دانش

نزدیک به یک سال از شناسایی و انتشار ویروس کرونا می‌گذرد و در این مدت به خاطر تحریمهای ظالمانه علیه ایران، شرکتهای دانش بنیان مشهد سعی کرده‌اند تا با تغییر خط تولید و یا اقدام برای به دست آوردن محصولات تازه برای مبارزه با کرونا و درمان بیماری کووید ۱۹ پیشگام باشند.

می‌توان ادعا کرد که به رغم تمام فشارها و ناملایمات ایجاد شده در عرصه درمان کشور، شرکت های دانش بنیان تقش موثری در تامین تجهیزات و ملزومات داشته اند.  

کشور ما دارای متخصصانی است که می توانند به راحتی خود را به اثبات برساند مثلا متخصصان یکی از شرکت های دانش بنیان ارتوپدی زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تغییر خط تولید خود توانستند در زمینه تهیه لوازم حفاظت فردی بهداشتی گام بردارند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رییس شرکت دانش بنیان نوافرین طب اویسا با اشاره به این که این شرکت دانش بنیان در زمینه ساخت ایمپلنت ارتوپدی از سال ۹۵ فعالیت خود را آغاز کرده است گفت: تاکنون با تلاش محققان و پژوهشگران شاغل در این شرکت، ۱۰ اختراع داخلی و پنج ثبت اختراع بین المللی به ثبت رسیده است.  

دکتر احسان واحدی با اشاره به این که در این شرکت سه نفر از اعضای هیات علمی گروه ارتوپدی دانشگاه علوم پزشکی مشهد فعالیت می کنند افزود: پس از شیوع بیماری کرونا و به دلیل کمبود وسایل حفاظت فردی این شرکت نیز در جهت برآوردن نیاز جامعه خط تولید ماسک را راه اندازی کرد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: از ابتدای راه اندازی خط تولید ماسک تا کنون، بیش از  ۵۰۰ هزار ماسک N۹۵  و N۹۹  به منظور تامین نیاز واحدهای بهداشتی و درمانی در این شرکت تولید شده است.

وی خاطر نشان کرد: قابلیت حوزه فنی مهندسی به گونه ای است که می توان بنا بر نیاز جامعه خط تولید جدیدی اضافه کرد و این شرکت با ابداعات خود توانست در زمینه رفع نیاز جامعه حرکت کند.

همچنین یکی دیگر از شرکتهای دانش بنیان زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ابتدای بحران کرونا تا کنون ۳۰۰ هزار لیتر محصولات بهداشتی با تکیه بر فرمولاسیون دقیق سازمان جهانی بهداشت تهیه کرده است.

مدیر شرکت پارس تک رخ با اشاره به این که این شرکت قبل از شیوع بیماری کرونا نیز خط تولید مواد ضدعفونی کننده و الکلی داشته است گفت: پس از شیوع بیماری و افزایش نیاز جامعه به مواد ضدعفونی کننده روزانه 3 هزار لیتر مواد ضدعفونی در این مجوعه تولید می شود.

مهدی میر احمدی با اشاره به این که تولیدات این شرکت به نحوی است که میزان اتانول مواد ضدعفونی آن بالا و محصولات ضدعفونی کننده بر پایه های غیر الکلی نیز تولید کرده است افزود: این شرکت دانش بنیان اتاق استریلی از سوی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در اختیار دارد که با استفاده از آن چهار خط ساخت ژلاتین راه اندازی شده است.

وی ادامه داد: در این شرکت داروهای نیمه جامد شامل انواع کرم، ژل، مایع موضعی و خوراکی تولید می شود.  

مدیر این شرکت دانش بنیان گفت: علاوه بر این تولید انواع اسپری های معمولی و تخصصی فوم و کف از دیگر محصولات  این شرکت دانش بنیان است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به انتخاب برگزیدگان 16 محور جشنواره هفته پژوهش اظهار کرد: مراسم هفته پژوهش و تجلیل از پژوهشگران برتر امسال به علت شیوع ویروس کرونا به صورت مجازی برگزار می شود.

دکتر محسن تفقدی در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: امسال جشنواره هفته پژوهش در محورهای برگزيده پژوهشي در يکي از گروههاي علمي، برگزيده پژوهشي جوان،برگزيده پژوهشي آزاد،فناور برتر،مقاله اصیل چاپ شده در مجله ISI با بالاترین  Average Journal Impact factors (JIF) Percentile،مقاله اصیل با بیشترین ارجاع (Citation) در Scopus،بيشترين برونداد پژوهشي با کمترين اعتبار جذب شده از دانشگاه در قالب طرح پژوهشی،برترین پژوهش در خصوص کووید-19،همايش علمي پژوهشي برتر سال،تاليف و ترجمه برتر در حوزه کتاب،پيشکسوت برگزيده،مجلات علمي پژوهشي برتر،کارگزار يا خير پژوهش،بیشترین اعتبار پژوهشی جذب شده از خارج دانشگاه ، دانشجویان برگزیده پژوهشي و رجیستری برتر به منظور انتخاب برترین های هر گروه برگزار شد.

وی تصریح کرد: بر این اساس 24 نفر از اعضای هیات علمی به عنوان برگزیدگان گروه های علمی،یک نفر برگزیده جوان،یک فناور برتر،یک تالیف و یک ترجمه برتر و یک تالیف فصلی از کتاب بین المللی،دو مجله علمی پژوهشی برتر،دو مقاله برتر،3 نفر دانشجو برگزیده پژوهشی در مقاطع مختلف،دو همایش علمی برتر،سه پژوهش برتر در زمینه کوید 19، یک برنامه ثبت بیماری (رجیستری ) برتر انتخاب شدند.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطر نشان کرد: همچنین در دو محور بیشترین اعتبار پژوهشی جذب شده از خارج دانشگاه و بيشترين برونداد پژوهشي با کمترين اعتبار جذب شده از دانشگاه در قالب طرح پژوهشی دو نفر از محققین انتخاب شدند.  

دکتر تفقدی افزود: با توجه به وضعیت ویروس کرونا، امسال مراسم جشنواره هفته پژوهش و فناوری دانشگاه و معرفی و تقدیر از برگزیدگان در تاریخ پنجشنبه 4 دیماه 99 به صورت مجازی برگزار خواهد شد.

دانشگاه علوم پزشکی مشهد به لحاظ استنادات به مقالات،جایگاه شاخص و قابل توجه ای را در میان دانشگاه های علوم پزشکی کشور داراست.

مدیر اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا ضمن تبریک هفته پژوهش و فناوری با اشاره به این مطلب که مرجعیت علمی اولین بند از سیاست های کلان علم و فناوری کشور است، موضوع رجوع قرار گرفتن یا همان استناد به تولید علم و مقالات دانشگاه را  از محورهای  مهم مرجعیت علمی دانست.

دکتر عبدالرسول رنگرزی تصریح کرد: این استنادات به نوعی نشان دهنده اثرگذاری تولید علم دانشگاه می باشد که توسط سایر پژوهشگران مورد ارجاع قرار می گیرد.

وی خاطر نشان کرد: روش صحیح ارزیابی استنادات به مقالات دانشگاه، نرمال سازی آن بر اساس رشته موضوعی و سال انتشار می باشد که در همین راستا شاخص (FWCI (Field-Weighted Citation Impact یا همان شاخص استناد نرمال شده  در پایگاه اسکوپوس جهت ارزیابی استنادات به تولید علم دانشگاه مناسب تر می باشد.

مدیر منابع علمی دانشگاه تصریح کرد بر این اساس دانشگاه  برای مقالات منتشر شده در سال های 2015 تا 2020 در بین شش دانشگاه  برتر تیپ یک کشور دارای بالاترین شاخص استناد نرمال شده با میزانFWCI=1.45 می باشد و بعد از آن دانشگاه علوم پزشکی ایران با FWCI=1.31، دانشگاه علوم پزشکی تبریز باFWCI=1.30، دانشگاه علوم پزشکی تهران FWCI=1.24، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی FWCI=1.15 و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با FWCI=1.09 قرار دارند. 

دکتر رنگرزی جنبه دیگری از اثرگذاری تولید علم دانشگاه را استنادات داده شده به مقالات دانشگاه توسط پتنت ها یا همان اختراعات دانست.

وی گفت بر اساس اطلاعات بدست آمده از پایگاه اسکوپوس در طی سال های 2015 تا 2020 تعداد 95 اختراع بین المللی به مقالات دانشگاه استناد نموده اند که بر این اساس دانشگاه علوم پزشکی مشهد جایگاه دوم را پس از دانشگاه علوم پزشکی تهران دارد.

مدیر اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ابراز امیدواری کرد روند رو به رشد کیفیت تولید علم و مقالات دانشگاه منجر به اثرگذاری هرچه بیشتر آن در عرصه های علمی و بین المللی و به ویژه در بخش سلامت جامعه شود.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: اطلاعات کامل بیش از 8 هزار نفر از کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد از زوایای تخصصی مختلف در سیستم‌های فعال طرح پایش سلامت کارکنان این دانشکاه به ثبت رسیده است.

دکتر محسن تفقدی در گفت‌وگو با خبرنگار وب دا، اظهار کرد: فعالیت معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد در چند بخش ریل‌گذاری شده و برنامه‌های هربخش طبق چهارچوب‌های مصوب در حال اجرا است.

وی افزود: در حوزه پژوهش برنامه‌ریزی‌ها در موضوعاتی همچون پژوهش‌های زیرساختی (ایجادکننده زیرساخت‌های مناسب)، زنده نگه‌داشتن پژوهش‌های فعال در تمامی موضوعات به‌‌خصوص حوزه علوم پایه با وجود اُفت منابع مالی، توسعه فعالیت‌های بین‌الملل، انتشار مقالات برتر در مجلات شاخص بین‌المللی و حرکت به سمت دانشگاه نسل سوم و کارآفرین صورت پذیرفته است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در حوزه پژوهش‌های زیرساختی دو نمونه بارز  در بحث کوهورت سلامت کارکنان این دانشگاه با ثبت نام بیش از 8 هزار نفر و جمع‌آوری اطلاعات کامل از زوایای تخصصی مختلف و همچنین فعال شدن رجیستری‌ها را داشتیم، خاطرنشان کرد: درخصوص رجیستری‌ها نیز هم‌اکنون بیش از 30 رجیستری فعال را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد داریم که نمونه شاخص آن رجیستری کووید 19 است و تاکنون اطلاعات بیش از 2 هزار بیمار مبتلا به ویروس کرونا در این رجیستری جمع‌آوری شده است که می‌تواند مبنای بسیاری از تصمیم‌گیری‌های دقیق و درست باشد، در رجیستری کووید 19اطلاعات و موارد مهمی در اختیار داریم که در تصمیم‌گیری صحیح و به‌موقع‌ کمک‌کننده است.

دکتر تفقدی اضافه کرد: طرح بیوبانک اقدام شاخص دیگری بوده که به مرحله اجرا در آمده است و در حال حاضر نزدیک به 20 هزار نمونه در این بانک جمع آوری شده است.

وی با اشاره به اینکه فعالیت‌های حوزه پژوهش همواره در جریان بوده و هیچگاه و حتی در سخت‌ترین شرایط متوقف نشده است، بیان کرد: با وجود مشکلات مالی اجرای طرح های تحقیقاتی در تمامی موضوعات به‌خصوص حوزه علوم پایه همواره در دستور کار معاونت پژوهش و فناوری بوده که منجر به ایجاد یک جایگاه در بحث مرجعیت علمی شده است و امیدواریم در بحث تحقیقات بالینی هم به‌زودی‌زود به این وضعیت مطلوب برسیم.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با ذکر این نکته که در بحث مرجعیت نزدیک به 15 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد جزو پژوهشگران برتر و یک درصدی هستند، تأکید کرد: این دانشگاه در بحث دانشمندان و نخبگان یک درصدی پس از دانشگاه علوم پزشکی تهران در جایگاه دوم کشور قرار دارد و این مهم نشان از کیفیت کاری بالای دانشگاه علوم پزشکی مشهد دارد.

دکتر تفقدی تصریح کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد در بحث فعالیت‌های بین‌الملل در جایگاه برتر حوزه‌های آموزشی و پژوهشی قرار دارد و این دانشگاه به تازگی در رتبه‌بندی راد موفق به کسب رتبه اول کشور شد و این موفقیت حاصل تلاش چند ساله نخبگان و پژوهشگران این دانشگاه بوده است، ضمن اینکه در کنار آن جذب نخبگان ایرانی مقیم خارج از کشور به داخل کشور و برقراری تعاملات بین‌المللی را داشتیم .

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: انتشار مقالات برتر در مجلات شاخص بین‌المللی یکی دیگراز دستاوردهای معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بوده و بسیاری از کتاب‌های به‌چاپ رسیده اساتید، نخبگان و پژوهشگران این دانشگاه جزو کتب برتر معرفی شدند و نویسندگان آن جایزه کتاب سال را دریافت کردند، کتب تأیید شده‌ای که مورد استفاده دیگر دانشگاه‌ها قرار گرفته است.

دکتر تفقدی افزود: حرکت به سمت دانشگاه نسل سوم و کارآفرین، موضوعی دیگری بوده که ‌به‌طور جد به آن توجه شده تا حمایت لازم از فن‌آوران و کارآفرینان صورت پذیرد و نتیجه آن منجر به کسب مجوز راه‌اندازی پارک علم و فناوری سلامت مشهد در پژوهشکده بوعلی این شهر شد.

وی با بیان اینکه در حوزه پژوهش و فناوری  2 قرارداد همکاری با معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور منعقد شده است، افزود: یکی از این قراردادها درخصوص راه‌اندازی مرکز سلول‌درمانی و دیگری در رابطه با راه‌اندازی مرکز نوآوری بوده که هر دو مرکز در پارک علوم و فناوری سلامت مشهد ساخته خواهد شد، مراکزی که در راستای ایجاد یک مرکزیت و جایگاه تخصصی در بحث مدیریت فناوری سلامت در استان مؤثر است و از جمله درخشش‌‌های پارک علم و فناوری سلامت مشهد می‌توان به حوزه کووید19 اشاره کرد که موارد اورژانسی و موردنیاز مدافعان سلامت را تأمین کرده است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: طرح توسعه پژوهشکده و ارتقاء آن به پژوهشگاه در حال اجرا بوده که هم‌اکنون با پیشرفت فیزیکی 30 درصدی همراه است و ان‌شاالله با حمایت کامل مسئولان مربوطه و تخصیص به‌موقع منابع فاز اول آن در تابستان سال 1400 به بهره‌برداری می‌رسد و افتتاح فاز دوم این پروژه را هم تا پایان همین سال خواهیم داشت.

دکتر تفقدی در پاسخ به درخواست تعدادی از پژوهشگران درخصوص ساخت پژوهشکده تخصصی در بیمارستان‌ها، بیان کرد: ساخت پژوهشکده ویژه برخی از گروه‌ها در بیمارستان‌ها از سوی برخی اساتید و مدیرگروه‌ها درخواست شده، موضوعی که ضرورت آن احساس نمی‌شود، اما تلاش معاونت پژوهشی این است که طرح‌های مصوب و تأیید شده بلافاصله جهت اجرا در حوزه درمان ورود پیدا کنند، ضمن اینکه دفاتر تعدادی از کارگروه‌ها هم در راستای اساتید و مدیرگروه‌ها از اسفند ماه سال 98 در بیمارستان‌های امام رضا(ع)، قائم(عج) و اکبر مستقر شده است و محصول خروجی یکی از این طرح‌ها که به تازگی به پایان یافته در حال گرفتن مجوز از سازمان غذا و دارو است تا به‌زودی‌زود این محصول در دسترس مردم قرار بگیرد.

وی تأکید کرد: از ابتدای بحران کرونا تاکنون بالغ بر 400 طرح پژوهشی با موضوع کووید 19 دریافت شده که از این تعداد نزدیک به 300 طرح آن مورد تأیید کمیته اخلاق واقع شده است و در تست‌های شناسایی سریع کووید (rapid test) هم شاهد دستاوردهای قابل توجهی هستیم و به‌زودی محصولات آن روانه بازار خواهد شد.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه یکی از مشکلات حوزه پژوهش نبود فضای مناسب و موردنیاز برای اجرای پژوهشی بالینی در حوزه درمان بوده است، خاطرنشان کرد: به‌طور مثال یک نمونه آن در بحث طرح‌های پژوهشی مرتبط با حوزه طب ایرانی اسلامی بوده و متأسفانه علی‌رغم تعداد بالای طرح‌های پژوهشی، شرایط به‌گونه‌ای بوده که در مرحله تست و اجرا متوقف شده است.

دکتر تفقدی اضافه کرد: عمده مشکلات در طرح‌های پژوهشی مرتبط با حوزه درمان بوده که امیدواریم با تدبیر و درایت مسئولان حوزه درمان برطرف شود و این مشکل در طرح‌های پژوهشی مرتبط با حوزه‌های آموزش و بهداشت وجود ندارد و امیدواریم مشکلات حوزه درمان هم به‌زودی‌زود و با توجه به کاهش آمار مبتلاها و بستری‌های کرونایی با همت مسئولان مربوطه برطرف شود.

وی با اشاره به اینکه امروزه بخش عمده‌ای از نیازهای حوزه درمان در بحث کرونا توسط شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان پارک علم و فناوری سلامت مشهد تأمین می‌شود، بیان کرد: این شرکت‌ها کمک بزرگی در بحث تأمین نیازهای استان و کشور در شرایط سخت تحریمی داشته‌اند و به‌واقع تلاش شاغلان در این شرکت‌ها ستودنی است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با ذکر این نکته که برنامه‌های هفته پژوهش از 25 آذر الی دوم دی ماه سال 99 و با شعار پژوهش و فناوری در خدمت جهش تولید برگزار می‌شود، تأکید کرد: تمامی برنامه‌های این هفته در سال جاری به‌صورت مجازی برگزار خواهد شد، امسال هیچ نوع برنامه حضوری‌ای با توجه به شرایط بحرانی کرونایی نخواهیم داشت و سخنران شاخص ویژه‌برنامه بزرگداشت هفته پژوهش دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم که در روز پایانی هفته پژوهش برگزار می‌شود معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود و در این مراسم از پژوهشگران برتر این دانشگاه تقدیر به‌عمل می‌آید.

دکتر تفقدی درخصوص روزشمار هفته پژوهش، گفت: روزهای هفته پژوهش امسال با عناوین (پژوهش و فناوری، مدرسه و دانشگاه)، (پژوهش و فناوری، مشارکت ملی)، (پژوهش و فناوری، جهش تولید)، (پژوهش و فناوری، بزرگداشت پژوهشگران و فناوران)، (پژوهش و فناوری، علوم انسانی) و (پژوهش و فناوری، اثربخشی اجتماعی) نامگذاری شده است.

وی افزود: حوزه معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از جایگاه ویژه‌ای در نزد مسئولان معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برخوردار است و قطعاً افتخارات حاصله نتیجه یک تلاش جمعی بوده و تنهایی حاصل نمی‌شود.