پایگاه خبری وبدا

متخصص رادیوانکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تجهیز بیمارستان امید به دستگاه توموتراپی را نقطه عطفی در ارتقای خدمات پرتودرمانی در مشهد و شمال شرق کشور دانست و گفت: بهره‌گیری از این فناوری پیشرفته، دسترسی بیماران به درمان‌های نسل جدید رادیوتراپی در بخش دولتی را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.

دکتر رهام سالک در گفتگو با وب دا اظهار کرد: تا پیش از راه‌اندازی دستگاه توموتراپی در بخش دولتی، دسترسی بیماران به درمان‌های پیشرفته پرتودرمانی بسیار محدود بود و عمدتاً امکان انجام درمان‌ها به روش‌های سه‌بعدی فراهم می‌شد، در حالی که روش‌های پیشرفته‌تری مانند IMRT بیشتر در مراکز خصوصی ارائه می‌شد.

وی افزود: خوشبختانه طی چند سال اخیر، با نصب و بهره‌برداری از دستگاه توموتراپی، امکان دسترسی بیماران در بخش دولتی به درمان‌های پیشرفته و نسل جدید پرتودرمانی نیز فراهم شده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ویژگی‌های فنی این فناوری تصریح کرد: توموتراپی با دقت بسیار بالا در نحوه ارائه پرتو، این امکان را فراهم می‌کند که دوز درمانی به‌صورت متمرکز بر ناحیه هدف، یعنی تومور، اعمال شود؛ در حالی که بافت‌های سالم اطراف، کمترین میزان پرتو را دریافت می‌کنند. این ویژگی می‌تواند به افزایش اثربخشی درمان و کاهش عوارض جانبی منجر شود.

دکتر سالک یکی از مهم‌ترین مزایای این روش را گسترش دامنه بیماران قابل درمان عنوان کرد و گفت: در گذشته بسیاری از بیماران مبتلا به متاستازهای متعدد مغزی تحت پرتودرمانی کل مغز قرار می‌گرفتند؛ روشی که عمدتاً جنبه تسکینی داشت و می‌توانست با عوارض شناختی و کاهش حافظه همراه باشد. اما اکنون با بهره‌گیری از توموتراپی، امکان درمان بیمارانی با چندین کانون متاستاز مغزی فراهم شده و در بسیاری از موارد، شرایط برای حفظ بهتر عملکرد شناختی و توانایی‌های مغزی بیماران مهیا می‌شود.

وی ادامه داد: حتی بیمارانی که پیش‌تر یک متاستاز مغزی را درمان کرده‌اند و ماه‌ها بعد با ضایعه جدید مراجعه می‌کنند نیز در بسیاری از موارد امکان دریافت مجدد درمان را دارند؛ موضوعی که در روش‌های قدیمی با محدودیت‌های جدی همراه بود.

متخصص رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از دیگر مزایای مهم این فناوری را امکان درمان ضایعات کوچک در مجاورت ارگان‌های حیاتی و بسیار حساس برشمرد و افزود: در روش‌های متداول پرتودرمانی، به دلیل نگرانی از آسیب به بافت‌های سالم، درمان ضایعات کوچک در نزدیکی نخاع، کانال نخاعی، مهره‌ها، عصب بینایی و کیاسمای اپتیک با محدودیت‌های جدی همراه بود، اما امروزه با استفاده از توموتراپی، امکان درمان بسیاری از این بیماران با دقت بالا و با کاهش خطر آسیب به بافت‌های سالم فراهم شده است.

وی همچنین به توانایی این دستگاه در درمان هم‌زمان چندین ناحیه اشاره کرد و گفت: این سامانه قادر است در یک سکانس درمانی، چندین کانون بیماری را به‌طور هم‌زمان تحت درمان قرار دهد. همچنین امکان درمان فیلدهای بزرگ درمانی را فراهم می‌کند؛ در حالی که در برخی دستگاه‌های دیگر، این فیلدها باید به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم شوند که می‌تواند موجب افزایش زمان درمان و پیچیدگی فرآیند درمان شود.

دکتر سالک کاهش تعداد جلسات درمانی را از دیگر دستاوردهای مهم این فناوری عنوان کرد و افزود: در بسیاری از موارد، درمان‌هایی که پیش‌تر به ۲۰ تا ۲۵ جلسه نیاز داشتند، اکنون با تعداد جلسات کمتری قابل انجام هستند. این موضوع نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران، کاهش هزینه‌های درمانی و کاهش مراجعات مکرر به مراکز درمانی دارد؛ به‌ویژه برای بیمارانی که طول عمر محدودی دارند و ترجیح می‌دهند زمان بیشتری را خارج از محیط درمانی سپری کنند.

وی در ادامه به کاربرد توموتراپی در درمان تومورهای متحرک اشاره کرد و گفت: در درمان تومورهایی مانند کبد و ریه که به دلیل حرکات تنفسی جابه‌جا می‌شوند، این فناوری امکان بهره‌گیری از سامانه‌های ردیابی حرکت را فراهم می‌کند. به این ترتیب، حتی تومورهایی که در اثر تنفس چندین سانتی‌متر جابه‌جا می‌شوند نیز با دقت بالا و ایمنی مناسب قابل درمان هستند؛ موضوعی که در درمان ضایعات واقع در ارگان‌های حساس اهمیت ویژه‌ای دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: تجهیز بیمارستان امید به دستگاه توموتراپی، سطح خدمات رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد را به‌طور چشمگیری ارتقا داده و این مرکز را به یکی از مراکز مهم ارائه درمان‌های پیشرفته پرتودرمانی در کشور، به‌ویژه در شمال شرق ایران، تبدیل کرده است.