پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی گروه مامایی و بهداشت باروری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش پیشگیری و تشخیص زودهنگام در کنترل سرطان‌های زنان گفت: اصلاح سبک زندگی، واکسیناسیون و مشارکت منظم در برنامه‌های غربالگری می‌تواند به کاهش قابل توجه عوارض و مرگ‌ومیر ناشی از بسیاری از بدخیمی‌ها کمک کند.

دکتر سمیه علیرضایی  در گفتگو با وب دا با اشاره به اهمیت سرطان‌های شایع زنان اظهار کرد: سرطان‌ها پس از بیماری‌های قلبی‌عروقی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان هستند و چهار سرطان پستان، دهانه رحم، آندومتر و تخمدان از بدخیمی‌های مهم در زنان به شمار می‌روند که از نظر عوامل خطر، علائم و امکان غربالگری تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.

وی افزود: آگاهی از عوامل خطر، توجه به علائم هشداردهنده و مراجعه به‌موقع برای ارزیابی پزشکی، در کنار رعایت اصول پیشگیری، نقش مهمی در شناسایی بیماری در مراحل اولیه و افزایش اثربخشی درمان دارد.

سرطان پستان؛ اهمیت غربالگری و توجه به علائم هشدار

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سرطان پستان را یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در زنان دانست و گفت: افزایش سن، سابقه خانوادگی به‌ویژه در بستگان درجه یک و برخی جهش‌های ژنتیکی مانند BRCA1 و BRCA2 از عوامل افزایش‌دهنده خطر هستند.

دکتر علیرضایی اضافه کرد: قاعدگی زودهنگام، یائسگی دیرهنگام، نداشتن بارداری یا نخستین بارداری در سنین بالاتر، برخی درمان‌های هورمونی، اضافه‌وزن به‌ویژه پس از یائسگی، کم‌تحرکی، مصرف دخانیات و الکل و سابقه پرتودرمانی قفسه سینه در سنین پایین نیز می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند.

وی با اشاره به علائم هشداردهنده سرطان پستان اظهار کرد: ایجاد توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییرات پوستی، فرورفتگی پوست یا ایجاد نمای پوست پرتقالی، تغییر شکل یا فرورفتگی نوک پستان، زخم یا ترشحات خونی و تغییرات غیرطبیعی در اندازه یا شکل یک پستان، نیازمند بررسی پزشکی هستند.

این متخصص ادامه داد: ماموگرافی یکی از ابزارهای اصلی تشخیص زودهنگام سرطان پستان است و زمان آغاز و فاصله انجام آن باید بر اساس سن، میزان خطر فردی و دستورالعمل‌های غربالگری تعیین شود؛ در موارد خاص نیز سونوگرافی یا MRI می‌تواند در کنار سایر روش‌های تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد.

سرطان دهانه رحم؛ بدخیمی قابل پیشگیری با واکسیناسیون و غربالگری

دکتر علیرضایی با اشاره به ارتباط بسیار نزدیک سرطان دهانه رحم با عفونت پایدار ناشی از انواع پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) گفت: واکسیناسیون HPV و انجام منظم غربالگری، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از این سرطان هستند.

وی افزود: برخی عوامل از جمله شروع فعالیت جنسی در سنین پایین، تعدد شرکای جنسی، مصرف دخانیات، ضعف سیستم ایمنی و انجام ندادن غربالگری می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سرطان دهانه رحم ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشد، اظهار کرد: خونریزی غیرطبیعی، به‌ویژه خونریزی پس از رابطه جنسی یا بین دوره‌های قاعدگی و همچنین ترشحات غیرمعمول واژینال از علائمی هستند که باید مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرند.

وی تأکید کرد: واکسیناسیون HPV در سنین توصیه‌شده و غربالگری منظم با روش‌های مورد تأیید نظام سلامت، از جمله تست HPV و در برخی موارد پاپ‌اسمیر، می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری و تشخیص زودهنگام این بیماری داشته باشد.

خونریزی پس از یائسگی؛ نشانه‌ای که نباید نادیده گرفته شود

دکتر علیرضایی سرطان آندومتر یا جسم رحم را از بدخیمی‌هایی دانست که بیشتر در سنین پس از یائسگی دیده می‌شود و گفت: چاقی، اختلالات تخمک‌گذاری از جمله در برخی مبتلایان به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، مصرف استروژن بدون پروژسترون، تاموکسیفن و برخی عوامل ژنتیکی مانند سندرم لینچ می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند.

وی «خونریزی پس از یائسگی» را یکی از مهم‌ترین علائم هشدار این بیماری عنوان کرد و افزود: هرگونه خونریزی یا لکه‌بینی پس از یائسگی باید توسط پزشک بررسی شود تا علت آن مشخص شود.

این متخصص همچنین بر ضرورت توجه به خونریزی‌های غیرطبیعی و شدید پیش از یائسگی، به‌ویژه در افرادی که عوامل خطر متابولیک یا چاقی دارند، تأکید کرد.

سرطان تخمدان؛ علائم مبهم اما قابل توجه

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، سرطان تخمدان را از بدخیمی‌هایی دانست که تشخیص آن به دلیل علائم اولیه نسبتاً مبهم و نبود یک برنامه غربالگری عمومی و مؤثر، می‌تواند دشوار باشد.

وی سن بالاتر، سابقه خانوادگی ابتلا و برخی جهش‌های ژنتیکی از جمله BRCA را از عوامل افزایش‌دهنده خطر برشمرد و گفت: برخی عوامل مانند سابقه بارداری، شیردهی و مصرف قرص‌های ترکیبی ضدبارداری خوراکی با کاهش خطر ابتلا به سرطان تخمدان همراه دانسته شده‌اند.

دکتر علیرضایی در پایان به زنان توصیه کرد: نفخ و اتساع مداوم شکم، احساس پری یا سیری زودرس، کاهش اشتها یا وزن، دردهای مداوم یا مبهم لگنی و شکمی و تکرر ادرار پایدار، به‌ویژه در صورت جدید بودن یا تداوم، نباید نادیده گرفته شوند و لازم است برای بررسی علت آنها به پزشک مراجعه شود.

وی خاطرنشان کرد: آگاهی، پیشگیری و مراجعه به‌موقع، سه گام مهم در مسیر تشخیص زودهنگام سرطان‌های زنان و افزایش فرصت درمان مؤثر هستند.