مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: استرسهای طولانیمدت زمینهساز بیماریهای قلبی، گوارشی و تضعیف سیستم ایمنی بدن است.
سلامت روان و سلامت جسم ارتباطی دوطرفه و تنگاتنگ با یکدیگر دارند؛ بهطوری که تداوم استرس و اضطراب میتواند منجر به بروز عوارض جسمی شود و متقابلاً بیماریهای مزمن جسمی نیز خطر ابتلا به اختلالات خلقی را افزایش میدهند.
دکتر صمدی، مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتوگو با «وبدا» با اشاره به مفهوم علمی ارتباط ذهن و بدن» (Mind–body connection) اظهار داشت: وضعیت روانی بر ترشح هورمونها، سیستم عصبی و عملکرد سیستم ایمنی بدن اثرگذار است. در شرایط استرس طولانیمدت، افزایش سطح هورمون کورتیزول میتواند منجر به التهاب در بدن، خستگی مفرط و بیماریهای قلبی شود؛ در حالی که آرامش ذهن و روابط اجتماعی سالم، محرک انرژی و تقویت ایمنی بدن هستند.
استرس مزمن؛ از تنشهای روانی تا عوارض جسمانی
دکتر صمدی با تبیین وضعیت استرس مزمن (Chronic Stress) گفت: اگر فشارهای روانی برای هفتهها یا ماهها ادامه یابد، به استرس مزمن تبدیل میشود که نشانههای آن طیف گستردهای از اختلالات را در بر میگیرد.
وی در ادامه افزود: نگرانی مداوم، تحریکپذیری، خستگی ذهنی، اختلال در تمرکز و بیانگیزگی از علائم روانی این وضعیت است. همچنین بروز سردردهای مکرر، دردهای عضلانی، تپش قلب، مشکلات گوارشی، اختلال در خواب، تعریق، لرزش و ضعف سیستم ایمنی از عوارض جسمی آن محسوب میشود. علاوه بر این، تغییر در عادات غذایی، افزایش مصرف دخانیات یا کافئین، کنارهگیری اجتماعی و افت عملکرد کاری یا تحصیلی از دیگر پیامدهای زیانبار استرس مزمن است.
راهکارهای مدیریت استرس در زندگی روزمره
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه هدف از مدیریت استرس، حذف کامل آن نیست بلکه دستیابی به «واکنش سالم» در برابر فشارهاست، افزود: تغییرات کوچک اما مداوم در سبک زندگی، کلید اصلی مقابله با اضطراب است.
وی خواب منظم، فعالیت بدنی روزانه، تغذیه متعادل، تمرینات تنفس عمیق، مراقبه (Mindfulness)، مدیریت زمان، کاهش استفاده از شبکههای اجتماعی و تقویت ارتباطات سالم اجتماعی را از جمله راهکارهای مؤثر در مدیریت فشار روانی برشمرد.
ضرورت مراجعه به متخصص پیش از حاد شدن شرایط
دکتر صمدی در بخش پایانی سخنان خود، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک را نه فقط برای موارد حاد، بلکه برای هر زمانی که فشار روانی «کیفیت زندگی» را تحتتأثیر قرار میدهد، ضروری دانست.وی خاطرنشان کرد: احساس غم شدید، اختلال در خواب و اشتها، ناتوانی در انجام کارهای روزمره، حملات اضطرابی و احساس بیارزشی از جمله نشانههایی است که مراجعه به متخصص را الزامی میکند. همچنین تأکید میشود در صورت تجربه افکار آسیب به خود یا صحبت درباره خودکشی، دریافت کمک فوری تخصصی یک ضرورت قطعی و حیاتی است.
