بهداشت و پیشگیری

در راستای ایجاد و حفظ آمادگی ارائه خدمات مراقبت بیماریهای واگیر در طی مراسم اربعین حسینی (ع) و مراسم دهه آخر صفر وبینار هماهنگی خدمات سفر دانشگاه علوم پزشکی مشهد با حضور دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی مشهد، بیرجند، تربت حیدریه، تربت جام، سبزوار، نیشابور، بجنورد، اسفراین وگناباد برگزار شد.

به گزارش وب دا، معاون فنی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در این جلسه با اشاره به پیک جمعیت زائرین و مسافرین در ایام تاسوعا، عاشورا، اربعین و دهه پایانی صفر، گفت: اولویت برنامه های  ما پیشگیری و مدیریت طغیان بیماریهای منتقله از آب و غذا نظیر مسمومیتها، اسهال ها و بیماریهای متاثر از تراکم جمعیت و جابجایی جمعیتی است و موضوع درمان، حوادث و تامین دارو نیز اولویت بعدی است.

دکتر مجید جعفری نژاد با تاکید بر هماهنگی و برنامه ریزی با مجریان و متولیان برگزاری این مراسم افزود: باید بتوانیم مدیران هیات ها وکاروان ها، را با خود همراه کنیم و نقش آموزش سلامت و مشارکتهای مردمی در این زمینه بسیار مهم است.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست خاطر نشان کرد: تعداد کاروان ها، مسیر تردد، اسکان و استقرار زائرین در هماهنگی با دستگاه های متولی شناسایی و نسبت به ارائه آموزشهای بهداشتی و پیشگیرانه، رصد و پایش وقوع بیماریهای واگیر اقدام لازم صورت گیرد.

دکتر ناصر امینی با اشاره به ضرورت ساماندهی تیم های واکنش سریع بهداشتی در دانشگاه و شبکه ها گفت: استفاده از ظرفیت رابطین سلامت و حضور سفیران سلامت در هر کاروان جهت ارائه آموزش های بهداشتی و اطلاع رسانی به اعضای کاروان، شناسایی بیماران مشکوک و هدایت بیماران، مورد نیاز است.

وی بر تشدید عملیات مراقبت سندرومیک بیماریهای واگیر،  تامین و تهیه امکانات و تجهیزات عملیاتی،آموزش و بازآموزی کلیه نیروهای عملیاتی و پشتیبانی درخصوص رعایت پروتکل ها تاکید کرد و گفت: تبادل داده ها و اطلاعات مرتبط با شناسایی و یا بروز بیماریهای واگیر با دانشگاه های مسیر تردد زائرین و سطح کشوری به دقت انجام می شود.

وی گفت: با توجه به جابجایی جمعیت زائرین در داخل  کشور، بیماریهای اسهالی، بیماریهای تنفسی، بیماریهای بثوری حاد (سرخک و سرخجه)، مسمومیتهای غذایی، حیوان گزیدگی و گزش حشرات که متاثر از تراکم جمعیت و جابجایی جمعیتی می باشند بطورخاص مورد توجه دقیق هستند.

دکتر امینی درباره کرونا نیز گفت: دستورالعمل وزارت بهداشت همچنان دو نوبت واکسیناسیون کرونا یا تست PCR منفی برای تردد است.

مهندس فرشید وفا ، مدیر سلامت محیط وکار دانشگاه نیز برآورد تقریبی زائرین در این ایام را برای برنامه ریزی و خدمات رسانی مناسب ضروری دانست و گفت: در شرایط خشکسالی، کمبود آب و گرمای هوا، شرایط امسال از حساسیت ویژه ای برخوردار است و هر شهرستان باید مناطق خطر خود را تعیین ومراقبتهای لازم را اعمال نمایند.

دکتر وفا با اشاره به اهمیت بهداشت اماکن بین راهی و نظارت همکاران بهداشتی بر آبرسانی سالم و عرضه یخ  بهداشتی، کلرزنی مناسب تانکرهای آب و نحوه استقرار سرویس های بهداشتی، حمام و دفع فاضلاب گفت: نظارت بر مواد غذایی، سالم سازی سبزیجات، غذاهای نذری و صلواتی در موکب ها، پایانه های مسافری و... در اولویت بازدید اماکن بهداشتی قرار دارد.

در ادامه دکترعلی یزدانی رئیس مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه اظهار کرد: دهه پایانی صفر نیز همانند اربعین ملی است و خدمات رسانی بهینه به زائران در این ایام نیز مستلزم نگاه ملی است.

وی با اشاره به تجمیع مراکز استقرار موقت اورژانس 115 و مراکز خدمات جامع سلامت جهت خدمات رسانی مطلوب گفت: در حوزه EOC و مدیریت بحران در دهه پایانی صفر عملیات سنگینی را در خراسان رضوی داریم و لازم است مسئولین و همکاران حضور 24 ساعته داشته باشند.

دکتر یزدانی با تاکید بر تامین اعتبار لازم جهت تهیه داروهای مورد نیاز و 20 درصد دپوی مازاد بر مصرف، در این ایام افزود: طبق هماهنگی انجام شده بیمارستانهای سیار سپاه و ارتش در مسیرهای منتهی به مشهد مقدس ملک اباد – حرم مطهر و محور قوچان جهت ارائه خدمات سرپایی و اورژانس مستقر می شوند.

همچنین دکتر محمد حسین قورچی، مدیر مشارکتهای مردمی دانشگاه با اشاره به تشکیل معاونت زیارت در استانداری از همکاری دانشگاه های سبزوار، نیشابور، تربت حیدریه و تربت جام در ایام محرم و صفر سال گذشته قدردانی کرد و ضمن توصیه به رعایت مسائل بهداشتی و پیشگیری از مبدا حرکت کاروانها و جمع آوری پسماندها در موکب ها، جاده، ها و استراحتگاه ها گفت: مردم دغدغه خدمت رسانی دارند و علاوه بر فعالیت اورژانس ها و مراکز پیش بیمارستانی، بسیاری از موسسات خیریه و درمانگاه ها نیز اعلام آمادگی کرده اند.

دکتر فریدرضا صحی زاده، رئیس کمیته بهداشت و سلامت قرارگاه عملیاتی خدمات سفر شهرستان مشهد نیز با اشاره به وجود 270 هتل، 400 مهمانپذیر و 320 هتل اپارتمان، 800 خانه مسافر و 3000 خانه مسافر غیررسمی در مشهد؛ ضمن ارائه گزارشی بر تامین آب سالم در این مراکز اقامتی با توجه به شرایط کمبود آب تاکید کرد.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: بیماری تب مالت از دام به انسان و بیشتر از طریق فرآورده های دامی که به روش غیر بهداشتی تهیه و نگهداری شده اند به انسان منتقل می شود که به دلیل شرایط خاصی که برای مبتلایان ایجاد می کند به بیماری هزار چهره معروف است.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا، با اشاره به اینکه تب مالت از شیر نجوشیده و فرآورده های دامی که  مدت زمان کافی جوشانده نشده است از حیوان به انسان متتقل می شود، خاطر نشان کرد: سایر محصولات دامی از قبیل پنیر و خامه تهیه شده از شیر خام و نجوشیده و غیر پاستوریزه و بخصوص آغوز و فله نیز امکان انتقال بیماری تب مالت به انسان را دارد.

وی با بیان اینکه تماس مستقیم از راه چشم یا از طریق تماس خراشها و جراحات پوست با ترشحات، مواد دفعی، یا بافتهای حیوانات آلوده یا اشیاء آغشته به ترشحات عفونی، مصـرف بافتها، مواد غذایی یا مایعات حـاوی باکتری مانند پنیر تازه، خامه و سرشیر، زمینه های انتقال بیماری هستند، ادامه داد: علاوه بر  محصولات دامی لبنی ،گوشت، اعضاء و خون تمامی انواع حیوانات  نیز می تواند بیماری تب مالت را منتقل کند.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه انتقال تنفسی از طریق استنشاق ذرات عفونی معلق در آغل، اصطبل  نیز می تواند موجب انتقال این بیماری از حیوان به انسان شود عنوان کرد: مصرف جگر خام و گوشت خام و نیم پز از دیگر راه های انتقال بیماری از حیوان به انسان است؛ بیشترین منبع شیوع بیماری از عادات غذایی نامناسب و غیر بهداشتی است.

دکتر نهبندانی افزود: تب و  لرز شدید، تعریق عصرگاهی و شبانگاهی به حدی که تمام بستر بیمار از تعریق خیس می شود، درد عمومی، درد عضلات پا به نحوی که بیمار امکان راه رفتن ندارد و ترجیح می دهد در بستر استراحت کند از جمله علایم این بیماری است.

وی ابراز کرد: وقتی که برخورد با منبع عفونت مستمر باشد، چه از راه نوشیدن شیرخام و یا تماس شغلی، تعیین زمان دقیق آلودگی و دوره نهفتگی مشکل خواهد بود. اما در مواردی که عفونت بدنبال یک تماس مشخص باشد، دوره نهفتگی اغلب بین 1 تا 3 هفته است.

دکتر نهبندانی خاطر نشان کرد: علائم بیماری تا حد زیاد وابسته به نوع عامل بیماری است و بر اساس شدت بیماری به اشکال حاد، تحت حاد، مزمن و موضعی بروز مینماید .در نوع حاد بیمار گرفتار لرز ناگهانی، درد عمومی بدن بخصوص درد پشت بوده و عرق شدید دارد؛ بیمار اشتهای خود را از دست داده و از ضعف و سستی شکایت دارد که در بازه زمانی سه ماه رخ می دهد.

وی افزود: در نوع تحت حاد، اغلب اوقات حالت تب دار اولیه وجود نداشته و آغاز آن بی سروصدا میباشد ولی گاهی بدنبال مرحله تبدار  نوع حاد شروع میشود. شکایت اصلی بیمار از ضعف و خستگی است و علائم  بعد از یک دوره تب دار برای سالها باقی میماند.

رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری های واگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: بسته به منبع ویروس که از کدام حیوان انتقال بیماری انجام شده باشد شرایط بیمار متفاوت است مثلا از نوع گوسفند و یا بز اگر بیماری منتقل شود به مراتب سخت تر از ابتلا از نوع گاو است.

دکتر نهبندانی از شهروندان خواست تا حد امکان از شیر و لبنیات پاستوریزه استفاده نمایند و در صورت استفاده از شیر های سنتی حتما قبل از مصرف شیر به مدت 3‏- 5 دقیقه جوشانده شود. 

مدیر جوانی جمعیت، خانواده ، مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: مراقبین سلامت در تمام مراحل فرایند باروری ، همراه مادران باردار هستند تا بارداری و زایمان ایمن و سالمی رقم بخورد.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه خدمات مراقبتی بهداشت در حوزه باروری از جایگاه ویژه ای برخوردار است چراکه حفظ سلامت مادران باردار یکی از مهمترین اولویت های نظام سلامت است،  خاطر نشان کرد: بانوان در تمام مراحل زندگی می توانند از مراقبت های بهداشتی رایگان بهره مند شوند.

وی با اشاره به اینکه فرزند آوری یکی از مراحل زندگی بانوان است که با مراقبت های مختلف بهداشتی به سلامتی طی می شود، عنوان کرد: علاوه براین به منظور حفظ سلامت بانوان غربالگری در خصوص بیماریهای شایع زنان انجام می شود تا بیماری به موقع تشخیص و درمان شود.

دکتر احمدیان با بیان اینکه بانوانی که دارای بیماریهای زمینه ای  هستند نیز هیچ مانعی برای فرزند آوریشان وجود ندارد، تصریح کرد: مادرانی که مبتلا به بیماریهای زمینه ای ،  قلبی عروقی و ... هستند نیز می توانند مانند سایرین فرزند آوری را تجربه کنند ، این افراد تنها نیاز به مراقبت های بیشتری دارند.

مدیر جوانی جمعیت ، خانواده و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه مراقبین سلامت آموزش های لازم را در خصوص دوران بارداری به مادران ارایه می کنند، گفت: فاکتور های خطر ، علائم نگران کننده که نیاز به بررسی بیشتری وجود دارد توسط مراقبین سلامت به مادران باردار یادآوری می شود که از آن جمله می توان به خونریزی یا لکه بینی، کاهش یا عدم تحرک جنین ، درد و ورم یک طرفه ساق و ران ، استفراغ شدید و مداوم یا خونی، تب و لرز و ... از جمله علایمی است که مادران در صورت مشاهده باید به پزشک معالج مراجعه کنند.

دکتر احمدیان با بیان اینکه علایم خطر نیز پس از زایمان نیاز به بررسی دارد که مراقبین سلامت آنها را یادآور می شوند، اظهار کرد: خونریزی بیش از حد، ترشح از محل بخیه ها، افسردگی، سوزش و یا درد هنگام ادرار و ... از جمله مواردی است که مراقبین سلامت در مراقبت های بعد از زایمان از مادر جویا می شوند.

وی با اشاره به اینکه مشاوره فرزند آوری به زوجین و بانوان تا سن 54 سالگی نیز از جمله خدمات حوزه بهداشتی در راستای افزایش جمعیت است، اظهار کرد: جوانی جمعیت یکی از مهمترین موضوعات در سالهای اخیر است که در صورت بی توجهی به آن چالش های جمعیتی زیادی گریبانگیر کشور می شود.

دکتر احمدیان اظهار کرد: در حوزه معاونت درمان و سایر ارگان های مرتبط نیز خدمات متنوعی ارایه می شود تا جوانان به فرزند آوری ترغیب شوند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهدگفت: ارتباطات، افزایش مسافرت ها، تغییر شیوه زندگی و مصرف غذاهای آماده منجر به افزایش شیوع بیماریهای منتقله از آب و غذا شده و این بیماریها را به یک مشکل بهداشتی تبدیل کرده است.

دکتر ناصر امینی در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه بیش از 2 میلیارد نفر در دنیا آب آلوده می نوشند و بیش از2.4 میلیارد نفر به سرویس های دفع فاضلاب بهداشتی دسترسی ندارند گفت: طبق تخمین سازمان جهانی بهداشت سالیانه 420 هزار مورد مرگ به دلیل بیماریهای قابل انتقال از طریق غذا رخ می دهد که حدود یک سوم آن مربوط به کودکان زیر 5 سال است.

وی با بیان اینکه شاخص سالانه سالهای از دست رفته عمر به دلیل مصرف مواد غذایی نا ایمن در سطح جهان، حدود 33 میلیون سال تخمین زده می شود گفت: در  دنیا  هر ساله یک نفر از 10 نفر، مبتلا به بیماریهای منتقله از اب و غذا می شوند.

دکتر امینی گفت: در سالهای اخیر بیماری وبا روند افزایشی داشته و میزان کشندگی آن حدود 2 درصد بوده است که سازمان جهانی بهداشت وضعیت کنونی را مطرح کننده احتمال اپیدمی می داند.

وی اظهار کرد: بررسی نقشه اخیر پراکندگی اپیدمی های فعال وبا و اسهال حاد آبکی در دنیا حاکی از افزایش موارد مذکور در تعدادی از کشورهای همجوار با کشورمان به ویژه در مرزهای شرقی است.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تاکید بر اینکه نمونه گیری از بیماران باید حتماً قبل از شروع درمان انجام شود تا با تشخیص به موقع بتوان از اپیدمی جلوگیری کرد، گفت: تیم های واکنش سریع مراکز بهداشتی با بررسی اطرافیان فرد مبتلا از نظر بیماری نسبت به نمونه گیری، قرنطینه و ارائه آموزش های لازم به منظور شکستن زنجیره انتقال بیماری اقدام می نمایند.

دکتر امینی با بیان اینکه بیماریهای وبا، بوتولیسم، تیفوئید، طغیان بیماریهای منتقله از آب و غذا، هپاتیت های A , E و اسهال های خونی مشمول نظام مراقبت و ثبت در سامانه کشوری وزارت بهداشت هستند، بر شناسایی زودهنگام بیماران و نمونه گیری قبل از شروع درمان، توجه به مقاومت های دارویی و لزوم بررسی اطرافیان بیمار تاکید کرد.