عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از طراحی و ساخت یک آپتاسنسور رنگ‌سنجی جدید و بسیار حساس خبر داد که قادر است آنتی‌بیوتیک آمپی‌سیلین را با دقت بالا شناسایی کند.

دکتر سید محمد تقدیسی حیدریان در گفت‌وگو با وبدا درباره جزئیات این طرح تحقیقاتی اظهار کرد: این دستاورد علمی با همکاری دکتر معصومه اسمعیل‌پورفرخانی، دکتر خلیل آبنوس، دکتر پویا براتیان و دکتر محمدحسین خواجوی‌راد (کد طرح: ۴۰۳۱۰۱۱) انجام شده و می‌تواند در کنترل باقی‌مانده‌های دارویی در مواد غذایی و همچنین پایش آلودگی‌های دارویی در نمونه‌های پزشکی کاربرد داشته باشد.

وی با اشاره به فناوری به‌کاررفته در این پژوهش افزود: این آپتاسنسور با استفاده از ترکیبی نوآورانه از نانوذرات سیلیکا، ساختار فلزی ـ آلی ZrFe MOF و قطعات کوتاه DNA طراحی شده است.

به گفته وی، عملکرد این سنسور بر پایه تغییر رنگ محلول در حضور آمپی‌سیلین است. نانوذرات سیلیکا به‌عنوان بستری پایدار عمل کرده و موجب افزایش دقت سنسور می‌شوند. در حضور آمپی‌سیلین، فعالیت کاتالیزوری ZrFe MOF کاهش یافته و در نتیجه محلول کم‌رنگ می‌شود؛ تغییری که نشان‌دهنده مقدار آمپی‌سیلین موجود در نمونه است.

این پژوهشگر با اشاره به دقت بالای این فناوری گفت: حد تشخیص این سنسور ۳۴.۹ پیکومولار گزارش شده که بیانگر حساسیت بسیار بالای آن است. همچنین آزمایش‌ها نشان داده‌اند این سیستم به‌طور اختصاصی آمپی‌سیلین را تشخیص می‌دهد و ترکیبات مشابه موجب ایجاد خطا در نتایج نمی‌شوند.

دکتر حیدریان با تأکید بر کاربردهای عملی این فناوری اظهار داشت: آزمایش موفق این سنسور در نمونه سرم انسانی نشان می‌دهد که این روش می‌تواند در شرایط واقعی نیز کارایی قابل توجهی داشته باشد و زمینه استفاده از آن در تشخیص سریع داروها در حوزه‌های پزشکی و صنایع غذایی را فراهم کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: این دستاورد گامی مهم در توسعه روش‌های نوین تشخیص سریع و دقیق آلاینده‌های دارویی به شمار می‌رود و می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای سلامت و ایمنی جامعه ایفا کند.

https://doi.org/10.1016/j.microc.2025.113580