پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص کلیه کودکان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت تشخیص به‌موقع ریفلاکس ادراری در کودکان گفت: این بیماری تنها یک عفونت ساده نیست، بلکه یک اختلال ساختاری و عملکردی است که در صورت عدم درمان می‌تواند پیامدهای جدّی و دائمی برای کلیه‌ها در بزرگسالی به همراه داشته باشد.

دکتر فاطمه قانع در گفت‌وگو با وبدا با تشریح ماهیت این بیماری اظهار کرد: ریفلاکس ادراری (Vesicoureteral Reflux) حالتی است که در آن ادرار برخلاف مسیر طبیعی از مثانه به سمت حالب‌ها و در موارد شدیدتر به سمت کلیه‌ها بازمی‌گردد و این موضوع کلیه را در معرض آسیب قرار می‌دهد.

وی افزود: در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، عفونت‌های ادراری مکرر می‌توانند منجر به تخریب بافت کلیه و ایجاد اسکارهای برگشت‌ناپذیر شوند که در نهایت عملکرد کلیه را در بلندمدت کاهش داده و فرد را در بزرگسالی با مشکلاتی همچون فشار خون بالا و نارسایی مزمن کلیوی مواجه می‌کنند.

این فوق‌تخصص کلیه کودکان با تأکید بر ضرورت توجه والدین به علائم هشداردهنده گفت: تکرار عفونت‌های ادراری در کودکان باید به‌عنوان یک زنگ خطر جدّی تلقی شود و خانواده‌ها نباید هر تب یا بی‌قراری کودک را به بیماری‌های ویروسی یا فصلی نسبت دهند.

وی با هشدار نسبت به خوددرمانی دارویی تصریح کرد: مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها بدون انجام بررسی‌های تشخیصی مانند سونوگرافی و تصویربرداری‌های اختصاصی ادراری، می‌تواند روند تشخیص و درمان را به تأخیر انداخته و آسیب کلیوی را تشدید کند.

دکتر قانع در ادامه به نقش کلینیک‌های پرستاری در روند درمان اشاره کرد و گفت: این کلینیک‌ها به‌عنوان مکمل درمان پزشکی، بر سه محور اصلی شامل اصلاح تغذیه و پیشگیری از یبوست، انضباط دارویی و پیشگیری از مقاومت آنتی‌بیوتیکی و آموزش مراقبت‌های جانبی تمرکز دارند.

وی افزود: یبوست یکی از عوامل مهم تشدیدکننده ریفلاکس ادراری است، زیرا فشار ناشی از تجمع مدفوع بر عملکرد مثانه اثر گذاشته و تخلیه ادرار را مختل می‌کند. از این رو آموزش تغذیه صحیح و اصلاح رژیم غذایی در کودکان نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر لزوم مصرف منظم داروها گفت: درمان ریفلاکس نیازمند دوره‌های طولانی‌مدت دارویی است و هرگونه قطع یا مصرف نامنظم دارو می‌تواند موجب کاهش اثربخشی درمان و افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی شود.

وی همچنین افزود: در موارد مزمن، آموزش خانواده‌ها برای مراقبت از عوارض احتمالی و پیشگیری از عفونت‌های ثانویه اهمیت ویژه‌ای دارد و کلینیک‌های پرستاری در این زمینه نقش آموزشی و حمایتی مؤثری ایفا می‌کنند.

دکتر قانع در پایان با تأکید بر اهمیت صبر و پیگیری مستمر در روند درمان خاطرنشان کرد: تشخیص ریفلاکس ادراری آغاز یک مسیر درمانی و مراقبتی بلندمدت است و موفقیت در آن نیازمند همکاری نزدیک خانواده، تیم پزشکی و خدمات حمایتی است تا سلامت کلیه کودک به‌عنوان یک سرمایه حیاتی برای آینده حفظ شود.