دانشیار گروه اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به شیوع بالای سرطان پروستات در مردان میانسال و سالمند، تأکید کرد: تشخیص زودهنگام این بیماری نقش کلیدی در درمان کامل و پیشگیری از بروز عوارض جدّی دارد.
دکتر علیرضا اخوان رضایت در گفتوگو با وبدا و به مناسبت هفته سلامت مردان اظهار کرد: سرطان پروستات شایعترین سرطان در میان مردان میانسال و سالمند است و در بسیاری از موارد، در صورت تشخیص بهموقع، بهطور کامل قابل درمان خواهد بود.
وی با بیان اینکه این بیماری در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامت مشخصی نداشته باشد، افزود: در برخی موارد، سرطان پروستات تنها از طریق غربالگری تشخیص داده میشود، اما در مراحل پیشرفته میتواند با علائم شدیدی مانند دردهای استخوانی، وجود خون در ادرار و درگیری ارگانهایی مانند استخوان، کبد و ریه همراه باشد.
این متخصص اورولوژی تصریح کرد: برخی علائم سرطان پروستات با بزرگی خوشخیم پروستات مشترک است و شامل کاهش قدرت جریان ادرار، تکرر ادرار و بیدار شدن شبانه برای دفع ادرار میشود، اما باید توجه داشت که هیچ علامت اختصاصی و قطعی برای سرطان پروستات وجود ندارد و تشخیص دقیق تنها با بررسیهای پزشکی امکانپذیر است.
دکتر اخوان رضایت با تأکید بر نقش غربالگری در تشخیص زودهنگام گفت: در مردان کمخطر و بدون سابقه خانوادگی، انجام سالانه معاینه پروستات از طریق معاینه مقعدی بههمراه آزمایش خون PSA از سن ۵۰ سالگی توصیه میشود. همچنین در افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پروستات در بستگان درجه یک دارند، بهویژه اگر ابتلا در سنین پایین رخ داده باشد، غربالگری باید از سن ۴۵ سالگی و بهصورت سالانه آغاز شود.
وی افزود: تاکنون راهی برای پیشگیری صددرصدی از سرطان پروستات شناخته نشده است، اما برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف چای سبز و گوجهفرنگی میتواند تا حدی در کاهش خطر ابتلا مؤثر باشد. هرچند تأثیر قطعی سبک زندگی و رژیم غذایی هنوز بهطور کامل اثبات نشده، اما بررسیها نشان میدهد مردانی که کمتحرک هستند، اضافهوزن دارند و غذاهای پرچرب مصرف میکنند، بیشتر در معرض ابتلا به این سرطان قرار دارند.
این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره نقش عوامل ژنتیکی نیز گفت: تأثیر ژنتیک بیشتر در افرادی مطرح است که بستگان درجه یک آنها در سنین پایینتر به سرطان پروستات مبتلا شدهاند. در مقابل، ابتلا در سنین بالاتر از ۶۵ سال معمولاً بهصورت تکگیر رخ میدهد و الزاماً به معنای وجود زمینه ژنتیکی برای سایر اعضای خانواده نیست.
دکتر اخوان رضایت در پایان با تأکید بر اهمیت مراجعه منظم مردان به پزشک خاطرنشان کرد: سرطان پروستات از جمله سرطانهایی است که رشد نسبتاً کندی دارد و اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، با جراحی و درمانهای تکمیلی مانند رادیوتراپی میتواند بهطور کامل درمان شود. اما در صورت پیشرفت بیماری و خروج آن از محدوده پروستات، درمان بسیار دشوارتر خواهد شد و ممکن است به عوارض شدیدی مانند دردهای استخوانی و نارسایی کلیه، کبد و ریه منجر شود. از اینرو، توصیه جدی به مردان، بهویژه مردان ایرانی، این است که سلامت خود را جدی بگیرند و غربالگری پروستات را در سنین توصیهشده بههیچوجه به تعویق نیندازند، چرا که تشخیص زودهنگام، ضامن درمان کامل این بیماری است.
