ساخت پانسمان ژل کریستال مایع لیپیدی با اثربخشی مشابه نمونه خارجی؛ گامی در کاهش هزینههای درمان آلوئولار استئیت
پژوهشگران دانشکدههای داروسازی و دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با طراحی و ارزیابی یک پانسمان ژل کریستال مایع لیپیدی درجا تشکیلشونده، موفق شدند راهکاری نوین برای درمان زخمهای ناشی از آلوئولار استئیت (حفره خشک دندان) ارائه کنند؛ دستاوردی که با اثربخشی مشابه نمونههای خارجی، میتواند هزینههای درمان را کاهش داده و دسترسی بیماران به این نوع پانسمان را تسهیل کند.
دکتر محمدرضا عباسپور، استاد گروه فارماسیوتیکس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و سرپرست این طرح پژوهشی، در گفتوگو با وبدا اظهار کرد: ایده طراحی این پانسمان از نیاز کلینیکهای دندانپزشکی به یک جایگزین مؤثر، در دسترس و کمهزینه برای پانسمانهای وارداتی شکل گرفت. آلوئولار استئیت یکی از شایعترین عوارض پس از کشیدن دندان، بهویژه دندانهای عقل و آسیا است که با درد شدید و تأخیر در روند ترمیم زخم همراه بوده و کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: در حال حاضر پانسمانهای تجاری وارداتی مانند «آلوژیل» علاوه بر کمیاب بودن، به دلیل قیمت بالا و آزادسازی سریع ماده مؤثره، محدودیتهایی در درمان بیماران ایجاد میکنند؛ از اینرو طراحی یک نمونه بومی با عملکرد مطلوب و هزینه کمتر در دستور کار قرار گرفت.
طراحی سامانهای نوین با آزادسازی کنترلشده دارو
دکتر عباسپور با تشریح ویژگیهای این محصول گفت: پانسمان طراحیشده بر پایه سامانه کریستال مایع لیپیدی است؛ این سامانه در ابتدا به صورت مایع بوده و پس از قرار گرفتن در محیط زخم، با جذب رطوبت به ساختاری منظم و نیمهجامد تبدیل میشود. این ویژگی امکان آزادسازی تدریجی و کنترلشده دارو را فراهم کرده و موجب افزایش ماندگاری اثر درمانی میشود.
وی ادامه داد: ترکیبات اصلی این پانسمان شامل مواد لیپیدی، اوژنول استخراجشده از اسانس گیاه میخک و یدوفورم است که به دلیل خواص ضددرد و ضدمیکروبی، نقش مؤثری در کاهش درد، کنترل عفونت و تسریع روند ترمیم زخم دارند.
اثربخشی مطلوب در مطالعات پیشبالینی و بالینی
سرپرست این طرح پژوهشی با اشاره به نتایج ارزیابیهای انجامشده اظهار کرد: این پانسمان در آزمایشهای برونتنی و درونتنی، از نظر پایداری، آزادسازی ماده مؤثره، ویسکوزیته، ویژگیهای فیزیکی و فعالیت ضدمیکروبی، عملکرد مطلوبی از خود نشان داد.
وی افزود: در مطالعات بالینی نیز بیماران در دو گروه، از پانسمان تجاری خارجی و محصول تولیدشده در دانشگاه استفاده کردند و نتایج نشان داد پانسمان جدید توانسته است درد بیماران را بهطور مؤثر کاهش دهد، روند ترمیم زخم را تسریع کند و از نظر اثربخشی، عملکردی مشابه نمونه خارجی داشته باشد.
گامی به سوی تولید داخلی و کاهش وابستگی
دکتر عباسپور با اشاره به چالشهای توسعه این فناوری گفت: تأمین مواد اولیه با کیفیت مناسب و انجام آزمونهای سازگاری و پایداری، از مهمترین چالشهای این پروژه بود که با همکاری اعضای هیأت علمی دانشکدههای داروسازی و دندانپزشکی برطرف شد.
وی خاطرنشان کرد: مهمترین هدف این پژوهش، تجاریسازی محصول و تولید آن در مقیاس نیمهصنعتی و صنعتی است تا نیاز کشور به پانسمانهای وارداتی کاهش یابد و مراکز دندانپزشکی بتوانند با هزینهای کمتر از یک محصول بومی و باکیفیت بهرهمند شوند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه این دستاورد حاصل همکاری میانرشتهای پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد است، افزود: این طرح به عنوان پایاننامه مشترک دکتر میرشاهی، دانشجوی داروسازی و دکتر چاووشی، دانشجوی دندانپزشکی، با راهنمایی دکتر محمدرضا عباسپور و همکاری دکتر باقری، عضو هیأت علمی دانشکده دندانپزشکی و دکتر کمالی، عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی، اجرا شده است.
وی در پایان گفت: علاوه بر پیگیری فرآیند تجاریسازی، نتایج این پژوهش در حال تدوین و آمادهسازی برای انتشار در مجلات معتبر علمی بینالمللی است.
درج نظر