پایگاه خبری وبدا

متخصص بیماری‌های داخلی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد مشهد با هشدار نسبت به باور نادرست بی‌خطر بودن قلیان، تأکید کرد: عبور دود از آب، ترکیبات سمی و سرطان‌زای آن را حذف نمی‌کند و مصرف حتی تفریحی و گاه‌به‌گاه قلیان نیز می‌تواند سلامت مصرف‌کننده و اطرافیان او را در معرض خطر قرار دهد.

دکتر حمیدرضا قاصری، متخصص بیماری‌های داخلی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهید هاشمی‌نژاد، در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: برخلاف تصور رایج، قلیان جایگزین کم‌خطر سیگار نیست و مصرف آن می‌تواند با پیامدهای جدّی برای سلامت همراه باشد؛ از بیماری‌های مزمن ریوی و قلبی‌عروقی گرفته تا افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها و وابستگی به نیکوتین.

وی با اشاره به یکی از باورهای نادرست درباره مصرف قلیان افزود: عبور دود از آب به معنای تصفیه کامل آن نیست و آب قلیان نمی‌تواند مواد سمی و زیان‌آور دود را به‌طور مؤثر حذف کند. در نتیجه، ترکیبات مضری مانند مونوکسیدکربن، فلزات سنگین و مواد سرطان‌زا همچنان می‌توانند وارد دستگاه تنفسی و جریان خون شوند.

قلیان و افزایش خطر بیماری‌های ریوی و قلبی‌عروقی

این متخصص بیماری‌های داخلی با تأکید بر عوارض تنفسی مصرف قلیان تصریح کرد: شواهد علمی، مصرف قلیان را با افزایش خطر ابتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، برونشیت مزمن و کاهش عملکرد ریه مرتبط می‌دانند. همچنین مواد سمی موجود در دود قلیان می‌توانند به دستگاه قلبی‌عروقی آسیب برسانند و خطر بیماری‌های قلبی و سکته قلبی را افزایش دهند.

دکتر قاصری با اشاره به ارتباط مصرف قلیان با برخی سرطان‌ها خاطرنشان کرد: قرار گرفتن در معرض ترکیبات سرطان‌زای دود قلیان می‌تواند خطر ابتلا به سرطان‌هایی مانند سرطان ریه، دهان و مری را افزایش دهد؛ بنابراین نباید مصرف این ماده دخانی را صرفاً یک عادت تفریحی و بدون پیامد تلقی کرد.

وی با اشاره به مدت‌زمان مصرف قلیان گفت: هر وعده مصرف قلیان معمولاً حدود ۴۵ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد و فرد در این مدت در معرض حجم قابل‌توجهی از دود قرار می‌گیرد. ازاین‌رو، طولانی‌بودن هر وعده مصرف و میزان استنشاق دود، اهمیت توجه به خطرات آن را دوچندان می‌کند و مصرف تفریحی یا گاه‌به‌گاه نیز بی‌خطر محسوب نمی‌شود.

زغال قلیان؛ منبع تولید مونوکسیدکربن

دکتر قاصری زغال مصرفی در قلیان را یکی دیگر از منابع مهم تولید مواد سمی دانست و اظهار کرد: سوختن زغال موجب تولید مونوکسیدکربن می‌شود؛ گازی سمی و بی‌رنگ و بی‌بو که با کاهش توانایی خون در انتقال اکسیژن، می‌تواند عملکرد اندام‌های حیاتی را مختل کند.

وی افزود: قرار گرفتن در معرض مونوکسیدکربن ممکن است با علائمی مانند سردرد و سرگیجه همراه باشد و در مواجهه شدید، مسمومیت جدّی و حتی تهدیدکننده حیات ایجاد کند.

خطرات قلیان برای مادران باردار و اطرافیان

این متخصص بیماری‌های داخلی با هشدار درباره مصرف قلیان در دوران بارداری تصریح کرد: نیکوتین و سایر ترکیبات زیان‌آور موجود در دود قلیان می‌توانند از جفت عبور کنند و بر روند رشد جنین اثر بگذارند. افزایش احتمال زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم از جمله پیامدهای احتمالی مواجهه با دود دخانیات در دوران بارداری است؛ بنابراین پرهیز از مصرف قلیان در این دوران اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با بیان اینکه عوارض قلیان تنها به فرد مصرف‌کننده محدود نمی‌شود، افزود: اطرافیان نیز با استنشاق دود دست‌دوم در معرض مواد زیان‌آور قرار می‌گیرند. این مواجهه برای کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی، به‌ویژه آسم، می‌تواند مخاطرات بیشتری به همراه داشته باشد.

تنباکوی میوه‌ای هم بی‌خطر نیست

دکتر قاصری با تأکید بر اینکه استفاده از تنباکوهای معطر و میوه‌ای از خطرات قلیان نمی‌کاهد، گفت: طعم‌دهنده‌ها و اسانس‌ها صرفاً بو و مزه دود را تغییر می‌دهند و مانع ورود ترکیبات سمی و سرطان‌زا به بدن نمی‌شوند. بنابراین خوش‌بو یا ملایم‌بودن دود قلیان نباید به‌عنوان نشانه کاهش خطر آن تلقی شود.

متخصص بیماری‌های داخلی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد در پایان، پرهیز از مصرف تمامی فرآورده‌های دخانی را مهم‌ترین راهکار پیشگیری از عوارض ناشی از آن دانست و خاطرنشان کرد: افزایش آگاهی خانواده‌ها، اصلاح باورهای نادرست درباره بی‌خطر بودن قلیان و ترویج سبک زندگی سالم، نقش مهمی در پیشگیری از گرایش جوانان به مصرف دخانیات دارد.

وی افزود: افرادی که قصد ترک دخانیات را دارند، می‌توانند با مراجعه به مراکز ترک دخانیات و دریافت مشاوره تخصصی، از حمایت‌های درمانی و آموزشی برای عبور از وابستگی به نیکوتین و تداوم زندگی بدون دخانیات بهره‌مند شوند.