پایگاه خبری وبدا

متخصص رادیوانکولوژی، استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امید، نسبت به نقش مستقیم مصرف دخانیات در بروز سرطان‌های دستگاه گوارش هشدار داد و گفت: به‌طور متوسط، مصرف‌کنندگان سیگار و تنباکو حدود دو تا سه برابر بیش از افراد غیرسیگاری در معرض ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش قرار دارند.

دکتر سودابه شهید ثالث در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: دخانیات تنها عامل خطر برای سرطان ریه نیست، بلکه مواد شیمیایی سمی موجود در دود سیگار و تنباکو، از جمله نیتروزامین‌ها و ترکیبات آروماتیک، پس از ورود به بدن از طریق جریان خون یا بلع بزاق آلوده، در سراسر دستگاه گوارش منتشر می‌شوند و می‌توانند بر مری، معده، پانکراس، کبد و روده بزرگ اثر بگذارند.

وی افزود: این مواد با آسیب به DNA سلول‌ها و ایجاد جهش‌های ژنتیکی، زمینه را برای سرطانی شدن سلول‌ها فراهم می‌کنند. همچنین سیگار با کاهش جریان خون در بافت‌های گوارشی و تضعیف سیستم ایمنی، توان بدن برای مقابله با سلول‌های سرطانی را کاهش می‌دهد.

دود دست‌دوم نیز سرطان‌زاست

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امید با تأکید بر خطرات دود دست‌دوم تصریح کرد: پاسخ به این پرسش که آیا دود سیگار به‌صورت غیرمستقیم هم می‌تواند در ابتلا به سرطان‌های گوارشی نقش داشته باشد، یک «بله» قاطع است. افراد غیرسیگاری که در محیط‌های بسته در معرض دود سیگار قرار دارند، با استنشاق و حتی بلع ذرات معلق موجود در هوا، در معرض حجم قابل توجهی از مواد سرطان‌زا قرار می‌گیرند.

دکتر شهید ثالث خاطرنشان کرد: مطالعات نشان داده است این وضعیت می‌تواند خطر ابتلا به برخی سرطان‌های گوارشی، از جمله سرطان مری و معده را افزایش دهد. دود ثانویه تنها یک عامل مزاحم یا تحریک‌کننده نیست، بلکه به‌عنوان یک عامل سرطان‌زا شناخته می‌شود.

خطر برخی سرطان‌ها تا بیش از سه برابر افزایش می‌یابد

این استاد دانشگاه در تشریح میزان خطر ابتلا در مصرف‌کنندگان دخانیات گفت: به‌طور متوسط، مصرف‌کنندگان سیگار و تنباکو حدود دو تا سه برابر بیش از افراد غیرسیگاری در معرض ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش قرار دارند و در برخی سرطان‌ها، مانند سرطان پانکراس و مری، این خطر می‌تواند تا سه برابر یا بیشتر افزایش یابد.

وی افزود: این ارقام نشان‌دهنده تهدیدی جدی است که با ترک مصرف دخانیات می‌توان آن را به‌طور قابل توجهی کاهش داد.

تغذیه سالم؛ راهکاری مهم برای پیشگیری

دکتر شهید ثالث در ادامه به توصیه‌های تغذیه‌ای برای پیشگیری از سرطان‌های گوارشی اشاره کرد و گفت: اصلاح الگوی تغذیه‌ای نقش مهمی در کاهش خطر این سرطان‌ها دارد. افزایش مصرف فیبر از طریق استفاده روزانه از سبزیجات تازه، میوه‌ها، غلات کامل و حبوبات، به خروج سریع‌تر مواد سمی از روده کمک می‌کند.

وی با اشاره به ضرورت محدود کردن مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده افزود: مصرف سوسیس، کالباس و گوشت‌های نمک‌سود باید تا حد امکان کاهش یابد و مصرف گوشت قرمز نیز در حد متعادل باشد. بهتر است افراد از پروتئین‌های سالم‌تر مانند ماهی، مرغ و منابع گیاهی استفاده کنند.

این متخصص رادیوانکولوژی، پرهیز از مصرف نوشیدنی‌ها و غذاهای بسیار داغ را از دیگر محورهای مهم پیشگیری عنوان کرد و ادامه داد: مصرف چای یا غذاهای بسیار داغ با آسیب به مخاط مری، می‌تواند خطر سرطان مری را افزایش دهد. همچنین کاهش مصرف نمک، کنترل وزن و پیشگیری از چاقی از دیگر عوامل مهم در کاهش خطر سرطان‌های گوارشی به شمار می‌رود.

هیچ‌وقت برای ترک دخانیات دیر نیست

رئیس مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی امید با آرزوی سلامتی برای هم‌وطنان تأکید کرد: هیچ‌گاه برای ترک دخانیات دیر نیست. آثار مثبت ترک سیگار حتی در سنین بالاتر نیز به‌سرعت در بدن آغاز می‌شود و بخش قابل توجهی از موارد سرطان‌های گوارشی قابل پیشگیری است.

وی در پایان با توصیه به اصلاح سبک زندگی، دوری از دخانیات و توجه به تغذیه سالم، بر اهمیت غربالگری و مراجعه به‌موقع به پزشک در صورت بروز علائم گوارشی غیرطبیعی، کاهش وزن ناگهانی یا تغییر در عادات اجابت مزاج تأکید کرد و گفت: تشخیص زودهنگام می‌تواند تفاوت قابل توجهی در روند و موفقیت درمان ایجاد کند.