فوق تخصص مغز و اعصاب و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به عوارض نوروپاتی دیابتی گفت: آسیب اعصاب محیطی در بیماران دیابتی میتواند به بیحسی پا، زخم پای دیابتی و حتی قطع عضو منجر شود، در حالی که کنترل دقیق قند خون و تشخیص زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از این عوارض دارد.
دکتر رضا بوستانی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: سیستم عصبی بدن به دو بخش مرکزی و محیطی تقسیم میشود؛ سیستم عصبی مرکزی شامل مغز و نخاع بوده و اعصاب محیطی نیز پیامهای حسی، حرکتی و خودکار را بین مغز، نخاع و اندامهای بدن منتقل میکنند.
وی با اشاره به علل مختلف بروز نوروپاتی افزود: علاوه بر دیابت، بیماریهای خودایمنی مانند سندروم گیلنباره، برخی مسمومیتها، مصرف الکل و مواد مخدر، مصرف طولانیمدت بعضی داروها بهویژه آنتیبیوتیکها و داروهای شیمیدرمانی و همچنین نارسایی کلیه میتوانند موجب آسیب به اعصاب محیطی شوند.
فوق تخصص مغز و اعصاب علائم نوروپاتی را در سه گروه حسی، حرکتی و خودکار تشریح کرد و گفت: گزگز، مورمور، سوزنسوزن شدن، بیحسی، کاهش احساس گرما و سرما و اختلال تعادل از علائم حسی این بیماری است.
وی ادامه داد: ضعف عضلات، افتادن دمپایی از پا، ناتوانی در راه رفتن روی پنجه یا پاشنه و کاهش قدرت دستها از نشانههای درگیری حرکتی اعصاب محیطی محسوب میشود.
دکتر بوستانی درباره علائم خودکار یا اتونوم نیز گفت: یبوست، سیری زودرس، اختلالات ادراری، اختلال نعوظ و اختلال در تعریق از دیگر علائمی است که ممکن است در مبتلایان مشاهده شود.
این استاد دانشگاه با هشدار نسبت به عوارض پیشرفته بیماری اظهار کرد: درگیری اعصاب محیطی میتواند به تغییر شکل انگشتان، تغییر قوس کف پا، تحلیل عضلات دست و ضعف عملکرد آن منجر شود؛ بهگونهای که بیمار حتی در انجام کارهای ساده مانند بستن دکمه لباس نیز دچار مشکل میشود.
وی نوروپاتی دیابتی را یکی از مهمترین عوارض دیابت دانست و افزود: این عارضه از عوامل اصلی ایجاد زخم پای دیابتی است، زیرا بیمار به دلیل بیحسی متوجه ایجاد زخم یا آسیب نمیشود.
دکتر بوستانی تصریح کرد: در بیماران دیابتی علاوه بر اعصاب، عروق نیز درگیر میشوند و همین مسئله روند ترمیم زخم را کند میکند؛ موضوعی که در موارد شدید میتواند به عفونت، زخمهای پیشرفته و حتی قطع بخشی از پا یا انگشتان منجر شود.
وی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام خاطرنشان کرد: حتی در بیماران دارای دیابت کنترلشده نیز احتمال بروز نوروپاتی وجود دارد، اما هرچه کنترل قند خون بهتر باشد، احتمال و شدت این عارضه کاهش مییابد.
فوق تخصص مغز و اعصاب افزود: علائم اولیهای مانند گزگز، مورمور و بیحسی کف پا نباید نادیده گرفته شود و یک معاینه بالینی ساده میتواند درگیری اعصاب محیطی را مشخص کند.
وی کنترل دقیق قند خون، پرهیز از نوسانات قندی، استفاده از انسولین در صورت نیاز، رعایت رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی منظم، ورزش، کاهش استرس و پیگیری مستمر پزشکی را از مهمترین راهکارهای پیشگیری از نوروپاتی دیابتی عنوان کرد.
دکتر بوستانی همچنین با اشاره به شیوع برخی بیماریهای عصبی در سالمندان گفت: بیماریهایی مانند پارکینسون، آلزایمر و اماس جزو بیماریهای اعصاب مرکزی هستند، اما از آنجا که بسیاری از سالمندان همزمان به دیابت یا پیشدیابت مبتلا هستند، علائم نوروپاتی نیز ممکن است در آنان مشاهده شود و تشخیص بیماری را پیچیدهتر کند.
