عضو هیأت علمی گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت حفظ سلامت روان در شرایط بحرانی گفت: آرامش در بحران به معنای بیتفاوتی نیست و تابآوری مفهومی آموختنی است که از آگاهی هیجانی، معنا دادن به رنج و حفظ ارتباط انسانی شکل میگیرد.
دکتر علی ثاقبی در گفتگو با وب دا با اشاره به تجربه اضطراب و سوگ جمعی در جامعه اظهار کرد: حفظ آرامش در وضعیتهای بحرانی نشانه انکار رنج یا بیتفاوتی نیست، بلکه نتیجه توانایی در تنظیم هیجانها و واکنش مسئولانه نسبت به درد و رنج انسانهاست. امید نیز حاصل مجموعهای از کنشهای کوچک اما پیوسته است که از فروپاشی روانی و اجتماعی جلوگیری میکند.
وی افزود: افرادی که در بحرانها عملکرد حرفهای و انسانی خود را حفظ میکنند، واقعیت رنج را انکار نمیکنند، اما اجازه نمیدهند شوک یا خشم آنها را از پا درآورد. این افراد با ایجاد تعادل میان سوگ، خشم و مسئولیت حرفهای، از طریق مراقبت از دیگران و حفظ کرامت انسانی، برای ادامه مسیر معنا مییابند.
دکتر ثاقبی تصریح کرد: این نوع پایداری ناشی از بیاحساسی نیست، بلکه نتیجه تحمل آگاهانه درد و تبدیل آن به کنش مسئولانه است.
تابآوری؛ قابلیتی آموختنی و تقویتپذیر
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه هیچ فردی در برابر آسیبهای روانی مصون نیست، گفت: تابآوری یک ظرفیت روانی است که میتوان آن را آموخت و حتی پس از تجربههای دشوار تقویت کرد. پژوهشها نشان میدهد مهارتهایی همچون مواجهه و نامگذاری هیجانها، معنا دادن به سوگ و خشم، حفظ ارتباط مؤثر با دیگران و تقویت حس عاملیت، نقش مهمی در حفظ سلامت روان دارند.
وی تأکید کرد: تابآوری به معنای تحمل منفعلانه رنج نیست، بلکه توان زندهماندن روانی همراه با حفظ انسانیت است.
امید؛ محصول کنشهای کوچک و انسانی
این روانپزشک با اشاره به شیوع ناامنی روانی در جامعه افزود: امید در شرایط بحرانی با شعار ساخته نمیشود، بلکه حاصل عملهای کوچک روزمره است؛ از انجام درست وظایف حرفهای گرفته تا گوش دادن بدون قضاوت به درد دیگران و مقاومت در برابر عادیشدن خشونت.
به گفته وی، باور به این نکته که هر انسان میتواند مانعی در برابر بیرحمی و فراموشی باشد، هسته اصلی امید و از پایههای حفظ انگیزه در جامعه به شمار میرود.
ضرورت مراقبت روانی در مواجهه با اخبار منفی
دکتر ثاقبی با هشدار نسبت به تأثیر حجم بالای اخبار ناگوار بر سلامت روان گفت: مراقبت روانی در این دوران یک ضرورت اخلاقی و اجتماعی است. افراد باید اخبار را تنها از منابع معتبر دنبال کنند، به احساسات خود اجازه بروز دهند و از طریق گفتوگو، نوشتن یا ارتباط با افراد امن، هیجانهای خود را پردازش کنند.
وی در پایان با تأکید بر مرزبندی میان آگاهبودن و فرسودگی روانی خاطرنشان کرد: تماس انسانی، خواب کافی، حفظ روتین روزمره و گفتوگو با اطرافیان همدل از فروپاشی روانی جلوگیری میکند، چراکه در شرایط فرسودگی، نمیتوان شاهدی مؤثر برای حقیقت یا حامی انسانها بود.
