بهداشت و پیشگیری

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد از شهروندان خواست با رعایت نکات بهداشتی و پرهیز از انجام هر گونه ذبح دام غیرمجاز، از ابتلا به بیماری تب کریمه کنگو پیشگیری کنند.  

دکتر حمیدرضا قربان زاده در گفتگو با وب دا گفت: بیماری تب کریمه کنگو از جمله بیماری‌های ویروسی مشترک بین انسان و دام است که واکسن و درمان اختصاصی خاصی ندارد به همین دلیل درمان آن درمان نگهدارنده و کمک به کنترل علایم بیماری در فرد مبتلا  بوده و تنها راه جلوگیری از ابتلای به آن رعایت نکات بهداشتی و پیشگیرانه است.

وی افزود: کسانی که به صورت مستقیم با دام سروکار دارند شامل ذبح کنندگان، قصاب ها و حتی زنان خانه داری که با گوشت آلوده و دام تازه ذبح شده تماس دارند، پزشکان و کادر درمانی که در معرض خون و ترشحات فرد بیمار قرار دارند نیز در معرض خطر ابتلا می باشند.

دکتر قربان زاده گفت: علایم این بیماری تب، سردرد و ضعف و خونریزی است که اگر به موقع درمان نشود درصد کشندگی بالایی دارد اما با رعایت نکات مراقبتی توسط مردم، جای نگرانی در این خصوص نخواهد بود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه این بیماری معمولا از طریق کنه‌های آلوده منتقل می‌شود گفت: ویروس عامل بیماری از طریق گزش کنه آلوده وارد بدن دام شده و پس از ذبح دام و تماس با خون و ترشحات دامی به انسان انتقال پیدا می کند و معمولا موارد مثبت ابتلا به این بیماری از تماس با ترشحات حیوان و کنه آلوده‌ ایجاد می‌شود لذا توصیه می شود به هیچ عنوان دام را در منازل و معابر عمومی ذبح نکنند، زیرا خونابه جاری می‌تواند منجر به آلودگی محیط و افزایش بروز و شیوع بیماری از دام به انسان شود.

دکتر قربان زاده راه دیگر انتقال بیماری را گزش مستقیم توسط کنه آلوده به ویروس دانست و گفت: از کشتن و له کردن کنه با انگشتان دست خودداری شود، در مناطقی که کنه‌ها فراوانی بیشتری دارند، لباس‌های بلند و پوشیده بپوشند و از قلم و یا اسپری دورکننده حشرات استفاده کنند. به لاشه دامی که در اثر بیماری مشکوکی ازبین رفته، نزدیک نشوند و دست نزنند.

وی تاکید کرد: افرادی که به ذبح دام مشغول هستند هم باید از وسایل محافظت کننده مانند دستکش، چکمه و لباس مناسب استفاده کنند و ابزار‌های خود  را بعد از ذبح، ضدعفونی کنند همچنین، خونابه‌ها نیز به طریق بهداشتی دفع شود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در همه کشتارگاه‌های مجاز دام، دامپزشکان حضور دارند و دام را قبل و بعد از ذبح بررسی و معاینه می‌کنند و به دلیل اینکه برخی از انواع بیماری در دام‌ها علائم ظاهری مشخصی ندارند و فقط دامپزشکان و کارشناسان بهداشتی قادر به تشخیص آن هستند توصیه می کنیم حتما ذبح دام در کشتارگاه‌ها انجام شود.

 دکتر قربان زاده تاکید کرد: گوشت دام ذبح شده باید به مدت حداقل ۲۴ ساعت در دمای چهار درجه سانتی گراد در یخچال قرار داده شود و جگر و سایر امعا و احشای دام، پس از ۴۸ ساعت نگهداری در دمای چهار درجه سانتی گراد، مصرف شود. توصیه اکید می‌شود مردم از مصرف گوشت یا جگر تازه خام و نیم پز ، تردد در مکان های کشتار غیرمجاز خودداری نموده و گوشت ممهور به مهر دامپزشکی خریداری نمایند.

مدیر جوانی جمعیت، سلامت، خانواده و مدارس دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: 90 درصد هزینه های درمانی مردان نابارور به شرطی که متخصص مربوطه کد ناباروری را برای آنها ثبت کند توسط سازمان های بیمه گر حمایت خواهد شد. 

دکتر محمد احمدیان در گفتگو با وب دا با اشاره به اینکه در حوزه ناباروری مردان  برنامه های مختلفی پیش بینی شده است، خاطر نشان کرد: برنامه های مراقبتی مردان در 18 سالگی و میانسالان از 30 سالگی و افرادی که قصد ازدواج دارند عملیاتی می شود. 

وی تصریح کرد: در کلاس های آمادگی قبل از ازدواج نیز آموزش هایی به مردان داده می شود و در برنامه پیشنهادی مشارکت در طرح فرزند آوری براساس غربالگری اولیه ناباروری ، بیماران شناسایی شده و برای پیگیری مراحل درمانی معرفی می شوند. 

دکتر احمدیان با اشاره به اینکه در غربالگری اولیه خدمات مورد نیاز برای ویزیت همکار پزشک ، انجام ازمایشات انجام می شود و در صورت تایید ناباوری فرد به سطح دو درمانی ارجاع داده می شود ، گفت: در شهر مشهد علاوه بر خدمات سطح دو ، در صورت نیاز به خدمات فوق تخصص بیمار به سطح سه ارجاع داده می شود. 

وی افزود: سازمان بیمه گر 90 درصد هزینه های فرد نابارور را متقبل می شود ، به شرطی که متخصص مربوطه در سامانه نسخه الکترونیک کد ناباروری را برای ایشان تایید کند .

دکتر احمدیان با بیان اینکه اگر فرد در روند درمان نیازمند بیمه تکمیلی باشد، می تواند از طریق مرکز خدمات جامع سلامت طبق تفاهم نامه ای که دانشگاه با صنف تعاون بسیجیان انجام داده است، از این خدمات استفاده کنند، گفت:  برای خانم ها اصلاح سبک زندگی در قالب شیوه طب سنتی  برای پیشگیری از ناباروری و پیشگیری از سقط در مراکز جامع خدمات سلامت به بانوان ارائه می شود.

مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: در آستانه عید قربان 52 تیم  بازدید سلامت محیط و کار در مشهد و شهرستان های تابعه دانشگاه  با مشارکت تیم های دامپزشکی به صورت ویژه بر عرضه و ذبح دام نظارت دارند.

دکتر فرشید وفا در گفتگو با وب دا  با اشاره به گسترش برنامه های نظارتی تیم های سلامت محیط و کار افزود: مردم ذبح دام را برای عید قربان به کشتارگاه های رسمی بسپارند.

وی با اشاره به اینکه در فصول گرم سال ، احتمال شیوع برخی از بیماریها از جمله تب کریمه کنگو بیشتر می شود، اظهار کرد: متاسفانه با وجود توصیه های لازم هنوز برخی اقدام به فروش دام زنده در سطح شهر می کنند که کارشناسان بهداشتی به همراه تیم های اعزامی از شهرداری، دامپزشکی و نیروی انتظامی استان بر این امر نظارت دارند و با متخلفین برابر قانون برخورد می شود.

دکتر وفا با بیان اینکه ذبح دام در محیط باز و جاری شدن خون حیوان در معابر و تماس بدون لباس حفاظت فردی با گوشت دام تازه ذبح شده همه از مواردی است که می تواند خطر ابتلا به بیماری تب کریمه کنگو را افزایش دهد، خاطر نشان کرد: نظارت بر رعایت پروتکل های بهداشتی برای کارکنان کشتارگاه از دیگر موضوعاتی است که کارشناسان بهداشتی برعهده دارند.

وی تاکید کرد: مردم از گوشت های قربانی که به صورت نذری در اختیار آنها قرار می گیرد پس از گذراندن ٢۴ ساعت داخل یخچال و با پخت کامل استفاده کنند.

مدیر سلامت کار ومحیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: علاوه براین مواردی که در قالب شکایت مردمی اعلام می شود به سرعت بررسی و با متخلفین برخورد قانونی می شود.

رئیس پیشگیری و مدیریت بیماریهای واگیردار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار کرد: تب کریمه کنگو یک بیماری حاد تب دار و خونریزی دهنده است که به طور معمول به دلیل ایجاد اختلال در انعقاد خون باعث کبودی در قسمت های مختلف بدن و خونریزی شدید بینی می شود.

دکتر زهرا نهبندانی در گفتگو با وب دا خاطر نشان کرد: حیوان آلوده به این کنه هیچ گونه علائمی به جز اندکی تب ندارد اما در صورت گزش انسان؛ می تواند شروع کننده یک بیماری خطرناک باشد از همین رو دامداران و کارکنان  کشتارگاه ها باید به موارد ایمنی توجه کافی داشته باشند.

وی با بیان اینکه خوشبختانه در 10 سال اخیر مواردی از مرگ و میر با بیماری تب کریمه کنگو در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد گزارش نشده است، تصریح کرد: در سال گذشته 45 مرود مشکوک محتمل گزارش شد که یک مورد آنها مثبت اعلام شد اما مواردی از مرگ و میر ناشی از این بیماری گزارش نشده است. 

دکتر نهبندانی با اشاره به اینکه  این ویروس از انسان به انسان و از طریق تماس با خون، ترشحات، و سایر مایعات بدن فرد آلوده نیز منتقل می شود، اظهار کرد: ویروس عامل انتقال این بیماری پوشش پروتئینی و مقاومت پایین به گرما دارد به طوریکه در دمای 56 درجه سیلسیوس پس از نیم ساعت نابود می شود به همین دلیل توصیه می شود برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری همواره گوشت و شیر جوشانده شوند.

وی با بیان اینکه دوره نهفتگی این بیماری به نحوه آلوده شدن به آن بستگی دارد، تصریح کرد: در برخی این دوره 1 تا 3 روز و در برخی تا 9 روز ممکن است طول بکشد و مهمترین علائم این بیماری تب بالای 39 درجه، سرگیجه، سردرد شدید، کمر درد و گردن درد، دل‌ درد همراه با اسهال و استفراغ ، درد مفاصل و درد‌های عضلانی در پشت پاها، چشم درد و فتوفوبیا (حساسیت به نور)، درد و سفتی گردن و برافروختگی صورت است.

رئیس پیشگیری و مدیریت بیماریهای واگیردار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه برای پیشگیری از آلودگی با کنه تب کریمه کنگو، راهکارهای مختلفی وجود دارد، عنوان کرد: حمام کردن دائمی دام ‌ها، انجام سم‌ پاشی برای حذف کنه‌ ناقل بیماری، استفاده از مواد دفع حشرات روی پوست و لباس‌ ها برای جلوگیری از گزش کنه و حشرات ، خودداری از تماس با خون و مایعات بدن حیوانات و افرادی که علائم این بیماری را دارند و جلوگیری از کشتار دام در محل‌های غیر مجاز از جمله راهکارهای مواجه با دام الوده است . 

وی با بیان اینکه در صورت تماس با بیمار نیز استفاده از لباس ‌های محافظ، دستکش و ماسک توسط افرادی که با افراد بیمار در تماس هستند (مانند کارکنان بیمارستان‌ ها، پزشکان و پرستاران)، ضروری است، عنوان کرد: تمام موارد مشکوک  محتمل به بیماری تب کریمه کنگو قبل از اعلام نتایج آزمایشات به صورت رایگان تحت درمان قرار می گیرند.