بهداشت و پیشگیری

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: در یک سال اخیر 154 هزار نفر از گروه های هدف شامل مادران باردار، افراد در همه مقاطع سنی ، بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون و چربی خون بالا و چاقی و اضافه وزن بیشتر از خدمات مشاوره تغذیه بهره بردند.

دکتر زهرا اباصلتی ، در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: توزيع 397 هزار و 657 پرل مگادوز ويتامين آ به كودكان 2 تا 5 سال تحت پوشش ، توزيع 386 هزار و 152 مكمل قطره مولتي ويتامين و 777هزار و 331 قطره ويتامين آ +د به كودكان زير 2 سال، توزيع 471 هزار مكمل قطره آهن به كودكان زير 2 سال نیز برای رفع سو تغذیه به مراجعه کنندگان ارایه شده است .

وی بیان کرد: توزيع بیش از 7 میلیون  مكمل قرص آهن براي مادران باردار ،توزيع 6 میلیون مكمل كپسول مولتي ويتامين براي مادران باردار،توزيع بیش از یک میلیون و 561 هزار مکمل فولیک اسید برای مادران باردار نیز از دیگر خدمات این حوزه است.

دکتر اباصلتی با بیان اینکه توزیع دو میلیون و 455 هزار و 819 مکمل پرل ویتامین D 3 براي جوانان ، ميانسالان و سالمندان نیز از دیگر خدمات گروه بهبود تغذیه جامعه است، تصریح کرد:مكمل ياري دانش آموزان مدارس و توزيع پرل ويتامين D3 پنجاه هزار واحدي و قرص آهن به دختران متوسطه اول و دوم و پرل ويتامين D3 پنجاه هزار واحدي به پسران متوسطه اول و دوم از جمله خدمات این حوزه می توان برشمرد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد:  اجراي برنامه حمايت تغذيه اي و تحت پوشش قرار گرفتن 3050 كودک زير 5 سال و 1550 مادرباردار و شيرده با مشاركت كميته امداد امام خميني (ره) و شارژ نمودن 17 هزار  بن كارت كودک و 10 هزار بن كارت مادر باردار جهت خريد اقلام غذايي و پايش رشد و آموزش و مشاوره تغذيه نیز در راستای رفع مشکلات سوء تغذیه مادران باردار و کودک با همکاری ارگانهای مختلف انجام شده است.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: تا کنون موردی از ابتلا به التور (وبا) در استان مشاهده نشده است، اما با توجه به اینکه در پاکستان و عراق مواردی از وبا گزارش شده، لازم است عموم مردم نسبت به رعایت بهداشت فردی توجه ویژه داشته باشند.

دکتر ناصر امینی در گفتگو با وب دا با بیان اینکه بیماری وبا، یک بیماری اسهالی حاد شدید بوده و عامل ایجادکننده آن باکتری است خاطر نشان کرد: این بیماری طیف گسترده‌ای از علایم را دارد اما ممکن است حدود ۸۰ درصد بدون علامت باشد؛ ۱۵درصد افراد اسهال متوسط و 5 درصد اسهال شدید پیدا می‌کنند که نیاز به مداخله فوری دارد.

وی تصریح کرد: این باکتری به طور معمول به ۲ روش مستقیم و غیرمستقیم انتقال پیدا می‌کند. فرد مبتلا می‌تواند به عنوان مخزن عمل کند و زمانی که باکتری را از طریق مدفوع دفع می‌کند، ممکن است باعث انتشار آلودگی شود؛ علاوه بر این سبزی و میوه ها و همچنین آب آلوده می‌تواند عامل انتقال باکتری به فرد باشد.

دکتر امینی با اشاره به اینکه مداخله فوری در درمان این بیماری، بیشتر جایگزینی آب و الکترولیت‌هاست خاطر نشان کرد: کسی که اسهال می‌شود، آب بدن خود را از دست می‌دهد و ممکن است استفراغ نیز داشته باشد که این دو باعث کم‌آبی بدن می‌شود. در کودکان کم‌آبی بسیار خطرناک است و اگر به سرعت جبران نشود، احتمال مرگ وجود دارد. در صورتی که کسی دچار اسهال شدید آبکی ناشی از وبا شده و درمان نشود بین ۲۵ تا ۵۰ درصد منجر به فوت می‌شود.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در تمام طول سال احتمال ابتلا به وبا وجود دارد اما بیشترین زمان شیوع و گسترش آن از اردیبهشت تا آبان ماه است و گرمی هوا باعث می‌شود افراد در زمان‌هایی نیاز به آب پیدا کنند و ممکن است آب سالم در دسترس نداشته باشند، گفت: دانشگاه علوم پزشکی مشهد به طور مستمر آمادگی مقابله با بیماری‌های هدف یا بیماری‌هایی که مورد پایش نظام سلامت هستند را دارد و به محض اینکه اولین کسی علایم داشته باشد، مداخلات و اقدام لازم انجام می شود.   

دکتر امینی توصیه کرد اگر افرادی از نزدیکان با اسهال حاد آبکی روبه‌رو شدند، در صورت نداشتن استفراغ مقداری آب و مایعات به فرد مبتلا خورانده شود و در این موارد حتما باید به پزشک مراجعه شود و برای موارد شدید، درمان خانگی توصیه نمی‌شود اما تا زمان رسیدن به مرکز درمانی می‌توان آب یا پودر ORS به فرد مبتلا داد. نکته مهم درمانی، جایگزینی آب و الکترولیت‌هاست. آنتی‌بیوتیک‌های درمانی نیز فراوان است و جای نگرانی وجود ندارد.

وی در خصوص روشهای پیشگیری از وبا گفت: این بیماری از طریق آب و مواد غذایی آلوده و خود فرد مبتلا منتقل می‌شود و برای پیشگیری باید بهداشت فردی رعایت شود. شست‌وشوی دست‌ها قبل از غذا خوردن و بعد از خروج از سرویس بهداشتی انجام شود و حتما از آب آشامیدنی سالم استفاده گردد؛ آب لوله‌کشی شهری کاملا قابل اعتماد است اما آب‌های جاری و چشمه‌ها را تایید نمی‌کنیم، در صورت اجبار به مصرف حتما قبل از نوشیدن جوشانده شود. سبزی و میوه ها نیز باید با آب سالم شست ‌و شو و ضد عفونی شوند.

مدیر جوانی جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: خدمات مشاوره فرزند آوری  در سال گذشته به 208 هزار و 560 نفر از بانوان همسردار تا سن  54 سالگی ارائه شده است تا در صورت تمایل اقدام به فرزند آوری کنند.

دکتر محمد احمدیان، در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه ترغیب به فرزند آوری یکی از مهمترین رویکردهای بهداشتی در حوزه اجرای قانون جوانی جمعیت است، خاطر نشان کرد: از همین رو ضمن ارائه خدمات مشاوره ای هنگام ازدواج و قبل از تصمیم به فرزند آوری نکاتی به بانوان آموزش داده می شود تا بانوان با آگاهی از فرایند پیش رو و خدماتی که به آنان ارائه می شود اقدام به فرزند آوری کنند.

وی تصریح کرد: علاوه براین حوزه جوانی جمعیت، خانواده  ومدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد به 250 هزار و 82 زوج خدمات مشاوره هنگام ازدواج ارایه کرده است ، علاوه براین ارائه خدمات مشاوره فرزند آوري به 208هزار و 506  نفر از زنان 54-10 ساله همسردار  از دیگر خدمات این حوزه است.

دکتر احمدیان با اشاره به اینکه برای حفظ سلامت میانسال در سال گذشته  بیش از 384 هزار مراقبت ارایه شده است، گفت: 888 هزار غربالگري سرطان پستان زنان 69 تا30 سال و   772 هزار و 168  مراقبت دوران باروري و يائسگي زنان ميانسال ، 172هزار و 536 مراقبت سالمند توسط غير پزشک و 95 هزار و 141 مراقبت سالمند توسط پزشک  از دیگر خدمات این حوزه است.

مدیر جوانی جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه 841 هزار و 84 مورد غربالگري وتشخيص زودهنگام سرطان روده بزرگ در گروه سني 70تا50 سال و  انجام غربالگري، شناسايي و طبقه بندي سالمندان به تعداد 376هزار و 55 نفر از جمله خدمات این حوزه  است، بیان کرد:شناسايي 7 هزارو 480  سالمند بسيار پرخطر و 76 هزار و 184  سالمند پرخطر جهت بررسي نيازها و انجام اقدامات مورد نياز ، ارایه آموزش شيوه زندگي در دوران سالمندي به 121هزار و 227  نفر ساعت ، 94 درصد نوزادان متولد شده تحت مراقبت هاي نوزادي قرار گرفتند که از دیگر خدمات حوزه بهداشتی است.

وی با بیان اینکه 95  هزار کودک  6 ماه تا 60 ماه توسط پزشک معاينه شده اند ، ابراز کرد: در همین بازه زمانی یکساله 45.5 درصد كودكان 3 ساله غربالگري فشارخون شده اند ،  52 هزار نوزاد معادل 64 درصد از نوزادان توسط پزشک در 10 روز اول تولد ويزيت ،  علاوه براین 49 هزار نفر از كودكان 12 ماهه معادل 60 درصد از نظر تكامل غربالگري شدند.

دکتر احمدیان با بیان اینکه   49 هزار و 298  كودک تحت مراقبت كودكان زير پنج سال قرار گرفتند ، ابراز کرد:  بیش از 143 هزار  مراقبت پيش از بارداري، تشکیل پرونده برای 69 هزار و 927 پرونده دوران بارداری، 387 هزار و 283 مراقبت بارداری نیز برای مادران باردار انجام شده است.

وی با اشاره به اینکه 148 هزار و 472 مورد مراقبت بعد از زایمان برای مادران انجام شده است، گفت:  70هزار و 950  ويزيت پزشک در دوران بارداري، بیش از یک میلیون نوبت غربالگری علائم ویروس کرونا در بارداری برای مادران باردار انجام شده است.

مدیر جوانی جمعیت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه تزریق واکسن کرونا و واکسن آنفلولانزا نیز برای مادران باردار انجام شده است، گفت:  پايش نحوه اجراي دستورالعمل مراقبت و كنترل بيماري كرونا ويروس جديد در مدارس،  اجراي طرح غربالگري سنجش سلامت نوآموزان بدو ورود به دبستان از دیگر خدماتی است که توسط این حوزه ارایه می شود.

دکتر احمدیان گفت:  ارائه خدمات ارزيابي سلامت نوآموزان در شرايط بحران كرونا با هماهنگي اداره آموزش و پرورش استثنايي و اداره كل آموزش و پرورش ، اجراي برنامه غربالگري سلامت  دانش آموزان اتباع مهاجر فاقد كارت هويتي با مشاركت اداره كل آموزش و پرورش، اداره كل امور اتباع و ساير دستگاههاي ذيربط با نوبت دهي و رعايت دستورالعمل ارائه خدمات ارزيابي سلامت دانش آموزان اتباع مهاجر از دیگر خدمات این حوزه است .

وی با بیان اینکه انجام مراقبت311 هزار دانش آموز با انجام نوبت دهي و رعايت شيوه نامه هاي بهداشتي  و انجام مراقبت برای 149هزار جوان با انجام نوبت دهي و رعايت شيوه نامه هاي بهداشتي  و  آموزش 48هزار و 772 نفر  جوان با موضوع ازدواج سالم  در قالب2 همايش و يک كارگاه و 3479 جلسه آموزشي انجام شده است، گفت: آموزش 13 هزار  والد با موضوع ازدواج سالم درقالب 1 هزار و 194 جلسه آموزشي و توانمند سازي بیش از هزار بهورز و هزار و 459 مراقب سلامت و 471 نفر از کارکنان تحت پوشش  در خصوص مراقبت های بهداشتی را نیز می توان جزو خدمات این حوزه است.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: سالانه حدود 38 هزار زوج متقاضی ازدواج از نظر تالاسمی در 22 مرکز مشاوره تالاسمی غربالگری می شوند.

دکتر ناصر امینی در گفتگو با وب دا با اشاره به فعالیت شبکه گسترده مراکز مشاوره ازدواج و آزمایشگاههای ژنتیک تشخیص پیش از تولد اظهار کرد: با اجرای برنامه غربالگری و پیشگیری از بیماری بتا تالاسمی ماژور، سالیانه از تولد حدود 24 مورد بیمار مبتلا در شهرستان های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد جلوگیری می شود . میزان بروز این بیماری با اجرای این برنامه در سال های اخیر کاهش قابل توجهی داشته است.

وی با بیان اینکه به طور میانگین 5 درصد جمعیت ایران ناقل ژن بتا تالاسمی بوده و حدود 21 هزار بیمار مبتلا به تالاسمی ماژور در ایران ثبت شده است خاطر نشان کرد: شناسایی زوجین ناقل تالاسمی از سال 1376 همزمان با کل کشور با انجام آزمایش خون در مراکز خدمات جامع سلامت ویژه مشاوره تالاسمی در متقاضیان ازدواج آغاز شده و زوجینی که به عنوان ناقل و مشکوک تالاسمی شناسایی می گردند تحت مراقبت ویژه ی تالاسمی در مراکز خدمات جامع سلامت نزدیک محل سکونتشان قرار می گیرند.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه بطور میانگین سالیانه 2 تا 3 مورد بیمار در سطح دانشگاه علوم پزشکی مشهد متولد می شود تصریح کرد: تالاسمی نوعی کم خونی ارثی است که بصورت صفت مغلوب از والدین به فرزندان منتقل می شود. ناقلین تالاسمی( تالاسمی مینور) فاقد علامت بوده و درمان خاصی نیاز ندارند ولی در صورتی که والدین هردو ناقل تالاسمی باشند در هربارداری احتمال تولد فرزند مبتلا به تالاسمی ماژور(شدید) یک چهارم میباشد.

دکتر امینی افزود: نگهداری ، اقدامات درمانی و مراقبت بیمار مبتلا به تالاسمی ماژور بسیار گران و پرهزینه است، لذا با هدف کاهش هزینه های گزاف و تامین سلامت افراد جامعه برنامه پیشگیری از بروز موارد جدید ، برنامه غربالگری و مراقبت زوجین ناقل تالاسمی در کل کشور در حال انجام است.

وی هدف از انتخاب روز جهانی تالاسمی را ارتقای آگاهی آحاد جامعه در مورد بیماری تالاسمی ماژور و روش های پیشگیری  از بروز این بیماری دانست و عدم توجه برخی خانواده ها به اهمیت آزمایش قبل از ازدواج و انجام ازدواج های غیررسمی را از مهم ترين دلایل به دنیا آمدن بیمار تالاسمی ماژور در ساليان اخير دانست.

مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: بهترین روش پیشگیری از ابتلا به این بیماری انجام یک آزمایش ساده خون  پیش از عقد شرعی در آزمايشگاه هاي مراکز خدمات جامع سلامت است.