استاد بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از طراحی و ساخت یک پانسمان نانوفیبری نوین بر پایه کیتوزان و حاوی عصاره گیاه هواچوبه و عسل خبر داد و گفت: نتایج بررسیهای آزمایشگاهی و حیوانی این پژوهش نشان میدهد این پانسمان پیشرفته میتواند موجب بهبود قابلتوجه سرعت و کیفیت ترمیم زخم، کاهش التهاب و حداقلسازی اسکار بافتی شود.
دکتر فاطمه سادات کلالینیا، استاد گروه بیوتکنولوژی دارویی دانشکده داروسازی و رئیس مرکز نوآوری سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفتوگو با وبدا با اشاره به ماهیت چندمرحلهای ترمیم زخم شامل انعقاد خون، التهاب و بازسازی بافت اظهار کرد: استفاده از پانسمانهای هوشمند و نوین میتواند نقش مهمی در تسریع این فرآیند ایفا کند. گیاه هواچوبه که در ایران با نام ابوخلسا نیز شناخته میشود، به دلیل خواص ضدالتهابی و ضدمیکروبی قوی، از دیرباز در درمان زخم، سوختگی و اگزما کاربرد داشته و عسل نیز بهعنوان یک ماده طبیعی، نقش مؤثری در پاکسازی زخم و تسریع ترمیم بافتها دارد.
تمرکز بر زخمهای عمیق و سختبهعلاج
وی با بیان اینکه این طرح بخشی از مجموعه فعالیتهای تحقیقاتی تیم پژوهشی در زمینه طراحی پانسمانهای پیشرفته برای درمان زخمهای مقاوم است، افزود: این پژوهش با هدف بررسی اختصاصی ظرفیتهای درمانی هواچوبه و ارتقای کارایی آن از طریق فناوریهای نوین اجرا شده است.
الکتروریسی؛ روشی نوین برای تولید نانوالیاف
دکتر کلالینیا توضیح داد: در این تحقیق، کیتوزان بهعنوان یک پلیمر زیستسازگار پرکاربرد در مهندسی بافت انتخاب شد و پانسمان نانویی با استفاده از روش الکتروریسی ساخته شد؛ روشی مدرن و اقتصادی که امکان تولید الیاف بسیار نازک در مقیاس نانو را فراهم میکند و به دلیل شباهت ساختاری به ماتریکس خارجسلولی، بستر مناسبی برای رشد سلولی و انتقال دارو ایجاد میکند.
بهبود خواص فیزیکی و آزادسازی کنترلشده دارو
رئیس مرکز نوآوری سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: بررسیهای فیزیکی و شیمیایی نشان داد افزودن عصاره ریشه هواچوبه به ساختار نانوالیاف موجب افزایش پایداری و بهبود خواص مکانیکی غشا میشود. همچنین میزان جذب آب و الگوی آزادسازی دارو بهگونهای تنظیم شده بود که ضمن حفظ رطوبت مناسب زخم، مواد مؤثره را بهتدریج به بافت آسیبدیده منتقل کند.
نتایج امیدوارکننده در مدل حیوانی
وی با اشاره به نتایج مطالعات حیوانی این طرح گفت: یافتهها بسیار امیدوارکننده بود، بهطوریکه نانوالیاف حاوی هواچوبه و عسل، سرعت ترمیم زخم را بهطور معناداری افزایش داده و موجب بازسازی بافت جدید با کیفیت بهتر شدند. بررسیهای بافتشناسی نیز نشان داد این پانسمان علاوه بر کاهش التهاب، منجر به تشکیل بافت گرانوله سالم و کاهش قابلملاحظه میزان اسکار میشود.
گامی نوین در توسعه پانسمانهای پیشرفته
دکتر کلالینیا در پایان خاطرنشان کرد: این پژوهش نشان میدهد تلفیق نانوتکنولوژی با ظرفیتهای طب سنتی، از جمله استفاده از هواچوبه و عسل، میتواند به تولید یک سامانه دارورسانی موضعی کارآمد منجر شود. این نانوالیاف قابلیت استفاده بهعنوان پانسمان نوین در درمان انواع زخمهای مزمن، سوختگیها و آسیبهای پوستی را دارند و میتوانند گامی مؤثر در جهت ارتقای سلامت جامعه محسوب شوند.
