پزشکی

در پی حادثه تلخ و تأسف‌بار حمله به دو تن از نیروهای اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در جریان ناآرامی‌های اخیر، دکتر محمود شبستری رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با حضور معاونان و مدیران ارشد دانشگاه، از تلاش‌ها و فداکاری‌های نیروهای اورژانس پیش‌بیمارستانی به‌ویژه دو نفر از پرسنل درگیر در این حادثه، با اهدای لوح تقدیر قدردانی کرد.

به گزارش وب دا، در این حادثه، یکی از کارکنان اورژانس حین انجام مأموریت انسانی و نجات جان بیماران، توسط اغتشاش‌گران دچار ضربات متعدد چاقو از ناحیه کتف و دست شد و آمبولانسی که با آن در حال خدمت‌رسانی بود نیز به آتش کشیده شد؛ با این حال، این اتفاق تلخ نه‌تنها خللی در اراده خدمت‌رسانی مجموعه اورژانس ایجاد نکرد، بلکه جلوه‌ای روشن از ایثار، تعهد و شجاعت نیروهای نظام سلامت را به نمایش گذاشت.

نیروهای خدوم اورژانس پیش بیمارستانی بار دیگر ثابت کردند که عشق به خدمت، فراتر از هر مانعی است. ضربات چاقو بر پیکر این عزیزان و شعله‌های آتشی که خودروی امدادی‌شان را در برگرفت، نه تنها شعله امید را در دلشان خاموش نکرد، بلکه عزمِ جزمِ «مدافعان سلامت» را برای ایستادن در کنار مردم بیش از پیش به نمایش گذاشت.

دکتر شبستری در این مراسم، با تأکید بر نقش حیاتی اورژانس پیش‌بیمارستانی در حفظ سلامت جامعه گفت:نیروهای اورژانس، خط مقدم نظام سلامت هستند؛ مردان و زنانی که بدون توجه به خطرات، تنها به نجات جان انسان‌ها می‌اندیشند. آنچه در این حادثه رخ داد، نشان داد که روحیه خدمت و ازخودگذشتگی در میان این عزیزان، فراتر از تهدیدها و خشونت‌هاست.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد ضمن قدردانی ویژه از این دو نیروی فداکار، بر لزوم حمایت همه‌جانبه مادی، معنوی و حقوقی از کارکنان اورژانس پیش‌بیمارستانی تأکید کرد و افزود:حفظ امنیت، کرامت و سلامت نیروهای اورژانس، یک ضرورت غیرقابل چشم‌پوشی است و دانشگاه با تمام توان از این عزیزان حمایت خواهد کرد.

وی تاکید کرد: در هیچ کجای دنیا حمله به کادر درمانی که با ایثار و تعهد برای نجات جان بیماران تلاش می‌کنند، قابل پذیرش نیست. نیروهای اورژانس پیش‌بیمارستانی بدون در نظر گرفتن شرایط و خطرات، تنها با هدف حفظ جان انسان‌ها در صحنه حاضر می‌شوند و تعرض به آنان، تعرض به انسانیت است.

مدیر امور دندانپزشکی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی مشهد از شناسایی و برخورد قاطع قانونی با ۱۰ مورد مداخله غیرمجاز در امور درمانی و دندانسازی طی ۱۰ ماهه نخست سال جاری خبر داد و بر لزوم هوشیاری شهروندان در انتخاب مراکز درمانی معتبر تأکید کرد.

دکتر مرتضی فغانی در گفتگو با وب دا در تشریح اقدامات نظارتی این حوزه اظهار داشت: از ابتدای فروردین ماه تا پایان دی‌ ماه سال جاری، ۳۳۰ مورد بازدید نظارتی از مراکز مختلف دندانپزشکی انجام شده است. این بازرسی‌ها شامل ۷۰ بازدید از کلینیک‌های تخصصی و ۲۳۰ مورد بررسی از مطب‌ها، لابراتوارها، درمانگاه‌ها، واحدهای دندانپزشکی بیمارستانی و مراکز عرضه تجهیزات بوده است.

وی با اشاره به برخورد با متخلفان تصریح کرد: در این بازه زمانی، ۱۰ مورد مداخله‌گری افراد فاقد صلاحیت شناسایی شد که ضمن ضبط تجهیزات و اموال به نفع دولت، پرونده متخلفان جهت رسیدگی به مراجع قضایی ارجاع شده است.

دکتر فغانی با بیان اینکه این افراد عمدتاً در مناطق حاشیه‌نشین و محروم فعالیت داشتند، افزود: مداخلات شناسایی‌شده هم در بخش درمان و هم در حوزه دندانسازی بوده است؛ در آخرین مورد، فردی فاقد هرگونه تحصیلات و مدرک مرتبط در منطقه شهرک شهید رجایی شناسایی شد که به صورت غیرقانونی اقدام به ارائه خدمات دندانپزشکی به شهروندان می‌کرد.

مدیر امور دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ اظهار داشت: در جریان ناآرامی‌های اخیر که ابتدا با مطالبات اقتصادی آغاز شد، آسیب جدی به زیرساخت‌های دندانپزشکی وارد نیامد و تنها یک مرکز خصوصی دچار خسارت جزئی شد که با مدیریت صورت‌گرفته، روند خدمت‌رسانی آن متوقف نگردید.

وی در پایان نسبت به تبلیغات فریبنده در فضای مجازی هشدار داد و گفت: از عموم مردم درخواست می‌شود تحت تأثیر تبلیغات غیرواقعی در سایت‌ها و کانال‌های نامعتبر قرار نگیرند. مراجعان باید پیش از دریافت هرگونه خدمات درمانی، از وجود پروانه معتبر و شماره نظام پزشکی ارائه‌دهنده خدمت اطمینان حاصل کنند تا از بروز عوارض جبران‌ناپذیر ناشی از مداخلات غیرمجاز پیشگیری شود.

دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به آسیب‌های عمیق روانی ناشی از تماشای تصاویر حوادث و خشونت در شبکه‌های اجتماعی، بر ضرورت «رژیم مصرف رسانه‌ای» و مراقبت ویژه از سلامت روان کودکان و نوجوانان تأکید کرد.

دکتر فرشاد شیبانی، روانشناس بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگویی تخصصی با وب دا  به تبیین ابعاد روانی مواجهه با اخبار تصویری دلخراش پرداخت و اظهار داشت: با گسترش شبکه‌های اجتماعی، افراد به‌طور مستمر و گاه ناخواسته در معرض ویدئوهای خشونت‌آمیز، جنگ و تصادفات قرار می‌گیرند که این امر می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای سیستم عصبی و روان به‌دنبال داشته باشد.

مکانیسم بیولوژیک واکنش مغز به تصاویر خشن

دکتر شیبانی با اشاره به ساختار دفاعی بدن توضیح داد: مغز انسان به‌گونه‌ای تکامل یافته که در برابر خطر واکنش سریع نشان دهد. تماشای صحنه‌های خشن، حتی از پشت صفحه نمایش، سیستم هشدار مغز را فعال کرده و منجر به ترشح هورمون‌های استرس نظیر آدرنالین و کورتیزول می‌شود. در صورت تکرار این مواجهه، مغز فرصت بازسازی و بازگشت به حالت آرامش را از دست می‌دهد که نتیجه آن فرسودگی روانی و بروز علائم تروما است.

از اضطراب مداوم تا اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

دبیر کارگروه سلامت روان در بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد، اضطراب، بی‌قراری، کابوس‌های شبانه، بی‌حسی هیجانی و تحریک‌پذیری را از علائم شایع پس از تماشای این تصاویر برشمرد. وی هشدار داد: اگر این نشانه‌ها بیش از یک ماه ادامه یابد و عملکرد روزمره فرد را مختل کند، ممکن است به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) تبدیل شود که نیازمند مداخلات فوق‌تخصصی روانپزشکی و روانشناسی است.

کودکان و نوجوانان؛ قربانیان اصلی محتوای خشونت‌آمیز

این عضو هیأت علمی دانشگاه با تأکید بر آسیب‌پذیری بیشتر سنین پایین، خاطرنشان کرد: کودکان و نوجوانان به دلیل عدم تکامل سیستم تنظیم هیجانی و ناتوانی در تفکیک کامل واقعیت از تصویر، بیشترین آسیب را می‌بینند. واکنش‌هایی نظیر شب‌ادراری، ترس از تنهایی و پرخاشگری در کودکان، اغلب ریشه در مواجهه با محتواهای رسانه‌ای نامناسب دارد که والدین باید با زبانی ساده و آرام به پردازش این احساسات در فرزندان کمک کنند.

راهکارهای محافظت از سلامت روان در دنیای دیجیتال

دکتر فرشاد شیبانی برای پیشگیری از این آسیب‌ها، راهکارهای زیر را توصیه کرد:

۱. پرهیز آگاهانه: برای آگاهی از اخبار، مطالعه متن خبر از منابع معتبر کافی است و نیازی به تماشای فیلم یا تصاویر جزیی و دلخراش نیست.

۲. محدودسازی زمانی: کاهش فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در ساعات پیش از خواب و در شرایط پراسترس.

۳. حمایت خانوادگی: گفت‌وگوی صمیمانه درباره احساسات و شنیده شدن بدون قضاوت توسط اطرافیان.

۴. نظارت والدین: مدیریت دقیق محتوای در دسترس کودکان و نوجوانان توسط خانواده‌ها.

وی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت روان به اندازه سلامت جسم حائز اهمیت است و مراجعه به متخصص در صورت تداوم علائم اضطرابی، نه تنها نشانه ضعف نیست، بلکه اقدامی مسئولانه برای حفظ کیفیت زندگی و پیشگیری از آسیب‌های عمیق‌تر پنهان است.

رئیس بسیج اساتید دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش انسانی و بی‌طرفانه کادر درمان، خاطرنشان کرد که جامعه سلامت همواره سلامت جان انسان‌ها را بر تمامی دیدگاه‌ها و شرایط مقدم دانسته و در وقایع اخیر نیز با تمام توان به ارائه خدمت پرداخته است.

دکتر محمدرضا صابری، استاد دانشکده داروسازی  در گفتگو با وب دا در تشریح رویکرد حرفه‌ای کادر درمان در مواجهه با ناآرامی‌های اخیر اظهار داشت: وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ که با مطالبات اقتصادی آغاز شد، جامعه را از جهات مختلف تحت تأثیر قرار داد. در این میان، مراکز درمانی مشهد تحت فشار سنگین عملیاتی قرار گرفتند، اما با تعهد حرفه‌ای پزشکان و پرستاران، خدمات‌رسانی به عموم مردم بدون کوچکترین وقفه‌ای تداوم یافت.

وی با اشاره به سوگند حرفه‌ای جامعه پزشکی یادآور شد: خط قرمز ما سلامت انسان‌هاست و این وظیفه فارغ از نگاه‌های سیاسی، فکری یا اجتماعی به انجام می‌رسد. این وجدان مشترک انسانی که در دوران دفاع مقدس نیز با مداوای مجروحان به اثبات رسید، امروز نیز الگوی عمل کادر درمان است. بیمار برای ما تنها یک انسان نیازمند خدمت است و هیچ عامل دیگری در کیفیت درمان او اثرگذار نخواهد بود.

رئیس بسیج اساتید دانشگاه علوم پزشکی مشهد به مدیریت بحران در این ایام اشاره کرد و افزود: بسیاری از همکاران ما به صورت داوطلبانه و خارج از شیفت‌های موظف خود در مراکز درمانی حضور یافتند. همچنین بر اساس سیاست‌های کلان، در این ایام مسائل مالی بیماران در اولویت قرار نگرفت تا دغدغه‌ای بر مطالبات درمانی مراجعان افزوده نشود.

دکتر صابری در پایان ضمن تسلیت به خانواده جان‌باختگان این حوادث، از تلاش‌های ایثارگرانه کادر درمان تقدیر کرد و گفت: دانشگاه علوم پزشکی مشهد روزهای پرفشاری را پشت سر گذاشت، اما روحیه جهادی همکاران اجازه نداد سلامت مردم آسیب ببیند.