پایگاه خبری وبدا

دانشیار و معاون آموزشی گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و استاد برتر آموزشی جشنواره شهید مطهری سال ۱۴۰۵، با تأکید بر اینکه موفقیت در آموزش تنها به انتقال محتوا محدود نمی‌شود، گفت: استاد زمانی موفق است که علاوه بر تفهیم مطالب، انگیزه یادگیری مستمر را در دانشجو ایجاد کند و آموزش نظری را به مهارت‌های عملی و نیازهای واقعی بالین پیوند بزند.

دکتر احسان صبوری، دانشیار و معاون آموزشی گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و استاد برتر آموزشی جشنواره شهید مطهری سال ۱۴۰۵، در گفت‌وگو با وبدا، مهم‌ترین شاخص یک استاد موفق را اثربخشی آموزش و ایجاد انگیزه برای ادامه مسیر یادگیری در دانشجویان عنوان کرد.

وی با اشاره به سوابق علمی و آموزشی خود اظهار کرد: پس از فارغ‌التحصیلی در رشته علوم آزمایشگاهی از دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تحصیلات تکمیلی را در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید بهشتی، زنجان و مشهد ادامه دادم و پس از فعالیت به عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بجنورد، هم‌زمان با ادغام گروه ژنتیک و پزشکی مولکولی، به دانشگاه علوم پزشکی مشهد منتقل شدم.

دکتر صبوری افزود: حضور مستمر در حوزه آموزش و مسئولیت معاونت آموزشی گروه، این فرصت را فراهم کرده است تا آموزش را بر اساس نیازهای واقعی دانشجویان و با رویکردی عمل‌محور دنبال کنیم.

آموزش اثربخش، فراتر از انتقال محتوا

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه کیفیت آموزش تنها یک الگوی ثابت ندارد، تصریح کرد: بخشی از ویژگی‌های یک استاد موفق ثابت است، اما بخش دیگری به شرایط، مقطع تحصیلی و نیازهای دانشجویان بستگی دارد؛ بنابراین نمی‌توان برای همه کلاس‌ها یک شیوه آموزشی یکسان در نظر گرفت.

وی ادامه داد: انتظار از دانشجوی دوره علوم پایه با دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد یا دکتری متفاوت است، اما هدف نهایی در همه سطوح یکسان است؛ اینکه دانشجو هنگام خروج از کلاس، علاوه بر درک صحیح مفاهیم، انگیزه لازم برای مطالعه بیشتر و ادامه یادگیری را نیز به دست آورده باشد.

پیوند علوم پایه با بالین؛ حلقه مفقوده آموزش پزشکی

دکتر صبوری یکی از مهم‌ترین الزامات آموزش پزشکی را ایجاد ارتباط میان آموزش نظری و مهارت‌های عملی و بالینی دانست و گفت: آموزش نباید صرفاً به انتقال مفاهیم تئوری محدود شود، بلکه باید به گونه‌ای طراحی شود که دانشجو بتواند آموخته‌های خود را در مواجهه با بیمار و محیط بالینی به کار گیرد.

وی با تشبیه علوم پایه به اجزای پنهان یک ساختمان افزود: همان‌گونه که برخی بخش‌های سازه اگرچه دیده نمی‌شوند، اما استحکام بنا به آن‌ها وابسته است، علوم پایه نیز زیربنای یادگیری دروس تخصصی و بالینی محسوب می‌شوند و بدون تسلط بر این مباحث، آموزش بالینی کامل نخواهد بود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: در رشته‌هایی مانند ژنتیک پزشکی و پزشکی مولکولی، ارتباط میان علوم پایه و بالین بیش از گذشته نمایان شده و موضوعاتی همچون تشخیص‌های مولکولی، پزشکی شخصی‌سازی‌شده، سلول‌های بنیادی و فرآورده‌های مشتق از آن‌ها، نمونه‌ای از این پیوند هستند.

وی تأکید کرد: آشنایی پزشکان و کادر درمان با فناوری‌های نوین و دستاوردهای حوزه پزشکی مولکولی، پیش‌نیاز توسعه کاربردهای بالینی این علوم است و لازم است این موضوع بیش از گذشته در برنامه‌های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

انگیزه دانشجو، مهم‌ترین مؤلفه کیفیت آموزش

معاون آموزشی گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، انگیزه دانشجویان را یکی از عوامل تعیین‌کننده در کیفیت آموزش دانست و اظهار کرد: دانشگاه علوم پزشکی مشهد از نظر کیفیت علمی دانشجویان در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما زمانی می‌توان به آموزش اثربخش دست یافت که دانشجو نقش و کاربرد مطالب آموزشی را در آینده حرفه‌ای خود به‌خوبی درک کند.

وی افزود: استادان باید مفاهیم آموزشی را به‌گونه‌ای ارائه دهند که دانشجو کاربرد عملی آن‌ها را در محیط درمان و خدمات سلامت لمس کند و این ارتباط صرفاً در حد بیان شفاهی باقی نماند.

به‌روز بودن استادان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر

دکتر صبوری با اشاره به سرعت بالای پیشرفت فناوری‌های آموزشی در جهان، بر ضرورت توانمندسازی مستمر اعضای هیأت علمی تأکید کرد و گفت: امروزه دانشجویان به دلیل آشنایی گسترده با فناوری‌های نوین، گاه ابزارها و قابلیت‌های جدیدی را به استادان معرفی می‌کنند و این موضوع نشان می‌دهد که اعضای هیأت علمی نیز باید به‌طور مداوم دانش و مهارت‌های خود را به‌روز نگه دارند.

وی ادامه داد: استفاده از فناوری‌های نوین آموزشی، به‌ویژه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، می‌تواند کیفیت آموزش را ارتقا دهد و لازم است دوره‌های توانمندسازی مناسبی برای آشنایی استادان با این فناوری‌ها طراحی و اجرا شود.

دکتر صبوری در پایان تأکید کرد: آینده آموزش علوم پزشکی در گرو تلفیق دانش پایه، آموزش بالینی، فناوری‌های نوین و روش‌های یادگیری فعال است و هرچه این ارتباط عمیق‌تر و کاربردی‌تر باشد، نظام آموزش پزشکی نیز در تربیت نیروی انسانی توانمند و پاسخگو موفق‌تر عمل خواهد کرد.