بهداشت و پیشگیری

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت : بيماری سل يک بيماری واگير‌دار عفونی است که عامل بیماری یک باکتری از نوع باسیل به نام مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است و زمانی که عامل بیماری  ریه انسان را درگیر نماید بعنوان سل ریوی شناخته می شود و در  صورت ابتلا سایر اعضا بدن  سل خارج ریوی  گفته می شود.

دکتر سید کاظم فرهمند در گفتگو با وب دا با بیان اینکه 23 مهر ماه روز ملی سل با شعار «هم اکنون زمان پایان دادن به بیماری سل است» نامگذاری شده است اظهار کرد: سالانه در جهان حدود 9 ميليون نفر به اين بيماری مبتلا می شوند و هر ساله حدود يک و نيم ميليون نفر در اثر ابتلا به اين بيماری فوت می کنند، از طرفی بیش از 90 درصد بیماری و مرگ و میر ناشی از سل در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد. سل بجز آسیب های اقتصادی ، اثرات منفی غیر مستقیم دیگری نیز بر کیفیت زندگی بیماران یا افراد خانواده آنها نظیر طرد شدن دارد.

وی افزود : حدود 24 درصد جمعيت جهان (حدود 2 ميليارد نفر ) به ميکروب سل آلوده هستند که در صورت ضعيف شدن سيستم ايمنی بدن به بیماری سل مبتلا میشوند.

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت : آلودگی همزمان به ویروس ایدز خطر ابتلا به بیماری سل را بطور معنا داری افزایش می دهد و همزمان مقاومت دارویی (MDR) مشکل جدی و رو به فزونی در بسیاری از کشورهای جهان می باشد.

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطر نشان کرد : اگر‌چه در کشورمان طی 55سال اخير شاهد کاهش چشم‌گير بروز سل بوده ايم و  اگر‌چه سل يک بيماری شناخته شده با درمان مشخص کوتاه مدت شش‌ماهه است اما متأسفانه تعدادی از اين بيماران يا به موقع تشخيص داده نمیشوند و يا در نتيجه درمان ناقص تبديل به يک بيمار مقاوم به درمان می‌شوند .لذا  همچنان بیماری سل دارای رتبه دهم از نظر بار بیماریها در جهان می باشد.

 وی سرفه بيش از دو هفته، وجود خلط، کاهش وزن، عرق شبانه و تب طولانی مدت را از جمله علائم این بیماری عنوان نمود و گفت: فرد مبتلا به سل می‌تواند سالانه 17 نفر ديگر را آلوده کند بنابراين کنترل سل وقتی ميسر است که بتوان بيمار مبتلا به سل را در مراحل اوليه شناسايی کرد و او را تحت درمان کامل قرار داد.

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی با اشاره به اینکه در حال حاضر خدمات تشخیصی درمانی رایگان در تمام سطوح بهداشتی درمانی در دسترس  عموم مردم قرار دارد اظهار کرد: بیماری سل فراتر از یک بیماری عفونی ،یک پدیده اجتماعی است و لذا دستیابی به هدف حذف آن تا سال 2050 بجز از طریق ایجاد یک عزم ملی ، برنامه ریزی و مشارکت همه جانبه امکان پذیر نخواهد بود.

امسال سازمان بهداشت جهانی با شعار  ."It`s time for action, It`s time to End TB "هم اکنون زمان پایان دادن به بیماری سل است "   بدنبال  استفاده از مهارت و امکانات دست اندرکاران و مسئولین برای تسریع در انجام اقدامات برای  هدف حذف بیماری تا سال 2050   است و استفاده از همه  امکانات و ظرفیتهای  درون  بخشی و برون بخشی را مورد تاکید قرار داده است. 

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: توسعه پایدار بدون در نظر داشتن رویکرد کاهش خطر بلایا امکان پذیر نیست.

دکتر سید کاظم فرهمند در آستانه روز بین المللی کاهش اثرات بلایا  در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: شواهد نشان می­دهد در همه کشورها مواجهه افراد و سرمایه­ ها در برابر بلایا بسیار سریع­تر از کاهش آسیب پذیری صورت گرفته است در نتیجه خطرات جدیدی بوجود آمده و خسارات ناشی از بلایا به طور مستمر افزایش یافته است.

وی با تاکید بر اینکه آمار وقوع مخاطرات در ایران نشان دهنده میزان بالای وقوع مخاطرات طبیعی و انسان ساخت است، گفت: این موضوع به علت موقعیت جغرافیایی و خصوصیات توپوگرافیک ایران و آسیب پذیری بالای ساز ه ه­ا و غیرساز ه ه­ا بوده که منجر به مرگ، صدمات بی شمار و سایر پیامدهای سوء سلامتی می­شود.

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: در سومین کنفرانس جهانی برای کاهش خطر بلایا که توسط سازمان ملل متحد و به میزبانی شهر سندای ژاپن در سال 2015 برگزار شد راهبرد بین المللی کاهش خطر بلایا تحت عنوان سند سندای برای کاهش خطر بلایا (2015‏-2020) به تصویب رسید.

دکتر فرهمند اظهار کرد: خروجی مورد انتظار پس از اجرای این سند در سال­های 2020‏-2015 کاهش اساسی خطر، تلفات جانی و خسارات ناشی از بلایا به معیشت سلامت، سرمایه­ های اقتصادی، فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و کسب و کار در جوامع و کشورها تعیین گردید.

قائم مقام معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطر نشان کرد: براساس این مسئله برای تحقق این خروجی باید "پیشگیری از خطرات جدید و کاهش خطر بلایا از طریق اجرای اقدامات یکپارچه و فراگیر اقتصادی، ساختاری، قانونی، اجتماعی، بهداشتی، فرهنگی و آموزشی و تربیتی، زیست محیطی، فناوری، سیاسی و نهادی صورت پذیرد تا مواجهه با مخاطرات و آسیب پذیری در برابر بلایا را کاهش داده و آمادگی برای پاسخگویی و بازیابی پس از حوادث و تاب آوری در برابر بلایا را افزایش دهد.

مجمع عمومی سازمان ملل روز بین المللی را به عنوان راهی برای ترویج یک فرهنگ جهانی کاهش و پیشگیری از بلایا و کاهش خطرات و ایجاد آمادگی بنا نهاده است. این مجمع در سال 2009 میلادی 13 اکتبر مصادف با 21 مهر را به عنوان روز کاهش اثرات بلایا نامگذاری نمود.

21 لغایت 27 مهرماه مصادف با هفته بین المللی کاهش خطر بلایا با شعار « ساختن برای ماندن  BUILD TO LAST» اعلام گردیده است که هدف سوم از اهداف هفتگانه سند سندای (2015‏-2030) با عنوان كاهش چشم گير خسارات ناشي از سوانح به زير ساخت هاي حياتي می باشد.

رییس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفتگو با وب دا اظهار کرد: کشور ایران در معرض انواع مخاطرات طبیعی و انسان ساخت قرار دارد که همواره مشکلات متعدد و پیامدهای سوء جانی، اقتصادی و عملکردی برای جامعه و نظام سلامت را بدنبال دارد و لذا بایستی در مورد تمام آنها تاب آوری را پیشه کنیم.

 دکتر محمدرضا جویا گفت: روز جهانی کاهش خطر بلایای طبیعی نخستین بار در سال ۱۹۸۹ میلادی پس از فراخوان مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای تعیین یک روز با هدف ارتقای فرهنگ جهانیِ آگاهی از خطر و کاهش بلایای طبیعی تعیین شد و پس از آن هر سال ۱۳ اکتبر به عنوان روز کاهش خطر بلایای طبیعی و افزایش آگاهی در مورد اهمیتِ درک خطرات پیش‌روی مردم، گرامی داشته می‌شود.

وی خاطر نشان کرد: یونسکو از طریق فعالیت‌های خود در زمینه های آموزش، علوم اجتماعی و علوم طبیعی، فرهنگ و ارتباطات و اطلاعات، کشورهای عضو خود را در اجرای سند "چارچوب سندای برای کاهش خطرات بلایای طبیعی" که توسط سازمان ملل متحد به تصویب رسیده است، حمایت می کند.

دکتر جویا همچنین دستاوردهای نظام سلامت را طی سال های اخیر در حوزه مدیریت و کاهش خطر بلایا بسیار چشمگیر دانسته که در حال حاضر برخی برنامه های آن نه تنها در سطح منطقه که در سطح جهان به خوبی شناخته شده و مورد توجه صاحب نظران و سازمان های بین المللی قرار گرفته است.

وی اظهار کرد: در این راستا دانشگاه علوم پزشکی مشهد بمنظور تداوم ارائه خدمات سلامت در زمان وقوع بلایا و کاهش آسیب به انسانها اقدامات متعددی را در حوزه های مختلف انجام داده است که از جمله این اقدامات می توان به اجرای برنامه های ارزیابی و آموزش آمادگی خانوار در برابر بلایا، برنامه نظام مراقبت بلایا، ارزیابی ایمنی عملکردی، سازه ای و غیرسازه ای کلیه واحدهای بهداشتی ‏- درمانی ، ارتقای ایمنی سازه ای و غیرسازه ای، تدوین برنامه های عملیات پاسخ در واحدهای مختلف دانشگاه، تدوین چارت فرماندهی حادثه از ستاد دانشگاه تا خانه بهداشت، تدوین سناریو، اجرای تمرین و مانور در تمامی شهرستان های استان  و نیز فعال کردن برنامه های قطب شمال شرق کشوراشاره نمود.

رییس اداره کاهش خطر بلایا و حوادث معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: موقعیت قرارگیری استان به واسطه بارگاه ملکوتی ثامن الحجج(ع) در گذرگاه پرتردد به سمت شرق کشور، آمار تصادفات، واژگونی خودروها و تانکرهای حامل سوخت و مواد نفتی، مرزی بودن استان با همسایه هایی که همیشه دارای تنش های سیاسی و تروریستی هستند، آمار بالای مرگ و میر و صدمات متعدد سلامت جسمی و روانی جامعه و آسیب‌های زیست محیطی ناشی از این حوادث، لزوم مدیریت و کاهش خطر بلایا و ارتقای آمادگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد را همواره به صورت اجرایی و عملی می‌طلبد.

 وی استحکام بخشی و صیانت از سازه های موجود واحدهای بهداشتی تابعه، کاهش آسیب واحدهای بهداشتی در برابر بلایا با ارتقاء ایمنی غیر سازه ای،تقویت ایمنی عملکردی در واحد های بهداشتی درمانی، برنامه ملی خود مراقبتی و جلب مشارکتهای سایر بخشهای دخیل در امر کاهش خطر بلایا، جامعه ایمن ( برنامه 14 گانه در کلیه اماکن و برای تمام افراد )، اقتصاد مقاومتی با تاکید بر رهنمودهای مقام معظم رهبری در ابلاغ سیاستهای کلی پیشگیری و کاهش خطر حوادث غیر مترقبه ، برنامه سلامت در بلایا با تاکید بر جامعه، پرسنل، واحد های بهداشتی و استمرار فعالیتها را بعنوان روز شمار این هفته اعلام نمود.