رسالت اصلی آموزش پزشکی، تربیت «حکیمانی» است که با دیدی همهجانبه و قدرت استدلال، رسالت درمان را دنبال کنند
در دنیای پرشتاب پزشکی امروز، آموزش نسل آینده پزشکان نقشی حیاتی ایفا میکند و دکتر مریم خالصی، فوقتخصص گوارش کودکان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، که در جشنواره نوزدهم شهید مطهری در سال جاری بهعنوان یکی از اساتید برتر دانشکده پزشکی معرفی شد، بر این باور است که فراتر از انتقال دانش، رسالت اصلی آموزش پزشکی، تربیت «حکیمانی» است که با دیدی همهجانبه و قدرت استدلال، بهترین تصمیمات را برای بیماران اتخاذ کنند.
مسیر پرافتخار تحصیلی؛ از بیرجند تا قلههای تخصص در مشهد
دکتر مریم خالصی که متولد تیرماه ۱۳۶۰ است، مسیر پرافتخار خود را در دنیای علم پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی بیرجند آغاز کرد و پس از گذراندن دوره پزشکی عمومی، بلافاصله به دوره تخصص داخلی راه یافت و سپس با اشتیاق فراوان، در سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را بهعنوان عضو هیئت علمی در گروه کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد. وی در کسوت متخصص اطفال، تجربیات ارزشمندی کسب کرد و همزمان، برای ارتقای دانش تخصصی خود، دوره دوساله فوقتخصص گوارش کودکان را با موفقیت به پایان رساند. امروز، دکتر خالصی نهتنها بهعنوان یک پزشک حاذق، بلکه بهعنوان یکی از اعضای فعال و تأثیرگذار گروه گوارش کودکان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در انتقال دانش و تجربه به نسل جوان کوشا است.
حکیم؛ معماری تصمیمات درمانی پیچیده
دکتر خالصی در پاسخ به سؤال اساسی «مهمترین شاخص یک استاد آموزشی موفق چیست؟» نگاهی عمیقتر به مفهوم «طبیب موفق» دارد. وی با استناد به مفهوم دیرینه «حکیم» در طب سنتی، که به معنای «کسی که حکم میدهد» است، بر توانایی پزشک در تجزیه و تحلیل جامع اطلاعات و صدور حکم درمانی متقن تأکید کرده و اظهار میکند: این حکم، تنها بر اساس یافتههای بالینی و آزمایشگاهی نیست، بلکه مستلزم در نظر گرفتن تمامی ابعاد زندگی بیمار، از جمله ساختار خانواده، محیط اجتماعی و عوامل روانی است. آنچه من باید به دانشجو یاد بدهم، چیزی فراتر از اطلاعاتی است که در اینترنت یافت میشود. استاد باید دانشجویی را تربیت کند که بتواند با در نظر گرفتن تمام ملاحظات، فراتر از یک هوش مصنوعی، تصمیم بگیرد و حکم درمانی مستدل و صحیحی صادر کند.
این دیدگاه، جایگاه منحصربهفرد استاد را در فرآیند آموزش برجسته میسازد.
از تئوری تا بالین؛ هنر پیوند علم با تجربه زیسته
یکی از چالشهای اساسی در آموزش پزشکی، شکاف میان دانش نظری و مهارتهای بالینی است. دکتر خالصی، «ارتباط قوی و مستمر با دانشجو» را کلید عبور از این چالش میداند و با توجه به افزایش تعداد دانشجویان، پیشنهاد برقراری «رابطه منتورینگ» را مطرح میکند؛ طرحی که طی آن، هر استاد مسئولیت هدایت و آموزش تعداد مشخصی از دانشجویان را بر عهده میگیرد. این رویکرد، نهتنها بر کیفیت آموزش میافزاید، بلکه احساس تعهد و مسئولیتپذیری را در اساتید و دانشجویان تقویت میکند.
محصولمحوری در آموزش؛ گامی به سوی ارتقای کیفیت
در راستای ارتقای کیفیت آموزش دانشگاهی، دکتر خالصی پیشنهاد «محصولمحور شدن» را در تمامی امور دانشگاه، از جمله آموزش، مطرح کرده و با مقایسه این رویکرد با مدل موفق شرکتهای پیشرو در دنیا، معتقد است که باید به جای تمرکز صرف بر ساعات کاری، بر «محصول نهایی» آموزش، یعنی تربیت پزشکان توانمند و کارآمد، تأکید کرد.
وی میگوید: ما باید در دانشگاه، به جای اینکه بگوییم "فلان واحد درسی ارائه شد"، بگوییم "فلان مهارت بالینی به دانشجویان آموزش داده شد" یا "فلان تعداد پزشک متخصص و متعهد تربیت شد".این تغییر نگرش، نیازمند بازنگری در شاخصهای ارزیابی و پاداشدهی به اساتید و اعضای هیئت علمی است.
طبابت شخصیسازیشده؛ حکم حکیم برای هر فرد
در عصری که پزشکی به سمت شخصیسازی پیش میرود، دکتر خالصی بر لزوم تربیت پزشکانی تأکید میکند که بتوانند «حکیمانی» باشند که برای هر بیمار، «حکمی» متناسب با شرایط منحصربهفرد او صادر کنند. این رویکرد، در تضاد با اجرای صرف دستورالعملهای کتابی یا پروتکلهای درمانی استاندارد است.
وی میگوید: «حکیم، فرد را میبیند، نه فقط بیماری را و میداند که هر فرد، هزاران ملاحظه متفاوت دارد و درمان او باید بر اساس همین تفاوتها شکل گیرد.»
این نگاه، به معنای حرکت از «کتابمحوری» و «آزمایشمحوری» به سمت «بیمارمحوری» واقعی در فرآیند آموزش و درمان است.
بیماریهای گوارشی کودکان؛ تمرکز بر پیشگیری، راهگشای آینده
در خصوص شایعترین بیماریهای گوارشی کودکان، دکتر خالصی با درایت، تمرکز بر بیماریهای «قابل پیشگیری» را در اولویت قرار میدهد و معتقد است که پرداختن به تمام بیماریها، بحث را بیش از حد وسیع کرده و از هدف اصلی دور میسازد. این رویکرد، نشاندهنده دیدگاه پیشگیرانه و جامعنگر وی در حوزه سلامت کودکان است.
این استاد برتر دانشکده پزشکی، با نگاهی نوآورانه و مبتنی بر تجربیات عمیق، تصویری الهامبخش از آینده آموزش پزشکی ارائه میدهد؛ آیندهای که در آن، اساتید نهتنها انتقالدهنده دانش، بلکه معماران «حکیمان» فردا هستند.
درج نظر