بیمارستان امام رضا (ع) پايگاهي براي انقلاب در مشهد

حوادث پي درپي مشهد سبب شد تا بيمارستان امام رضا(ع) پايگاهي براي دانشگاهيان گردد. پيوستن پزشکان و کادر بيمارستانها به جنبش و بخصوص تبديل شدن بيمارستان امام رضا(ع) به پايگاه نهضت، خشم دستگاه امنيتي مشهد را برانگيخت. از آن مقطع بيمارستان ، مورد توجه دو گروه مأموران امنيتي و انقلابيون قرار گرفت. انقلابيون مي کوشيدند با اتخاذ راهکارهايي نقش آفريني و حضور پزشکان را در عرصه مبارزه تداوم بخشند.از اين رو برخي تظاهراتها را با حضور دانشگاهيان از بيمارستان آغاز مي کردند. روز 12 آذر (دوم محرم) يک هزار وپانصد تن از استادان و دانشجويان و حتي کارمندان دانشکده هاي دانشگاه فردوسي، در محوطه دانشکده علوم تجمع و به طرف حرم تظاهرات کردند که در مسير حرکت با حمله مأموران و شليک گاز اشک آور مواجه شدند و تعدادي از دانشجويان دستگير گرديدند.

گسترش تظاهرات در مناطق مختلف شهر

تظاهرات کنندگان عکس هايي از امام خميني(ره) را حمل و شعار هميشگي مرگ بر شاه را سر مي دادند- در پايان اين راهپيمايي حضرت  آيةا... واعظ طبسي پس از سخنراني قطعنامه اي 9 ماده اي در خصوص مراجعت امام به ايران، برکناري شاه، و... قرائت کرد. دستگاه امنيتي که از تداوم حضور نقش آفرين کادر بيمارستان و اصولاً پزشکان و استادان دانشگاه در جنبش نگران شده بود، عده اي چماقدار را اجير و روانه بيمارستان کردند. آنان در روز 22 آذر از در شرقي بيمارستان 17 شهريور( 6 بهمن) وارد بيمارستان شدند و نگهبانان بيمارستان را مضروب ساختند. اين عمل سبب شد تا جامعه پزشکان از خود عکس العمل نشان دهند و تصميم گرفتند که کليه بيماران بيمه ارتش اعم از افسران و درجه داران و خانواده هاي آنان را به طور رايگان ويزيت و مداوا نمايند.

تهاجم به بيمارستان امام رضا(ع)

يکي از فجايع اصلي در آغاز دهه دوم محرم تهاجم عوامل مزدور رژيم شاه به بيمارستان امام رضا(ع) و بيماران بي گناه و بي دفاع بود. در 23 آذر بود که چماق به دستان با حمايت نيروهاي امنيتي از در جنوبي وارد باغ بيمارستان امام رضا(ع) شدند. ابتدا ماشين هاي سواري پزشکان و پرسنل بيمارستان را مورد هجوم قرار داده و شيشه هاي آنان را شکستند. سپس در ادامه حرکت خود به بخش اطفال بيمارستان هجوم آوردند و ضمن شکستن اثاثيه داخل آن شروع به تيراندازی کردند. هنگام ورود به اين بخش، نگهبانان از خود مقاومت به خرج دادند که بر اثر درگيري تعدادي از آنان مجروح شدند. اما به هنگامي که با مقابله انبوه کارکنان بخش روبه رو شدند، به شليک گاز اشک آور و تيراندازي هوايي پرداختند. اين تهاجم چندان دوام نياورد، زيرا مردم به محض اطلاع به طرف بيمارستان حرکت کردند و هنگامي که به آنجا رسيدند، چماق به دستان فرار را بر قرار ترجيح دادند.


تحصن پزشکان و استادان دانشگاه

اينک که بيمارستان امام رضا(ع) به يکي از کانون هاي اصلي مبارزه درآمده بود و تظاهرات ها غالباً به آنجا خاتمه مي يافت. مهمترين واقعه بعد از حمله به بيمارستان، اقدام هوشيارانه جمعي از علماي مبارز در حمايت از تحصن پزشکان و کادر بيمارستان بود. در پي تحصن پزشکان و پيوستن علما به آنان از ساعت 11 صبح دانشجويان و گروههاي ديگر از مردم با پارچه هاي سفيد که به عنوان پلاکارد در دست داشتند با دادن شعار به طرف بيمارستان امام رضا(ع) حرکت کردند و بدون اعتنا به اخطار مأموران وارد بيمارستان شدند و به جمع تحصن پزشکان و علما پيوستند.

واکنش علما و مردم سراسر کشور

در پي وقوع اين حادثه، بار ديگر وقايع مشهد در کانون توجهات انقلابيون کشور قرار گرفت و مراجع، علما و طلاب با صدور اعلاميه هايي عاملان آن را محکوم کردند. حضرت آيةا... العظمي سيد عبدا... شيرازي روز بعد از واقعه با صدور اعلاميه شديداللحني؛ با اشاره به حمله چکمه پوشان نظامي و چماق به دستان مزدور به بيمارستان از اين اقدام به عنوان نشانه زوال قطعي رژيم ياد کرد و از تمام مبارزان خواست که اتحاد و همبستگي خود را حفظ کنند. آيةا... العظمي شيرازي پس از آن در نامه اي خطاب به آيةا... صدوقي و در پاسخ به حمايت علماي يزد از تحصن روحانيون مبارز مشهد و پزشکان و استادان دانشگاه در بيمارستان امام رضا(ع) جريان حمله، خسارات، مجروحين و شهادت اين واقعه را يادآور مي شود. همچنين مراجع قم نيز با صدور اعلاميه اي مشترکي با اشاره به اخباري که از مشهد و برخي شهرهاي ديگر مي رسد، يادآور شدند که دستگاه امنيتي در ترفندي مزورانه، نيروهاي امنيتي را در پوشش لباس معمولي به عنوان طرفدار رژيم به خيابانها فرستاده است که مردم را مورد ضرب و شتم قرار دهند. در پايان نيز روز 27 آذرماه را به عنوان عزاي عمومي اعلام کردند. سرانجام، تحصن کنندگان در بيمارستان امام رضا(ع) پس از چندين روز با تشيع جنازه شهيد محمد منفرد به تحصن خود خاتمه دادند. پايان تحصن بيمارستان امام رضا(ع) با صدور قطعنامه اي همراه بود که در آن سه دليل را براي خاتمه دادن به تحصن يادآور شد؛ ادامه تحصن و تجمع، آنان را از رسيدگي به ديگر امور مذهبي و تبليغي بازمي دارد. ادامه تحصن، ملازم با تعطيلي مطب پزشکان خواهد بود که حضور آنان در مطب هاي خصوصي براي مداواي مردم ضروري است و آيات عظام شيرازي و قمي خواستار پايان دادن به تحصن بوده اند.
در اين قطعنامه نيز به دستاوردهاي آن اشاره شده است که اهم آن عبارت است از؛ اخراج مسؤول اصلي جنايت بيمارستان امام رضا(ع)، سرکوب شدن مزدوران چماق به دست و آزادي زندانيان بي گناه.

منابع:

- اسناد روابط عمومی بیمارستان

-          اسناد انقلاب اسلامي.

-          اسناد روابط عمومی بیمارستان
زندگي نامه سياسي شهيد هاشمي نژاد/ حسن جلالي عزيزيان.

-          انقلاب اسلامي و مردم مشهد/رمضانعلي شاکري.

-          آيةا... سيدعبدا... شيرازي به روايت اسناد ساواک. 5 - پرونده اسناد مرکز اسناد انقلاب اسلامي مشهد.
روزنامه اطلاعات 57/10/17.
روزنامه خراسان 57/9/23.