پایگاه خبری وبدا

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح پژوهش‌های نوین در حوزه رادیوبیولوژی، بر نقش میکروRNAها و نانوذرات در بررسی سازوکارهای پاسخ سلول‌های سرطانی به پرتو تأکید کرد و گفت: هدف این مطالعات، دستیابی به روش‌هایی برای افزایش حساسیت سلول‌های توموری به پرتودرمانی و محافظت بیشتر از بافت‌های سالم است.

وب‌دا؛ فیزیک پزشکی با پیوند دادن علوم پایه به فناوری‌های نوین و نیازهای بالینی، ظرفیت‌های تازه‌ای برای ارتقای روش‌های تشخیص و درمان بیماری‌ها ایجاد کرده است؛ ظرفیتی که در حوزه رادیوبیولوژی و پژوهش‌های مرتبط با پرتودرمانی، به‌ویژه در مسیر شخصی‌سازی درمان سرطان، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این رویکرد، شناخت ویژگی‌های زیستی هر بیمار و بررسی سازوکارهای مولکولی پاسخ سلول‌ها به پرتو، زمینه طراحی درمان‌های دقیق‌تر، افزایش اثربخشی و کاهش عوارض جانبی را فراهم می‌کند.

دکتر حسین عظیمیان، دانشیار گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در گفت‌وگو با وب‌دا، با تأکید بر نقش این رشته در ارتقای خدمات سلامت اظهار کرد: فیزیک پزشکی یکی از رشته‌های کاربردی علوم پایه در حوزه پزشکی است که تلاش می‌کند دستاوردهای علمی و فناوری را در خدمت بالین و بهبود وضعیت بیماران قرار دهد. این رشته با برخورداری از گرایش‌های تخصصی مختلف، زمینه ارتقای کیفیت خدمات تشخیصی و درمانی و افزایش بهره‌وری روش‌های درمانی را فراهم می‌کند.

رادیوبیولوژی؛ شناخت پاسخ سلول‌های سرطانی به پرتودرمانی

وی با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی خود در حوزه رادیوبیولوژی افزود: یکی از گرایش‌های مهم فیزیک پزشکی، رادیوبیولوژی است که در آن تأثیر پرتوهای یون‌ساز بر سلول‌ها و بافت‌های زنده و راهکارهای افزایش اثربخشی پرتودرمانی مورد بررسی قرار می‌گیرد. بخش مهمی از پژوهش‌های ما در این حوزه بر افزایش بهره درمانی و به‌ویژه شخصی‌سازی درمان متمرکز است.

دانشیار گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت شخصی‌سازی درمان تصریح کرد: در این رویکرد تلاش می‌شود متناسب با ویژگی‌های زیستی و شرایط اختصاصی هر بیمار، پروتکل درمانی مناسب انتخاب شود. هدف آن است که بیشترین تأثیر درمانی بر بافت تومور ایجاد شود و در مقابل، آسیب به بافت‌های سالم و عوارض ناشی از درمان به حداقل برسد.

عظیمیان ادامه داد: یکی از محورهای اصلی پژوهش‌های ما، شناسایی و بررسی مسیرهای مولکولی مؤثر بر پاسخ سلول‌های سرطانی به پرتودرمانی است. همچنین حساسیت ذاتی سلول‌ها و بافت‌ها به پرتو از موضوعات مهمی است که در مطالعات خود مورد توجه قرار داده‌ایم.

وی خاطرنشان کرد: در این مطالعات، از رویکردهای نوین علمی و فناوری‌های جدید، از جمله میکروRNAها و نانوذرات، برای تأثیرگذاری بر مسیرهای مولکولی و فعال‌سازی یا مهار سازوکارهای زیستی مشخص استفاده می‌شود. این اقدامات با هدف افزایش حساسیت سلول‌های توموری به پرتو و در عین حال محافظت بیشتر از بافت‌های سالم انجام می‌شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: چشم‌انداز این پژوهش‌ها، حرکت به سمت درمان‌های دقیق‌تر و متناسب با ویژگی‌های هر بیمار است؛ رویکردی که می‌تواند ضمن افزایش اثربخشی درمان، عوارض جانبی را کاهش دهد و در نهایت به ارتقای کیفیت زندگی بیماران منجر شود.

پیشرفت سریع فیزیک پزشکی و ضرورت به‌روزرسانی دانش تخصصی

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تحولات سریع رشته فیزیک پزشکی گفت: این رشته در سال‌های اخیر پیشرفت‌های چشمگیری داشته و در مقایسه با ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته، از نظر دانش تخصصی، فناوری‌ها و روش‌های کاربردی تحولات قابل توجهی را تجربه کرده است. فیزیک پزشکی از جمله حوزه‌هایی است که به‌طور مستمر با مرزهای جدید دانش حرکت می‌کند و متخصصان آن باید همواره اطلاعات و مهارت‌های خود را به‌روز نگه دارند.

وی تأکید کرد: دسترسی به منابع علمی معتبر، پیگیری دستاوردهای جدید پژوهشی و آشنایی با استانداردهای روز، از الزامات فعالیت حرفه‌ای در این رشته است. متخصصان باید بتوانند دانش خود را متناسب با پیشرفت‌های علمی ارتقا دهند تا خدمات تخصصی و درمانی را بر اساس روش‌های استاندارد و به‌روز ارائه کنند.

نبود ردیف شغلی مشخص؛ چالشی در مسیر بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان

عظیمیان در ادامه با اشاره به برخی چالش‌های ساختاری این حوزه اظهار کرد: یکی از مسائل مهم در توسعه فیزیک پزشکی، نبود ردیف‌های شغلی مشخص و متناسب برای کارشناسان این رشته است. برای رفع این مسئله پیگیری‌هایی انجام شده، اما همچنان به توجه و حمایت بیشتر مسئولان و سیاست‌گذاران حوزه سلامت نیاز دارد.

وی افزود: تعریف ردیف‌های شغلی متناسب با تخصص و توانمندی کارشناسان و کارشناسان ارشد فیزیک پزشکی می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر این نیروهای متخصص را در مراکز درمانی فراهم کند. بهره‌گیری مناسب از ظرفیت علمی و تخصصی این گروه، به ارتقای کیفیت خدمات پزشکی و استفاده بهتر از فناوری‌های موجود در نظام سلامت کمک خواهد کرد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت دانشگاه‌ها و مسئولان حوزه سلامت، ضمن فراهم شدن زمینه توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در فیزیک پزشکی، موانع ساختاری و شغلی این حوزه نیز برطرف شود تا متخصصان این رشته بتوانند نقش مؤثرتری در بهبود فرایندهای تشخیص و درمان و ارتقای سلامت جامعه ایفا کنند.