پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه و متخصص میکروب‌شناسی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد با تأکید بر ضرورت مصرف منطقی آنتی‌بیوتیک‌ها گفت: مصرف خودسرانه و غیرضروری این داروها می‌تواند موجب افزایش مقاومت میکروبی و کاهش اثربخشی درمان عفونت‌های باکتریایی در آینده شود.

محمدصادق دماوندی در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: همه بیماری‌ها نیازمند مصرف آنتی‌بیوتیک نیستند و استفاده از این داروها باید پس از ارزیابی پزشک و بر اساس تشخیص مناسب انجام شود.

وی افزود: مثبت شدن نتیجه کشت به‌تنهایی به معنای وجود عفونت فعال نیست و ممکن است میکروب شناسایی‌شده صرفاً در بدن بیمار مستقر شده باشد. در علم میکروب‌شناسی باید میان «کلونیزاسیون» یا استقرار میکروب و «عفونت» تفاوت قائل شد.

نتیجه کشت باید در کنار علائم بیمار تفسیر شود

متخصص میکروب‌شناسی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد ادامه داد: برای مثال، ممکن است در نمونه ادرار بیمار باکتری رشد کند، اما فرد فاقد علائم عفونت ادراری باشد. همچنین در بیماران بستری ممکن است یک باکتری مقاوم از ترشحات تنفسی جدا شود، بدون اینکه شواهد بالینی کافی برای تشخیص عفونت ریه وجود داشته باشد.

دماوندی با تأکید بر اینکه نتیجه کشت باید در کنار وضعیت بالینی بیمار تفسیر شود، گفت: علائم بیمار، نوع و کیفیت نمونه، محل نمونه‌گیری، نتایج سایر آزمایش‌ها و تصویربرداری، وجود وسایل تهاجمی مانند سوند و لاین و همچنین سابقه مصرف آنتی‌بیوتیک، همگی در تفسیر صحیح نتیجه آزمایش اهمیت دارند.

مصرف بی‌رویه؛ زمینه‌ساز گسترش مقاومت میکروبی

وی با اشاره به پیامدهای مصرف غیرضروری آنتی‌بیوتیک‌ها تصریح کرد: مصرف بی‌رویه این داروها با ایجاد فشار انتخابی، زمینه بقای باکتری‌های مقاوم و گسترش مقاومت میکروبی را فراهم می‌کند و در نتیجه ممکن است درمان برخی عفونت‌ها در آینده دشوارتر شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: مصرف آنتی‌بیوتیک برای بیماری‌های ویروسی، استفاده از داروهای باقی‌مانده از درمان قبلی، مصرف داروی تجویزشده برای فرد دیگر و تغییر مقدار یا مدت درمان بدون نظر پزشک، از جمله مواردی است که باید از آن‌ها پرهیز شود.

تشخیص عفونت نیازمند بررسی مجموعه شواهد است

دماوندی تأکید کرد: در صورت وجود عفونت واقعی، نباید درمان مناسب به دلیل احتمال کلونیزاسیون به تأخیر بیفتد و تصمیم‌گیری درباره شروع، انتخاب و ادامه مصرف آنتی‌بیوتیک باید بر اساس مجموعه شواهد بالینی و آزمایشگاهی انجام شود.

وی در پایان گفت: آنتی‌بیوتیک‌ها از داروهای مهم و ارزشمند برای درمان عفونت‌های باکتریایی هستند، اما حفظ اثربخشی آن‌ها نیازمند مصرف صحیح و مسئولانه است. شهروندان باید از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک پرهیز کرده و انتخاب نوع دارو، مقدار و مدت مصرف را به پزشک بسپارند؛ اقدامی مؤثر برای پیشگیری از گسترش مقاومت میکروبی و حفظ اثربخشی این داروها در آینده.