پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از طراحی و تولید یک خمیردندان گیاهی مبتنی بر طب ایرانی خبر داد؛ فرآورده‌ای که با بهره‌گیری از عصاره‌های سعد کوفی، سماق و گلنار و بر پایه استانداردهای نوین داروسازی، با هدف ارتقای سلامت دهان و دندان توسعه یافته است.

دکتر سبحانی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مجری این طرح پژوهشی در گفتگو با وب دا اظهار کرد: پژوهشی با عنوان «ساخت خمیردندان گیاهی حاوی عصاره‌های هیدروالکلی سعد کوفی، سماق و گلنار» با هدف طراحی فرآورده‌ای طبیعی، ایمن و مؤثر برای ارتقای بهداشت دهان و دندان انجام شده است.

وی افزود: این طرح با تکیه بر منابع معتبر طب ایرانی و بهره‌گیری از استانداردهای نوین داروسازی، درصدد ارائه فرمولاسیونی علمی برای مراقبت از لثه و دندان بوده است.

دکتر سبحانی با اشاره به پیشینه علمی استفاده از گیاهان دارویی در سلامت دهان و دندان گفت: در متون مرجع طب سنتی ایران، به‌ویژه کتاب «قانون در طب» ابن‌سینا، بارها به نقش گیاهان دارویی در استحکام لثه، کاهش التهابات دهانی، کنترل خونریزی و حفظ سلامت دندان‌ها اشاره شده است.

وی ادامه داد: در این پژوهش، سه گیاه دارویی سعد کوفی، سماق و گلنار که سابقه طولانی در درمان‌های سنتی دارند، در قالب یک فرمولاسیون مدرن و استاندارد مورد استفاده قرار گرفتند.

مجری طرح درباره ویژگی‌های درمانی این گیاهان اظهار کرد: گلنار و سماق به دلیل دارا بودن تانن‌ها و ترکیبات پلی‌فنولی، دارای خواص قابض، ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی هستند و می‌توانند در کاهش التهاب لثه، تقویت بافت‌های دهانی و کنترل خونریزی مؤثر باشند.

وی افزود: سعد کوفی نیز به دلیل وجود ترکیبات معطر و ترپنوئیدی، از خواص ضدباکتریایی و ضدعفونی‌کننده برخوردار است و می‌تواند در کاهش بوی نامطبوع دهان و مهار رشد برخی میکروارگانیسم‌های دهانی نقش داشته باشد.

دکتر سبحانی با اشاره به فرآیند طراحی این خمیردندان گفت: در فرمولاسیون این محصول تلاش شد ضمن حفظ خواص درمانی عصاره‌های گیاهی، پایداری فیزیکی و شیمیایی فرآورده نیز تضمین شود.

وی خاطرنشان کرد: به دلیل حساسیت ترکیبات فنولی گیاهان به اکسیداسیون و تغییرات pH، عواملی مانند غلظت عصاره‌ها، pH نهایی محصول، نوع پایدارکننده و سیستم نگهدارنده به‌طور دقیق بررسی و بهینه‌سازی شد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین از استفاده هیالورونیک اسید در این فرآورده خبر داد و گفت: برای افزایش سازگاری خمیردندان با مخاط دهان و کمک به ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده لثه، از هیالورونیک اسید با وزن مولکولی متوسط تا بالا استفاده شد.

وی افزود: این ترکیب با ایجاد لایه محافظ روی مخاط دهان و حفظ رطوبت بافتی، می‌تواند در کاهش التهاب و تسریع بازسازی بافت‌های دهانی مؤثر باشد.

دکتر سبحانی با تأکید بر رعایت اصول علمی در تمامی مراحل این پژوهش اظهار کرد: غلظت مواد مؤثره بر اساس مطالعات پیشین، محدوده‌های ایمن مصرف و آزمون‌های میکروبی از جمله تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) تعیین شد تا بهترین تعادل میان اثربخشی ضدمیکروبی، ایمنی و پایداری حاصل شود.

وی همچنین به ارزیابی ایمنی این فرآورده برای مینای دندان اشاره کرد و گفت: در آزمون‌های آزمایشگاهی و شرایط شبیه‌سازی‌شده مصرف، تغییرات احتمالی در میکروسختی و زبری سطح مینای دندان بررسی شد که نتایج، سازگاری مناسب این فرمولاسیون با مینای دندان را نشان داد.

مجری این طرح در پایان خاطرنشان کرد: هدف این پژوهش، ارائه ظرفیت‌های ارزشمند طب سنتی ایران در قالب یک فرآورده علمی و مبتنی بر شواهد بوده است و نتایج نشان می‌دهد ترکیب گیاهانی مانند سعد کوفی، سماق و گلنار در کنار فناوری‌های نوین داروسازی، می‌تواند به تولید محصولات طبیعی و مؤثر برای سلامت دهان و دندان منجر شود.

وی افزود: این فرآورده در ادامه مسیر توسعه، وارد مراحل مطالعات بالینی شده است تا اثربخشی و ایمنی آن در شرایط واقعی مصرف نیز ارزیابی شود.