تخممرغ آبپز؛ انتخابی سالم برای بهرهمندی از ارزش غذایی یک ماده مغذی
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش روش پخت در کیفیت تغذیهای تخممرغ گفت: تخممرغ آبپز به دلیل نداشتن روغن و چربی افزوده، یکی از سالمترین روشهای مصرف این ماده غذایی است؛ البته انتخاب مواد غذایی همراه آن و کنترل میزان چربی مصرفی نیز در برخورداری از یک وعده غذایی سالم اهمیت دارد.
دکتر زهرا اباصلتی در گفتگو با وبدا اظهار کرد: تخممرغ یکی از مغذیترین و در عین حال در دسترسترین مواد غذایی است که پروتئین باکیفیت و مجموعهای از مواد مغذی ضروری از جمله ویتامین B12، ویتامین D، ید و کولین را برای بدن تأمین میکند.
وی افزود: در انتخاب سالمترین شیوه مصرف تخممرغ، علاوه بر روش پخت، باید به مواد غذایی همراه آن نیز توجه داشت؛ زیرا تخممرغ فیبر قابل توجهی ندارد و بهتر است همراه با مواد غذایی سرشار از فیبر مانند نان سبوسدار و سبزیجات مصرف شود تا به سلامت دستگاه گوارش، سلامت قلب و تأمین انرژی پایدارتر بدن کمک کند.
آبپز و بخارپز؛ روشهایی با چربی افزوده کمتر
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به روشهای مختلف طبخ تخممرغ بیان کرد: تخممرغ آبپز به دلیل عدم نیاز به روغن یا کره، در شمار سالمترین روشهای پخت قرار میگیرد و امکان دریافت پروتئین و مواد مغذی آن را بدون افزودن کالری ناشی از چربی فراهم میکند. همچنین از نظر ارزش تغذیهای، تفاوت قابل توجهی میان تخممرغ آبپز عسلی و کاملاً سفت وجود ندارد.
دکتر اباصلتی ادامه داد: پخت تخممرغ با مقدار کمی آب در ماهیتابه و با درِ بسته، که بیشتر به روش بخارپز شباهت دارد، نیز از شیوههای مناسب طبخ محسوب میشود. این روش بدون نیاز به روغن یا کره زیاد، بافتی مشابه تخممرغ سرخشده ایجاد میکند و از نظر تغذیهای به تخممرغ آبپز نزدیک است.
وی با اشاره به امکان استفاده از روغنهای گیاهی در طبخ تخممرغ گفت: سرخ کردن تخممرغ با روغن زیتون، بهویژه روغن زیتون فرابکر، میتواند انتخاب مناسبتری نسبت به استفاده از کره باشد؛ زیرا روغن زیتون حاوی چربیهای غیراشباع است که برای سلامت قلب، در مقایسه با چربیهای اشباع، انتخاب مطلوبتری محسوب میشوند. روغن زیتون فرابکر همچنین به دلیل فرآوری کمتر، ترکیبات گیاهی مفیدی مانند پلیفنولها را حفظ میکند.
وی افزود: روغن آفتابگردان نیز عمدتاً حاوی چربیهای غیراشباع است و میتواند جایگزین مناسبی برای کره در طبخ تخممرغ باشد؛ با این حال، همه روغنهای خوراکی کالری بالایی دارند و میزان مصرف آنها اهمیت زیادی دارد. برای مثال، یک قاشق چایخوری روغن زیتون حدود ۴۰ کالری به وعده غذایی اضافه میکند.
دکتر اباصلتی با بیان اینکه استفاده از اسپری روغن پختوپز میتواند به کاهش میزان چربی مصرفی کمک کند، اظهار کرد: پاشیدن مقدار کنترلشدهای روغن در ماهیتابه، در مقایسه با افزودن مستقیم و بدون اندازهگیری روغن از بطری، میزان چربی و کالری دریافتی را کاهش میدهد. البته باید توجه داشت که روغنها بهطور طبیعی چربی خالص هستند و عنوان «روغن کمچرب» از نظر تغذیهای صحیح نیست.
وی درباره مصرف تخممرغ سرخشده با کره نیز گفت: در این روش، چربی طبیعی موجود در تخممرغ با مقدار بیشتری چربی اشباع ناشی از کره همراه میشود؛ بنابراین بهتر است مصرف آن محدود و در صورت امکان از روغنهای گیاهی مناسب با مقدار کنترلشده استفاده شود.
مصرف تخممرغ کامل یا سفیده؛ کدام انتخاب بهتری است؟
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تفاوت ارزش تغذیهای سفیده و زرده تخممرغ خاطرنشان کرد: سفیده تخممرغ منبع مناسبی از پروتئین و دارای چربی بسیار کم است و برای افرادی که به دنبال دریافت پروتئین بیشتر با کالری کمتر هستند، میتواند مفید باشد؛ اما حذف زرده به معنای از دست دادن بخش مهمی از مواد مغذی تخممرغ است.
وی افزود: بخش قابل توجهی از مواد مغذی مانند کولین، ویتامین B12 و سلنیوم در زرده تخممرغ قرار دارد؛ بنابراین برای اغلب افراد، مصرف تخممرغ کامل انتخاب تغذیهای مناسبتری است. همچنین افرادی که به پروتئین بیشتری نیاز دارند، میتوانند یک تخممرغ کامل را همراه با یک یا دو سفیده اضافی مصرف کنند.
تخممرغ ارگانیک لزوماً مغذیتر نیست
دکتر اباصلتی در خصوص تفاوت تخممرغهای ارگانیک و معمولی اظهار کرد: ارگانیک بودن تخممرغ لزوماً به معنای برخورداری از ارزش غذایی بالاتر نیست. انواع تخممرغ، اعم از ارگانیک، غنیشده یا تولیدشده در سیستمهای مختلف پرورشی، میتوانند پروتئین باکیفیت و مواد مغذی مورد نیاز بدن را تأمین کنند.
وی ادامه داد: برخی مطالعات تفاوتهایی را در میزان بعضی اسیدهای چرب و ریزمغذیها در تخممرغهای تولیدشده با روشهای مختلف نشان دادهاند و تخممرغهای ارگانیک ممکن است از نظر برخی اسیدهای چرب امگا ۳ و ترکیبات مغذی تفاوتهایی داشته باشند؛ با این حال، تخممرغ معمولی نیز همچنان یک ماده غذایی ارزشمند محسوب میشود.
ترکیب تخممرغ با سبزیجات و نان سبوسدار؛ گامی برای یک وعده متعادل
رئیس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: برای داشتن یک وعده غذایی سالم، تنها روش پخت تخممرغ تعیینکننده نیست، بلکه ترکیب مواد غذایی همراه آن نیز اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: مصرف تخممرغ آبپز همراه با سبزیجات و نان سبوسدار، از نظر تغذیهای انتخاب مناسبتری نسبت به مصرف آن همراه با نان سفید، سوسیس، کالباس و سسهای شیرین است. همچنین تهیه غذاهایی مانند تخممرغ پخته همراه با گوجهفرنگی، اسفناج، فلفل دلمهای و سایر سبزیجات میتواند به ایجاد یک وعده غذایی متعادل و مغذی کمک کند.
دکتر اباصلتی خاطرنشان کرد: با انتخاب روشهای پخت کمچرب، کنترل میزان روغن مصرفی و همراه کردن تخممرغ با سبزیجات و غلات سبوسدار، میتوان از ارزش غذایی این ماده غذایی بهره بیشتری برد و الگوی تغذیه سالمتری داشت.
درج نظر