پایگاه خبری وبدا

دکتر ابراهیم عبداللهیان، عضو هیأت علمی گروه روان‌پزشکی و استاد برتر آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۵، در گفتگو با وب‌دا، ضمن تشریح مسیر تحصیلی و حرفه‌ای خود، بر نقش «شایسته‌سالاری، اخلاق پزشکی و نگاه مستمر به یادگیری» در اعتلای آموزش دانشگاهی تأکید کرد.

دکتر عبداللهیان که متولد سال ۱۳۳۴ در مشهد است و تحصیلات خود را تا پایان دوره متوسطه در همین شهر سپری کرده، در خصوص پیشینه تحصیلی و فعالیت‌های حرفه‌ای خود اظهار داشت: تحصیلات دانشگاهی را در رشته پزشکی عمومی دانشگاه شهید بهشتی آغاز کردم، اما در ادامه به دانشگاه مشهد منتقل و از همان‌جا فارغ‌التحصیل شدم. پس از انجام خدمت سربازی در سال‌های ۶۰ تا ۶۲ و هم‌زمان با دوران جنگ تحمیلی، دوره تخصصی روان‌پزشکی را در دانشگاه مشهد آغاز کردم و در اواخر سال ۱۳۶۵ به پایان رساندم.

آغاز فعالیت دانشگاهی و مسئولیت‌های اجرایی

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه از سال ۱۳۶۶ به مدت یک سال به عنوان عضو هیأت علمی در دانشگاه علوم پزشکی کرمان فعالیت داشته است، گفت: پس از آن به دانشگاه علوم پزشکی مشهد منتقل شدم و از آن زمان تاکنون در همین دانشگاه مشغول تدریس و تربیت دانشجویان بوده‌ام.

وی همچنین به برخی مسئولیت‌های اجرایی خود اشاره کرد و افزود: حدود هشت سال ریاست بیمارستان روان‌پزشکی ابن‌سینا را بر عهده داشتم که تجربه‌ای گران‌بها برایم به همراه داشت. همچنین برای مدتی سرپرستی گروه و معاونت آموزشی گروه روان‌پزشکی را عهده‌دار بودم.

ویژگی‌های یک استاد موفق

دکتر عبداللهیان در پاسخ به این پرسش که «ویژگی‌های یک استاد موفق و اثرگذار در حوزه آموزش چیست؟» گفت: استاد موفق کسی است که مهارت انتقال مفاهیم را داشته باشد و از روش‌های متنوعی برای تدریس بهره ببرد. نوآوری در انتقال مطالب بسیار حائز اهمیت است، اما مسئله مهم‌تر، ایجاد نگرش مثبت در فراگیران است.

وی در توضیح بیشتر افزود: در تمام مراحل آموزشی، اگر معلم مورد پسند دانشجو نباشد، او به گفته‌هایش توجه کافی نخواهد داشت. بنابراین، ایجاد نگرش مثبت در دانشجویان، کلید انتقال موفق اطلاعات است تا دانشجو با میل و اشتیاق به دنبال یادگیری باشد.

شایسته‌سالاری؛ اولویت اصلی در ارتقای کیفیت آموزش

این استاد برتر دانشگاه در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش، «شایسته‌سالاری» را مهم‌ترین اصل دانست و اظهار کرد: برای بهبود کیفیت آموزش یا هر بخش دیگری، نخستین و مهم‌ترین بحث، شایسته‌سالاری است. باید افراد شایسته در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند تا بازدهی مطلوبی داشته باشند؛ همچنین عدالت در گزینش اساتید و مدیران اجرایی باید رعایت شود.

دکتر عبداللهیان تأکید کرد: باید ملاحظات جانبی را کنار گذاشت و شایستگی افراد را در اولویت قرار داد. ملاک انتخاب باید تخصص و مهارت فرد برای انجام آن مسئولیت باشد، نه صرفاً روابط دوستانه یا هم‌فکری.

تداخل وظایف درمانی و آموزشی؛ چالشی برای آموزش

وی درباره چالش‌های فضای آموزشی گفت: یکی از چالش‌های مهم ما، گره خوردن کار درمان با آموزش است. بالا بودن بار درمانی، اگرچه از نظر افزایش تجربه عملی دانشجو مفید است، اما فرصت آموزش را محدود می‌کند.

او افزود: در این شرایط، فرصت کمتری برای مباحث علمی و نظری وجود دارد و تمرکز عمدتاً بر کارهای عملی معطوف می‌شود. به نظر من اگر فضای آموزشی تعدیل شود و حجم کارهای عملی دانشجویان با نیازهای آموزشی آن‌ها متناسب‌سازی گردد، و همچنین فرصت کافی برای مطالعه و پژوهش فراهم شود، وضعیت آموزشی بهبود خواهد یافت.

اخلاق پزشکی؛ استاد به مثابه الگو

دکتر عبداللهیان با تأکید بر اهمیت ویژه اخلاق در پزشکی، تصریح کرد: رعایت مسائل اخلاقی و رفتار حرفه‌ای یک اصل بنیادین است، زیرا دانشجو به استاد خود به عنوان الگو نگاه می‌کند. ما باید نمونه عینی رفتار اخلاقی و روابط درست انسانی و بین‌فردی باشیم.

توصیه به اساتید جوان: اشتیاق به یادگیری را هرگز از دست ندهید

این روان‌پزشک و استاد دانشگاه در پایان خطاب به اساتید جوان گفت: توصیه کوتاه من این است که هرگز از آموختن خسته نشوید و از گفتن عبارت «نمی‌دانم» خجالت نکشید. من همواره این اصل را رعایت کرده‌ام؛ اگر موضوعی برایم مبهم بود، هرگز آن را به صورت نادرست یا ناقص به دانشجو منتقل نمی‌کردم، بلکه پیشنهاد می‌دادم با هم منابع علمی را بررسی کنیم.

وی افزود: بسیاری از نکات را همراه با دانشجویان و از همکاران، پرستاران و سایرین آموخته‌ام. پزشکی حوزه‌ای پویاست که مدام به سمت جلو حرکت می‌کند؛ اگر فرد به فناوری‌ها و دانش‌های جدید توجه نکند، از قافله علم عقب خواهد ماند.

دکتر عبداللهیان در پایان، بار دیگر بر ضرورت توجه مسئولان به عدالت و شایسته‌سالاری در نظام آموزش عالی تأکید کرد.