکل چشمگیری بالا میرود.
فرمول خطر؛ وقتی والدین هر دو مسن هستند
یکی از نکات کلیدی مطرح شده در این گفتگو، اثر تجمعی سن والدین بود. این متخصص مامایی توضیح داد: اگر هم مادر (بالای ۳۵ سال) و هم پدر (بالای ۴۰ سال) در سنین بالا اقدام به بارداری کنند، خطر عوارض بارداری و بیماریهای جنین به صورت “تجمعی و تشدیدکننده” عمل میکند؛ یعنی خطر بسیار فراتر از زمانی است که تنها یکی از والدین سن بالایی داشته باشد.
نقش حیاتی ماماها در آگاهسازی جامعه
دکتر میرزاخانی در پایان، نقش ماماها و مشاورین مامایی را در اصلاح این روند حیاتی دانست و گفت: ماماها در خط مقدم آموزش و آگاهسازی جامعه هستند. وظیفه ماست که به زوجین مشاوره دهیم تا زمان طلایی باروری را فدای معیارهای دیگر نکنند. انتخاب زمان مناسب برای ازدواج و فرزندآوری، تضمینکننده سلامت نسل آینده و ارتقای سلامت عمومی جامعه است.
۴ اقدام حیاتی در برخورد با جراحات ناشی از ترکش و اجسام خارجی؛ توصیههای مدیر پرستاری بیمارستان هاشمینژاد
مدیر پرستاری بیمارستان هاشمینژاد با ارائه آموزشهای اولیه درباره نحوه مواجهه با جراحات ناشی از فرو رفتن اجسام خارجی در بدن، بر خودداری از خارج کردن جسم فرو رفته، تثبیت آن، کنترل خونریزی و بیحرکتسازی عضو آسیبدیده تأکید کرد.
دکتر محمد حسام شریفیپور، در گفتگو با وب دا با بیان اینکه در برخی حوادث از جمله شرایط جنگی ممکن است افراد دچار جراحات ناشی از ترکش یا اجسام خارجی شوند، اظهار کرد: آگاهی از اصول اولیه کمکهای اولیه در چنین شرایطی میتواند از بروز آسیبهای ثانویه و تشدید وضعیت مصدوم جلوگیری کند
مدیر پرستاری بیمارستان هاشمینژاد نخستین اصل در برخورد با این نوع جراحات را خارج نکردن جسم خارجی فرو رفته در بدن عنوان کرد و گفت: هرگز نباید جسمی که در بدن فرو رفته است را خارج کرد، زیرا این اقدام میتواند موجب تشدید خونریزی و آسیب بیشتر به بافتهای بدن شود
وی دومین اصل مهم را تثبیت جسم خارجی در محل ورود دانست و افزود: پس از مشاهده جسم فرو رفته در بدن، باید آن را تا حد امکان بیحرکت و تثبیت کرد تا از جابهجایی آن و ایجاد آسیب بیشتر جلوگیری شود.
دکتر شریفیپور در ادامه کنترل خونریزی را سومین اقدام ضروری در مدیریت اولیه این جراحات عنوان کرد و گفت: کنترل بهموقع خونریزی یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ وضعیت پایدار مصدوم تا زمان انتقال به مرکز درمانی است.
وی همچنین به بیحرکتسازی عضو آسیبدیده به عنوان چهارمین اصل اشاره کرد و تصریح کرد: برای جلوگیری از تشدید آسیب، لازم است عضو دچار جراحت تا حد امکان ثابت و بیحرکت نگه داشته شود.
مدیر پرستاری بیمارستان هاشمینژاد در پایان با تأکید بر اهمیت رعایت این اصول در مواجهه با جراحات ناشی از اجسام خارجی، خاطرنشان کرد: رعایت این اقدامات اولیه میتواند نقش مؤثری در کاهش عوارض و فراهم شدن شرایط مناسب برای انتقال مصدوم به مراکز درمانی تخصصی داشته باشد.
نقش ماماها در سلامت مادر و نوزاد
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پیامی به مناسبت روز جهانی ماما، با تأکید بر نقش اساسی ماماها در سلامت مادران و نوزادان، از تلاشها و خدمات بیوقفه این قشر تقدیر کرد.
به گزارش وبدا دکتر منصور شکیبا، با گرامیداشت ۱۵ اردیبهشتماه، روز جهانی ماما، اظهار کرد: ماماها در خط مقدم ارائه خدمات سلامت باروری قرار دارند و بهعنوان حامیان مادران باردار، نقش کلیدی در پیشگیری از مخاطرات بارداری، حفظ سلامت نوزاد و ارتقای شاخصهای جمعیت ایفا میکنند.
ماماها؛ جانفدایان سلامت مادران و نوزادان
دکتر شکیبا با اشاره به اینکه ماماها از مهمترین ارکان نظام سلامت به شمار میروند، افزود: ماماها در حوزههای بهداشت باروری، مشاوره فرزندآوری، مراقبتهای پیش از بارداری، دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان، نقشی غیرقابلجایگزین دارند. تداوم هستی در گرو شادی مادران و لبخند معصومانه نوزادان است و سلامتی این عزیزان مرهون تلاش شبانهروزی ماماهای صبور و ایثارگر میباشد.
وی تأکید کرد :حضور علمی، مهارتی و دلسوزانه ماماها، سهم چشمگیری در کاهش مرگومیر مادران و نوزادان، افزایش رضایتمندی مادران و ایجاد تجربهای ایمن و سلامت از دوران بارداری دارد.
روز جهانی ماما؛ فرصتی برای تجلیل از تلاشگران بیادعا
معاون درمان دانشگاه تصریح کرد: روز جهانی ماما فرصت مغتنمی برای یادآوری جایگاه ارزشمند حرفه مامایی و تقدیر از خدمات صادقانه و بیچشمداشت این قشر خدوم است. جامعه مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بیمارستانها و مراکز درمانی همواره حضوری فعال، تخصصی و اثربخش دارد.
قدردانی از جامعه مامایی دانشگاه
دکتر شکیبا ضمن تبریک این روز به ماماهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: ماماها با تحمل لحظههای دشوار زایمان و با تکیه بر تعهد و تجربه، گرمی نگاهشان را تقدیم سیمای لطیف نوزادان میکنند و نقش معنوی و ماندگاری در تولد سالم نسل آینده دارند.
وی گفت: ضمن تبریک روز جهانی ماما، موفقیت، سلامتی و بهروزی همه همکاران گرانقدر جامعه مامایی را از درگاه ایزد متعال مسئلت مینمایم.
چشمپزشکی؛ رشتهای رضایتبخش در پزشکی / توصیه دکتر جواد صادقی به داوطلبان دستیاری
دکتر جواد صادقی با تأکید بر اهمیت انتخاب آگاهانه رشته تخصصی در پزشکی، چشمپزشکی را یکی از رشتههای رضایتبخش این حوزه دانست و به داوطلبان آزمون دستیاری توصیه کرد در صورت داشتن شرایط، این رشته را مدنظر قرار دهند.
وی با اشاره به تجربه شخصی خود در مسیر انتخاب تخصص گفت: انتخاب رشته پزشکی برای من بر اساس علاقه بود، اما در طول دوره پزشکی عمومی مانند بسیاری از دانشجویان، در انتخاب تخصص دچار نوسان میشدم و گاهی به رشتههای مختلف علاقهمند میشدم. در نهایت در پایان دوره پزشکی عمومی به این نتیجه رسیدم که در میان رشتههای مختلف پزشکی، چشمپزشکی را بیش از سایر حوزهها دوست دارم.
دکتر صادقی افزود: پیش از ورود به این رشته تصور دقیقی از آن نداشتم، اما پس از ورود متوجه شدم چشمپزشکی رشتهای بسیار رضایتبخش و مناسب است. به همین دلیل به داوطلبانی که در آستانه آزمون دستیاری هستند و امکان انتخاب این رشته را دارند توصیه میکنم آن را در اولویت انتخابهای خود قرار دهند.
این متخصص چشمپزشکی با تأکید بر نقش استادان در تربیت دانشجویان نیز اظهار کرد: دلسوزی پدرانه یکی از مهمترین ویژگیهای یک استاد خوب است. یک معلم واقعی تنها به انتقال مطالب علمی بسنده نمیکند، بلکه تلاش میکند شاگردان خود را از جنبههای مختلف شخصیتی نیز رشد دهد.
وی در ادامه با اشاره به خاطرهای از مرحوم استاد میرنقی موسوی گفت: درگذشت این استاد برای ما بسیار سخت بود. زمانی که ایشان با وجود بیماری و درد همچنان در بیمارستان حضور داشتند، ما که رزیدنتهای ارشد بخش بودیم را فراخواندند. آن روز مصادف با عید غدیر بود و استاد که سید بودند هدایایی به ما دادند تا از طرف ایشان به سایر رزیدنتها تقدیم کنیم. چند هفته بعد از آن استاد دار فانی را وداع گفتند.
دکتر صادقی در پایان با اشاره به تجربههای دوران تحصیل خود خاطرنشان کرد: در تمام مقاطع تحصیلی با وجود تلاش فراوان، همواره احساس میکردم کارهایی باقی مانده که فرصت انجام آنها را نداشتهام؛ از کتابهایی که دوست داشتم بخوانم تا فعالیتهای آموزشی و پژوهشی که به آینده موکول شد.
وی توصیه کرد: هرچه زمان میگذرد مسئولیتها و دغدغهها بیشتر میشود، بنابراین دانشجویان و جوانان باید قدر زمان را بدانند و از فرصتهای پیش رو نهایت استفاده را ببرند.
۷۰ هزار زایمان در سال ۱۴۰۴؛ گزارش دانشگاه از تلاش ماماها
مدیر امور بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد با گرامیداشت روز ماما، از تلاشها و نقشآفرینی بیبدیل ماماها در نظام سلامت قدردانی کرد و گفت: در سال گذشته ۷۰ هزار و ۵۴ زایمان توسط یکهزار و ۲۷۰ نیروی ماما در ۳۴ بیمارستان دارای بلوک زایمان تحت پوشش دانشگاه انجام شده است.
دکتر سعیده صباغ سجادیه ، در گفتگو با وبدا اظهار کرد: ماماها نخستین صدای زندگی را در گوش جهان مینشانند و نقشی ماندگار در تداوم حیات و سلامت جامعه ایفا میکنند.
مامایی؛ رسالتی فراتر از یک شغل
وی با بیان اینکه مامایی پیوندی میان علم، صبر و عشق است، افزود: یک ماما تنها مراقب سلامت مادر و نوزاد نیست، بلکه نماد آرامش، امید و تداوم زندگی است. در شرایطی که جهان با چالشها و دشواریهای مختلف روبهروست، مامایی جلوهای از آفرینش و استمرار حیات محسوب میشود.
دکتر صباغ خاطرنشان کرد: ماماها در سختترین و حساسترین لحظات، با وجود خستگیهای جسمی، با تعهد و مسئولیتپذیری بالا وظیفه خطیر خود را انجام میدهند و در بخشهای مختلف بهداشتی و درمانی حضوری فعال دارند. آنان ثابت کردهاند که زندگی حتی در دشوارترین شرایط نیز مسیر خود را خواهد یافت.
وی افزود: از این تعداد، ۷۰۰ ماما در بیمارستانهای دولتی و ۵۷۰ ماما در بیمارستانهای خصوصی مشغول خدمترسانی هستند که نقش مهمی در ارتقای شاخصهای سلامت مادر و نوزاد ایفا میکنند.
قدردانی از جامعه مامایی
دکتر صباغ در پایان ضمن قدردانی از تلاشهای شبانهروزی جامعه مامایی، گفت: امروز با افتخار به جامعه مامایی جهان و بهویژه ماماهای پرتلاش دانشگاه علوم پزشکی مشهد درود میفرستیم و قدردان زحمات، صبر و تعهد بیکران آنان هستیم.
آموزش کودک از صبحانه شروع میشود نه از زنگ مدرسه/ تغذیه مناسب، پایه رشد جسمی، تقویت یادگیری و ارتقای سلامت کودکان است
مدیر بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش بنیادین تغذیه در سلامت و رشد کودکان گفت: آموزش کودک از صبحانه شروع میشود، نه از زنگ مدرسه؛ چرا که تغذیه صحیح، نخستین گام برای تقویت جسم، ذهن و توان یادگیری در سنین رشد است.
دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه سلامت تنها به معنای نبود بیماری نیست، افزود: سلامت، مجموعهای از رفاه جسمی، روانی و اجتماعی است و تغذیه مناسب یکی از مهمترین ارکان تحقق آن به شمار میرود. مواد غذایی سالم در رشد، ترمیم سلولها، عملکرد طبیعی بدن و تقویت سیستم ایمنی نقشی اساسی دارند.
دکتر اباصلتی تصریح کرد: نیاز انرژی روزانه بدن به دو بخش تقسیم میشود؛ بخش نخست، انرژی پایه است که برای ادامه حیات و انجام فعالیتهای حیاتی بدن در زمان استراحت و خواب مصرف میشود و بخش دوم، انرژی مورد نیاز برای فعالیتهای ذهنی، جسمی و حرکتی روزانه است. در صورتی که این انرژی بهدرستی تأمین نشود، فرد دچار خستگی، ضعف و کاهش توان عملکردی میشود.
وی با اشاره به تأثیر مستقیم تغذیه بر یادگیری دانشآموزان اظهار داشت: دانشآموزی که انرژی کافی دریافت نکند، در کلاس درس دچار خستگی، بیحوصلگی و کاهش تمرکز میشود و در درک مطالب آموزشی با مشکل روبهرو خواهد شد. به همین دلیل، تغذیه مناسب بهویژه در سالهای آغازین زندگی، نقش مهمی در رشد ذهنی و جسمی کودک دارد.
مدیر بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: رشد مغز در دو سال نخست زندگی از اهمیت ویژهای برخوردار است و کمبود پروتئین و انرژی در این دوره میتواند به اختلال در رشد سلولهای مغزی منجر شود. همچنین کمبود برخی ریزمغذیها مانند ویتامینهای B1 و B2، کلسیم و ید میتواند بر عملکرد اعصاب، توان یادگیری، تمرکز و رشد جسمی تأثیر منفی بگذارد.
دکتر اباصلتی بیان کرد: ویتامین B2 در متابولیسم مغز نقش دارد و کمبود آن ممکن است موجب اختلال در ارتباطات عصبی شود. این ویتامین در شیر پاستوریزه، تخممرغ، جگر، گوشت قرمز و ماهی یافت میشود. ویتامین B1 نیز در انتقال پیامهای عصبی، تصمیمگیری و یادگیری مؤثر است و در مواد غذایی مانند لبنیات، تخممرغ، گوشت، مرغ و حبوبات وجود دارد.
وی ادامه داد: کلسیم برای استحکام استخوانها، فعالیت آنزیمها و سلامت عمومی بدن ضروری است و در لبنیات، ماهیهای کوچک با استخوان خوراکی، نخود، سویا و سبزیهای برگ سبز یافت میشود. همچنین کمبود ید میتواند موجب گواتر، کاهش توان یادگیری و ضعف جسمی شود و این ماده حیاتی در غذاهای دریایی و نمک یددار وجود دارد.
دکتر اباصلتی با اشاره به آثار سوء تغذیه بر یادگیری کودکان گفت: کمخونی ناشی از فقر آهن، سوءتغذیه در دوران جنینی، شیرخوارگی و کودکی و همچنین کمبود مواد مغذی در دوران بارداری میتواند آثار ماندگاری بر رشد جسمی و ذهنی کودک برجای بگذارد و حتی بر توان یادگیری در سالهای بعد نیز اثر بگذارد.
وی بیان کرد: وعده صبحانه و میانوعده حدود ساعت ۱۰ صبح، نقش مهمی در تأمین انرژی دانشآموزان دارد و اجرای برنامههای تغذیهای در مدارس، بهویژه در مناطق محروم، میتواند به بهبود کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی کمک کند.
خوشبختی در خوشحال کردن دیگران است / روایت دکتر رحیم صفاری از مسیر انتخاب چشمپزشکی
دکتر رحیم صفاری، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به مسیر علاقهمندی خود به چشمپزشکی از سالهای نوجوانی، از نقش معلمان و استادان در شکلگیری نگاه انسان به زندگی و خوشبختی سخن گفت.
وی اظهار کرد: سال ۷۸ در دفتر خاطراتم نوشته بودم که میخواهم چشمپزشک شوم و حتی از دوران راهنمایی نیز این علاقه در ذهنم شکل گرفته بود، هرچند مسیر زندگی بعدها بهگونهای پیش رفت که در نهایت به این رشته رسیدم.
صفاری با بیان اینکه دلسوزی و فقدان اساتید و عزیزان برای هر انسان اندوهبار است، افزود: در این مسیر افتخار شاگردی مرحوم دکتر مصبی را داشتم و از دست دادن ایشان برای من بسیار تأثربرانگیز بود.
وی همچنین با یادآوری یکی از معلمان دوران تحصیل خود گفت: یکی از معلمانم همواره تلاش میکرد علاوه بر آموزش درس، شیوه درست زندگی کردن و انتقال خوشبختی به دیگران را به ما بیاموزد. همین نگاه باعث شد به این باور برسم که خوشبختی واقعی از خوشحال کردن دیگران به دست میآید.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: کسی که تنها به خوشحالی شخصی خود فکر میکند، در نهایت به رضایت واقعی نمیرسد؛ چرا که خوشحالی پایدار، در مسیر شادیبخشی به دیگران شکل میگیرد.
آغاز فعالیت ورزشی پس از ۴۰ سالگی؛ بهترین داروی پیشگیری کننده امراض
عضو هیأت علمی گروه طب فیزیکی و توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت آغاز فعالیت بدنی در میانسالی، تأکید کرد که شروع ورزش پس از ۴۰ سالگی نه تنها دیر نیست، بلکه یکی از مؤثرترین راهکارها برای حفظ سلامت، پیشگیری از بیماریها و افزایش طول عمر است؛ حتی افراد کاملاً بیتحرک نیز میتوانند با شروع تدریجی ورزش، بهبودهای چشمگیر به دست آورند.
دکتر محسن ظفرقاسمپور در گفتگو با وب دا گفت:مطالعات جدید نشان میدهد حتی افرادی که تا سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی هیچگونه فعالیت ورزشی منظم نداشتهاند، با آغاز ورزش میتوانند خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی و سرطان را به شکل قابل توجهی کاهش دهند.
کاهش خطر بیماریهای قلبی، سرطان و افت عملکرد جسمی
متخصص طب فیزیکی با اشاره به تغییرات فیزیولوژیک بدن در دهههای میانسالی اظهار کرد:از حدود ۳۵ سالگی سالانه حدود یک درصد از توده عضلانی بدن کاهش مییابد و این روند پس از ۵۰ سالگی سریعتر میشود. همچنین کاهش تراکم استخوان، بهویژه در زنان، زمینهساز پوکی استخوان و شکستگیهای جدی است.
وی افزود: ورزش منظم نه تنها از سارکوپنی و پوکی استخوان جلوگیری میکند، بلکه در کاهش خطر بیماریهای قلبی–عروقی، دیابت نوع ۲ و برخی سرطانها نقش بسیار مؤثری دارد.
اولویت نخست: تمرینات قدرتی برای حفظ عضله و استقلال عملکردی
دکتر ظفرقاسمپور تمرینات قدرتی را ضروریترین نیاز ورزشی افراد بالای ۴۰ سال دانست و گفت:
افراد باید حداقل ۲ تا ۳ روز در هفته تمرینات مقاومتی مانند اسکات، لانج، شنا و تمرین با وزنه را انجام دهند. حتی یک جلسه در هفته نیز تأثیرات قابل توجهی بر حفظ عضله، افزایش قدرت و جلوگیری از افت عملکرد حرکتی دارد.
وی اضافه کرد : تمرینات قدرتی باید برای گروههای اصلی عضلات طراحی شده و با ۱۰ تا ۱۵ تکرار در هر حرکت اجرا شود.
دومین رکن فعالیتهای هوازی حتی در مقادیر کم نیز اثرگذار است
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه ورزش هوازی قلب را جوان نگه میدارد گفت:یافتههای اخیر نشان میدهد تنها ۱۵ تا ۲۰ دقیقه فعالیت شدید در هفته میتواند خطر مرگ را تا ۱۷ درصد کاهش دهد. افزایش این مقدار به ۴۰ دقیقه، کاهش خطر را به حدود ۳۶ درصد میرساند.
وی گفت: هدف استاندارد فعالیت هوازی شامل ۱۵۰ دقیقه فعالیت با شدت متوسط مانند پیادهروی تند یا ۷۵ دقیقه فعالیت شدید مثل دویدن در طول هفته است.
سومین اصل؛ تقویت تعادل و انعطافپذیری برای جلوگیری از سقوط
این متخصص طب فیزیکی با اشاره به اینکه توانایی تعادل از دهه چهارم زندگی رو به کاهش میرود اظهار کرد:سقوط یکی از مهمترین عوامل آسیب در سالمندی است. تمریناتی مانند ایستادن روی یک پا، تایچی و حرکات کششی اصلی، دستکم ۲ تا ۳ بار در هفته ضروری است.
ورزشهای سودمند برای میانسالی
دکتر ظفرقاسمپور ورزشهای راکتی مانند تنیس و بدمینتون و همچنین پیادهروی سریع را از بهترین گزینهها برای افراد بالای ۴۰ سال دانست و گفت:پیادهروی با سرعت حدود ۱۰۰ قدم در دقیقه میتواند مزایای مشابه دویدن را ایجاد کند.
توصیههای طلایی برای شروع ایمن ورزش پس از ۴۰ سالگی
این متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مهمترین نکات ایمنی را چنین برشمرد و گفت: شروع بسیار تدریجی، بهویژه برای افراد بدون سابقه ورزشی، توجه کامل به علائم هشدار مانند درد قفسه سینه، سرگیجه و تنگی نفس غیرطبیعی، گرمکردن و سردکردن ۵ تا ۱۰ دقیقهای،افزایش آهسته حجم فعالیت (مثلاً ۵۰۰ قدم بیشتر در هر هفته)،دریافت کافی پروتئین، معادل ۲۰ تا ۳۵ گرم در هر وعده غذایی برای حمایت از ساخت عضله و انتخاب ورزشی که فرد از آن لذت میبرد تا تداوم آن تضمین شود.
هرگز برای شروع دیر نیست
دکتر ظفرقاسمپور تأکید کرد:فعالیت بدنی منظم پس از ۴۰ سالگی، قویترین داروی موجود برای حفظ سلامت قلب، مغز و عضلات بدن است. حتی یک شروع کوچک نیز میتواند مسیر زندگی را تغییر دهد و کیفیت و طول عمر را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
ماما؛ همراه همیشگی مادران برای تولدی ایمن و نسلی سالم
دکترای تخصصی بهداشت باروری و ارشد مشاوره مامایی با اشاره به اهمیت نقش ماماها در نظام سلامت گفت: ماماها در کنار سایر مراقبان سلامت بهصورت تیمی برای تأمین سلامت مادر و نوزاد فعالیت میکنند و نقش مهمی در مسیر بارداری سالم و تولدی ایمن دارند.
دکتر صدیقه عبداله پور، در گفتگو با وب دا به مناسبت روز جهانی ماما اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت امسال با شعار «یک میلیون مامای دیگر» بر نیاز جدی جهان به گسترش حرفه مامایی تأکید کرده است، زیرا همچنان در بسیاری از کشورها برای تضمین سلامت مادران و نوزادان به حضور ماماهای آموزشدیده نیاز داریم.
وی افزود: اگر به آموزش مامایی توجه شود، میتوان به بارداری ایمنتر و تولد نسلی سالمتر دست یافت. در ایران نیز روز ماما امسال معنای ویژهتری پیدا کرده و با شعار ملی «ماما؛ جانفدای مادر و نوزاد» گرامی داشته میشود.
عبدالهپور با ادای احترام به ماماهایی که در شرایط سخت و بحرانی، از جمله در جنگ رمضان برای حفظ سلامت مادران و نوزادان جان خود را از دست دادهاند، گفت: ماماها در خط مقدم ارائه خدمات سلامت قرار دارند و در سختترین شرایط نیز از خدمترسانی به مادران دست نمیکشند.
وی توضیح داد: نخستین گام در مسیر سلامت مادر و نوزاد از مراجعه بانوان برای دریافت مشاوره فرزندآوری آغاز میشود و پس از باردار شدن نیز مادران برای مراقبتهای دوران بارداری به ماما مراجعه میکنند. ماماها با ارائه مراقبتهای مستمر، آموزشها و مشاورههای تخصصی تلاش میکنند تا بارداری سالمتری برای مادران فراهم شود.
این عضو هیأت علمی ادامه داد: در صورت تشخیص مادران نیازمند توجه ویژه، ماماها آنان را به متخصصان زنان ارجاع میدهند تا خدمات کاملتری دریافت کنند. در واقع همه اعضای تیم سلامت با هدف حفظ سلامت مادران و نوزادان فعالیت میکنند.
عبدالهپور در پایان گفت: حرفه مامایی آمیخته با مهر، همدلی و فداکاری است. ماماها با وجود سختیهای فراوان، تنها به لبخند رضایت مادران و سلامت نوزادان میاندیشند.
توسعه داشبوردهای مدیریتی در پرونده الکترونیک سلامت برای تقویت نظارت
مدیر توسعه و ارتقای شبکه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از تقویت زیرساختهای نظارتی در پرونده الکترونیک سلامت خبر داد و گفت: در حال حاضر ارجاع بیماران به سطح دو از طریق پرونده الکترونیک سلامت انجام میشود، اما پس از انتقال اطلاعات به سامانه سیب، داشبوردهای مدیریتی مورد نیاز در ابعاد نظارتی بهطور کامل وجود نداشت.
دکتر حسن عبدالهزاده، در گفتگو با وبدا گفت: دانشگاه در حال ایجاد و تکمیل داشبوردهای مدیریتی برای ارتقای نظارت و پایش خدمات است و در این راستا داشبوردهای سامانه سینا به سامانه سیبمنتقل میشود تا امکان رصد دقیقتر عملکردها فراهم شود.
مدیر توسعه و ارتقای شبکه سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در پرونده الکترونیک سلامت بستههای خدمتی متناسب با گروههای سنی مختلف تعریف شده است، اظهار کرد: هر فرد با ارائه کد ملی و یک شماره تلفن همراه میتواند برای تشکیل پرونده الکترونیک سلامت اقدام کند.
وی همچنین با اشاره به ارائه خدمات به اتباع خارجی گفت: برای اتباع خارجی نیز پرونده الکترونیک سلامت تشکیل شده و اتباع دارای مجوز اقامت میتوانند از خدمات بهداشتی بهصورت رایگان بهرهمند شوند.
فعالیت ۹۶۰ ماما در حوزه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد/ ماماها نقش کلیدی در ارائه مراقبتهای جامع سلامت دارند
مدیر توسعه و ارتقای شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد از فعالیت ۹۶۰ ماما در حوزه بهداشت این دانشگاه خبر داد و گفت: ماماها علاوه بر ارائه خدمات تخصصی مامایی، نقش مهمی در مراقبتهای جامع سلامت در سطوح مختلف سنی ایفا میکنند.
دکتر حسن عبدالهزاده در گفتگو با وب دا با بیان اینکه شبکه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد یکی از گستردهترین شبکههای ارائه خدمات سلامت در کشور است، اظهار کرد:در حال حاضر ۹۶۰ ماما در حوزه بهداشت مشغول به فعالیت هستند و خدمات متنوعی را به جمعیت تحت پوشش ارائه میدهند.
وی افزود: خدمات ماماها در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای سلامت و خانههای بهداشت تنها به مراقبتهای دوران بارداری محدود نمیشود، بلکه طیف گستردهای از مراقبتهای پیشگیرانه و بهداشتی را در بر میگیرد.
مدیر توسعه و ارتقای شبکه دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد:ماماها علاوه بر ارائه مراقبتهای پیش از بارداری و دوران بارداری، در زمینه مراقبت از مادران پس از زایمان، مراقبت کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و سالمندان نیز نقش فعال دارند.
وی ادامه داد: پایش و مراقبت بیماریهای مزمن از جمله دیابت و فشار خون نیز از دیگر وظایف مهم ماماها در حوزه بهداشت است که در قالب برنامههای ملی سلامت اجرا میشود.
دکتر عبدالهزاده با تأکید بر جایگاه ماماها در نظام شبکه بهداشت کشور گفت:حضور مؤثر ماماها در خط مقدم ارائه خدمات سلامت، نقش مهمی در ارتقای شاخصهای بهداشتی، پیشگیری از بیماریها و افزایش سطح آگاهی جامعه ایفا میکند.
وی در پایان از تلاشهای شبانهروزی ماماهای شاغل در حوزه بهداشت قدردانی کرد و بر ضرورت تقویت زیرساختها و حمایت از این گروه حرفهای در راستای ارتقای سلامت جامعه تأکید کرد.
روایت تخصص و تعهد؛ گفتگو با دکتر نگهبان پیرامون چالشها و چشماندازهای رشته فیزیوتراپی
شناخت اساتید برجسته و بهرهگیری از تجربیات زیسته آنها، چراغ راهی برای دانشجویان و پژوهشگران جوان است. در این نشست صمیمانه، میزبان جناب آقای دکتر نگهبان هستیم؛ استادی که مسیر علمی خود را از مدارس نمونه خراسان آغاز کرده و امروز به عنوان یکی از چهرههای شاخص علوم توانبخشی در شرق کشور شناخته میشوند. ایشان در این گفتگو از چالشهای تحصیل، جایگاه خانواده، نگاه حرفهای به درمان و دغدغههایشان برای آینده علمی کشور سخن میگویند.
وب دا: جناب استاد ، ضمن معرفی کامل خود، بفرمایید مسیر تحصیلی شما در دوران مدرسه و دانشگاه در چه سالهایی و در کدام مراکز طی شد؟
بنده دکتر نگهبان، عضو هیئت علمی گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هستم. مراحل تحصیلیام را از دوران دبیرستان در دبیرستان نمونه شبانهروزی ملا مظفر گناباد آغاز کردم و از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ در آنجا تحصیل کردم. سپس وارد فضای دانشگاهی شدم، دوره کارشناسی فیزیوتراپی در دانشگاه علوم پزشکی ایران (۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹)، کارشناسی ارشد در دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱)و دکترای تخصصی (PhD) دانشگاه علوم پزشکی تهران (۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷) گذراندم .
آغاز فعالیت شغلی، مسئولیتها و افتخارات
وب دا: فعالیت شغلی شما از چه زمانی آغاز شد و در این مسیر به چه دستاوردها و رتبههایی دست یافتید؟
پس از فارغالتحصیلی، به دلیل بورس خاص دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۳ در این دانشگاه مشغول به خدمت بودم. در آن دوره مسئولیتهایی چون ریاست مرکز تحقیقات عضلانیـاسکلتی و معاونت پژوهشی دانشکده علوم توانبخشی را بر عهده داشتم.
در سال ۱۳۹۲ موفق شدم رتبه سوم گروه علوم پیراپزشکی و توانبخشی را در جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی کسب کنم. از سال ۱۳۹۳ به دانشگاه علوم پزشکی مشهد منتقل شدم و در سال ۱۳۹۶ به مرتبه استادی رسیدم. همچنین چهار سال معاون آموزشی دانشکده پیراپزشکی بودم و در حال حاضر مدیر گروه فیزیوتراپی هستم.
جایگاه خانواده در مسیر موفقیت
وب دا: نقش خانواده و همراهی آنها در پیشرفتهای تحصیلی و کاری شما چقدر اثرگذار بوده است؟
صمیمانه از پدر، مادر و خانوادهام تشکر میکنم. معتقدم موفقیت هر فرد سه ضلع داردکه تلاش و پشتکار خود فرد، توکل به خداوند و انرژی معنوی و دعای پدر و مادر و حمایت همسر و فرزندان در مسیر سخت تحصیل، آموزش و پژوهش اضلاع ان محسوب می شود و هر موفقیتی مرهون این سه ضلع است و باید همه در کنار هم باشند تا مسیر پیش برود.
پیوند آموزش، پژوهش و درمان؛ اولویتبندی یا تعامل؟
وب دا:در دانشگاه علوم پزشکی، سه حوزه آموزش، پژوهش و درمان چگونه تعریف میشوند و آیا میتوان بین آنها اولویتی قائل شد؟
رشتههای توانبخشی باید هر سه بعد را همزمان پوشش دهند. در مشهد، فیزیوتراپی سابقهای ۵۰ ساله دارد (بیمارستانهای قائم(عج) و امام رضا(ع)) و در حوزه آموزش با جذب اساتید جدید، ما یکی از گروههای پیشرو کشور هستیم علاوه براین در حوزه پژوهش علاوه بر کارشناسی و ارشد، دانشجوی دکترای تخصصی تربیت میکنیم که نتیجه رزومه قوی اساتید است.
همچنین در حوزه درمان تمامی بخشهای تابعه دانشگاه را پوشش میدهیم. اساتید ما در بخشهای ارتوپدی، مغز و اعصاب، قلب و عروق، سالمندان و حتی نوزادان در ICU (مشکلات تنفسی) حضور فعال دارند و تکنیکهای تخصصی را به دانشجویان آموزش میدهند.
ازدواج و مدیریت زندگی در دوران دانشجویی
وب دا : نگاه شما به ازدواج در دوران دانشجویی چیست؟ شما خودتان چگونه این مسئله را مدیریت کردید و چه توصیهای برای جوانان دارید؟
من در دوران تحصیل معتقد بودم نباید خللی در روندم ایجاد شود، لذا مقاطع را تا دکترا بدون درگیری با مسائل متأهلی طی کردم و حدود دو ماه پس از صدور حکم هیئت علمیام در مشهد ازدواج کردم.
توصیه کلی ندارم چون ظرفیتها متفاوت است؛ اما تجربه شخصی من نشان داد که ازدواج و زندگی متأهلی هیچ اختلالی در روند کاری من ایجاد نکرد و حتی بخش زیادی از موفقیتهایم زمانی رقم خورد که متأهل و صاحب فرزند بودم. شاید نگرانیهای ذهنی آن زمان باعث شد تشکیل زندگی را به تاخیر بیندازم، اما اکنون میبینم که ازدواج مانع پیشرفت نیست.
شاخصههای یک استاد موفق و نمونه
وب دا: از نگاه شما یک استاد موفق در حوزههای آموزشی و درمانی چه ویژگیهایی دارد؟
مهمترین ویژگی این است که حرف، رفتار و عملش با هم همخوانی داشته باشد. دانشجو در بیمارستان به رفتار ما با بیمار، خانواده بیمار و همکاران نگاه میکند. اگر تناقضی بین گفتار کلاسی و رفتار بالینی ما ببیند، الگوگیری درستی انجام نمیشود. استاد نمونه باید بیش از آنکه مظهر گفتار باشد، مظهر رفتار یک الگوی موفق باشد.
اوقات فراغت و فعالیتهای جانبی
وب دا : اوقات فراغت خود را چگونه میگذرانید؟
بخشی از زمان من در کلینیک شخصی میگذرد، اما سه روز در هفته (یکشنبه، سهشنبه، پنجشنبه) در دانشکده هستم. یک گروه ورزشی با همکاران داروسازی و پزشکی داریم و ساعت ۵ تا ۶:۳۰ عصر به تمرینات کششی، قدرتی و دوومیدانی میپردازیم. بزرگترین تفریح من ورزش است. زمان باقیمانده را هم کاملاً در خدمت خانواده و تفریح فرزندانم هستم.
چالشها، موانع و سخن پایانی
وب دا: چه چالشهایی در مسیر کاری دارید و چه توصیهای به دانشجویان جدیدالورود و مسئولان دارید؟
رشته فیزیوتراپی با توجه به به روند سالمندی جامعه و تمایل مردم به درمانهای غیرجراحی، بسیار آیندهدار است. اما چالشهای جدی وجود دارد که از آن جمله می توان به محدودیت دسترسی به منابع علمی اشاره کرد دانشگاهها باید از محدودیتهای اینترنتی مستثنا شوند تا اساتید و دانشجویان از علم روز عقب نمانندعلاوه براین کمبود تجهیزات پژوهشی به دلیل نوسان ارز، تهیه دستگاههای پیشرفته سخت شده است همچنین درخواست من از مسئولان این است که محیط دانشگاه را از فضای بیرون جدا کنند، دسترسی به اینترنت تخصصی را فراهم آورند و خرید تجهیزات پژوهشی را در اولویت قرار دهند تا رقابت ما با دنیا دچار خلل نشود.
با سپاس از جناب دکتر نگهبان که وقت ارزشمندشان را در اختیار ما قرار دادند. ثبات قدم در مسیر علم و صداقت در عمل، از ویژگیهای بارز ایشان است که میتواند سرلوحه دانشجویان عزیز قرار گیرد. برای ایشان در تمامی مراحل زندگی آرزوی سربلندی داریم.
پایش مستمر حوزههای مختلف درمانی برای رفع مشکلات و بهبود کیفیت خدمات
مسئول برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از برگزاری هفتگی بازدیدهای جامع توسط کارشناسان این معاونت خبر داد. این بازدیدها که شامل بررسی تمامی شهرستانهای تحت پوشش و مناطق مشهد میشود، تمامی حوزههای مدیریت درمان از جمله پرستاری، تغذیه، مددکاری، روانشناسی، ایمنی بیمار و توانبخشی را در بر میگیرد.
دکتر معصومه فدایی، در گفتگو با وب دا گفت: در ابتدا، گزارشهای تحلیلی توسط کارشناسان معاونت درمان تهیه شده و در جلساتی با حضور مدیران شبکه و تیم درمان شهرستانها، مورد بحث و بررسی قرار میگیرد. این مرحله با هدف شناسایی دقیق چالشها و ارائه تحلیلهای لازم صورت میپذیرد.
بازدیدهای میدانی معاون درمان و استفاده از ظرفیتهای بینبخشی
وی افزود: در مرحله بعدی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، بازدیدهایی را بر اساس گزارشهای دریافتی از کارشناسان، بهصورت میدانی انجام خواهند داد تا مشکلات پیش رو بهطور مستقیم بررسی و مرتفع گردند.
دکتر فدایی تأکید کرد: در صورت نیاز و برای رفع موانع، از همکاریهای بینبخشی نیز بهرهمند خواهیم شد.
تأکید بر نظام ارجاع و پزشک خانواده
مسئول برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع دانشگاه علوم پزشکی مشهد، هدف اصلی این بازدیدها را ارتقای کارآمدی نظام ارجاع و تقویت برنامه پزشک خانواده دانست و ابراز امیدواری کرد با این اقدامات، کیفیت ارائه خدمات درمانی به شهروندان بهطور چشمگیری بهبود یابد.
دانشکده طب ایرانی و مکمل مشهد آموزش خود را در ایام جنگ متوقف نکرد
رئیس دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: علیرغم شرایط جنگ، آموزش در مقطع دکتری تخصصی این دانشکده حتی در روزهای تعطیلی دانشکده نیز متوقف نشد.
دکتر سید کاظم فرهمند، در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت دورههای آموزشی دکتری تخصصی اظهار کرد: به دلیل حساسیت دوره PhD و اینکه تمامی دانشجویان این دانشکده در مقطع دکتری تحصیل میکنند، برنامههای آموزشی با هماهنگی دانشگاه به صورت حضوری ادامه یافت و در روزهایی که دانشکده تعطیل بود، کلاسها در درمانگاهها برگزار شد.
وی افزود: برای دانشجویان شهرستانی که امکان حضور در کلاسها را نداشتند، محتوای آموزشی در سامانه دانشکده بارگذاری شد تا این عزیزان نیز بتوانند از آموزشها بهرهمند شوند.
رئیس دانشکده طب ایرانی و مکمل با بیان اینکه در حال حاضر حدود ۵۰ دانشجو و حدود ۶۵ دانشآموخته در حوزه طب ایرانی و طب سوزنی داریم، اظهار داشت: دانشکده طب ایرانی و مکمل با دو گروه آموزشی (طب سنتی ایرانی و طب سوزنی) و پذیرش دانشجو در دو رشته مقطع دکتری تخصصی (طب ایرانی و طب سوزنی)، یکی از دانشکدههای فعال دانشگاه علوم پزشکی مشهد است که وظیفه خطیر تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزههای مختلف طب سنتی ایرانی و طب سوزنی را بر عهده دارد.
دکتر فرهمند با تأکید بر رسالت آموزشی و پژوهشی این دانشکده گفت: در این راستا، دانشکده در تلاش است با استعانت از خداوند متعال و تکیه بر ارزشهای اخلاقی، فرهنگی و اسلامی و با استفاده بهینه از ظرفیتهای علمی و تخصصی موجود، زمینه ارائه بالاترین کیفیت آموزشی ممکن را برای دانشجویان فراهم آورد.
وی تربیت دانشجویانی با صلاحیت بالینی کافی در کنار التزام به اخلاق حرفهای را از اهداف اصلی این دانشکده برشمرد و تصریح کرد: گسترش دانش، تربیت متخصصان و پژوهشگرانی که با فراگیری جدیدترین مبانی آموزشی و آشنایی با روشهای پژوهش علمی، مهارتهای لازم برای آموزش، پژوهش و ارائه خدمات را کسب کنند و بتوانند با نوآوری و خلاقیت در زمینههای علمی و تحقیقاتی در رفع نیازهای کشور نقشآفرینی نمایند، از مهمترین مأموریتهای دانشکده طب ایرانی و مکمل است.
تداوم خدمات درمانی، اورژانس و آموزش در مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع)
معاون درمان مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع)، با اشاره به شرایط ویژه از حدود دهم و یازدهم اسفندماه در شرایط جنگی کشور و همزمانی آن با ماه مبارک رمضان، شبهای قدر و ایام نوروز، گفت: با توجه به افزایش شمار زائران و مجاوران حضرت رضا(ع) در این ایام، تلاش شد تعیین تکلیف بیماران در اورژانس با سرعت بیشتری انجام شود و بیماران در کوتاهترین زمان به بخشهای مربوطه منتقل شوند.
دکتر مهدی فروغیان، در گفتگو با وب دا گفت: در این مدت، تمامی بخشهای بیمارستان و درمانگاه بهصورت ۲۴ ساعته فعال بودند و خدمات اورژانس بدون وقفه ارائه میشد. همچنین خدمات پاراکلینیک و رادیولوژی نیز طبق روال و بهصورت شبانهروزی ادامه داشت.
دکتر فروغیان با بیان اینکه متوسط مراجعه روزانه به اورژانس در این ایام حدود ۳۹۰ تا ۴۰۰ بیمار بود، اظهار کرد: در چند روز ابتدایی سال و در ایام نوروز، این رقم تا حدود ۵۲۰ بیمار در روز نیز افزایش یافت.
وی گفت: پس از انجام اقدامات اولیه، بیماران در اورژانس تعیین تکلیف میشدند که حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد آنان با درمانهای دارویی ویزیت و از اورژانس ترخیص میشدند و حدود ۲۵ درصد نیز که نیاز به بستری یا انتقال به بخشها داشتند، به بخشهای مربوطه منتقل میشدند.
معاون درمان مرکز امام رضا(ع) ادامه داد: در این مدت، ۸۶ درصد بیماران زیر ۶ ساعت در اورژانس تعیین تکلیف میشدند و حدود ۸۹ درصد بیماران نیز زیر ۱۲ ساعت به بخشهای مربوطه منتقل میشدند.
فروغیان با اشاره به مدیریت اعمال جراحی در این دوره گفت: تنها موضوعی که در این ایام مدنظر قرار گرفت، آن بود که اعمال جراحی غیرضروری به پس از پایان شرایط جنگ موکول شود، اما در مورد بیماران نیازمند درمان اورژانسی یا اعمال ضروری، خدمات درمانی توسط تیم درمانی مجتمع بدون وقفه ارائه میشد.
وی تصریح کرد: در تمام این مدت، اساتید و متخصصان مربوطه در اورژانس و بخشهای مختلف حضور فعال داشتند و هیچگونه تعطیلی در بخشها وجود نداشت. همه بیماران توسط همکاران پزشک ویزیت میشدند و خدمات پرستاری، کمکبهیاری و سایر خدمات درمانی نیز بهصورت کامل ارائه میگردید.
معاون درمان مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امام رضا(ع) خاطرنشان کرد: در این بازه زمانی، هیچگونه توقفی در فرآیندهای بیمارستانی ایجاد نشد و همکاران حتی با شیفتهای بیشتر در حال خدمترسانی بودند تا مشکلی از نظر ارائه خدمات درمانی برای بیماران ایجاد نشود.
وی گفت: خوشبختانه هم درمان بیماران در زمان مناسب در اورژانس انجام میشد و هم خدمات درمانی در بخشها توسط اساتید، متخصصان و پزشکان مربوطه ارائه میگردید.
فروغیان افزود: آمار ماهانه مراجعان در اسفند و فروردین حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار بیمار بود و در این مدت شاخصهای عملکردی مجموعه در همان سطح استاندارد تعریفشده وزارت بهداشت، و حتی بهتر از برخی شاخصهای اعلامشده، حفظ شد؛ بهگونهای که بیماران پس از انجام اقدامات اولیه در زمان مناسب به بخشهای مربوطه منتقل میشدند.
وی همچنین درباره فعالیتهای آموزشی گفت: علاوه بر حضور همکاران پزشک، متخصص و استادان، دانشجویان در ردههای دستیاری و کارورزی نیز حضور فعال داشتند و خدمات لازم در بخشها و اورژانس توسط این همکاران و اساتید ارائه میشد. همچنین آموزشها نیز در این ایام بهصورت مجازی ادامه داشت.
پرفشاری خون؛ بیماری خاموشی که سالانه جان میلیونها نفر را تهدید میکند
فوق تخصص قلب و عروق و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با اشاره به اهمیت کنترل فشار خون در پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی گفت: فشار خون حاصل عملکرد قلب و عروق است و نقش اساسی در خونرسانی به تمام اندامهای بدن دارد. افزایش یا کاهش غیرطبیعی آن میتواند عوارض جدی برای سلامت ایجاد کند.
دکتر مصطفی داستانی، در گفتگو با وب دا با بیان اینکه پرفشاری خون یکی از شایعترین بیماریهای غیرواگیر در جهان است، افزود: با وجود شیوع بالا، بسیاری از مبتلایان از بیماری خود اطلاع ندارند، زیرا این بیماری در بیشتر موارد بدون علامت است و به همین دلیل از آن به عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود. بر اساس آمارها تنها حدود ۳۰ درصد از مبتلایان موفق شدهاند با مصرف دارو فشار خون خود را بهطور مناسب کنترل کنند.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: فشار خون بالا میتواند عوارض جدی مانند خونریزی مغزی، سکته قلبی، نارسایی کلیه و آسیب به عروق چشم ایجاد کند. به همین دلیل توصیه میشود همه افراد حداقل سالی یک بار فشار خون خود را اندازهگیری کنند.
رئیس مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی قائم(عج) درباره روشهای اندازهگیری فشار خون توضیح داد: فشار خون میتواند در مطب پزشک، در منزل با دستگاههای معتبر و یا از طریق پایش ۲۴ ساعته اندازهگیری شود. پایش ۲۴ ساعته یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص فشار خون واقعی است و در برخی موارد برای تشخیص قطعی توصیه میشود.
دکتر داستانی همچنین به نحوه صحیح اندازهگیری فشار خون اشاره کرد و گفت: برای به دست آوردن عدد دقیق، فرد باید حداقل پنج دقیقه قبل از اندازهگیری در حالت آرام و نشسته استراحت کند، پشت او به صندلی تکیه داشته باشد و پاها روی زمین قرار گیرد. بازو باید در سطح قلب قرار گیرد و کاف دستگاه بهدرستی دور بازو بسته شود. همچنین توصیه میشود پیش از اندازهگیری فشار خون از مصرف قهوه، سیگار و فعالیت بدنی شدید خودداری شود. بهتر است فشار خون دو بار با فاصله یک تا دو دقیقه اندازهگیری و میانگین آن ثبت شود.
به گفته وی، فشار خون طبیعی برای اغلب بزرگسالان حدود ۱۲۰ روی ۷۰ میلیمتر جیوه است و مقادیر بالاتر از این سطح نیازمند بررسی بیشتر است. اگر فشار خون به بیش از ۱۴۰ روی ۹۰ برسد، معمولاً نیاز به درمان دارویی وجود دارد. البته در کودکان و نوجوانان محدوده طبیعی فشار خون بر اساس سن، قد و جنس تعیین میشود.
دکتر داستانی با اشاره به عوامل خطر ابتلا به پرفشاری خون گفت: وراثت یکی از مهمترین عوامل است و افرادی که سابقه خانوادگی فشار خون دارند تا چهار برابر بیشتر در معرض ابتلا قرار میگیرند. همچنین دیابت، چاقی، بیماریهای قلبی و عروقی، مصرف زیاد نمک، غذاهای پرچرب، استرس و کمتحرکی از مهمترین عوامل خطر محسوب میشوند.
وی افزود: افزایش سن نیز از عوامل مهم بروز فشار خون است، زیرا با افزایش سن انعطافپذیری عروق کاهش مییابد و احتمال ابتلا به فشار خون بیشتر میشود.
این متخصص قلب و عروق درباره پیشگیری از پرفشاری خون تأکید کرد: اصلاح سبک زندگی مهمترین راه پیشگیری است. کاهش مصرف نمک، مصرف بیشتر میوه و سبزیجات، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم، کاهش استرس، ترک دخانیات و محدود کردن مصرف غذاهای پرچرب از اقدامات موثر در کاهش خطر ابتلا به این بیماری است.
به گفته وی، مصرف منظم دارو در افرادی که پزشک برای آنها درمان دارویی تجویز کرده بسیار اهمیت دارد و قطع خودسرانه دارو میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. داروهای کاهنده فشار خون معمولاً شامل گروههایی مانند مهارکنندههای ACE، مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین، بتابلاکرها، دیورتیکها و مسدودکنندههای کانال کلسیم هستند که بسته به شرایط بیمار تجویز میشوند.
دکتر داستانی در پایان تأکید کرد: تشخیص زودهنگام و کنترل منظم فشار خون میتواند از بسیاری از سکتههای قلبی و مغزی پیشگیری کند و به همین دلیل اندازهگیری دورهای فشار خون باید به یک عادت مهم در مراقبت از سلامت تبدیل شود.
ارائه بیش از ۲ هزار خدمت تخصصی توانبخشی در مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
مدیر داخلی مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ارائه گسترده خدمات تخصصی توانبخشی با تعرفه دولتی در این مرکز خبر داد و گفت: خدمات فیزیوتراپی، طب فیزیکی، گفتاردرمانی، بیناییسنجی و شنواییسنجی با حضور متخصصان و اعضای هیأت علمی به بیماران ارائه میشود.
علی قربانیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به فعالیتهای این مرکز اظهار کرد: در حال حاضر خدمات متنوعی در حوزه توانبخشی به بیماران ارائه میشود که شامل ۵۱۶ خدمت فیزیوتراپی، ۵۱۳ خدمت طب فیزیکی، ۵۱۹ خدمت بیناییسنجی و ۵۲۳ خدمت گفتاردرمانی است.
وی افزود: علاوه بر این خدمات، اقدامات تشخیصی و درمانی مورد نیاز بیماران در حوزه شنواییسنجی و همچنین خدمات ارتوپدی نیز در این مرکز ارائه میشود تا بیماران بتوانند طیف کاملی از خدمات توانبخشی را در یک مجموعه دریافت کنند.
ارائه خدمات با تعرفه دولتی و حضور متخصصان
مدیر داخلی مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر رویکرد حمایتی این مرکز گفت: یکی از ویژگیهای مهم این مجموعه ارائه خدمات با تعرفه دولتی است که موجب شده بیماران بتوانند با هزینهای مناسب از خدمات تخصصی بهرهمند شوند.
قربانیان خاطرنشان کرد: حضور پزشکان متخصص، کارشناسان مجرب و اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این مرکز، کیفیت خدمات ارائه شده را ارتقا داده و شرایط مناسبی برای ارائه خدمات علمی و استاندارد فراهم کرده است.
آمادگی ارائه خدمات در شرایط بحرانی
وی با اشاره به نقش مراکز توانبخشی در مدیریت شرایط خاص و بحرانها افزود: مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد این آمادگی را دارد که در شرایط بحرانی و حتی شرایط جنگی نیز خدمات مورد نیاز بیماران و مصدومان را ارائه دهد.
قربانیان گفت: ارائه خدمات توانبخشی در چنین شرایطی نقش مهمی در بازتوانی سریعتر مصدومان و بازگشت آنان به زندگی عادی دارد و این مرکز تلاش میکند با استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص و تجهیزات موجود، خدمات لازم را به بهترین شکل ارائه کند.
توسعه خدمات توانبخشی برای ارتقای سلامت جامعه
مدیر داخلی مرکز جامع توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: توسعه خدمات توانبخشی و دسترسی آسانتر بیماران به این خدمات از اولویتهای دانشگاه علوم پزشکی مشهد است و این مرکز تلاش میکند با گسترش خدمات تخصصی، نقش مؤثری در ارتقای سلامت و کیفیت زندگی بیماران ایفا کند.
ارائه خدمات کاردرمانی در روزهای نخست بحران متوقف نشد
مدیر گروه کار درمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به وضعیت مراکز درمانی در روزهای ابتدایی شرایط جنگی گفت: در روزهای نخست که شرایط خاصی در کشور ایجاد شده بود و دانشگاه نیز اطلاعیههایی صادر کرد، در سیستم اداری هنوز تصمیم واحدی درباره ادامه یا توقف خدمات درمانی اتخاذ نشده بود. به همین دلیل، از آنجا که بسیاری از خدمات کاردرمانی در زمره درمانهای اورژانسی قرار نمیگیرند، در دو تا سه روز ابتدایی وقفه کوتاهی در ارائه این خدمات ایجاد شد.
دکترثریا قرهباغی ، در گفتگو با وب دا گفت: در روزهای ابتدای جنگ خیلی زود دانشگاه اعلام کرد که فعالیتهای آموزشی در فضاهای کارورزی ادامه پیدا کند و مراکز درمانی نیز خدمات خود را از سر بگیرند. بر همین اساس، بهجز یکی از مراکز که فعالیت آن متوقف شد، سایر مراکز کاردرمانی توانستند خدمات خود را ادامه دهند.
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین به واکنش مراجعان اشاره کرد و گفت: در همان روزهایی که وقفه کوتاهی در ارائه خدمات ایجاد شده بود، با برخی از مراجعان تماس گرفتیم و اطلاع دادیم که امکان ارائه خدمات دوباره فراهم شده است. جالب این بود که بسیاری از آنها از این موضوع استقبال میکردند؛ زیرا در شرایط بحران، بیرون آمدن از خانه و حضور در فضای شهری و ارتباط با دیگران تا حدی میتواند به بهبود حال روحی افراد کمک کند.
دکتر قرهباغی در پایان خاطرنشان کرد: خوشبختانه پس از آن وقفه کوتاه اولیه، در بیشتر روزهای آن دوره توانستیم ارائه خدمات کاردرمانی به مراجعان را ادامه دهیم.
۵۲۴ بازرسی از مراکز طب سنتی در مشهد؛ پلمب ۳۳ مکان غیرقانونی / انجام بازرسیهای گسترده در حوزه طب سنتی
مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد از انجام ۵۲۴ مورد بازرسی در سال گذشته خبر داد و گفت: این بازرسیها با هدف ساماندهی فعالیتهای حوزه طب سنتی و جلوگیری از مداخله افراد فاقد صلاحیت در درمان بیماران انجام شده است و در سال جاری با قوت بسیار ادامه خواهد داشت.
دکتر محمدرضا مهری، در گفتوگو با وبدا اظهار کرد: در سال گذشته فعالیتهای متعددی در مدیریت طب سنتی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد به منظور بهبود ارائه خدمات در این حوزه و جلوگیری از ورود مداخلهگران در امر درمان بیماران انجام شد.
وی افزود: در این مدت ۵۲۴ مورد بازرسی از اماکن مختلف توسط کارشناسان مدیریت طب سنتی و مکمل دانشگاه با همکاری بازرسان معاونت غذا و داروی دانشگاه، سازمان نظام پزشکی مشهد، اداره اماکن نیروی انتظامی و پلیس آگاهی انجام شده است و این روند در سال جاری نیز با جدیت ادامه خواهد داشت.
تمرکز بر آگاهیبخشی به عطاریها
وی گفت: بخش عمده این بازدیدها با رویکرد آگاهیبخشی و پیشگیری از تخلفات انجام شده و عمدتاً متوجه فروشندگان گیاهان دارویی و عطاریها بوده است. در این بازدیدها ضمن بررسی نحوه فعالیت واحدها، درباره شرح وظایف عطاریها و ضرورت پرهیز از مداخله در امر درمان به متصدیان این مراکز اطلاعرسانی و تذکرات لازم ارائه میشود.
بررسی شکایات مردمی و برخورد با متخلفان
دکتر مهری ادامه داد: بخشی از بازرسیها نیز در پی بررسی میدانی شکایات و گزارشهای دریافتی در حوزه طب سنتی و مکمل انجام میشود. این گزارشها از طریق سامانه کشوری شکایات ۱۹۰ وزارت بهداشت، گزارشهای حضوری و تلفنی و همچنین موارد اعلامی از سوی نیروی انتظامی و دستگاه قضایی دریافت شده است.
وی تصریح کرد: این بازرسیها که با حضور و همکاری بازرسان معاونت غذا و دارو، سازمان نظام پزشکی، اداره اماکن نیروی انتظامی و پلیس آگاهی انجام میشود، در سال گذشته منجر به پلمب ۳۳ مکان غیرقانونی و ارجاع متصدیان متخلف به مراجع قضایی شده است.
توصیه به مراجعه به پزشکان دارای صلاحیت
مدیر طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: افرادی که قصد استفاده از خدمات طب سنتی را دارند باید صرفاً به پزشکان متخصص طب سنتی ایرانی یا پزشکان عمومی دارای آموزشهای لازم در این حوزه مراجعه کنند و از مراجعه به افراد فاقد صلاحیت خودداری نمایند.
وی همچنین از شهروندان خواست در صورت مشاهده مداخلات غیرقانونی در امور پزشکی، موارد را از طریق سامانه تلفنی ۱۹۰ به دانشگاه علوم پزشکی اطلاع دهند.
ضرورت بررسی داشبوردهای دقیق تجهیزات بیمارستانی
هیئت رئیسه در تاریخ ۱۴۰۵/۰۲/۲۸ بهتر عمل میکردیم. کردیم، ول کردیم؛ دیگر الان هم همین شرایط است. دوستان اگر ول کنیم، داستان دیگر نمیتوانیم جمعش کنیم. امروز دیروز معاون بهداشت، نیروهایش بودند؛ باز امروز خاموش. هر کسی چیزی میگوید. من خواهشم اینه که مسئولین یا معاونینی که الان هستند، الان حضور میدانی امام و حل مشکل، واقعاً قسمتی از ماجرا هستیم. ما تو استان ۵ تا ۶ دانشگاه داریم، ما هیچی نمیگن ولی از ما یه سوالی وجدان میکنن که آقا شما درست عمل کردید. میتونستید از هوای خوشبختانه دانشجو نداریم، دانشجویان پردیس داشته باشیم. کسی فکر میکنه دانشگاه اصفهان برده بالا، اشتباه میکنه. میرفتن به وزیر گفتم دیروز گفتم آقا بیا دانشگاه اصفهان از در اختیار. آیا آدم ضد انقلابی خیلی اعتقاد به نظام داره؟ از من ۱۰۰ بار بیشتر به رهبری واقعا آدم نمیتونه بگه نمیشه، نمیتونه. ما هم دوستان داریم، میرسیم ولی به هر حال ما باید صنفی که اساتید...
۲۵ سال، ۳۰ سال خدمت پرستار، کمک پرستاری، کمکی زمین پاک میکنه، یک سال خدمت میگیره. پرستار خدمت من اون بخش برای ۵... نکردن. الان شده پاشنه آشی. شرکتیا از جهت اطلاعتون حقوق سر به فلک زده. برای آقای منصوری عزیز نشسته، همینه فقط بشینیم فکر کنیم. جریانات مدیریت، نیروهای ملیت، اضافه کار در دانشگاه. کشور الان برای حقوق اردیبهشت ماه معطله. من عرض میکنم واقعا با جان دل قبول کنیم، همت پول ما از تیر ماه در دست. الان چیکار کنیم؟ الان این مردمی که داریم درمان میکنیم، میره به حساب بیمار، بیمه ندارم بدن. الان چیکار کنیم؟ سوال برای درمان مرحوم متوقف کنیم؟ نه، چیز دیگه نداریم. تنها راه اینه که شرایط فعلی رو اگر دوستان، معاونین محترم، مدیران محترم، صحنه جنگه تو صحنه جنگ، بعد همه کنار همدیگه باشیم. اگر ما از همدیگه بپاشیم، شما نیروهای بهداشتی و درمانی و اداری نمیتونید جمع. آقای نوری.
دانشگاه اعضا ۶. بعد از معاون بهداشتی نامه زده. کل کشور چیزی بسماللهالرحمنالرحیم. ببخشید من دارم بحث بحران رو مطرح میکنم. گفتم آقا معاون بهداشتی من نظرش این بوده که نیروها باید پنجشنبهها سر کار گفت نه، برعکس زده نوشته پنجشنبهها تعطیل. برادر عزیز من فکر کردم من تجر بیشتره. قرار شد شما مدیریت کنید تو حوزه خودش، زنگ بزنه به شبکه بگه آقا پنجشنبه نیومدن، نیومدن. نامه نمیخواست. سر کار اضطراب خدمت آقای وزیر داشتن راجع به این وصل. بله، چیز آمده به من میگه شیرانی میگه نامه معاون زدن، میز بحث میکردن اعلام تعطیلی کرده. خودم حلش میکنم. من تمام صحبتم عکس من اینه شما درسته، من حرف شما رو میفهمم. قطعا شما کار درستی انجام دادید. خیلی خوش آمدید. شرایط فعلی کشور از چند روز گذشته تا الان وارد شرایط خاص جنگ شده. شرایط کاملا جنگی است. شاه گفتم اینجا مطرح نامه. خواهش دستورالعملی رو کسی زیر نامه بعد از این ننویسه. توی هیئتسه مشورت کنید. حراست کاملاً در جریان باشه، بازرسی در جریان باشه، محترم کاملا در جریان باش. تمام شما کافیه فقط یک کلمه. الان باید ۶۵ درصد اضافه بشه، تمام میشه. پس ما چی شدیم.
خردمندانه و قابل قبول برای عام دانشگاه بزنیم که ما ضمن حمایت از افزایش حقوق هیئت علمی، خواستار افزایش همسان کلی سلامت هستیم و همچنین همسانسازی. یکییش ۲۵ تومان که نشد. این خواسته ما اینه تو ردههای مختلف همسانسازی بشه. قانونی که من به نظر من به عدالت و آرامش محیط نزدیک. خواهش کسی در جای اظهار نظری راجع به اینکه حقوق اعضای علمی خوبه زیاد بشه، اصلا بهداشتی کم بشه.
شرایط فعلی شرایط جنگی. خیلی از برنامههای توس از این لحظه، خیلی از برنامههای توصیهای، استخدام، کارهای این چنینی باید متوقف کنیم. اگر نیرویی داریم شرکت، تا حد امکان تبدیل وضعیت کنیم به رسمی. دریافت میگیره نیروی رسمی از دولت میگیره، شرکتی از درآمدها میگیره. درآمدهایی که از یک تیر متوقف، از یک تیر ۱۴۴ پولی وارد دانشگاه مشهد نشده. ما آخرین دریافتی ترکیه است، تامین اجتماعی شهریور رو گرفتیم و بیمه سلامت مرداد، مرداد گرفتیم. هیچی نگرفتید از نیمه سلامت، از منابع درآم است. ۱۷ ماه از هیچی نگرفتیم. درآمد اختصاصی برنمیگرده. آقای دکتر برای کسری حقوق شرکتی دقیقاً از کجا باید پول بده؟ ۳۸۰ میلیارد در ماه حقوق شرکتیا در ماه ۳۸۰ میلیارد. از کجا باید این حقوق تامین کنه؟ معلومه پولهای با آموزشی و پژوهشی. هر کسی باشه این کار میکنه، پول غذای بیمارانی که موندن توش میده.
نیروهای شرکتی رو باید راجع بهش فکر کنیم. دو راجع به اضافه کارها در دانشگاه رو مدیریت کنیم. و سومین کاری که باید انجام بدیم، حداقل که نتونیم چیزی که متصوره، بعد از هزار تا برسیم به این حقوق پرداخت کنیم، شرایط مدیریت. هزینه معقولیمون ۱۴۰۰ هزار تا در ماهی، اون هزار تا در ماه دو ماهه ۱۸ که ماهیانه ۱۵۰ میلیارد تومان کسورات که نمیدیم میدیم به...
دیروز دانشگاه تهران، دیروز صبح خبری که داشتم، دیروز صبح آقای رئیس. بعضی وقتا آدما که به هم میزنن، کشور رو همون آدمایین که لیدرن. آقای رئیس دانشگاه تهران دیروز برداشت. پارسال، پارسال بهمن اسفند آتش زده به... شورش میکنه. این وضع مالی دانشگاه متاسفانه عرض کردم ما از اینا بخری داریم رنج میبریم و سوء مدیریتها میبریم. به من وس دانشگاه اصفهان و دوستان اینجا نشستیم باید بشینیم سوء مدیریتها را در اینجا جواب بدیم. جواب افراد رو باید بدیم. حواستون باشه توی بره ای هستیم که شرایط محیط، محیط بسیار خطرناک شده، زیر مجموعه بسیار خطرناک شده. نیروهای انسانی محیط رو مدیریت کنیم. از شورای امنیت صفحه اولشو دیدم هیچی نیست، برگرد پشت صفحه تاکید میکنه به مدیریت تجمعات، اعتصابات و اتفاقات احتمال داره پیش باشه. گفتم.
بنابراین از تمامی دوستان خواهش میکنم از ماموریتهای ویژه و اختصاصی دارند و باید دنبال بکنن، ایراد نداره. ولی الان اولویت دانشگاه، مطالبات و مدیریت صحنههاست. باید به هر معاویه بتونه با زیرجاش بالاخره مدیریت کنه تو جاهای مختلف تصمیماتی که میگیریم. مقام بالا دست مقام بالاست چیه؟ رئیس مجموعه، رئیس مجموعه. بعدش بیخیال. علیغم این همه کمبود، این همه کمبود تو محیطش میبینه میگه دانشگاه میده مهم. بابا این کارایی که تو میکنی، ما عسلشه اگه شما احساس مسئولیت زیر مجموعه. بنابراین من خواهشم اینه که شرایط فعلی، شرایط حداقل یکی دو هفته آینده ماه باید درست مدیریت کنیم. خواهشم اینه که همراهی بکنید با مطالبات اعضای هیئت علمی، بهداشت درمان.
نمایندگان اساتید دانشگاه تبریز نه، دیگه ایشون میکنه از نماینده مجلس صحبت کردیم، استاد. اولویت ما امآرآی و دیگه نیست. اولویت من الان اولویت من محیط، مدیریت منابع نیروی انسانی، مدیریت دانشگاه. به ضد نظام تبدیل کردیم. یعنی من درسته که میتونم از خودم دفاع بکنم، پول نداشتم ولی عامل بودم در ضد نظام کردن افراد. بنابراین موضوع امروز مدیریت نیروی انسانی و مدیریت برنامه و بهرهوریست با اولویت نیروی انسانی و تمام.
انشالله پروژههای بسیار خوبی که معاونین دارد، برنامههای توسعه دارند. یک ماهی بگذره کنترل کنیم، بعدش در خدمت از معاونت نیروی انسانی خوانش چند تقاضا دارم از شما. دانشگاه نیروهای شرکتی تبدیل وضعیت، سویه حساب، پتروشیمی جاهای دیگه، ۶۰ سال نیروهایش خبر. بنابراین نیروی مازاد دانشگاه ندا، نیروهای تحت وضعیت رسمی. از بین ببریم و اضافه کارها رو مدیریت بکنیم. شما الان باید به ما یک گزارش بده آقای باقری. اردیبهشت ماه و فروردین ماه ما و کمی و کیفی ما چه تغری داره میکنه. به روز باید شما ساعت شما داشتید این روندی که من دیدم، هیچ کدام از نیروهای ما خیلی به فکر نیستند. این مسئله مدیریت کنند. توضیح بدید و راهکار بدید برای مدیریت نیروی انسانی در دانشگاه. آقای دکتر علیان انشالله میدن که این تجمع دیروزی که انجام شد، بالاخره چی شد. انشالله به چه نتیجهای برسیم. انقدر مطالبات خواستند که وقتی هم میان اینجا تجمع میکنند در هفت، هشت، ده سال قبلشون یادشون میاد که دارن فکر میکنم کمک. دانشگاه این چه معنی بیمارستان اینجوری خلاصه شبکه. بیمارستان، بیمارستان من جسارت نمیکنم چون اینجا نشستم قدرت داره ازش وحشت داره. عملی هست عکسالعمل شما در داخل بیمارستان برای پرستار ساعت ۱۲۰ هزار تو. برابر ۱۴۴ مال تقسیم. کار بهداشت مشمول امداد نمیشه. از استان نامه گرفته بود، نامه اون خانمی که الان دوستان استعلام رفتن کردن، من همون نامه رو دارم. قبل بهداشت مشغول امداد نمیشه و پنجشنبهها به جز گروههای امدادرسانشون مثل شبانهروزی آشنا، مابقی نباشه.
معاون امنیتی فرماندار آقای کردیم که آقا اون تعدادی که میخواستن بیان این جلسه هم داشتیم. ساعت ۱۱ نیومد، چند نفر ۷۰، ۸۰. آقای دکتر ببینید شما یک بار مسلم تو جلسه مطرح کردن، همه موافقت کردن. گفتن آقا هر کسی بر اساس درآمدش هزینه درآمد داشته باشه. نیروی خرید خدمت در حوزه بهداشت که در گذشته اضافه، از بهمن به این طرف دریافت نکرده. ولی حرف اول ما نیست. چه فرق میکنه؟ درسته خرید خدمت ما پرداخت نکردن. اینا گذشته، الان دو ماه گذشته، سه ماه. ببینید خواهش میکنم به نظرتون کارشناسی که جمع میگیرید رو وارد میشید، احترام بذارید. ما اومدیم قبل از سال مکاتباتی بوده که از جمله ادامه دادیم که آقا این نیروی شرکتی حاشیه شهر مشهد به ما میده حقوق نمیگیره. ببخشید. نیروی کمتر. خب چرا وقتی این نظر کارشناسی جمع شدن همه دوستان، ببخشید من عناد دارم با سلام. ما منابع هر کجا هوا رفت، الان اشکالی نداره کار سلامت. خدا را شکر ما هم راضی. در تاریخ قسمت درآمدهای ما رو میتونن سوخته چون به خزانه رفته، ولی مابقی هست که ۵۸۰ و خورده میلیارد هست. نشسته کل بدهی ما ۳۲۰ تومن بود نوش جون اونا آقا از این ۵۸ که مال ما هست. شده بود. تفاوت الان دیروز تجمع برای چی؟ تجمع دیروز خوشبختانه چی بوده؟ چرا مطالبات حق لباس ش از سال ۴۲، ۴۳ نگرفتن. سلامت منابع بهداشت شده است. ما تونستیم فقط و فقط ۲۷ میلیارد از توسعه بگیریم و با توجه به قولی که به ما دادن که ۳۰ میلیارد بنا به توزیع بکنن که پول کامپیوتر و یخچالها رو بدیم، متاسفانه زیرش به بازار بدهکارن. تبلت خریدیم. آقای دکتر اومده گفته آقا پنج تا خواهش میکنم برای خودتون بردارید، مابقیشو به من بدید. حرف بزنم شما. بلند میشه جالبه. دیروز اومده، من دیشب زنگ شما. ببخشید من اینقدر ابله نیستم. ببخشید نیستید. مگه زمینه، ببخشید فضای مجازی دست شما نیست. چرا ردی نمیکنم؟ مدت هاست به من. شما هرچی من میگم نقدینگی نداره، منابعش هست. نقدینگی پول نیست. تفاوت نقدینگی و اعتبار دوستان درک نمیکنن. خب چه اشکال داشت که دیروز یک نفر از دوستان مالی میومد اونجا. حالا در درجه آقای آخر آمده، ایشون میگه آقا این اعتبار شماست، نقدینگی در زمینه که همه حقوقتون ما نداریم. برای پرستارا رئیس دانشگاه رفته استاندار رفته. برای ما ببخشید معذرت میخوام. یک نفر تجمع دانشگاه. چیزی تج. شرایط کشور رو داریم. شرایط کشور شما الان پنج و نیم نعمت ما گیره دست یک و ۲ همت. ما الان تو گیره پولش هست، خزانه است. نمیگن الان چیکار کنم. من فرمایش شما قبول دارم. من دارم مثال میزنم حوزه بهداشت. آقای دکتر رئیسی توی جلسه فشار آورده شبکهها. لااقل عرض میشود که یه مقداری از این مرکز بهداشت شماره سه مشهد آیا از ۷۰ در دانشگاه بالاتره؟ تنها خدا شاه نداره بده یا خرید. دانشگاه کل دانشگاه. بهداشت مقایسه دانشگاه. فرمایش کاملا به حق. کسی راضی نیست. افرادی بود. خب نکردید. تجمع از مدیر صحبت.
الان بحثمون همینه باید بریم توجیه کنیم. همینطور که نظام صحبت نمایندگان بهداشت صحبت کنید. خیرتون بده. هیچ راه دیگه غیر از این نداریم. باید بگیم همه این محفوظ نیست که حق شما خورده میشه. به محض که پول آزاد میشه. آقای دکتر من امروز هم گفتم به دوستان کافیه برایسویه حساب بدهی پرسنلی، اساتید همه چیز. عزیز آقای. ما. اگه قرار باشه برای هر خواستهای تجمع بکنیم، این تجمعات اولش شکل صنفی داشته باشه، ولی مطمئن باشید جریانات سیاسی. قدرت داشته باشیم که اگر قرار باشه همه دانشگاه رو رئیس دانشگاه توجیه کنه که. افزایش پیدا کنه. مگه میشه برای میگم دو روز میشه سلفی، روز سوم میشه سیاسی. این باید لازمه. من به نظرم من رئیس لازم است که. جواب میده طبیتا جواب نداره. دیگه چی میخواد بگه. رئیس جمهور نیستم. حالا حوزه بهداشت خواهش میکنم سه شنبه فردا مدیریت بشه. آقای عزیز صحبت کرد. شما ساختار دانشگاه به بعد میشه دیگه برخورد. مجبورم برخورد بکنم. هیچ تعارفی هم با کسی نداره. الان اون روز شما پرونده تو حوزه تخلفات بوده، اینو تو تجمعات سال قبل بوده ولی رسیدگی شده. الان برخورد میشه. دیگه ما کاری نمیتونیم بکنیم. طرف یه جایی اومده قانون شکسته، بعد آمده میگن. میوهها در دانشکدهها در معاونتها در بیمارستانها نباید بذاریم. از شیرازی کار از دست این پیام اوله آقا درخواست دانشگاه اینه حقوق همهشالله افزایش پیدا کنه، حقوق اعضای قطر افزایش پیدا کنه. فضای مجاز. دولت شعار بدن و نظام شعار بدن، مقصریم. پس بنابراین مشکلی در دانشگاه هست. مثل مطالبی که مطرح کنیم، سازی حقوق خودشون تجمع بکنن. من میگم باید برخورد. اما خودمون پیگیریم. ما موافق باید ۶۵ درصد اضافه بشه. محل ساختار بکنن از اینجا تجمعات شکل بگیره بر وظیفه حراست، وظیفه نباید تجم نیرو. اندازه بشه دانشکده تجمع کنیم. بررسی بشه اگه واقعا خواسته اصلیش اینه. من به نظر من صحبت. بسماللهالرحمنالرحیم.
خدمت شما بودیم. در این نامههای استانهای دوستان زحمت کشیدن دشبورد رو طراحی کردن. و خدمت شما عرض شود که بر اساس اطلاعاتیهایی که مورد نیاز میخوام خدمتتون عرض کنم که همین داشبورد و این تفاهمی که بالاخره تو نرمال نیمسانی با ما نظر داشتن. حالا ما نداشت که جدید بر اساس حالا واحد نیروی مختلف سامانه طراحی شده بود که اینجا خدمت شما عرض شود تمام راننده قراردادهای حجمی اینجا وارد بیمارستان. در کجا هستند؟ مثلا آیا شما در پردیس دانشگاه شرکتی دارید؟ شما اضافه کاراشونو اگر تقسیم بر ۱۵۰۰ نفر شما نوشته شرکت. تاسیساتم هست، آشپزخونه هم هست و نیروی اداری آره. این کلیات به تفکیک رشته راننده و جمعاً ۱۲۷ نفر شرکت. بیمارستان ۳ هزار نفر تو بیمارستان شرکت در شغلهای. روانشناس، کارشناس حتی همه نیروهای شرکتی هستند که تو حوزه بهداشت درمان هستند. در حوزه ۱۳۷۷ در حوزه دانشکده ۱۵۱ نفر تو شغلهای مختلف از راننده. بعد خدمت شما عرض شود این قراردادهایی که مثلا تو حوزه خدمت شما جمع ۷ تاسیسات راننده. فایل اصلی که عرض کردم ۵۸۵۹ نفرند که اگر ما با اون ساعت اضافه کنید که تفکیک بررسی میکند. واقعاً نیاز نیست اینا رو آزاد کنن چون واقعاً حقوقاشونو نمیتونید بگید. واقعاً ماده خدماتی دانشگاه ۹۵۳ نفرن. مدیریت. ببینید موضوع ۴۶ تا به اندازه کار نمیک. در ماست ۵ آزاد بهتره که با اسنپ ضوابط اجرایی بودجه ما بارها الان ۴۵ چقدره عدد خیلی پایین. ما خودشون عدد عدد ۵. راننده داریم حقوقشون چقدر میشه در ماه حداقل ۱۰ میلیارد ۱۴، ۱۴. ماهیان ۱۴. شکل اثر مستقیم تو حوزه درمان و اورژانسیتر هستند، یعنی شرایط بحران پشتیبانی یک سری نیروها هستن. نیروهای اداری یه تقسیم بندی باید داشته باشیم. چقدر اضافه کار میگیرن ساعت علاوه نیروی رسمیه. شما ببینید اینجا نیروی شرکتی تمام منابع ما را داره میبره. من فکر میکنم انشالله اینو یه جمع بندی حوزه معاونت توسعه سریعتر انجام بده. آقای دکتر حیدری هم یه کمکی بکنن برای جمع بندی این داستان. این قسمت جمع میشه، این قسمت تجمعات رو خواهش کردم مدیریت بشه. تجمعات خواستههای دانشگاهی داره، ما میپذیریم و باید پاسخ آقای. تجمعات یک مایههای کشوری داره. به شدت در این دانشگاه از این لحظه ممنوعه و ما به شدت باید برخورد کنیم. قطعاً پشتش مسائل سیاسی است. ببینید الان اعضای هی میخواد تجمع باید ۶۵ درصد اضافه بشه، بقیه میخوان تجمع بکنن. ما مثل اعضای ببریم بالا، چرا زیاد شده؟ این مدیریت کردن شما نیست. مسائل که مربوط به تجمع نیست، حق اعتراض دارند، میتونن مشروب بنویسن، ما هم پیگیر. بالاخره جنبه اعتراضات مردم حواس باشه. صحبت کردم. قرار شده که به اصطلاح بیان پای کار که گفته. این مسئله حلش کنم اونجوری که اتفاق نیفتاده تا این لحظه. و اگر آقای دکتر هاشمی نژاد نیومد سوال کمک خودشون با بیمه قرارداد ببندن. بیمارستان به کی بدن شرکت میگه آقا من فقط مدت داریم. مدیریت منابع مالی نسخه میفرست، ولی اگر اگر. بله بالاخره مدیریت شروع به بحث نقدینگی خودش شروع به دست بیمارستان. دانشگاه برای شرکت بیمه میمونه. مشکل شرکت ها رو میگیره. الان شرکت ها دارن خب مغز فروشی میکنن. آقای دکتر چی میگن جلو بیاد پول. قرار میگیره یا هر دانشگاه دیگه باید مدیریت. عرض کردم رفتار دانشگاه تهران درست نیست تو این شرایط خودش آتش شعله ور میکنه. توی شرایط بالاخره صحبت میکنه. اگر پول نیست، دانشگاه تهران چرا این کار میکنه؟ تهران خیلی اصول های وزارت خونه بخاطر اینکه جز دانشگاه تهران از زمان دکتر هاشمی، زمان دکتر هاشمی دانشگاه تهران به دانشگاه تهران، دانشگاه تهران عقب دکتر هاشمی عوض شد. این دو همتش دو همتشو گذاشته. فقط دانشگاه تهران چرا توانبخشی اینجوری بهش بگه حق نداری. جواب من خواهشم اینه، خواهش میکنم آماده برای مجموعهها موزههای اداری از ساعت یک و نیم به بعد چراغ خاموش است درمانی. اداری اداری به بعد تعطیله. خواهش میکنم بهتره در ببند. هرگونه اضافه کاری ۱۴۵ چه اضافه شده که برقرار شده غیر قانونیه. باید بیاد برقرار شده یا اضافه شده، بعد بیاد اینجا با توجیه خداوند نشانه دانشگاه. اینجا گام بعدی تعریف میکنم. ببینید دیگه ما این هستند شما محکم. گام اول اگر آمدید اولین چیزی که گرفتم میگن سر دومی، دومی رو سومی آخر. قبول ولی مازاد نیست در قالب همون پول نیست در قالب همون از اولین کارنامه یعنی یک هفت بعد اومده بودن پیش آقای دکتر شوشتری. اسبابه این تجمع شده اگر استادم امضا کردن یک حرف من نمیدونم. بعد الان اولین کار مسئله چیزی قبول کردن از ستاد تجربی تحقیقات سه دانشکدهها عین ستاد معاونت تحقیقات آموزشی. شما اولین آبان نیست آقای اولین کشور مشکل. کمک بگیرم خانم دکتر تعلق پرداخت از دانشکدهها بیان اگر. باز کنید. جابجایی تشکر. روشن. ببینید پارسال یه اضافه دیگه از فروردین. بده اضافه کار کیفی میگیرن یه صلوات بفرستن و ختمش کنن دکتر نگاه. اگر ما گفتیم مثلا ماهیانه فرض کنید ۲۲۰ میلیون تومن خاموش مصرف. اجرا بکنید به نظر میاد کار سختی باشه عملی شدن. ولی اگر چیزه دانشگاه مدیریت بازرسی دانشگاه به نظر من باید بشینه استفاده کنیم. گروه گزارش. مشکلی گزارش نباشه جایی من موافقم قطع کنیم. آقای دکتر چند سال اجرا شد به نظر میاد منطقی ترین حالت بود که عدد ریالی فریز شد. عدد کیفی هر چقدر تورم و حقوق میرفت بالا عدد فریز ۱۲۰ ساعت بکنیم آقای شوشتری. در ضمن دارو وصل کنید که آرامش الان عدالت رعایت برمیگرده. آقای گوشی شماره گوشی جاموند اردیبهشت من چون کجا نشسته بودید این پشت پنجره ضبط میکنه.
تشدید نظارت بر مراکز درمانی و آمادگی کامل برای شرایط بحرانی در دانشگاه
مدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه، از تشدید نظارتها بر مراکز درمانی و تشخیصی و آمادگی کامل این مراکز برای مواجهه با شرایط بحرانی و ایام پر تردد خبر داد.
دکتر هاشم مجدی، در گفتگو با وب دا گفت: برنامهریزی و مدیریت ستاد خدمات سفر و همکاری مستمر با ستاد بحران دانشگاه، بر ضرورت آمادگی مراکز درمانی برای ارائه خدمات مطلوب در ایام پرتردد سال تأکید کرد.
وی افزود:
بازدیدهای روزانه و مستمر از مراکز درمانی و تشخیصی
مدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه با بیان اینکه برنامهریزی، هماهنگی و بازدید از کلیه مراکز درمانی و تشخیصی بهصورت روزانه و مستمر انجام شداظهار داشت:پیگیری مکاتبات ابلاغی به معاونت تا حصول نتیجه، نظارت مستمر بر ارائه خدمات تشخیصی و درمانی، و انجام بازدیدهای کارشناسی و مدیریتی در این ایام انجام شد.
تقویت آمادگی مراکز برای مدیریت بحران
دکتر مجدی با اشاره به اهمیت آمادگی بیمارستانها در شرایط بحرانی گفت: نظارت و راهنمایی بیمارستانها برای تشکیل و آمادگی تیم مدیریت بحران، ارزیابی چارت بحران و میزان آمادگیها در برنامه پاسخ، از مهمترین محورهای نظارتی این مجموعه است.
وی افزود: همچنین راهنماییهای لازم برای تریاژ در حوادث با مصدومین انبوه و تدوین چکلیستهای نظارتی مبتنی بر آخرین دستورالعملهای وزارت بهداشت در دستور کار قرار گرفت .
ثبت آنلاین بازدیدها و ایجاد بانک دادهای
به گفته مدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه، چکلیستهای نظارتی در سامانه جامع نظارت بارگذاری شده و امکان ثبت آنلاین بازدیدها نیز فراهم شده است تا بانک دادهای مناسبی برای بررسیهای بعدی ایجاد شود.
وی همچنین از نظارت میدانی بر ارائه مستمر خدمات درمانگاهی، انجام مشاوره با درمانگاهها برای تأمین ژنراتور برق پرتابل، و پیگیری و رفع نقایص سیستم برق اضطراری بیمارستانها خبر داد.
پیگیری تأمین اقلام ضروری و تداوم خدمات
دکتر مجدی در گفتگو با تأکید بر لزوم تداوم ارائه خدمات درمانی در شرایط مختلف تصریح کرد: افزایش ذخیره سوخت ژنراتورها، پیگیری تأمین اقلام استراتژیک دارویی و تجهیزات پزشکی، نظارت بر عدم انجام اعمال جراحی الکتیو نیازمند رزرو خون، و نظارت بر استمرار خدمات پاراکلینیک در بیمارستانها از دیگر اقدامات این حوزه است.
وی همچنین به سهمیهبندی مجدد و ابلاغ به مراکز درمان سوء مصرف مواد، پیگیری مستمر گزارشات سامانه ۱۹۰، تعرفه و تعزیرات، اطلاعرسانی مناسب مراکز درمانگاهی در سطح شهر، تهیه گزارشات روزانه و ارسال آنها به مراجع مرتبط اشاره کرد.
آموزش کارشناسان و نظارت بر استانداردهای بهداشتی
مدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه با اشاره به آموزش و نظارت بر کارشناسان نظارت بر درمان شبکههای بهداشت و درمان شهرستانها گفت: این آموزشها با هدف ارتقای نظارت در زمان بحران و تعطیلات انجام میشود.
وی افزود: ابلاغ و تأکید بر رعایت استانداردهای بهداشتی در مراکز درمانی نیز از اولویتهای جدی این مدیریت است.
آمار بازدیدهای میدانی
دکتر مجدی در پایان با اشاره به آمار بازدیدهای میدانی انجامشده از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ گفت:
بازدیدهای شبانه (مقیمی متخصصین) ۱۲ مورد،
دندانپزشکی ۴۲ مورد،
دیالیز۳ مورد،
آزمایشگاهها ۴۲ مورد،
مراکز درمان سوء مصرف مواد۴۰ مورد،
درمانگاهها، ۵۷ مورد،
بیمارستانها ۳۰ مورد انجام شد .
وی تأکید کرد: آمادگی کامل مراکز درمانی در همه ایام سال، بهویژه در تعطیلات و مناسبتها، ضرورتی انکارناپذیر است و نظارتها در این زمینه با جدیت ادامه خواهد داشت.
پروژههای عمرانی دانشگاه در ایام جنگ بدون وقفه در حال انجام است/ تکمیل بیمارستانها، خوابگاهها و مراکز درمانی در دستور کار قرار دارد
مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه، از تداوم فعالیت تمامی پروژههای عمرانی دانشگاه حتی در دوران دشوار جنگی خبر داد و تأکید کرد:در ایام جنگ هیچیک از پروژههای عمرانی دانشگاه متوقف نشد و امروز نیز با همان روحیه جهادی، روند توسعه عمرانی ادامه دارد.
مهندس علی رحیمی، در گفتگو با وب دا با اشاره به وضعیت پروژههای بهداشتی و درمانی گفت:در حال حاضر حدود ۴۵ پروژه بهداشتی در حال تکمیل است که بخش عمدهای از پروژههای نیمهتمام تکمیل شده و سایر طرحها نیز در مرحله مناقصه قرار دارند.
وی افزود: پروژه مرکز درمانی گلبهار با ظرفیت ۱۰۰ تخت در آستانه راهاندازی قرار دارد و کلینیک بیمارستان ۵۴۰ تختخوابی شرق نیز در شرف تحویل است.
خوابگاههای جدید در مسیر بهرهبرداری
مدیر نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه درباره پروژههای رفاهی خاطرنشان کرد:در حوزه خوابگاه نیز دو پروژه در دست اجراست که یکی از آنها با ظرفیت ۴۰۰ نفر ظرف دو ماه آینده آماده بهرهبرداری میشود همچنین عملیات ساخت خوابگاه متأهلی آغاز شده است.
پیشرفت طرحهای حوزه غذا و دارو و پروژههای خیرین
رحیمی ادامه داد: در حوزه غذا و دارو، ساختمان جدید ستاد غذا و دارو در حال ساخت است و پروژههای خیّران نیز با تمام توان در حال پیشرفت میباشند.
پیشبرد پروژههای فناوری و صنعتی
وی گفت: در کنار پروژههای درمانی و رفاهی، کارگاه نیمهصنعتی پارک علم و فناوری نیز در حال احداث است و هیچ پروژهای در هیچ حوزهای متوقف نشده است.
با حضور معاون وزیر بهداشت درمان و اموزش پزشکی؛ بیمارستان ۱۰۰ تختخوابی گلبهار بهزودی افتتاح میشود
مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه، از آمادهسازی بیمارستان گلبهار برای بهرهبرداری خبر داد و گفت: این مرکز درمانی با زیربنای حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار متر مربع در چهار طبقه و با ظرفیت ۱۰۰ تخت بستری در حال تکمیل است و بهزودی با حضور معاون وزیر بهداشت افتتاح خواهد شد.
مهندس علی رحیمی، در گفتگو با وب دا گفت: بیمارستان گلبهار با هدف ارتقای سطح خدمات درمانی و افزایش دسترسی مردم گلبهار و شهرستانهای اطراف به خدمات تخصصی احداث شده و بخشهایی مانند جراحی، داخلی، زنان و زایمان، اعصاب، دیالیز، اتاق عمل، رادیولوژی و سونوگرافی در آن پیشبینی شده است.
رحیمی با اشاره به روند اجرای این پروژه گفت: برای احداث این مرکز درمانی حدود ۴۵۰ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده که با همت دانشگاه و مشارکت هیأت امنای ارزی در حال تکمیل و تجهیز است.
مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه همچنین بیان کرد: در حال حاضر بخش اورژانس این مرکز فعال است و برخی خدمات اولیه درمانی به مراجعان ارائه میشود و با تکمیل مراحل نهایی، سایر بخشها نیز بهتدریج وارد مدار خدمترسانی خواهند شد.
وی افزود: برای ارتقای خدمات در بخش اورژانس و بستری موقت، تجهیزات پزشکی جنرال از جمله مانیتورینگ علائم حیاتی، دستگاه الکتروکاردیوگرافی، الکتروشوک، ونتیلاتور پرتابل، ساکشن برقی پرتابل، پمپ تزریق سرنگ، تخت بستری، تخت CPR، برانکارد، ترالی اورژانس، کپسول اکسیژن و پاراوان به این مرکز تخصیص داده شده است.
رحیمی ابراز امیدواری کرد با بهرهبرداری کامل از این بیمارستان، خدمات درمانی مورد نیاز مردم گلبهار و مناطق اطراف با کیفیت و سرعت بیشتری ارائه شود.
توسعه زیرساختها و خانههای بهداشت در راستای ارتقای عدالت سلامت
مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، گفت: تقویت زیرساختهای درمانی و شبکه بهداشت از محورهای مهم نظام سلامت در دیدگاه رهبر شهید انقلاب بود.
مهندس علی رحیمی مؤمن، در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت توسعه زیرساختهای درمانی در کشور در دیدگاه رهبر شهید، اظهار کرد: تقویت بیمارستانها، مراکز درمانی و شبکه بهداشت، از الزامات اساسی برای ارتقای کیفیت خدمات سلامت و افزایش رضایتمندی مردم است.
وی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب درباره اهمیت نظام سلامت، گفت: در دیدار مسئولان وزارت بهداشت در ۱۸ فروردین ۱۳۹۳ تأکید شد که مسئله سلامت از مسائل مهم کشور است و همچنین این اصل مورد توجه قرار گرفت که بیمار، جز رنج بیماری، نباید رنج دیگری داشته باشد. این نگاه، ضرورت برنامهریزی دقیق برای توسعه زیرساختهای درمانی و بهبود دسترسی مردم به خدمات سلامت را نشان میدهد.
توسعه بیمارستانها و مراکز درمانی؛ گامی در جهت کاهش دغدغههای درمانی
مدیر منابع فیزیکی و نظارت بر طرحهای عمرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: توسعه بیمارستانها و مراکز درمانی، تجهیز مراکز موجود و افزایش ظرفیت ارائه خدمات تخصصی، نقش مهمی در کاهش مشکلات درمانی مردم دارد. وی افزود: توجه به زیرساختهای سلامت و سرمایهگذاری در این حوزه، میتواند موجب ارتقای کیفیت خدمات درمانی و افزایش دسترسی عادلانه مردم به خدمات پزشکی شود.
تقویت شبکه بهداشت و خانههای بهداشت روستایی
مهندس رحیمی مؤمن با اشاره به اهمیت شبکه بهداشت کشور در دیدگاه رهبر شهید اظهار داشت: شبکه بهداشت و درمان، که شامل خانههای بهداشت روستایی، مراکز بهداشت شهری و پایگاههای سلامت است، یکی از ارکان مهم نظام سلامت محسوب میشود و نقش مؤثری در پیشگیری از بیماریها، واکسیناسیون و ارائه خدمات اولیه سلامت دارد.
وی خاطرنشان کرد: توسعه خانههای بهداشت و تقویت این شبکه در مناطق روستایی و کمتر برخوردار، میتواند دسترسی مردم به خدمات اولیه سلامت را افزایش داده و در تحقق عدالت در سلامت نقش مهمی ایفا کند.
پیشگیری مقدم بر درمان؛ رویکردی راهبردی در نظام سلامت
مدیر منابع فیزیکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: توجه به اصل پیشگیری مقدم بر درمان و توسعه زیرساختهای بهداشتی، از جمله راهبردهایی است که میتواند ضمن ارتقای سلامت عمومی جامعه، هزینههای درمانی را نیز کاهش دهد و زمینه ارائه خدمات بهتر به مردم را فراهم کند.
پلمپ 6 مرکز درمانی غیر مجاز در سال گذشته مدیر نظارت بر درمان و اعتباربخشی دانشگاه از پلمب 65 مرکز غیر مجاز مداخله گر سلامت در حیطه پوست و مو و ... در سال 1404 خبر داد
دکتر هاشم مجدی در گفتگو باوبدا تصریح نمود: کلیه موارد به مراجع قضایی جهت رسیدگی و برخورد ارجاع شده است.
مدیر نظارت بر درمان دانشگاه با تاکید بر اینکه مردم عزیز حتما نسبت به پروانه صلاحیت پزشکی اطمینان حاصل کنند گفت:اکثر مراکز پلمب شده توسط افراد فاقد مدرک در حال ارائه خدمات تخصصی پزشکی بودند.
مدیر نظارت و اعتباربخشی دانشگاه با بیان اینکه پاسخگویی به کلیه استعلامات پرسنلی شاغل در مراکز و موسسات ارجاعی از طرف واحد اعتبار بخشی در سامانه جامع نظارت و کارتابل صورت گرفته است اظهار کرد : تعداد 345 بازدید پیرو گزارشات مردمی در سامانه های 190 و TMSبرای شناسایی و برخورد با متخلفین و مداخله گران سلامت انجام شده است
دکتر هاشم مجدی با اشاره به اینکه تعداد 1472 مورد شکایت در سامانه 190 در حوزه درمان ثبت گردیده است اظهار کرد: از این موارد صد درصد موارد استخراج و در دستور کار کارشناسی قرار گرفت و مورد رسیدگی و منجر به پاسخگویی و بارگذاری در سامانه 190 شده است
مدیر نظارت بر درمان دانشگاه به دیگر اقدامات راهبردی واحد رسیدگی به شکایات اشاره نمود و بیان کرد: رسیدگی 100 صددرصدی به تعداد 394شکایت به سامانه جامع نظارت. و تعداد 1204 شکایات حضوری و تلفنی در این مدیریت مورد رسیدگی و پاسخگویی قرار گرفت.
دکتر مجدی با بیان این که مداخله گران سلامت، تهدیدی برای جامعه محسوب میشوند افزود:مردم باید آگاهانه و هوشمندانه به این مراکز اعتماد نکنند همچنین آنها میتوانند شکایات خود را از طریق سامانه ۱۹۰ و سامانه جامع نظارت برای پیگیری ثبت کنند.
نقش حیاتی روانشناسان در روزهای بحران؛ سلامت روان ستون پایداری جامعه است
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شرایط سخت و فشارهای روانی حاکم بر جامعه در ماههای اخیر، بر اهمیت نقش روانشناسان و مشاوران در حفظ سلامت روان فردی و اجتماعی تأکید کرد. وی گفت: در روزهایی که کشور عزیزمان بیش از هر زمان دیگری با بحرانهای پیچیده و شرایط شبهجنگی مواجه است، روانشناسان با تخصص، انسانیت و تعهد حرفهای خود در خط مقدم آرامش روانی جامعه ایستادهاند. آنان همراه کسانی هستند که در میانه اضطرابها و دشواریها جویای بازگشت به تعادل، امید و پایداریاند.
دکتر سعیده صباغ سجادیه در گفتگو با وب دا با اشاره به افزایش نیازهای روانی در ماههای اخیر، از برگزاری جلسات آموزشی تخصصی ویژه روانشناسان بیمارستانها خبر داد و افزود: این دورهها با هدف ارتقای توانمندی علمی و عملی همکاران برگزار شده و نقش مهمی در بهروز نگهداشتن مهارتها و افزایش اثربخشی خدمات روانشناختی دارد.
دکتر صباغ سجادیه همچنین فعالیت واحدهای سلامت روان در بیمارستانها را تلاشی مسئولانه و تأثیرگذار توصیف کرد و گفت: این واحدها با جدیت، ارائه خدمات روانشناختی به پرسنل، بیماران و خانوادههای آنان را دنبال میکنند؛ خدماتی که نهتنها استرس و اضطراب ناشی از محیطهای درمانی را کاهش میدهد، بلکه موجب افزایش امید، آرامش و حس تعلق بین کارکنان و مراجعان میشود.
وی در پایان با تأکید بر رسالتهای چندگانه دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: دانشگاه علاوه بر مسئولیتهای آموزشی و پژوهشی، حمایت از سلامت روان جامعه و سرمایه انسانی را یکی از مهمترین وظایف اجتماعی خود میداند و این مسیر را با قدرت ادامه خواهد داد.
75 نوزاد سال گذشته در ماموریت های اوژانس 115 به دنیا امدند
رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: سال گذشته 75 نوزاد در مأموریتهای اورژانس 115 مشهد متولد شده اند.
دکتر علی یزدانی در گفتگو با وب دا، اظهار کرد: از 75 نوزاد متولد شده در مأموریتهای اورژانس 115 مشهد ،35 مورد دختر و 40 مورد پسر بودند که با توجه به اینکه زمان زایمان فرا رسیده بود و فرصت رسیدن مادر به بیمارستان نبود، این کار در داخل آمبولانس انجام شد تا سلامت مادر و نوزاد در راه به خطر نیفتد.
وی تصریح کرد: ما در مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد و در قسمت مرکز کنترل این مجموعه حضور ماما را داریم تا در صورت نیاز مشاوره لازم و همچنین هماهنگی با پزشک را داشته باشد.
رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه یکی از کارهای سخت پرسنل اورژانس 115 در زمان انتقال مادران باردار به بیمارستانها بوده است، خاطرنشان کرد: توجه بیشتر به آموزشهای لازم برای نیروهای فوریت پزشکی در مأموریتهایی که با هدف کمک به تسهیل در امر زایمان باید انجام شود.
دکتر یزدانی تأکید کرد: در اینگونه مأموریتها نیروهای اعزامی اورژانس 115 با قید فوریتهای امدادرسانی به مادر و نوزاد در راه ، این اقدامات را همزمان با زایمان و در داخل آمبولانس با موفقیت انجام دادهاند و مادر و نوزاد را جهت ادامه روند درمان، تحویل بیمارستان دادند.
نقشه راه پیشگیری از کمکاری تیروئید؛ از غربالگری نوزادان تا اهمیت تغذیه و مصرف نمک یددار/ غربالگری در ۳ تا ۵ روزگی؛ اولین گام حیاتی برای سلامت نوزادان
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه به مناسبت هفته جهانی تیروئید، با تشریح نقشه راه پیشگیری از این بیماری، نقش غربالگری زودهنگام در نوزادان و تأمین ید کافی از طریق رژیم غذایی را به عنوان دو رکن اصلی در کنترل اختلالات تیروئیدی و حفظ ضریب هوشی نسل آینده معرفی کرد.
دکترزهرا اباصلتی در گفتگو با وب دا با تأکید بر اینکه بیماری کمکاری مادرزادی تیروئید یکی از علل مهم و قابل پیشگیری عقبماندگی ذهنی در نوزادان است، اظهار داشت: با انجام یک آزمایش ساده در فاصله روزهای ۳ تا ۵ بعد از تولد میتوان به وجود کمکاری مادرزادی تیروئید پی برد. در واقع، این غربالگری، آسانترین و ارزانترین راه شناسایی نوزادان بیمار و پیشگیری از عوارض ناشی از بیماریهای متابولیک و ژنتیکی است.
وی از والدین خواست تا با مراجعه بهموقع به نزدیکترین مرکز بهداشتی و درمانی در ۳ تا ۵ روز اول تولد و انجام نمونهگیری از پاشنه پا، از عقبماندگی ذهنی فرزند دلبند خود جلوگیری کنند. وی با یادآوری اینکه در این زمینه، زمان از طلا باارزشتر است، خاطرنشان کرد: در صورت شناسایی و درمان بهموقع، میتوان از عوارض این بیماری پیشگیری کرد.
ارکان درمان؛ از آموزش والدین تا کنترل متابولیک
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه در ادامه به اهمیت فرآیند درمان پس از تشخیص اشاره کرد و افزود: موفقیت در پیشگیری از عوارض جدی و غیرقابلبرگشت بیماری کمکاری تیروئید به دو عامل “زمان شروع درمان” و “کیفیت کنترل متابولیک بیماری” بستگی دارد.
دکتر اباصلتی با بیان اینکه آموزش والدین نوزاد مبتلا به کمکاری تیروئید، رکن اساسی در درمان بیمار است، تصریح کرد: هرچه درمان زودتر شروع شود و مراقبتها بهموقع انجام شود، ضریب هوشی کودک بهتر حفظ میشود و هرچه اهداف درمانی سریعتر محقق شوند، بیمار پیشآگهی بهتری خواهد داشت.
نقش حیاتی تغذیه در پیشگیری از کمکاری تیروئید
دکتر اباصلتی در بخش دیگری از اظهارات خود به نقش عوامل تغذیهای پرداخت و گفت: کمبود ید دریافتی یکی از عوامل مؤثر در بروز بیماری کمکاری تیروئید است. این کمبود، شایعترین علت کمکاری مادرزادی تیروئید به صورت گذرا بوده و در میزان بروز بیماری تأثیر بسزایی دارد.
وی بهترین راه دسترسی به یک منبع غنی از ید را استفاده از نمک یددار تصفیهشده، ماهی و سایر آبزیان در رژیم غذایی روزانه دانست و تأکید کرد: همچنین لازم است توجه ویژهای به سلامت تیروئید در دوران بارداری داشته باشیم، چرا که درمان مناسب بیماریهای تیروئیدی در این دوران برای سلامت جنین و مادر امری ضروری است
اهمیت کلسیم و ویتامین/ سبزیجات، مغذیهای گیاهی و نقش امگا-۳ در تقویت استخوانها D در سلامت استخوان
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز کرد: تغذیه صحیح از نوزادی تا سالمندی، ستون سلامت استخوانهاست.
دکتر زهرا اباصلتی، در گفتگو با وب دا با تأکید بر اهمیت رعایت رژیم غذایی و فعالیت بدنی در استحکام و حفظ سلامت استخوانها گفت:رژیم غذایی و ورزش در ساخت و حفظ سلامت استخوانها در تمام مراحل زندگی از نوزادی تا بزرگسالی نقش کلیدی دارند. غذایی که مصرف میکنیم میتواند مستقیماً بر قدرت و تراکم استخوانها اثرگذار باشد؛ آگاهی از منابع غذایی حاوی کلسیم، ویتامین D و سایر ریزمغذیهای ضروری برای سلامت استخوان و تندرستی عمومی بدن اهمیت زیادی دارد و به ما کمک میکند روزانه انتخابهای سالمتری در سفره خود داشته باشیم.
وی تصریح کرد:اگر رژیم غذایی متعادل و غنی از لبنیات، ماهی و سایر پروتئینهای بدون چربی، همچنین میوه و سبزیجات داشته باشیم، نیاز روزانۀ بدن به مواد مغذی بهطور طبیعی تأمین میشود. اما در صورتیکه این مقدار بهطور کامل از غذاها بهدست نیاید، باید با نظر متخصص و از طریق مکملها یا مولتیویتامینها جبران گردد.
دکتر اباصلتی با اشاره به اینکه بدن برای جذب کلسیم نیاز جدی به ویتامین D دارد و کمبود آن سبب کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر شکستگی میشود، اظهار کرد: ویتامین D را میتوان از منابعی نظیر شیر غنیشده، جگر، و ماهیهای پرچرب مانند ماهی قزلآلا، ساردین و تن دریافت کرد. البته پوست بدن نیز در معرض آفتاب ویتامین D میسازد، اما زیادهروی در آفتابگرفتن مضر است و استفاده از ضدآفتاب میتواند جذب این ویتامین را کاهش دهد.
وی مقادیر پیشنهادی دریافت ویتامین D را چنین بیان کرد:افراد زیر ۵۰ سال روزانه به ۴۰۰ تا ۸۰۰ واحد بینالمللی (IU) و افراد بالای ۵۰ سال به ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ واحد ویتامین D نیاز دارند.
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه ادامه داد:نتایج تحقیقات اخیر نشان داده است که مصرف روغن زیتون، آلو خشک، لوبیای سویا، زغالاخته و غذاهای سرشار از امگا-۳ مانند روغن ماهی میتواند به بهبود استحکام استخوانها کمک کند. گرچه هنوز مطالعات بیشتری برای اثبات قطعی این ارتباط لازم است، اما فواید عمومی این مواد غذایی، آنها را به گزینههایی ارزشمند برای برنامه غذایی سالم تبدیل کرده است.
وی افزود:مطالعات جدید پیشنهاد میکند مصرف روزانه ۵ تا ۶ عدد آلو خشک به حفظ تراکم استخوان کمک میکند. پژوهشهای پیشین نیز نشان داده بودند که خوردن ۱۰ تا ۱۲ عدد آلو خشک در طول یک سال میتواند به افزایش محتوای معدنی استخوان و کاهش سرعت تحلیل آن یاری رساند. آلو خشک سرشار از پتاسیم، منیزیم و ویتامین K است ، عناصری که مستقیماً در سلامت استخوان نقش دارند.
تعادل پروتئین، سدیم و کافئین؛ سه اصل طلایی در تغذیه سالم برای استخوانها
دکتر اباصلتی، دریافت پروتئین کافی برای حفظ عضلات و استخوانها ضروری است، اما استفاده افراطی از رژیمهای پرپروتئین نیز میتواند منجر به دفع کلسیم شود.
وی افزود:افراد مسن اغلب پروتئین کافی دریافت نمیکنند که این امر به تضعیف بافت عضلانی و استخوانی میانجامد. از سوی دیگر، مصرف زیاد نمک و غذاهای فرآوریشده باعث از دست رفتن کلسیم از بدن و افزایش خطر پوکی استخوان میشود. کاهش مصرف نمک، گامی مهم در حفظ تراکم استخوان است.
مدیرگروه تغذیه جامعه تأکید کرد:برخی سبزیجات مانند اسفناج، ریواس، سبزی چغندر و برخی لوبیاها بهدلیل داشتن اگزالات (Oxalate) جذب کلسیم را کاهش میدهند. این مواد همچنان مفیدند، اما نباید تنها منبع تأمین کلسیم باشند.
وی همچنین نسبت به مصرف زیاد سبوس گندم صددرصد هشدار داد و گفت:سبوس گندم بهواسطه وجود فیتات، مانع جذب کلسیم در دیگر غذاها میشود. بهویژه اگر همزمان با شیر مصرف گردد، میزان جذب کلسیم شیر کاهش مییابد. بهتر است مکملهای کلسیم حداقل دو ساعت قبل یا بعد از سبوس گندم مصرف شوند.
نوشیدنیها و تأثیر آنها بر تراکم استخوان
دکتر اباصلتی یادآور شد:قهوه، چای و نوشیدنیهای گازدار حاوی کافئین هستند که جذب کلسیم را کاهش میدهند و باید با اعتدال مصرف شوند. مطالعات نشان میدهد بیشتر مشکلات در نوشیدنیهای حاوی کولا مشاهده میشود، نه سایر نوشابهها. در واقع، ترکیبات فسفردار موجود در کولاها ممکن است در صورت کمبود کلسیم، موجب تحلیل استخوان شوند. اگر فرد کلسیم کافی از رژیم غذایی یا مکملها دریافت کند، این خطر کاهش مییابد.









