هشت سال دفاع مقدس، صرفاً روایت نبرد نظامی نبود؛ جلوهای بیبدیل از ایمان، ایثار و همدلی مردمی بود که هر یک به سهم خود در میدان جهاد حاضر شدند. در این میان، کادر درمان نقشی ماندگار و حیاتی ایفا کردند؛ پزشکان، پرستاران و امدادگرانی که بیمارستانها را به سنگر مقاومت تبدیل کردند.
دکتر محمود فرهودی، استاد پیشکسوت گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، از جمله چهرههایی است که خاطراتش از آن روزها، تصویری روشن از فداکاری، تعهد و ایمان کادر درمان در دوران دفاع مقدس ارائه میدهد؛ خاطراتی که نهتنها روایت گذشته، بلکه چراغ راه آینده است.
دکتر محمود فرهودی با مروری کوتاه بر پیشینه خانوادگی و شکلگیری باورهای دینی و انقلابی خود، ادامه میدهد:از دوران نوجوانی، بهویژه در سالهای دبیرستان، در محافل مذهبی و انقلابی مشهد حضور داشتم. آشنایی با شخصیتهایی چون مرحوم آیتالله کاشانی و استاد محمدتقی شریعتی، در شکلگیری نگرش دینی و اجتماعی من نقش مهمی داشت. فضای مشهد، برخلاف بسیاری از شهرها، سرشار از نفوذ معنوی جریانهای اصیل مذهبی و ملی بود.
این استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به فضای خفقان دوران پهلوی میافزاید:فعالیتهای دانشگاهی و مذهبی ما زیر نظر شدید ساواک بود. بارها مسیر رفتوآمدم از بیمارستان تا منزل کنترل میشد. با این حال، روحیه مقاومت و آگاهیبخشی هرگز خاموش نشد و در مقاطع حساس، بهویژه در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، این تلاشها به ثمر نشست.
دکتر فرهودی با یادآوری روزهای پرالتهاب بهمن ۵۷ میگوید:از ۱۲ بهمن تا ۲۲ بهمن، در کنار چهرههایی چون شهید آیتالله مطهری و مرحوم آیتالله طالقانی، شاهد شکلگیری یکی از بزرگترین تحولات تاریخ ایران بودیم. ایمان مردم و رهبری الهی امام خمینی(ره)، مسیر آینده کشور را روشن کرد.
وی سپس به حضور خود در جبهههای دفاع مقدس و بیمارستانهای جنگی اشاره کرده و میافزاید:بهعنوان یکی از اعضای داوطلب هلال احمر، در بیمارستان طالقانی آبادان خدمت میکردم؛ بیمارستانی که هر لحظه احتمال بمباران آن وجود داشت و هیچگونه پوشش دفاع هوایی نداشت. فداکاری کادر درمان در آن شرایط، فراتر از تصور بود. پرستاران و پزشکان، چند برابر توان معمول خود کار میکردند و جان مجروحان را نجات میدادند.
این پزشک پیشکسوت ادامه میدهد:مشهد بهدلیل موقعیت خاص خود، به یکی از کانونهای اصلی پذیرش مجروحان جنگی، بهویژه مجروحان شیمیایی و آوارگان تبدیل شد. بخشهای بیمارستانی عملاً تخلیه و به درمان رزمندگان اختصاص داده شده بود. صحنههایی که میدیدیم، هرگز از ذهنم پاک نمیشود.
دکتر فرهودی با اشاره به جنایات رژیم بعث در استفاده از سلاحهای شیمیایی میگوید:آثار عوامل شیمیایی، بهویژه گاز خردل، فاجعهبار بود؛ از پوست و مغز استخوان گرفته تا سیستم تنفسی. مجروحانی را دیدیم که بیش از ۹۰ درصد بدنشان آسیب دیده بود، اما با لطف خدا و تلاش شبانهروزی تیم درمان، نجات یافتند. اینها افتخاراتی است که هرگز فراموش نمیشود.
وی در ادامه به نقش بیمارستانهای صحرایی در سالهای پایانی جنگ اشاره کرده و میافزاید:در سال ۱۳۶۷، بیمارستانهای صحرایی سپاه در نزدیکی خط مقدم، به شکلی هوشمندانه و زیرزمینی طراحی شده بودند. پزشکان اجازه حضور در خط مقدم را نداشتند؛ چراکه حضورشان در بیمارستان، نجات جان دهها مجروح را ممکن میکرد. این، اوج عقلانیت و ایثار در مدیریت جنگ بود.
این استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به روحیه مثالزدنی رزمندگان میگوید:جوانی را دیدم که پیکر شهید پدرش را آورده بود و میگفت به من تسلیت نگویید؛ این افتخار ماست. چنین صحنههایی، انسان را متحول میکند و ارزشهای الهی و انسانی را در برابر چشم قرار میدهد.
دکتر فرهودی در پایان با تأکید بر تداوم راه شهدا خاطرنشان میکند:امام خمینی(ره) امتداد راه انبیاست و پس از ایشان، رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، ادامهدهنده همان مسیر الهی هستند. وظیفه ماست که با علم، بصیرت، آگاهی و تمسک به قرآن کریم، در مسیر اهداف الهی شهدا حرکت کنیم. قرآن، کتاب هدایت ماست؛ راهنمایی برای امروز و فردای این سرزمین.
