پایگاه خبری وبدا

متخصص اطفال و استاد بازنشسته دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت واکسیناسیون و تغذیه با شیر مادر در سلامت کودکان گفت: واکسیناسیون یکی از مؤثرترین اقدامات پیشگیرانه در برابر بیماری‌های عفونی است و تغذیه با شیر مادر نیز نقش مهمی در رشد، تکامل و تقویت سلامت کودک دارد.

دکتر محسن جعفرزاده اصفهانی در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: واکسیناسیون یکی از مهم‌ترین اقدامات در پیشگیری از بیماری‌های کودکان است، اما در سال‌های اخیر برخی ادعاهای نادرست درباره عوارض واکسن‌ها موجب تردید برخی خانواده‌ها شده است.

وی افزود: گاهی در مطب با کودکانی مواجه می‌شویم که در سه یا چهار سالگی حتی یک واکسن دریافت نکرده‌اند و خانواده آنها تحت تأثیر باورهای نادرست، واکسیناسیون را کنار گذاشته‌اند. در چنین شرایطی، پزشکان باید با افزایش آگاهی خانواده‌ها و پاسخ به نگرانی‌های آنان، اعتماد به واکسیناسیون را تقویت کنند؛ زیرا سال‌ها برای توسعه برنامه‌های واکسیناسیون تلاش شده و نباید این دستاوردها تحت تأثیر اطلاعات نادرست قرار گیرد.

شیر مادر؛ تغذیه‌ای مؤثر در سلامت و رشد کودک

این استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تغذیه با شیر مادر را از دیگر ارکان مهم سلامت کودک دانست و گفت: تغذیه با شیر مادر می‌تواند کودک را در برابر بسیاری از بیماری‌ها مقاوم‌تر کند و احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها، از جمله بیماری‌های گوارشی و اسهال، را کاهش دهد.

وی با اشاره به برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی در زمینه تغذیه با شیر مادر اظهار کرد: آگاهی مادران و حتی برخی اعضای کادر درمان درباره اهمیت شیردهی باید افزایش یابد و پزشکان و پرستارانی که با مادران درباره شیردهی گفت‌وگو می‌کنند، باید آموزش‌های لازم را در این زمینه دریافت کرده باشند.

جعفرزاده اصفهانی ادامه داد: تغذیه با شیر مادر علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه‌ای کودک، در رشد و تکامل او نیز اهمیت دارد و ارتباط عاطفی میان مادر و کودک هنگام شیردهی نیز بخشی از این فرآیند است. بهتر است مادر هنگام شیردهی با کودک ارتباط چشمی برقرار کند، با او صحبت کند و به او لبخند بزند.

وی تصریح کرد: تغذیه انحصاری با شیر مادر در شش ماه نخست زندگی توصیه می‌شود و پس از آن باید تغذیه کمکی متناسب با نیاز کودک آغاز شود. شیر مادر پس از شروع غذای کمکی نیز همچنان ارزشمند است و می‌تواند تا دو سالگی و بیشتر، در کنار غذای مناسب سن کودک ادامه داشته باشد.

آموزش مادران می‌تواند از قطع زودهنگام شیردهی جلوگیری کند

این متخصص اطفال با اشاره به برخی نگرانی‌های مادران درباره وزن‌گیری کودک گفت: گاهی مادران به دلیل نگرانی از کافی نبودن شیر یا مناسب نبودن وزن‌گیری کودک، به‌سرعت به شیر خشک روی می‌آورند و پس از کاهش دفعات شیردهی، میزان تولید شیر مادر نیز کاهش می‌یابد و در نهایت شیردهی متوقف می‌شود.

وی افزود: بسیاری از این نگرانی‌ها با آموزش صحیح و حمایت مناسب از مادر قابل مدیریت است و مادران نباید بدون دلیل تصور کنند شیر آنها برای کودک کافی نیست یا حتماً باید از شیر خشک استفاده کنند. در صورت وجود نگرانی درباره رشد یا وزن‌گیری کودک نیز باید موضوع توسط پزشک یا مراقب سلامت بررسی شود.

مصرف خودسرانه دارو در کودکان ممنوع

جعفرزاده اصفهانی در ادامه با اشاره به مصرف خودسرانه دارو در کودکان گفت: هر دارویی که بدون ضرورت و تشخیص پزشک مصرف شود، می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها نیز یکی از مشکلات مهم در این زمینه است.

وی افزود: تب به‌تنهایی به معنای نیاز کودک به آنتی‌بیوتیک نیست و می‌تواند بخشی از واکنش دفاعی بدن باشد. بنابراین پزشک باید پس از معاینه و بررسی علائم، درباره علت تب و ضرورت درمان تصمیم‌گیری کند.

تشخیص بیماری کودک تنها با یک علامت امکان‌پذیر نیست

این استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت شرح حال دقیق در تشخیص بیماری‌های کودکان اظهار کرد: پزشک نباید هنگام معاینه تنها به یک علامت توجه کند، بلکه باید اطلاعات کاملی درباره وضعیت کودک و خانواده به دست آورد.

وی ادامه داد: دانستن اینکه کودک خواهر یا برادر دارد، به مدرسه یا مهدکودک می‌رود یا خیر و آیا فرد دیگری در خانواده بیمار بوده است، می‌تواند در تشخیص علت بیماری مؤثر باشد.

جعفرزاده اصفهانی گفت: شرایط محیط زندگی نیز اهمیت دارد و گاهی علت یک علامت را باید در محیط زندگی کودک جست‌وجو کرد. وضعیت خانه، نحوه گرمایش، شرایط خواب و روابط کودک با اعضای خانواده از جمله مواردی است که می‌تواند در ارزیابی وضعیت سلامت او مورد توجه قرار گیرد.

مشکلات رفتاری کودک را باید در محیط زندگی او بررسی کرد

این متخصص اطفال با اشاره به مشکلات رفتاری برخی کودکان اظهار کرد: اگر کودکی در خانه دچار تغییرات رفتاری یا مشکل خاصی است، باید شرایط او در مدرسه و محیط خارج از خانه نیز بررسی شود؛ زیرا ممکن است مشکلات مربوط به مدرسه، دوستان یا روابط کودک با خواهر و برادرها بر رفتار او تأثیر گذاشته باشد.

وی تأکید کرد: در برخورد با مشکلات کودکان باید مجموعه شرایط جسمی، خانوادگی، محیطی و عاطفی آنها مورد توجه قرار گیرد و نمی‌توان صرفاً بر اساس یک علامت یا شکایت، اقدام به تجویز دارو یا انجام آزمایش‌های متعدد کرد.

جعفرزاده اصفهانی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت کودک حاصل مجموعه‌ای از مراقبت‌های پیشگیرانه، تغذیه مناسب، توجه به شرایط جسمی و روانی و همراهی آگاهانه خانواده است و افزایش آگاهی والدین و کادر درمان می‌تواند نقش مهمی در حفظ و ارتقای سلامت کودکان داشته باشد.