پزشکی


 نگاهی به مضرات زولبیا و بامیه شیرینی محبوب ماه رمضانماه رمضان در دین اسلام، ماهی مبارک است در این ماه به واسطه تغییر عادات غذایی روزه‌ داران، باید بیشتر به نوع غذاها و همچنین کیفیت آنها توجه شود.

استادیار گروه بهداشت مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: زولبیا و بامیه، شیرینی محبوب ماه رمضان است  که در کنار طعم مطلوب و شیرینی که دارد، می تواند برای سلامتی مضر باشد و در برخی موارد انواع آلودگی های میکروبی و شیمیایی در این محصولات پرطرفدار مشاهده شده است.

دکتر اسما افشاری خاطر نشان کرد: در صورتی که از روغن مانده در تهیه این شیرینی استفاده شود یا روغن،حرارت زیادی ببیند یا چندین بار از آن استفاده شود، احتمال تشکیل آكرولین که ترکیبی سرطانزاست و روی کبد هم تاثیرات نامطلوبی دارد افزایش می یابد.

وی افزود: استفاده از رنگ های غیر مجاز که عمدتا رنگ خطرناك تارتارازین است، می تواند منجر به آسیب های جدی کبدی و کلیوی شده و سلامت افراد را به خطر بیاندازد نتایج برخی مطالعات نشان داده است که كاربرد رنگ شیمیایی غیر مجاز در زولبیا شدیدتر و بیشتر بوده است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: استفاده از مواد اولیه سالم، طبخ مناسب و سلامت روغن مصرفی جزء مهمترین موارد در تهیه زولبیا و بامیه است برای پخت این شیرینی باید از روغن تازه و مخصوص سرخ‌کردن استفاده شود همچنین زولبیا و بامیه باید دارای رنگ روشن و فاقد ذرات سوخته چسبیده ناشی از پخت زولبیاهای قبلی همراه با طعم و بوی مقبول باشد.

دکتر افشاری با بیان اینکه عدم رعایت مسائل بهداشتی منجر به آلودگی میکروبی زولبیا و بامیه تولیدی می شود که در نهایت می تواند برای مصرف کننده و روزه داران مشکلاتی را به دنبال داشته باشد اظهار کرد: در تهیه زولبیا و بامیه باید از آرد مناسب و عاری از هرگونه کپک‌زدگی و ماندگی استفاده شود از طرفی از آنجا که زولبیا و بامیه در روغن با دمای بالا تهیه می شود وجود آلودگی میکروبی در آنها نشان از آلودگی های ثانویه مانند شرایط نگهداری نامناسب، هوای آلوده محیط نگهداری، ظروف آلوده وهمچنین عدم رعایت بهداشت فردی، استفاده نکردن از ماسک، دستکش، نداشتن پوشش مناسب در زمان پس از سرخ كردن یا آلوده بودن پوشش های تزئینی مانند پودر نارگیل و پسته می تواند، عفونت ها ومسمومیت های غذایی نظیر مسمومیت با استافیلوکوکوس اورئوس، سالمونلا و اشری شیا کلی را برای مصرف کننده به دنبال داشته باشد.

استادیار گروه بهداشت مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  افزود: برای به حداقل رسیدن مشکلات بهداشتی و تغذیه ای مربوط به مصرف این نوع شیرینی  انتظار می رود که مردم در هنگام خرید این نوع شیرینی به نکاتی از  جمله داشتن مجوز وزارت بهداشت، تاریخ تولید و انقضا و سالم بودن بسته توجه نمایند، رنگ زولبیا و بامیه باید به رنگ زرد طلایی باشد و از خرید زولبیا و بامیه‌ای که به رنگ خیلی تیره و قهوه‌ای است، اجتناب کنند چراکه این رنگ می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که در تهیه این شیرینی از روغنی که چند بار حرارت دیده استفاده شده یا حین طبخ، حرارت زیاد دیده است، از خرید شیرینی هایی که به صورت روباز و در خارج از ویترین نگهداری می شوند اجتناب نمایند و اینکه محصول را از قنادی‌های معتبر تحت نظارت وزارت بهداشت تهیه کنند چراکه روی محصولات تهیه شده در این مراکز آزمون های مختلفی نظیر آزمایشات فیزیكی و شیمیایی روغن مصرفی در تولید زولبیا و بامیه، آزمون های بررسی كاربرد رنگهای شیمیایی غیر مجاز و نیز ارزیابی های میكروب شناسی صورت می گیرد.

 


نیاز بدن به مواد غذایی در ماه مبارک رمضان تا 20 درصد کاهش می یابد/ لزوم استفاده از تمامی گروه های غذاییدر فرهنگ دینی ما توجه زیادی به مصرف وعده سحر شده است. دعاهای مخصوص این زمان خود نشان دهنده اهمیت آن در روند روزه است. شاید در زمان هایی که روزها کوتاه تر هستند حذف وعده سحری مشکلی به دنبال نداشته باشد اما در روزه های فعلی که طول روزه داری حدود 16 تا 17 ساعت در روز می رسد حذف وعده مهم سحری توان و طاقت فرد را کاهش داده و سردرد و افت قند خون را در طول روز برای او به دنبال دارد.

عضو هیات علمی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا با تاکید بر اینکه وعده سحر را حتی اگر به سبکی وعده صبحانه باشد نباید حذف شود.اظهار کرد: سحری باید یک وعده غذای کم حجم با غذاییت (کالری) بالا باشد بنابراین می توان از نان سبوسدار و برنج همراه با گوشت مرغ و گوسفند در این وعده غذایی استفاده کرد اما مصرف نان های سفید و باگت مناسب نیست.

دکتر محمد رضا نورس خاطر نشان کرد: سالاد فصل که از کاهو، خیار و گوجه فرنگی همراه با آبلیمو یا سرکه و روغن زیتون تهیه شده باشد و سبزی خوردن نیز در کنار وعده سحری به هضم غذای روزه داران کمک می کند و از یبوست نیز جلوگیری خواهد کرد.

معاون آموزشی دانشکده طب ایرانی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص مواد غذایی مفید برای روزه‌داران نیز اظهار کرد: گوشت گوسفند به خصوص قسمت سردست و گردن آن که به صورت آبپز تهیه ‌شود رطوبت بخش و مقوی است و به شکل آبگوشت به روزه‌داران توصیه می‌شود. برخی حبوبات و گوشت‌ها مانند عدس و گوشت گوساله و گاو خشکی آور هستند و از این رو برای روزه داران توصیه نمی‌شوند. همچنین خوراکی‌هایی که مزۀ تند دارند مانند ادویه و سس‌های تند نیز خشکی زا محسوب می‌شوند و ضمناً به خاطر گرمی زیاد عطش آور هستند و لذا در وعده سحر به خصوص برای نوجوانان مفید نیستند.

دکتر نورس تصریح کرد: روزه داران باید نیم ساعت یا 20 دقیقه قبل از خوردن سحری، یک نوشیدنی مناسب استفاده کنند که برای افراد دارای مزاج گرم، می توان شربت سکنجبین یا شربت ملایم عسل به اضافه عرق کاسنی یا شاتره و کمی خاکشیر را با هم مخلوط کرده و بیاشامند. برای افراد سرد مزاج هم نوشیدن شربت شیره انگور، شربت عسل، شربت گلاب با کمی عرق نعنا و خاکشیر در نوبت سحری توصیه می شود.  دانه های خاکشیر، آب را درون خود نگه می دارند و به تدریج دراختیار بدن قرار می دهند بنابراین خوردن آن برای جلوگیری از تشنگی هر دو مزاج سرد و گرم پیشنهاد می شود.


نتایج تحقیقات علمی،تاثیر مثبت روزه داری بر بدن را نشان می دهدروزه داری در ماه مبارک رمضان امسال با توجه به بحران کرونا و خطر ابتلا به این بیماری بیش از هر زمانی با ملاحظات و حساسیت‌های خاص خود رو بروست.

توجه به نکات تغذیه ای و اصول غذایی برای افرادی که شرایط روزه گرفتن را دارند از اهمیت زیادی به ویژه در شرایط کرونایی برخوردار است به حدی که دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همزمان با ماه مبارک رمضان راهنمای تغذیه و پیشگیری از بیماری کرونا را منتشر نموده است.

در این راهنما آمده است: بر اساس گزارش اخیر سازمان جهانی بهداشت، هیچ مطالعه ای مبنی بر ارتباط روزه‌داری با افزایش ابتلا به بیماری کووید-۱۹ دیده نشده است.

 بر طبق توصیه های ﻓﺮﻫﻨﮕﺴـﺘﺎن ﻋﻠـﻮم ﭘﺰﺷـﻜﻰ ﺑـﺎ ﻧﻈـﺮ ﻣﺮاﺟـﻊ ﻋﻈـﺎم تقلید و ﭘﺰﺷــﻜﺎن ﻣﺘﺨﺼــﺺ ﺑــﺮای اﻧﺠﺎم این ﻓﺮﻳﻀﻪ واﺟــﺐ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن در ﺷــﺮاﻳﻂ ﺑﺤــﺮان وﻳــﺮوس کرونا، پزشکان متفق القول هستند که نخوردن غذا به طور متناوب در روزه‌داری اسلامی، نه تنها عارضه ای در افراد سالم ایجاد نمی کند بلکه سبب ﺗﻘﻮﻳـﺖ اﻳﻤﻨـﻰ ﺑـﺪن، ﻛـﺎﻫﺶ ﭘﺎﺳـﺦ ﻫـﺎی اﻟﺘﻬـﺎﺑﻰ زﻳـﺎن ﺑـﺎر و ﺑﻬﺒـﻮد واﻛـﻨﺶ ﺑـﺪن در ﻣﻮارد اﺳﺘﺮس ﻣﻰ ﺷﻮد.

بنابراین در شرایط فعلی تمامی اﻓـﺮاد ﺳـﺎﻟﻢ ﻛﻤﺘـﺮ از ٦٥ ﺳـﺎل که روزه گرفتن برای بدنشان خطر ندارد ﺑـﺎ رﻋﺎﻳـﺖ ﻣـﻮارد ﺑﻬﺪاﺷـﺘﻰ و ﺗﻐﺬﻳـﻪ ای ﻣـﻰ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ روزه ﺑﮕﻴﺮﻧــﺪ اما در ﻣـﻮرد ﺑﻴﻤـﺎراﻧﻰ ﻛـﻪ ﻣﺒـﺘﻼ ﺑـﻪ وﻳـﺮوس ﻛﺮوﻧـﺎ ﺷـﺪه و ﺑﻬﺒـﻮد ﻳﺎﻓﺘـﻪ اﻧـﺪ ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﻣﻰ ﺷﻮد ﺣﺪاﻗﻞ ﺗﺎ ٦ ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ از ﺑﻴﻤﺎری اﻗﺪام ﺑﻪ روزه داری ﻧﻜﻨﻨﺪ.

در همین راستا سامانه مشاوره تغذیه ای برای پاسخگویی به پرسش‌های تغذیه‌ای مرتبط با کرونا همزمان با ماه مبارک رمضان از طریق تماس با شماره تلفن ۴۰۳۰ در سطح کشور راه‌اندازی شده است.

پزشکان و متخصصان علم تغذیه خود مراقبتی در رعایت اصول تغذیه‌ای همگام با روزه‌داری را مورد تاکید قرار داده‌اند و بر پرهیز از عادات غذایی نادرست برای حفظ سلامت روزه‌داران توجه ویژه ای دارند.

عادات نادرست غذایی به سلامت روزه‌داران آسیب وارد می‌کند

استاد گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص اهمیت تغذیه در روزه‌داری گفت: عادات نادرست غذایی در ماه مبارک رمضان می‌تواند به سلامت روزه‌داران آسیب وارد کند.

دکتر مجید غیور مبرهن افزود: نوشیدن آب سرد در زمان افطار یکی از رفتارهای نادرست غذایی است.

وی اضافه کرد: باید روزداران روزه خود را با نوشیدن آب و یا چای ولرم افطار کنند و از نوشیدن آب و یا شربت سرد به شکل جدی خودداری کنند.

استاد گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: نوشیدن حجم زیاد آب در زمان افطار و سحر نیز می‌تواند به دستگاه گوارش آسیب وارد کند و تاثیری در جلوگیری از تشنگی ندارد.

دکتر غیور مبرهن افزود: نوشیدن چای در ماه مبارک رمضان به ویژه در زمان سحر به دلیل مدر بودن آن توصیه نمی شود.

وی با تاکید بر این که روزه‌داران باید از پرخوری نیز در ماه مبارک رمضان پرهیز کنند تصریح کرد: در زمان افطار به دلیل این که دستگاه گوارش مدت زمانی طولانی در حالت استراحت بوده است وارد کردن حجم زیاد و ناگهانی مواد غذایی می تواند به دستگاه گوارش آسیب برساند.

عضو دیگر هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز گفت: سلامتی بدن در گرو کارکرد مطلوب دستگاه گوارش است لذا اگر یک سیستم گوارشی سالم داشته باشیم و از تغذیه خوبی بهره مند شویم هرگز بیمار نخواهیم شد.

دکتر سید موسی الرضاحسینی افزود: روزه داری در فرد سالم  باعث ایجاد بیماری در بدن نمی شود اما در ماه رمضان به دلیل این که عادات غذایی در یک ماه تغییر می کند افراد شاید با اندکی تغییر شرایط گوارشی رو به رو شوند اما روزه داری نه تنها باعث بیماری نمی شود بلکه با رعایت رژیم غذایی درست در بهبود عملکرد سیستم گوارشی نیز می تواند مفید باشد.

وی ادامه داد: اگر روزه داران شرایط درست تغذیه را در ماه مبارک رمضان رعایت نکنند با ضعف، بی‌حالی، سردرد، کاهش وزن و مشکلات گوارشی، یبوست و نفخ شکم در این ماه رو به رو خواهند شد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: اکثر افراد روزه دار به دلیل شدت عطش در هنگام روزه داری، روزه خود را با آب سرد یا شربت خنک باز می کنند و این در حالی است که نوشیدن مایعات سرد در افطار باعث انقباض معده می شود.

دکتر حسینی افزود: آب ولرم ضمن برطرف کردن عطش فرد روزه دار موجب هضم بهتر غذا و کمک به جذب آب بدن می شود.

وی ادامه داد: باید از مصرف غذاهای شیرین مانند زولبیا و بامیه در دو وعده افطار و سحر پرهیز کرد چون شیرینی ها در وعده افطار باعث افزایش سریع قند خون و به تاخیر افتادن هضم غذا می شود و در وعده سحری نیز باعث تشنگی در روز می شود.

این پزشک فوق تخصص گوارش گفت: مصرف نوشابه‌های گازدار، آب معدنی غنی شده و مواد کافئین‌دار نیز در دو وعده افطار و سحر مناسب نیست چون این مواد باعث افزایش ادرار  و خروج آب از بدن می شود از همین رو تشنگی بعدی را به دنبال دارد.

دکتر حسینی افزود: برخی افراد اگر در وعده افطار چای یا مواد کافئینی مصرف نکنند دچار سردرد می شوند، لذا این افراد در وعده افطار یک چای کمرنگ مصرف کنند.

وی با اشاره به این که برای کاهش تشنگی صرفا نباید فقط آب مصرف شود ادامه داد: شربت عسل با آب لیمو و استفاده از میوه و سبزی نیز می تواند باعث رفع تشنگی شود زیرا کمبود آب در بدن باعث افت فشار خون و خواب آلودگی می شود.

او اضافه کرد: غذاهای پر ادویه نباید در ماه مبارک رمضان زیاد مصرف شود، در وعده سحری باید تمام مواد مورد نیاز بدن اعم از کربوهیدرات ها و پروتئین ها، سبزیجات و میوه ها و غذاهای فیبردار مصرف و از غذاهای سرخ کردنی پرهیز شود.

سامانه ۴۰۳۰ پاسخگوی پرسشهای تغذیه ای مردم

ناظر کشوری مشاوره تغذیه سامانه ۴۰۳۰ در استان‌های خراسان رضوی و خراسان شمالی هم گفت: پاسخگویی به پرسش‌های تغذیه‌ای مرتبط با کرونا به ویژه در ماه مبارک رمضان از قابلیتهای اخیر سامانه ۴۰۳۰ است.

دکتر زهرا اباصلتی افزود: سامانه ۴۰۳۰ از ابتدای شیوع کرونا با هدف غربالگری و پاسخگویی به سوالات مردم در حوزه پیشگیری از کرونا راه‌اندازی شده است.

وی اضافه کرد: در قالب سامانه تغذیه ای ۴۰۳۰ اکنون بیش از ۶۰۰ کارشناس تغذیه پاسخگوی پرسشهای تغذیه ای مردم در سطح کشور هستند.

رییس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: ۱۲۰ نفر از پاسخ دهندگان در این سامانه، کارشناسان دانشکده و دانشگاه‌های علوم پزشکی مشهد، بجنورد، تربت‌حیدریه، تربت‌جام، گناباد، سبزوار و نیشابور هستند که  از ساعت هشت صبح تا ۲۱ پاسخگوی تماس گیرندگان با این سامانه هستند.

دکتراباصلتی افزود: سامانه ۴۰۳۰ از دو طریق آماده پاسخگویی به سوالات مردم در حوزه تغذیه است. یک شیوه استفاده از پیام‌های صوتی است که پس از شماره‌گیری ۴۰۳۰ و انتخاب کلید یک که مربوط به پیشگیری از کروناست، می‌توان از لیستی از پیام‌های صوتی در زمینه تغذیه در دوران ابتلا به بیماری کرونا، دوران نقاهت بیماری، برای گروه‌های سنی مختلف و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای و ماه مبارک رمضان بهره برد.

او ادامه داد: در صورتی که تماس‌گیرندگان با سامانه ۴۰۳۰ نیاز به مشاوره و راهنمایی بیشتر داشته باشند می‌توانند با استفاده از کلید ۶ به مشاوران تغذیه متصل شده و پاسخ سوالات خود را دریافت کنند.


نام نویسی از اهداکنندگان پلاسمای افراد بهبود یافته بیماری کووید ۱۹ در خراسان رضوی آغاز شدیکی از پرسنل بیمارستان شهید کامیاب ، از مراکز زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، پس از طی دوران بیماری کووید-19، به شکرانه بازیابی سلامتی اش، پلاسمای خون خود را برای کمک به بهبود بیماران مبتلا اهدا کرد.

مدیر گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو  با وب دا اظهار کرد:  پلاسما درمانی تاکنون نتایج قابل قبولی داشته و در چین و برخی کشورهای اروپایی و درگیر ویروس کرونا در حال انجام است.

دکتر ابوالقاسم الهیاری افزود: در اجرای این طرح پلاسمای خون بیماران بهبود یافته از کرونا برای درمان بیمارانی که به دلیل ابتلا به این ویروس دچار نارسایی شدید تنفسی شده‌اند، استفاده می‌شود.

این پزشک متخصص خون و سرطان بالغین ادامه داد: قبل از انجام هرگونه اقدامی برای اهدای پلاسمای فرد بهبود یافته تست کووید ۱۹ برای اهدا کننده انجام می‌شود که در صورت منفی بودن نتیجه آن، سطح آنتی بادی علیه ویروس کرونا در خون آنان بررسی شده و در صورت قابل قبول بودن از پلاسمای خون این افراد برای درمان مبتلایان به کرونا استفاده می‌شود.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: پلاسما درمانی خطری برای دهنده پلاسما ندارد و از سوی دیگر جداسازی  پلاسما در شرایط استریل توسط دستگاه پلاسما فرز انجام می‌شود، لذا افراد بهبود یافته از کرونا می‌توانند به کانکس مستقر در فضای باز بیمارستان امام رضا (ع) مشهد و بدون ارتباط با بخش‌های درمانی این بیمارستان مراجعه کرده و نسبت به اهدای پلاسمای خون خود اقدام کنند.

تمامی افراد بهبود یافته می توانند با حضور در پایگاه های انتقال خون و یا با تماس با شماره های تلفن ۳۸۵۱۶۳۰۰ و ۳۸۵۹۵۰۰۵ نسبت به نام نویسی و شرکت در این طرح اقدام نمایند و به یاری بیماران ویروس کرونا بپیوندند.

اطلاعات افراد بهبود یافته ثبت می شود و پس از بررسی های لازم از آنان دعوت به عمل می آید جهت اهدای پلاسمای خود مراجعه نمایند  این طرح شامل افرادی می شود که حداقل یک ماه از بهبودی کامل آنان سپری شده باشد .


 00448.jpg - 23.07 کیلو بایتعضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: با توجه به شیوع ویروس کرونا بیماران کلیوی و دیالیزی به دلیل ضعف در سیستم ایمنی بیش از سایرین در معرض خطر هستند از همین رو در خانه ماندن و خود قرنطینگی برای این افراد ضروری است.

دکتر رضا مهدوی در گفتگو با وب دا، با اشاره به اینکه عفونتهای ویروسی موجب التهاب سلولهای کلیه و افزایش کراتینه می شود، بیان کرد: افرادی که به عفونت ویروسی مانند کرونا مبتلا می شوند باید در روند درمان،کلیه های آنها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

متخصص اورولوژی و جراحی کلیه و مجاری ادرار افزود: افراد همودیالیز سیستم دفاعی ضعیفی دارند بنابراین باید هنگام مراجعه به دیالیز نکات بهداشتی را رعایت نمایند که خوشبختانه این محیط ها به منظور پیشگیری از انتقال بیماری گندزدایی می شود.

دکتر مهدوی با تاکید بر اینکه تمام افراد به ویژه افراد دارای بیماری های زمینه ای و دیالیزی ها در قرنطینه خانگی باید به سر ببرند، اظهار کرد:  افرادی که پیوند کلیه انجام داده اند نیز باید مراقبت بیشتری نسبت به سایرین از خود داشته باشند.

وی با اشاره به اینکه افراد سالم برای خرید مایحتاج ضروری بیرون از منزل بروند و مواد خریداری شده را ضدعفونی کرده و بعد به محیط منزل بیاورند، عنوان کرد: همچنین فردی که علائم سرماخوردگی دارد باید از سایرین جدا شود ودر اتاق جداگانه ای استراحت کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: اگر خود فرد بیمار دارای علائم سرماخوردگی شد قبل از خروج از منزل با متخصص داخلی تماس بگیرد که اگر نیاز بود به مرکز درمانی مراجعه نماید.

اطلاعات تماس سامانه خبری وب دا

Image
آدرس: مشهد، خیابان دانشگاه، ساختمان قرشی
کد پستی :۹۱۷۷۸۹۹۱۹۱
نمابر: ۳۸۴۳۶۸۲۷ ۰۵۱
رایانامه :webda@mums.ac.ir
سامانه پیام کوتاه: ۳۰۰۰۲۱۹۱
Image
Image
Image
Image
Image
Image
Image