نتایج یک پژوهش جدید در دانشگاه علوم پزشکی مشهد نشان میدهد استفاده از آموزش مبتنی بر انیمیشن میتواند به شکل چشمگیری اضطراب بیماران تحت آنژیوگرافی قلبی را کاهش داده و برخی شاخصهای مهم همودینامیک را بهبود بخشد. این طرح پژوهشی توسط دکتر سیدرضا مظلوم، عضو هیئت علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با همکاری ساجده یغمایی و دکتر علی اشراقی اجرا شده است
دکتر مظلوم با اشاره به اهمیت روزافزون استفاده از روشهای نوین آموزشی در مراقبتهای سلامت اظهار کرد: بیماریهای قلبی–عروقی همچنان یکی از اصلیترین علل مرگومیر در جهان هستند و آنژیوگرافی یکی از مهمترین روشهای تشخیصی در این بیماران محسوب میشود. اگرچه این روش ارزش بالینی بالایی دارد، اما اضطراب بیماران پیش از انجام آن بسیار معمول است و میتواند روند درمان را تحت تأثیر قرار دهد. آموزش مؤثر و قابلفهم یکی از کلیدیترین راهکارهای کاهش این اضطراب است.
وی افزود: روشهای آموزشی معمول مانند گفتوگوی مستقیم یا بروشور برای همه بیماران، بهویژه سالمندان، بهاندازه کافی اثربخش نیست. به همین دلیل تصمیم گرفتیم از فیلمهای آموزشی انیمیشنی استفاده کنیم؛ روشی که با وجود سادگی و جذابیت، تاکنون کمتر در گروه بیماران بزرگسال مورد توجه بوده است.
در این پژوهش ۶۰ بیمار کاندید آنژیوگرافی با میانگین سنی ۶۹ سال شرکت داشتند. بیماران به دو گروه تقسیم شدند: گروه مداخله که با استفاده از تبلت، فیلمهای انیمیشنی سه تا هفت دقیقهای درباره نحوه انجام آنژیوگرافی و مراقبتهای قبل و بعد از آن را مشاهده کردند، و گروه کنترل که همان محتوا را از طریق فیلمهای ویدئویی معمولی دریافت کردند. آموزشها حدود دو تا سه ساعت پیش از انجام آنژیوگرافی ارائه شد و وضعیت بیماران تا ۱۲ ساعت پس از عمل تحت پایش قرار گرفت.
نتایج نشان داد اضطراب بیماران در گروه آموزش انیمیشنی حدود ۱۰ نمره کاهش یافت، در حالی که این کاهش در گروه کنترل تنها نیم نمره بود. علاوه بر این، شاخصهای همودینامیک نیز در بیماران گروه انیمیشن تغییرات بهتری را نشان دادند؛ از جمله کاهش یک تا یک و نیم سانتیمتر جیوه در فشار خون سیستولیک و کاهش حدود ده ضربان در دقیقه در ضربان قلب، در حالی که در گروه کنترل تغییرات ناچیزی یا حتی افزایش مشاهده شد.
دکتر مظلوم با اشاره به اهمیت این یافتهها گفت: یکی از نکات جالب پژوهش این بود که با وجود میانگین سنی نسبتاً بالا، بیماران ارتباط خوبی با محتوای انیمیشنی برقرار کردند. به نظر میرسد تصویرسازی ساده، روایت آرام و جذابیت بصری انیمیشن، درک مطالب را آسانتر کرده و باعث ایجاد آرامش و کاهش اضطراب میشود. این تجربه نشان میدهد که انیمیشن میتواند زبانی قابلدرک و کارآمد برای تمام سنین باشد.
وی همچنین تأکید کرد تولید محتوای انیمیشنی نیازمند تعامل میان هنرمندان و متخصصان آموزشی است و امروز با پیشرفت ابزارهای دیجیتال و امکانهای ایجاد شده توسط هوش مصنوعی، تولید این نوع محتوا بسیار آسانتر شده است. به گفته او گسترش استفاده از انیمیشن در آموزش بیماران میتواند به استانداردسازی آموزشها، بهبود تجربه بیماران در بیمارستانها و کاهش خطاهای رفتاری قبل و بعد از عمل کمک کند.پژوهشگران این طرح اعلام کردند در گامهای بعدی قصد دارند تولید فیلمهای آموزشی مبتنی بر انیمیشن را برای سایر بیماران قلبی–عروقی و همچنین بیماریهایی با نیاز آموزشی پیچیدهتر توسعه دهند و زمینه استفاده از این محتواها در سایر مراکز درمانی را فراهم کنند.
https://scholar.google.com/citations?user=DwcQuOMAAAAJ&hl=en
