عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: حفظ سلامت عروق و پیشگیری از بیماریهای عروقی با اصلاح سبک زندگی و توجه به عوامل خطر، به میزان زیادی در اختیار خود افراد قرار دارد.
دکتر لیلا بیکدلو، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اکوکاردیوگرافی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتگو با وب دا به مناسبت روز ملی عروق با تأکید بر نقش حیاتی سلامت عروق در حفظ جان و کیفیت زندگی مردم اظهار کرد: بیماریهای عروقی اغلب سالها به صورت خاموش و پنهان پیشرفت میکنند و گاه اولین علامت آن، بروز حوادث جدی همچون سکتههای قلبی یا مغزی است. در حالی که با اصلاح سبک زندگی از جمله تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم، کنترل فشار خون، قند و چربی، ترک دخانیات و انجام چکاپهای دورهای، میتوان از بسیاری از این اتفاقات پیشگیری کرد.
وی بدن انسان را به شهری بزرگ تشبیه کرد که عروق مانند شبکه جادههای ارتباطی، خون و مواد مغذی را به همه نقاط میرسانند. اگر این مسیرها دچار تنگی یا انسداد شوند، اعضای حیاتی بدن مانند قلب، مغز و کلیهها دچار مشکل خواهند شد و ممکن است عواقب خطرناکی به همراه داشته باشد.
شناخت علائم سکتههای قلبی و مغزی، ضرورتی حیاتی
دکتر بیکدلو ضمن اشاره به علائم سکته مغزی گفت: بروز ناگهانی افتادگی یک طرف صورت، ضعف یا کرختی دست یا پای یک طرف بدن، اختلال گفتاری، سرگیجه و اشکال دید از جمله نشانههایی هستند که باید با مشاهده آنها فوراً به اورژانس مراجعه شود. به گفته وی، سکته قلبی نیز خود را غالباً با درد یا فشار در قفسه سینه، انتشار درد به دست، گردن یا پشت، تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع یا ضعف شدید نشان میدهد و عدم توجه سریع به این علائم میتواند عوارض برگشتناپذیری به دنبال داشته باشد.
تصلب شرایین؛ بیماری خاموش و شایع عروق
این عضو هیأت علمی، مهمترین بیماری عروقی را تصلب شرایین یا آترواسکلروز دانست و افزود: این بیماری طی سالها و بدون علامت واضح، با رسوب چربی و کلسترول در دیواره رگها شکل میگیرد و میتواند منجر به بسته شدن کامل عروق شود که نتیجه آن، سکتههای قلبی و مغزی است.
عوامل خطر قابل کنترل و غیرقابل کنترل
دکتر بیکدلو ضمن تقسیم عوامل خطر به دو گروه گفت: سن، جنس و سابقه خانوادگی غیرقابل تغییر هستند اما فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا، مصرف دخانیات، سبک زندگی کمتحرک، چاقی و استرس، همگی از جمله عوامل خطر قابل کنترلاند. وی تأکید کرد کنترل این عوامل، نقش بهسزایی در کاهش شیوع بیماریهای عروقی دارد.
پیشگیری؛ ساده اما مؤثر
این متخصص قلب و عروق، اصلاح سبک زندگی را اولین و مهمترین راه پیشگیری دانست و افزود: فعالیت بدنی منظم (حداقل ۳۰ دقیقه در روز)، مصرف بیشتر سبزی و میوه، پرهیز از نمک و غذاهای چرب و سرخکردنی و جایگزینی روغنهای سالم، از راهکارهای اساسی است. او همچنین ترک دخانیات و مدیریت استرس و خواب کافی را از ضروریترین توصیهها برای حفاظت از عروق عنوان کرد.
اهمیت چکاپهای دورهای و فرهنگسازی
دکتر بیکدلو با رد این باور که بیماریهای قلبی و عروقی صرفاً مختص سالمندان است، بر لزوم انجام چکاپهای منظم از جوانی تأکید کرد و گفت: حتی در غیاب علائم، بررسی وضعیت قند، فشار و چربی خون ضروری است چرا که بیماریهای عروقی غالباً سالها بیعلامت باقی میمانند.
وی در پایان یادآور شد: سلامت عروق، اساس سلامت کل بدن است و با رعایت توصیههای ساده میتوان از بروز بسیاری از حوادث ناگهانی و مرگهای زودرس پیشگیری کرد. پیشگیری همواره مؤثرتر و کمهزینهتر از درمان است و ارتقای آگاهی عمومی و اصلاح عادات روزمره، ضامن جامعهای سالمتر و پویا خواهد بود.
