عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری فردی و خانوادگی در شرایط بحرانی، گفت: حفظ روتین‌های روزمره و نظم معمول زندگی مانند ساعت خواب، وعده‌های غذایی و انجام فعالیت‌های تفریحی مشترک، نقشی کلیدی در ایجاد حس امنیت و کاهش اضطراب و استرس در ایام بحرانی دارد.

دکتر آناهیتا عربی، روانپزشک و زوج‌درمانگر در گفتگو با وب‌دا، با اشاره به شرایط جنگی کشور و آثار چند وجهی آن بر سلامت جسمی و روانی افراد گفت: با توجه به اینکه مهم‌ترین عامل اضطراب در دوران جنگ، احساس ناامنی جانی و نگرانی از آسیب‌های جسمی می باشد، لذا ضروری است خانواده‌ها با مشورت یکدیگر، امن‌ترین نقطه منزل را برای پناه گرفتن در مواقع اضطراری مشخص کرده و آن را به همه اعضا اطلاع دهند تا علاوه بر امنیت جسمی، آرامش روانی نیز برای خانواده ایجاد شود.

دکتر عربی با تأکید بر ضرورت پذیرش احساسات و هیجانات در شرایط بحرانی تصریح کرد: احساساتی مانند خشم، ترس، اضطراب و حتی بی‌حسی هیجانی واکنش‌هایی طبیعی هستند و نباید به‌خاطر تجربه آنها خود یا دیگران را سرزنش کنیم. لازم است فضای امنی برای ابراز و درک هیجانات در خانواده فراهم شود.

وی بر اهمیت ارتباط مؤثر بین اعضای خانواده تأکید کرد و افزود: حتی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه گفت‌وگو روزانه درباره احساسات و دغدغه‌ها می‌تواند از انزوا و اضطراب جلوگیری کند؛ به‌ویژه برای کودکان و سالمندان که آسیب‌پذیرتر هستند.

از دیدگاه این متخصص، حفظ روتین‌های روزمره و نظم معمول زندگی مانند ساعت خواب، وعده‌های غذایی و انجام فعالیت‌های تفریحی مشترک، نقشی کلیدی در ایجاد حس امنیت و کاهش اضطراب دارد.

دکتر عربی خاطر نشان کرد: ادامه برنامه‌های منظم پیامی به اعضای خانواده می‌دهد که با وجود بحران بیرونی، بخشی از زندگی همچنان تحت کنترل آنان است. همچنین تغذیه مناسب، خواب کافی و فعالیت بدنی منظم، علاوه بر تقویت سلامت جسم، توان روانی مقابله با استرس را افزایش می‌دهد و امید به بازگشت به شرایط عادی را در خانواده زنده نگه می‌دارد.

وی همچنین بر اهمیت مشارکت اعضای خانواده در امور منزل تأکید کرد و گفت: با توجه به تعطیلی مدارس و محدودیت فعالیت‌ها، تقسیم مسئولیت‌ها در خانه به‌ویژه برای کودکان و سالمندان، حس ارزشمندی و مفید بودن را تقویت می‌کند و انرژی روانی را از اضطراب به کارهای سازنده هدایت می‌کند.

عضو هیات علمی دانشگاه، کنترل اضطراب را منوط به محدودسازی دریافت اخبار دانست و افزود: لازم است تنها از منابع معتبر اطلاع کسب شود، و زمان مواجهه با اخبار، به‌ویژه برای کودکان، مدیریت گردد؛ زیرا تصاویر خشونت‌آمیز موجب افزایش اضطراب می‌شوند.

دکتر عربی در ادامه افزود: برای کنترل بهتر استرس می‌توان از تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق (در قالب 4، 6 و 8)، تمرکز ذهنی بر مناظر آرامش‌بخش، و واگویه‌های مثبت استفاده کرد؛ جملاتی همچون “من می‌توانم از این شرایط عبور کنم” یا “این روزهای سخت گذرا هستند” تأثیر آرام‌بخشی دارند.

وی اضافه کرد: یکی از تکنیک ها، تنفس عمیق یا تنفس 4، 6 و 8 است به این صورت که فرد با دهان بسته، به مدت 4 شماره از بینی نفس میکشد ( یک دم عمیق در طی 4 شماره) و این دم را به مدت 6 شماره در ریه حفظ کرده و بعد در طی 8 شماره به آهستگی از دهان خود یک بازدم طولانی را انجام می دهد و تکرار این عمل می تواند به کنترل استرس کمک کند. در تکنیک دیگری می توان تصور ذهنی راجع به یک منظره ای که قبلا فرد تجربه نموده یا در ذهن تصور کرده و جزییات آن( اعم از صدا، رنگ، بو و ...) را یادآوری کند که این کار به کاهش استرس و اضطراب مفید خواهد بود.

این استاد روانپزشک اتصال به معنویات را عاملی مؤثر در کنترل اضطراب دانست و تأکید کرد: تمسک به دعا، ذکر و خواندن آیات قرآن کریم بر اساس باورهای فردی می‌تواند نیروی روانی لازم برای عبور از شرایط دشوار را فراهم کند.