تصویربرداری پزشکی؛ رکن اساسی تشخیص و درمان بیماریها / هوش مصنوعی جایگزین متخصصان نمیشود
از تشخیص زودهنگام بیماریها تا برنامهریزی درمان و ارزیابی اثربخشی مداخلات درمانی، تصویربرداری پزشکی امروز به یکی از ارکان جداییناپذیر نظام سلامت تبدیل شده است؛ حوزهای که پیشرفت فناوری و ورود هوش مصنوعی، افقهای تازهای پیش روی آن گشوده، اما همچنان دانش، مهارت و قضاوت حرفهای نیروی انسانی متخصص، مهمترین پشتوانه ارائه خدمات دقیق و ایمن به بیماران محسوب میشود.
دکتر عرفان ساعتچیان، مدیر گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، همزمان با روز جهانی رادیولوژی، با تبریک این مناسبت به متخصصان رادیولوژی، کارشناسان پرتوشناسی، فیزیکپزشکان، دانشجویان و فعالان این حوزه، در گفتوگو با وبدا، به تشریح جایگاه تصویربرداری پزشکی در نظام سلامت، تحولات فناورانه، ضرورت ارتقای آموزشهای بالینی و برنامههای توسعهای این گروه پرداخت.
تصویربرداری پزشکی؛ از تشخیص زودهنگام تا هدایت مسیر درمان
مدیر گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر نقش محوری تصویربرداری پزشکی در فرایند تشخیص و درمان بیماریها اظهار کرد: امروزه تصویربرداری پزشکی یکی از ارکان اساسی خدمات تشخیصی و درمانی است و در تشخیص زودهنگام بیماریها، برنامهریزی درمان و ارزیابی پاسخ بیماران به مداخلات درمانی نقشی تعیینکننده دارد.
وی افزود: کیفیت خدمات تصویربرداری تنها به تجهیزات پیشرفته وابسته نیست، بلکه دانش، مهارت و توانمندی نیروی انسانی متخصص نیز در این زمینه اهمیت اساسی دارد. کارشناسان تکنولوژی پرتوشناسی صرفاً مسئول کار با دستگاههای تصویربرداری نیستند، بلکه در دستیابی به تصاویر باکیفیت، رعایت اصول حفاظت پرتویی، تأمین ایمنی بیماران و ارتقای کیفیت خدمات سلامت نقش مؤثری ایفا میکنند.
هوش مصنوعی؛ فرصت تازه برای افزایش دقت و کیفیت خدمات تصویربرداری
دکتر ساعتچیان با اشاره به تحولات سریع فناوری در حوزه تصویربرداری پزشکی گفت: توسعه روشهای پیشرفته تصویربرداری، گسترش کاربرد هوش مصنوعی، پردازش تصاویر پزشکی و تصویربرداری عملکردی، از مهمترین روندهای تحول این رشته در سالهای آینده است.
وی تصریح کرد: دانشگاهها باید متناسب با این تحولات، برنامههای آموزشی و پژوهشی خود را بهروزرسانی کنند تا دانشجویان و دانشآموختگان بتوانند با فناوریهای نوین همگام شوند.
مدیر گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: هوش مصنوعی جایگزین نیروی انسانی متخصص نخواهد شد، بلکه بهعنوان ابزاری توانمند میتواند در افزایش دقت، سرعت و کیفیت خدمات تصویربرداری مورد استفاده قرار گیرد. بهرهگیری مؤثر از این فناوری نیز مستلزم برخورداری متخصصان از دانش کافی و توانایی تحلیل و ارزیابی نتایج آن است.
آموزش بالینی؛ حلقه اتصال دانش دانشگاهی به نیازهای نظام سلامت
وی با اشاره به اهمیت آموزش عملی در تربیت کارشناسان توانمند پرتوشناسی خاطرنشان کرد: آموزش بالینی یکی از ارکان اصلی تربیت نیروی انسانی متخصص است و ارتقای کیفیت آن به تعامل مؤثر دانشگاه و بیمارستان وابستگی دارد.
به گفته وی، مشارکت اعضای هیأت علمی، کارشناسان باتجربه و مسئولان بخشهای تصویربرداری در فرایند آموزش دانشجویان، توسعه آموزشهای مهارتمحور و فراهمکردن فرصت کسب تجربه در محیطهای واقعی درمانی، از الزامات تربیت دانشآموختگانی توانمند و آماده ورود به عرصه حرفهای است.
دکتر ساعتچیان افزود: دانشگاه و بیمارستان دو بازوی مکمل در تربیت نیروی انسانی متخصص هستند و تقویت ارتباط میان این دو مجموعه میتواند فاصله میان آموزشهای نظری و نیازهای واقعی نظام سلامت را کاهش دهد.
از توسعه آموزشهای تخصصی تا تقویت پژوهشهای هوش مصنوعی
مدیر گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ارتقای کیفیت آموزش نظری و بالینی، توسعه کارگاهها و دورههای تخصصی در زمینههایی مانند MRI، CT و فناوریهای نوین تصویربرداری را از اولویتهای این گروه برشمرد.
وی ادامه داد: تقویت پژوهشهای بینرشتهای، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی و پردازش تصاویر پزشکی، و گسترش همکاریهای علمی و آموزشی با مراکز درمانی و بینالمللی نیز از دیگر محورهای مهم توسعه این رشته است.
آزمونهای مهارتمحور OSCE و توسعه آموزش مجازی؛ بخشی از دستاوردهای یک سال اخیر
دکتر ساعتچیان با تشریح اقدامات انجامشده در یک سال گذشته اظهار کرد: گروه تکنولوژی پرتوشناسی با رویکرد ارتقای کیفیت آموزش، توسعه فعالیتهای پژوهشی و تقویت ارتباطات علمی، برنامهها و اقدامات متعددی را دنبال کرده است.
وی برگزاری آزمونهای ساختارمند و مهارتمحور به روش OSCE را از جمله این اقدامات دانست و گفت: این آزمونها با هدف ارزیابی دقیقتر توانمندیهای عملی دانشجویان برگزار شدهاند.
وی افزود: برگزاری کارگاههای تخصصی و مهارتی در زمینه فناوریهای نوین تصویربرداری، توسعه آموزش مجازی و استفاده از ظرفیتهای آموزش الکترونیک، تقویت همکاریهای پژوهشی بینالمللی، گسترش تعاملات علمی با پژوهشگران و مراکز دانشگاهی و ارتقای کیفیت آموزش بالینی از طریق تعامل مؤثرتر با بیمارستانهای آموزشی، از دیگر اقدامات این گروه در یک سال گذشته بوده است.
مدیر گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: این اقدامات در راستای حرکت به سمت آموزش نوین، مهارتمحور و مبتنی بر استانداردهای روز علمی و حرفهای انجام شده و توسعه زیرساختهای آموزشی، گسترش فعالیتهای پژوهشی و ارتقای جایگاه علمی رشته تکنولوژی پرتوشناسی همچنان در اولویت برنامههای گروه قرار دارد.
۵ عضو هیأت علمی، ۸۰ دانشجو و ظرفیت آموزشی در ۱۰ بیمارستان
وی با اشاره به ظرفیتهای آموزشی گروه تکنولوژی پرتوشناسی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: این گروه با برخورداری از پنج عضو هیأت علمی و ۸۰ دانشجو در مقطع کارشناسی، از ظرفیت ۱۰ بیمارستان و ۳۲ بخش پرتویی برای آموزش بالینی و فعالیتهای آموزشی خود بهره میبرد.
آینده تصویربرداری پزشکی در گرو پیوند دانش تخصصی و فناوریهای نوین
دکتر ساعتچیان در پایان با تأکید بر اهمیت یادگیری مستمر، اخلاق حرفهای و ارتقای مهارتهای علمی و عملی دانشجویان اظهار کرد: آینده تصویربرداری پزشکی در تعامل میان دانش تخصصی، فناوریهای پیشرفته و نیروی انسانی توانمند شکل میگیرد و تربیت کارشناسان مسئولیتپذیر، خلاق و برخوردار از دانش روز، یکی از مهمترین مأموریتهای دانشگاه در این حوزه است.
وی ضمن قدردانی از تلاش تمامی فعالان حوزه پرتویی، روز جهانی رادیولوژی را فرصتی برای پاسداشت خدمات ارزشمند این جامعه حرفهای دانست و ابراز امیدواری کرد با همدلی و همکاری دانشگاهها، مراکز درمانی و جامعه تخصصی، شاهد توسعه علمی و حرفهای این حوزه و ارتقای هرچه بیشتر کیفیت خدمات سلامت در کشور باشیم.
درج نظر