طب ایرانی؛ مکتبی پویا برای حفظ سلامت و پیشگیری از بیماریها / تأکید بر توسعه رویکرد طب تلفیقی در نظام سلامت
مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر جایگاه این مکتب در ارتقای سلامت جامعه گفت: طب ایرانی با تکیه بر اصل «پیشگیری مقدم بر درمان» و ارائه راهکارهای ساده، کمهزینه و مبتنی بر سبک زندگی سالم، میتواند در کنار طب نوین نقش مؤثری در حفظ و ارتقای سلامت ایفا کند.
دکتر زهرا نیکاختر در گفتوگو با خبرنگار وبدا با اشاره به جایگاه جهانی طب سنتی اظهار کرد: بیش از چهار دهه پیش، سازمان جهانی بهداشت (WHO) در بیانیه آلماتا، بر احیای دانش طبهای سنتی بهعنوان بخشی از نظام مراقبتهای اولیه سلامت تأکید کرد و بهرهگیری از روشهای درمانی بومی، ایمن، اثربخش و مقرونبهصرفه را برای ارتقای سلامت جوامع ضروری دانست.
وی افزود: در ادامه این رویکرد، سازمان جهانی بهداشت دو سند راهبردی با عنوان «استراتژیهای سازمان جهانی بهداشت در قبال طب سنتی و مکمل» برای بازههای زمانی ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ و ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ منتشر کرده که نشاندهنده اهمیت روزافزون این حوزه در نظامهای سلامت جهان است.
احیای میراث علمی طب ایرانی
مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اقدامات انجامشده برای احیای میراث علمی طب ایرانی گفت: احیای آثار ارزشمند دانشمندانی همچون ابوعلی سینا، زکریای رازی و سید اسماعیل جرجانی با گردآوری بیش از ۱۱ هزار عنوان کتاب و منبع معتبر در حوزه طب ایرانی دنبال شد.
دکتر نیکاختر ادامه داد: یکی از مهمترین اقدامات در این مسیر، تصویب سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی در ۲۵ تیرماه سال ۱۳۹۲ در شورای عالی انقلاب فرهنگی بود. به همین مناسبت، وزارت بهداشت پیشنهاد نامگذاری این روز به عنوان «روز طب ایرانی» را ارائه کرد که با موافقت دفتر طب ایرانی به ثبت رسید.
شش اصل اساسی برای حفظ سلامت
وی طب ایرانی (Persian Medicine) را مکتبی جامع، پویا و مبتنی بر پیشگیری دانست و اظهار کرد: شیخالرئیس ابوعلی سینا در کتاب ارزشمندقانون، طب را علمی معرفی میکند که با شناخت عوامل مؤثر بر سلامت و بیماری، به حفظ تندرستی و بازگرداندن سلامت در صورت بروز بیماری میپردازد.
دکتر نیکاختر با اشاره به اصول بنیادین این مکتب افزود: در طب ایرانی، سلامت انسان بر پایه «سته ضروریه» یا شش اصل اساسی استوار است که شامل آب و هوا، حرکت و سکون (فعالیت بدنی)، خواب و بیداری، خوردن و آشامیدن، حفظ مواد ضروری و دفع مواد زائد بدن و همچنین وضعیت روحی و روانی میشود.
وی تأکید کرد: برای هر یک از این اصول، توصیههای اختصاصی متناسب با مزاج، سن، جنس و شرایط فصلی ارائه شده است تا افراد بتوانند تعادل مزاجی خود را حفظ کرده و از بروز بسیاری از بیماریها پیشگیری کنند.
طب تلفیقی؛ رویکردی مؤثر در ارتقای سلامت
مسئول واحد طب سنتی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با اشاره به ظرفیتهای طب ایرانی در نظام سلامت کشور گفت: آموزههای این مکتب با ارائه راهکارهای علمی، ساده و متناسب با فرهنگ جامعه، میتواند در کنار طب نوین به بهبود سلامت عمومی کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: امروزه سازمان جهانی بهداشت نیز استفاده همزمان از ظرفیتهای طب سنتی و طب رایج را در قالبطب تلفیقی (Integrative Medicine) رویکردی کارآمد میداند؛ رویکردی که با بهرهگیری از شواهد علمی، میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات سلامت، پیشگیری از بیماریها و افزایش کیفیت زندگی افراد ایفا کند.
درج نظر