بهداشت و پیشگیری

هم زمان با روز جهانی مبارزه با سرطان، مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های معاونت بهداشت دانشگاه از اجرای برنامه غربالگری سه سرطان شایع در مناطق تحت پوشش دانشگاه خبر داد.

به گزارش وب دا؛ دکتر محمد جعفر صادقی گفت: در راستاي اجراي برنامه سند ملي بيماري هاي غيرواگير وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ارتقاي سطح مراقبت ها، برنامه غربالگري سه سرطان شامل سرطان های كلوركتال (روده بزرگ)، پستان و دهانه رحم همزمان با کل کشور در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد از ابتداي امسال در دست اجراست. وی اظهار داشت: با توجه به ميزان شيوع و ابتلاي اين سرطان ها، هم اكنون مراحل غربالگري و تشخيص زودهنگام اين سه سرطان در همه مراکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش دانشگاه در حال اجراست.

دکتر صادقی افزود: مراجعینی که پس از معاینات اولیه مشکوک تشخیص داده شوند برای انجام معاینات تکمیلی از طریق مراکز مربوطه به سطوح بالاتر ارجاع می گردند.

كاهش وزن غير قابل توجيه بيش از 10 درصد وزن بدن طي شش ماه گذشته، تب بدون علت، تغيير طولاني مدت (بيش از سه هفته ) در اجابت مزاج يا وجود خون در مدفوع، خون ريزي و ترشح غير طبيعي از واژن در زنان به خصوص بعد از چهل سالگي و بعد از سنين يائسگي، خونريزي يا فرورفتگي نوك پستان، فرورفتگي پوست پستان يا وجود توده اي در پستان كه بزرگ تر شده يا طي دو دوره پياپي قاعدگي ثابت باقي بماند، وجود غده هاي زيرجلدي بدون درد و درحال بزرگ شدن، زخمي كه بهبود نيابد، به خصوص در نواحي در معرض نور آفتاب يا در محل عفونت هاي طولاني مدت يا در محل سوختگي قديمي، سرفه هاي طولاني مدت همراه خلط خوني يا بدون آن، سيري زودرس و كاهش اشتها به همراه كاهش وزن، خشونت صدا، بلع يا هضم سخت غذا از جمله علائم هشداردهنده ابتلا به سرطان است که مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماری های دانشگاه به آن اشاره کرد  و از شهروندان خواست که این علائم را جدی گرفته و در صورت مشاهده به پزشک مراجعه کنند.

تعادل در رژیم غذایی، یک سلاح بسیار مهم در مبارزه با هر کدام از بیماری های مزمن از جمله سرطان است. چون نه تنها باعث پیشگیری از بسیاری از سرطان ها می شود، بلکه شانس بقا را در کسانی که با این بیماری دست و پنجه نرم می کنند، بیشتر می کند.

به گزارش وب دا؛  ، ثابت شده که غذاهای سالم دارای مزایای اپی ژنیک قوی و ثابت شده اند. که در اینجا با ۱۲ نوع ماده غذایی موثر در مقابله با سرطان بیشتر آشنا ی شویم:

سیر: آلیسین موجود در سیر برای جلوگیری از گسترش سرطان مفید است. ضمن این که به عنوان یک آنتی بیوتیک در بدن عمل می کند و خاصیت ضد التهابی دارد. سلنیوم، تریپتوفان و سایر مواد فعال مبتنی بر گوگرد در این خوراکی منجر به حمله به سلول های سرطانی می شود.

چغندر: حاوی آنتوسیانین است که نشان داده شده به مبارزه با سلول های سرطانی می رود و مصرف آن ارتباط تنگاتنگی با کاهش خطر ابتلا به سرطان خون و مغز دارد.

حبوبات: انواع حبوبات که منابع عمده پروتئین های گیاهی محسوب می شوند، و فیبر بالای موجود در آنها علاوه بر این که منجر به کاهش سطح قند خون می شود، با کاهش خطر ابتلا به سرطان ها ارتباط دارد.

ماهی های روغنی: ماهی های روغنی دارای زنجیره طولانی اسیدهای چرب امگا ۳ است که اثرات قدرتمند ضد التهابی در بدن دارد. روغن ماهی همچنین حاوی ویتامین آ و یکی از مهمترین ویتامین ها در مبارزه با سرطان است. ارتباط مصرف منظم روغن ماهی با کاهش خطر ابتلا به سرطان های پروستات، سینه، و روده بزرگ ثابت شده است.

کاروتنوئیدهای هویج، فلفل و سبزی: سبزیجاتی مانند هویج، فلفل قرمز و زرد، کلم پیچ، اسفناج، سیب زمینی شیرین و .. حاوی کاروتنوئیدهایی مانند بتاکاروتن هستند که در بدن به ویتامین آ تبدیل می شوند و ثابت شده اثرات ضد سرطان دارند.

زنجبیل: زنجبیل خام حاوی مزایای بسیار مهم در مبارزه با سرطان است و یک محصول مفید ضد التهابی در بدن به شمار می رود. مصرف منظم زنجبیل با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده ارتباط دارد، منجر به کاهش سطح قند خون می شود و در برابر سرطان های پروستات، سینه و خون نیز محافظت ایجاد می کند.

دانه ها: انواع دانه ها مانند دانه آفتاب گردان، دانه کدوتنبل، دانه کنجد و ... حاوی روغن های مفید و ویتامین Eو فیبر برای تقویت باکتری های مفید روده هستند. ضمن این که منجر به تقویت سیستم ایمنی بدن می شوند.

آجیل: انواع آجیل بخصوص گردو و بادام حاوی مواد ضد سرطان بسیار قوی و آنتی اکسیدان ها بعلاوه اسیدهای چرب امگا ۳ برای کاهش سطح التهاب در بدن هستند.

قارچ: شواهد نشان می دهد مصرف منظم قارچ علاوه بر این که تقویت کننده سیستم ایمنی بدن است، حاوی مواد تشکیل دهنده ضد سرطان بوده و حتی برخی از انواع آن اثرات دارویی دارد.

گوجه فرنگی: تحقیقات محققان دانشگاه هاروارد نشان داده که مصرف منظم گوجه فرنگی به خاطر وجود لیکوپن در آن، منجر به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات، ریه، روده بزرگ، دهانه رحم و سینه می شود.

سبزیجات برگ سبز: این سبزیجات حاوی فولات، بیوتین، کولین، اینوزیتول، نیاسین و ویتامین ب ۱۲ است که در مبارزه با سرطان بسیار موثر واقع می شود. نیاسین در کشتن سلول های سرطانی نقش اساسی دارد. همچنین مصرف این سبزیجات طول عمر را در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ افزایش می دهد.

کلم بروکلی: مانند سایر سبزیجات برگ سبز، حاوی فیبر برای از بین بردن سموم بدن است. مصرف منظم کلم بروکلی با کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه، پروستات، سرطان مغز و سرطان روده بزرگ ارتباط دارد.

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه در حال حاضر در جامعه ما با مشکل افزایش وزن و چاقی دانش آموزان روبه رو هستیم فهرستی از مواد غذایی مجاز و غیرمجاز در پایگاه های تغذیه سالم مدارس را اعلام کرد.

دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با خبرنگار وبدا گفت: یکی از اهداف برنامه های تغذیه اصلاح و بهبود وضع تغذیه دانش آموزان است و یکی از راهکارهای دسترسی به این مهم، استفاده از میان وعده های سالم است که با دو هدف فرهنگ سازی برای دانش آموز که بداند چه چیزی بخورد و ماده غذایی موثر از نظر ارزش غذایی چه چیزی است، مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: در حال حاضر در جامعه امروز ما با مشکل افزایش وزن و چاقی دانش آموزان روبه رو هستیم که همه اینها بیشتر به علت استفاده کردن مواد غذایی غیرمجاز با اسیدچرب ترانس بالا است بنابراین برنحوه فعالیت پایگاه های  تغذیه سالم مدارس نظارت می شود .

دکتر اباصلتی به فهرست مواد غذایی که عرضه آنها در پایگاه تغذیه سالم غیرمجاز است، اشاره و بیان کرد: فراورده های غلات حجیم شده و انواع چیپس های صنعتی، انواع یخمک و بستنی یخی، نوشابه های گازدار و ماءالشعیر، دوغ گازدار، سوسیس، کالباس و فرآورده هایی که در آنها سوسیس و کالباس وجود دارد، انواع همبرگرها، فلافل، سمبوسه و انواع ناگت ها و انواع سالاد الویه از مواد غیرمجاز برای عرضه هستند.

وی انواع لواشک، آلوچه و آلو بدون بسته بندی و فاقد شرایط بهداشتی را غیرمجاز دانست و اظهار داشت: انواع پاستیل و آب نبات هایی که به سطح دندان می چسبند، انواع آب میوه هایی که دارای قند افزوده هستند، انواع اشترودل دارای سوسیس و کالباس فاقد مجوز بهداشتی، انواع پیراشکی و دونات و خیار شور و انواع سس نیز مواد غذایی غیرمجاز می باشند.

دکتر اباصلتی در ادامه به فهرست مواد غذایی قابل عرضه در پایگاه های تغذیه سالم اشاره کرد و اظهار داشت: خشکبار مانند توت خشک، انجیرخشک، انواع برگه ها (خرما، کشمش، انواع میوه خشک)، انواع مغزها و دانه ها (گردو، بادام، بادام زمینی، فندق، بادام هندی، پسته، کنجد و مغز تخمه ها)، نخودچی، برنجک، گندم برشته شده ،ذرت بوداده و کشمش که همگی بسته بندی شده و دارای برچسب بهداشتی از وزارت بهداشت باشند مجاز برای عرضه هستند.

وی بیان کرد: انواع ماست و شیر پاستوریزه یا استرلیزه و به صورت بسته بندی تک نفره و از انواع کم چرب(5/2 درصد چربی یاکمتر)، هم چنین انواع پنیر بجز پنیر خامه ای، بستنی پاستوریزه به جز بستنی یخی نیز مناسب هستند.

دکتر اباصلتی دوغ بدون گاز و آب معدنی دارای مجوز بهداشتی را مجاز دانست و افزود: انواع میوه تازه مانند سیب، نارنگی، پرتقال  و ... شسته شده و در بسته بندی یک نفره برای عرضه مجاز هستند.

وی به دیگر مواد غذایی مجاز اشاره و بیان کرد: انواع بیسکویت، کیک و کلوچه اعم از سنتی و صنعتی، بیسکویت ترجیحا از نوع سبوس دار بدون کرم و کیک و کلوچه ترجیحا از نوع غنی شده با ریزمغذی ها مانند آهن، روی ،ویتامینA و تهیه شده با روغن حاوی اسیدچرب ترانس زیر 5 درصد و دارای برچسب بهداشتی از وزارت بهداشت باشد.

دکتر اباصلتی به لقمه سالم اشاره و تصریح کرد: نان و پنیر و گردو، تخم مرغ آب پز و سفت، خیار و گوجه فرنگی در بسته بندی تک نفره و بهداشتی پنیر از نوع پاستوریزه و ساده کم چرب و کم نمک باشد خیار و گوجه فرنگی شسته شده و گندزدایی شده باشد، بهتر است از انواع نان سبوس دار مانند سنگک و نان های حجیم و بسته حجیم صنعتی ازنوع سبوس دار یا آغشته به انواع مغزها (تخم آفتابگردان، کنجد، تخم کدو و ...) استفاده کرد.

وی به غذاهای پخته شده اشاره کرد و گفت: انواع آش، سوپ، لوبیا، عدس، حلیم (همه کم نمک و کم چرب)، شله زرد، فرنی، شیربرنج، سمنو (همه کم چرب و کم شیرین) و ماکارونی مواد غذایی قابل عرضه هستند که باید دارای شرایط پخت به صورت روزانه و در شرایط بهداشتی و رعایت کامل نکات بهداشتی مطابق با آیین نامه بهداشت محیط مدارس، رعایت تنوع و تفاوت های فرهنگی در برنامه غذایی هم چنین مواد غذایی داغ در ظروف یکبار مصرف بر پایه گیاهی مخصوص غذای داغ سرو شوند و بلافاصله بعد از تهیه و پخت توزیع شوند، باشند.

رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با تاکید بر اینکه در زمان ابتلا به آنفلوانزا از درمان های خود سرانه باید پرهیز شود، به پزشکان توصیه کرد، برای این دسته از بیماران از تجویز ترکیبات حاوی کورتون پرهیز کنند.

دکتر گویا در گفتگو با وب دا در مشهد با اشاره به شیوع آنفلوانزا در ده استان کشور از جمله خراسان رضوی اظهار داشت: آنفلوآنزا برای برخی گروه‌ها عوارض خطرناکی دارد و در صورت ابتلا ممکن است بستری شوند و از فعالیت و کار بازبمانند بنابراین توصیه می شود افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، بیماران مبتلا به بیماری‌های قلبی و ریوی، افرادی که به دلیل ابتلا به سرطان تحت درمان هستند، مبتلایان به نارسایی‌های کلیه و کبد، افراد مبتلا به دیابت کنترل نشده و افرادی که از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند از واکسن آنفلوانزا استفاده نمایند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه در زمان اوج آنفلوآنزا به سر می‌بریم، اضافه کرد: درحال حاضر سه نوع آنفلوآنزا در کشور شایع است و همه کشور درگیر آن هستند، اما در کرمان، قزوین، چهارمحال و بختیاری، تهران، اصفهان، خراسان رضوی،‌ ایلام، یزد، همدان و آذربایجان شرقی شدیدتر است. این سه نوع ویروس مشابه یکدیگر و همه آنفلوآنزای فصلی محسوب می‌شوند و متعلق به فصل سرما هستند. ابتلا به این بیماری با رعایت نکات بهداشتی ساده، اجرای توصیه‌های پزشک و استراحت در منزل قابل پیشگیری و درمان است.

وی با بیان اینکه تزریق واکسن آنفلوآنزا همچنان موثر است، افزود: در هفته‌های اخیر شاهد افزایش ابتلای کودکان به آنفلوآنزا هستیم. این بیماری در کودکان علائم متفاوتی دارد و مواردی که همراه با اسهال و استفراغ است در این گروه سنی بیشتر دیده می‌شود.

دکتر گویا تاکید کرد:  پزشکان از تجویر داروی نابجا به خصوص ترکیبات حاوی کورتون پرهیز کنند؛ چون ممکن است عوارض خطرناکی داشته باشد. علاوه بر آن مسکنی به جز استامینوفن نباید تجویز شود، به ویژه در مواردی که کودکان با علائم اسهال به پزشک مراجعه می‌کنند.

گفتنی است: دکتر گویا رییس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به منظور شرکت در همایش بین المللی مطالعات یگانشی جوندگان که به میزبانی دانشگاه فردوسی از 7 الی 8 بهمن در حال برگزاری است به مشهد سفر نمود.

این همایش در سه محور اصلی تنوع زیستی،  بیماریهای مربوط به جوندگان و انسان و مدیریت آفات با همکاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد در حال برگزاری است.