بهداشت و پیشگیری

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد از قرار گرفتن ۳۷ هزار و ۷۰۶ نفر از مادران باردار، شیرده و کودکان زیر پنج سال زیر پوشش سبد تغذیه رایگان خبر داد و گفت: همچنین با همکاری مرکز «نفس»، ۱۷۷ مورد زایمان موفق در قالب برنامه پیشگیری از سقط عمدی به ثبت رسیده است.

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با ب دا اظهار کرد: در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، ساختارهای اجرایی متعددی شامل ستاد جوانی جمعیت، کمیته بهداشت و درمان استان، قرارگاه جوانی جمعیت دانشگاه و کمیته‌های تخصصی مرتبط در دانشگاه علوم پزشکی مشهد تشکیل شده است.

وی افزود: بر اساس آزمون وسع انجام‌شده، ۳۷ هزار و ۷۰۶ نفر از سبد تغذیه رایگان بهره‌مند شدند که شامل ۶ هزار و ۲۴۸ مادر باردار و شیرده و ۲۹ هزار و ۴۸۵ کودک زیر پنج سال است.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اقدامات فرهنگی و آموزشی در حوزه جوانی جمعیت تصریح کرد: همکاری با بنیاد کرامت رضوی برای آموزش و تربیت تسهیلگران جمعیت، برگزاری نمایشگاه‌ها، همایش‌ها، پویش‌ها و برنامه‌های ترویجی، طراحی و توزیع اقلام آموزشی و همچنین راه‌اندازی سایت «خانواده خوشبخت» از جمله اقدامات انجام‌شده در این حوزه است.

وی ادامه داد: در بخش آموزش‌های هنگام ازدواج نیز ۹۱.۴ درصد زوجین اعم از دانشجو و غیردانشجو زیر پوشش آموزش‌های موردنیاز قرار گرفته‌اند. در حال حاضر ۲۲ مرکز آموزش ازدواج در مناطق زیر پوشش دانشگاه فعال است که شش مرکز در مشهد و ۱۶ مرکز در شهرستان‌های تابعه فعالیت دارند.

دکتر احمدیان خاطرنشان کرد: برگزاری دوره‌های بازآموزی برای مربیان آموزش ازدواج و واگذاری فعالیت مراکز فعال مشهد به مؤسسات مردم‌نهاد مورد تأیید از دیگر اقدامات انجام‌شده در این حوزه بوده است.

وی در ادامه با اشاره به خدمات حوزه ناباروری گفت: در زمینه درمان ناباروری، خدماتی شامل معاینه، بیماریابی، تشخیص و درمان با پوشش بیمه‌ای ارائه شده و تاکنون ۷ هزار و ۱۱۸ زوج نشاندار و ۱۳ هزار و ۹۱۲ زوج نیز خدمات ناباروری دریافت کرده‌اند.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره برنامه‌های پیشگیری از سقط جنین اظهار کرد: در حوزه پیشگیری از سقط خودبه‌خودی، ۵۳۶ هزار و ۳۹۹ نفر آموزش‌های لازم را دریافت کردند و در زمینه پیشگیری از سقط عمدی نیز ۸۹ مورد شناسایی، ۴۱۵ مورد مشاوره و ۱۷۷ مورد زایمان موفق با همکاری مرکز «نفس» انجام شده است.

وی تأکید کرد: برخورد قانونی با تأمین‌کنندگان غیرمجاز دارو و تجهیزات سقط جنین به‌طور جدی در دستور کار قرار دارد و توزیع داروهای مرتبط با سقط صرفاً در مراکز درمانی بیمارستانی دارای مجوز مجاز است.

دکتر احمدیان افزود: از ابتدای سال ۱۴۰۳ تاکنون شش مورد تخلف در این زمینه شناسایی شده که برای پنج مورد آن برخورد قانونی صورت گرفته است.

وی همچنین به اجرای طرح ملی «آمایش امید» اشاره کرد و گفت: پس از ابلاغ این طرح به شهرستان‌های زیر پوشش، اقداماتی همچون استخراج شاخص‌ها از سامانه پرونده الکترونیک، تحلیل وضعیت موجود، تدوین برنامه اجرایی تا پایان سال ۱۴۰۴ و پیگیری ایجاد زیرساخت‌های لازم برای ثبت و ارزیابی شاخص‌ها انجام شده است.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه آموزش هنگام ازدواج بیان کرد: پایین بودن حق‌الزحمه مربیان، نبود بودجه کافی، عدم تأمین کتاب‌های آموزشی مصوب و نارضایتی زوجین از هزینه کلاس‌ها از جمله مشکلات این بخش است.

وی همچنین برخی چالش‌های اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را شامل نبود تخصیص اعتبارات کافی، ضعف در هماهنگی بین‌بخشی، استاندارد نبودن برخی شاخص‌های ارزیابی، گستردگی شاخص‌ها، نبود مرحله پایلوت برای اجرای طرح‌ها و مشکلات سامانه پرونده الکترونیک سلامت عنوان کرد.

دکتر احمدیان گفت: در سامانه «سیب» امکان استخراج برخی شاخص‌های مشاوره فرزندآوری وجود ندارد و فرم‌های مربوط به ناباروری نیز هنوز در این سامانه بارگذاری نشده است.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه حوزه سلامت و پیشگیری در تمام مراحل زندگی انسان، از پیش از تشکیل نطفه تا دوران سالمندی و حتی پس از آن نقش دارد، گفت: مبنای برنامه‌های امسال، پژوهش‌های علمی، جلب مشارکت جامعه، ترویج خودمراقبتی و تقویت فرهنگ پیشگیری به‌ویژه در برابر بیماری‌های غیرواگیر است.

دکتر مهدی قلیان‌اول اظهار کرد: اقدامات این معاونت بر پایه طرح‌ها و مستندات علمی است؛ به‌گونه‌ای که سلامت و پیشگیری را در تمامی مراحل عمر انسان در بر می‌گیرد و سیستم بهداشتی در این میان، بیشتر نقش تسهیل‌گر را ایفا می‌کند.

وی افزود: امسال علاوه بر محورهای یادشده، تکیه بر مشارکت فعال مردم و تقویت خودمراقبتی در دستور کار قرار دارد. هدف ما این است که سلامت مردم تا حد زیادی توسط خودشان مدیریت شود. در واقع، اصول پیشگیری تنها زمانی موفق خواهند بود که مردم توانمند شوند؛ چرا که انسان باید سلامت خود را گوهری گران‌بها بداند و برای حفظ آن برنامه‌ریزی کند.

دکتر قلیان‌اول با اشاره به اهمیت تغییر سبک زندگی در کنترل بیماری‌های مزمن تأکید کرد: ما قصد داریم ارزش سلامت را بیش از پیش به مردم یادآوری کنیم تا بدانند حتی در صورت ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر مانند دیابت و فشار خون، می‌توانند با اصلاح سبک زندگی، وضعیت خود را بهبود بخشیده و کیفیت زندگی بالاتری را تجربه کنند.

تحول در نظام ارجاع و آغاز طرح پزشک خانواده

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تحول در نظام ارجاع و آغاز مرحله جدید طرح «پزشک خانواده» در شهرهای بزرگ استان خبر داد و گفت: این طرح پیش‌تر در شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر با موفقیت اجرا شده و اکنون برای نخستین بار، اجرای آن در شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر، با شهرستان فریمان به عنوان پایلوت، آغاز می‌شود.

وی در پایان تصریح کرد: زیرساخت‌های این طرح شامل تکمیل نقشه ارجاع و تعیین یک پزشک برای هر ۳ هزار نفر جمعیت است که هدف نهایی آن کاهش هزینه‌های درمان، جلوگیری از مراجعات غیرضروری و تقویت بنیه اقتصادی خانواده‌هاست.

ارتقای تاب‌آوری در برابر بحران‌ها

دکتر قلیان‌اول با اشاره به اهمیت مدیریت بحران بیان کرد: آموزش‌های مستمر، برگزاری مانورهای عملیاتی و توانمندسازی کارکنان، آمادگی ما را برای مقابله با بحران‌های نوظهور از جمله تهدیدات زیستی و شیمیایی افزایش داده است. در حال حاضر مراکز خدمات جامع سلامت، به‌ویژه در مناطق فاقد بیمارستان، نقش اورژانس را ایفا کرده و از آمادگی کامل برای مواجهه با هر شرایط بحرانی برخوردارند.

پیشنهادی برای مردمی‌سازی سلامت

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان پیشنهاد تشکیل «هیأت‌امنای مراکز خدمات جامع سلامت» را مطرح کرد و افزود: برنامه‌های سلامت زمانی به موفقیت کامل می‌رسند که با مشارکت بدنه جامعه همراه باشند. پیشنهاد ما استفاده از ظرفیت کسبه، فرهنگیان، روحانیون و شهروندان دغدغه‌مند در هیأت‌امنای مراکز خدمات جامع سلامت است تا اصول اولیه سلامت به‌صورت خودجوش و از پایین به بالا در جامعه نهادینه شود.                  

بر اساس اعلام واحد بهداشت هوای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکي مشهد، شاخص لحظه‌ای کیفیت هوای تا ساعت انتشار این خبر عدد 202 را نشان می‌دهد که بیانگر وضعیت «ناسالم برای همه گروه‌ها» است.

به گزارش وب دا، مدير سلامت محيط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شهروندان به ويژه گروههاي در معرض آسيب از جمله بیماران تنفسی و قلبی عروقی، زنان باردار، كودكان، بیماران مزمن و صعب العلاج و سالمندان توصیه کرد از تردد غیر ضروری در هوای آلوده خودداری کنند .

دکتر فرشید وفا گفت: ورزشكاران باید از فعالیت های ورزشی در روزهای آلوده خودداری کنند زیرا با افزایش حركت، بدن به اكسیژن بیشتری نیاز دارد و تنفس در هوای آلوده علاوه بر انباشت ذرات معلق در ریه ، روند اكسیژن رسانی كافی در خون و بافت ها را نیز مختل می كند

وی  افزود: افرادی که بیشترین زمان مواجهه با آلودگی هوا را دارند از جمله پرسنل نيروي انتظامي و پليس راهور ، کارکنان پايگاههاي اورژانس، هلال احمر، کارکنان شهرداري ها و خدمات شهري و همچنين کودکان و افراد سالخورده می باید از وسایل کمک حفاظت تنفسي(ماسک) مورد تاييد وزارت بهداشت ودرمان و آموزش پزشکی  استفاده کنند.

وی از شهروندان محترم خواست در خانه بمانند و در صورت لزوم برای خروج از منزل از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنند.

مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ارائه بیش از ۴۹۳ هزار خدمت دندانپزشکی در یک سال گذشته خبر داد و گفت: روزانه بیش از ۱۷۰۰ خدمت شامل معاینه، پیشگیری و درمان در ۱۴۸ مرکز فعال دندانپزشکی ارائه می‌شود.

دکتر نرگس قربانی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حال حاضر با ۱۴۸ مرکز فعال دندانپزشکی، پوشش گسترده‌ای در مناطق زیر پوشش ایجاد کرده است که از این تعداد، ۵۱ مرکز در مشهد و مناطق حاشیه شهر و ۹۷ مرکز در شهرستان‌های تابعه فعالیت دارند.

وی افزود: از نظر تقسیم‌بندی منطقه‌ای نیز ۵۹ مرکز در مناطق روستایی، ۴۷ مرکز در مناطق شهری ـ روستایی و ۴۲ مرکز در مناطق شهری مستقر هستند.

مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به فعالیت ۹۶ دندانپزشک در این مراکز تصریح کرد: توزیع نیروها با اولویت مناطق محروم انجام شده تا دسترسی عادلانه مردم به خدمات دندانپزشکی فراهم شود و استقرار ۱۰۶ مرکز در مناطق روستایی و شهری ـ روستایی نشان‌دهنده تمرکز ویژه بر مناطق کم‌برخوردار است.

وی از اجرای برنامه‌های جهادی در مناطق محروم خبر داد و گفت: در قالب این برنامه‌ها، ۲ هزار و ۳۰۵ دانش‌آموز عشایر معاینه شدند و ۲۶ هزار و ۲۳۶ مسواک و ۸ هزار و ۴۰۷ خمیردندان به‌صورت رایگان در مناطق محروم توزیع شد. همچنین در دهه پایانی صفر، خدمات رایگان دندانپزشکی به ۵ هزار و ۷۳۶ زائر پیاده با استقرار کامیونت سیار دندانپزشکی ارائه شد.

دکتر قربانی با تشریح خدمات مراکز دندانپزشکی افزود: خدمات ارائه‌شده در دو بخش پیشگیری و درمان پایه انجام می‌شود که در حوزه پیشگیری شامل معاینه، آموزش بهداشت، وارنیش فلورایدتراپی و فیشورسیلانت و در بخش درمان شامل ترمیم، کشیدن دندان‌های غیرقابل نگهداری، جرم‌گیری و پالپوتومی است.

وی ادامه داد: بیشترین حجم خدمات در حوزه پیشگیری مربوط به وارنیش فلورایدتراپی و در حوزه درمان مربوط به کشیدن دندان بوده است.

مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: طی یک سال اخیر، ۴۹۳ هزار و ۳۷۲ خدمت دندانپزشکی ارائه شده که نسبت به سال قبل ۵۲ درصد رشد داشته است و به‌طور میانگین روزانه بیش از ۱۷۰۰ خدمت دندانپزشکی در مراکز زیر پوشش دانشگاه ارائه می‌شود.

وی درباره گروه‌های هدف و تعرفه خدمات نیز گفت: کودکان زیر ۱۴ سال، مادران باردار و شیرده در اولویت دریافت خدمات قرار دارند، اما پذیرش برای عموم مردم آزاد است و تمامی خدمات با تعرفه دولتی و هزینه‌ای کمتر از بخش خصوصی ارائه می‌شود.

دکتر قربانی افزود: خدمات دندانپزشکی برای گروه‌های هدف دارای بیمه در مراکز روستایی رایگان است تا بخشی از بار مالی سلامت از دوش خانواده‌ها برداشته شود.

وی به مهم‌ترین اقدامات یک سال گذشته اشاره کرد و گفت: اجرای پویش کشوری آموزش سلامت دهان و دندان برای ۶۴۴ هزار و ۹۷ دانش‌آموز، اجرای طرح «دوتا دوتا یادت نره» و زنگ مسواک برای ۱۱ هزار و ۳۳۰ دانش‌آموز پایه سوم، آموزش هزار و ۵۰ مدیر و مربی بهداشت مدارس، تأمین پنج دستگاه یونیت جدید برای مناطق مورد نیاز و اجرای سه طرح تحقیقاتی مشترک با دانشکده دندانپزشکی از جمله این اقدامات بوده است.

مدیر واحد سلامت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: تأمین پایدار مواد مصرفی باکیفیت متناسب با افزایش مراجعات و همچنین نوسازی تجهیزات از مهم‌ترین نیازهای این حوزه است و حمایت از دندانپزشکان شاغل در مناطق محروم می‌تواند به افزایش انگیزه و ماندگاری آنان کمک کند.

وی در توصیه به مردم برای حفظ سلامت دهان و دندان گفت: استفاده منظم از نخ دندان، مسواک زدن حداقل دو بار در روز و مراجعه دوره‌ای هر شش ماه یک‌بار به مراکز بهداشتی، حتی پیش از بروز درد، نقش مهمی در پیشگیری از هزینه‌های سنگین درمان و از دست دادن دندان‌ها دارد.

دکتر قربانی همچنین درباره اهمیت مراقبت از دندان‌های کودکان اظهار کرد: دندان‌های شیری نقش مهمی در هدایت رویش دندان‌های دائمی دارند و نباید به دلیل موقتی بودن، نسبت به پوسیدگی آن‌ها بی‌تفاوت بود.

وی افزود: والدین باید مراقب اولین دندان دائمی کودک، معروف به دندان شماره ۶، باشند که در حدود ۶ سالگی رویش می‌کند و به دلیل شباهت ظاهری با دندان شیری، در بسیاری موارد مورد غفلت قرار گرفته و زودهنگام از دست می‌رود.