پایگاه خبری وبدا

از روزهای آغازین پزشکی عمومی و خدمت در مراکز بهداشتی مشهد تا تخصص اورولوژی، فلوشیپ اورولوژی زنان و عضویت هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد؛ مسیر دکتر ژیلا شیخی، روایتی از دانش، مسئولیت‌پذیری، تاب‌آوری و پیوند میان زندگی حرفه‌ای و خانوادگی است.

به گزارش وب دا، دکتر ژیلا شیخی، فلوشیپ اورولوژی زنان و عضو هیأت علمی گروه اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مسیر علمی و حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۷۵ با ورود به دوره پزشکی عمومی در همین دانشگاه آغاز کرد؛ مسیری که از همان سال‌های نخست با تجربه‌های میدانی، مسئولیت‌های اجرایی و مواجهه نزدیک با نیازهای سلامت جامعه همراه شد.

وی پس از پایان دوره هفت‌ساله پزشکی عمومی، دوران طرح خود را به عنوان مسئول یکی از مراکز بهداشت شماره یک مشهد سپری کرد. در این دوره دو ساله، علاوه بر مدیریت فعالیت‌های درمانی و پیشگیرانه، مسئولیت تجهیز یکی از مراکز بهداشتی تازه‌تأسیس را نیز بر عهده داشت؛ تجربه‌ای که نیازمند برنامه‌ریزی، مدیریت منابع و نظارت مستمر بر استانداردهای ارائه خدمات بود.

در همین دوران، درمان و پیگیری بیماران مبتلا به سل، از جمله موارد ریوی و ادراری، نیز به وی واگذار شد و دکتر شیخی با پیگیری مستمر روند درمان بیماران، تجربه ارزشمندی در حوزه مراقبت و پیشگیری از عوارض بیماری به دست آورد.

تجربه‌ای از اجرای برنامه‌های ملی سلامت

در فاصله سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ و همزمان با اجرای برنامه سراسری واکسیناسیون MMR، جمعیت دانش‌آموزان و دانشجویان ساکن محدوده قاسم‌آباد تحت پوشش برنامه‌های بهداشتی این مرکز قرار گرفتند.

دکتر شیخی در این دوره در اجرای فرآیند واکسیناسیون و رعایت برنامه زمان‌بندی مصوب مشارکت داشت؛ تجربه‌ای که علاوه بر تقویت مهارت‌های اجرایی، آشنایی عملی وی با برنامه‌های سلامت عمومی و مدیریت طرح‌های گسترده بهداشتی را افزایش داد.

یک تجربه میدانی که مسیر تخصص را تغییر داد

پس از پایان طرح، دکتر شیخی تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل در دوره تخصص آماده شود. در همان سال‌ها، همراه با همسرش که دوره تخصص اطفال را به پایان رسانده بود، برای انجام طرح به شهرستان‌های گرمه و جاجرم در خراسان شمالی رفت.

وی حدود یک سال در این منطقه، همزمان با مطالعه برای آزمون تخصص، به عنوان پزشک خانواده در یکی از مراکز بهداشتی درمانی فعالیت کرد؛ تجربه‌ای که نقطه عطفی در انتخاب مسیر تخصصی آینده او شد.

دکتر شیخی در گفت‌وگو با وبدا درباره آن دوران اظهار کرد: در دوران فعالیت به عنوان پزشک خانواده، با تعداد قابل توجهی از بیماران و درخواست‌های ارجاع مواجه بودم و در میان مراجعان زن، بخش قابل توجهی از مشکلات مربوط به اختلالات ادراری بود.

وی افزود: در آن زمان، برخی بانوان به دلیل نگرانی از مراجعه به پزشک مرد یا ناآشنایی با مسیر مناسب ارجاع، ممکن بود برای دریافت خدمات تخصصی مورد نیاز خود با دشواری مواجه شوند. همین تجربه، توجه من را بیش از پیش به حوزه اورولوژی زنان جلب کرد و در نهایت اورولوژی را به عنوان رشته تخصصی خود انتخاب کردم.

دکتر شیخی در سال ۱۳۸۵ با موفقیت در آزمون ورودی تخصص، وارد دوره تخصص اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد و از شهریور ۱۳۸۶ تحصیل خود را در این رشته آغاز کرد.

نخستین رزیدنت زن اورولوژی مشهد؛ عبور از یک مسیر متفاوت

دوره تخصص دکتر شیخی تا سال ۱۳۹۰ ادامه یافت؛ دوره‌ای که به دلیل شرایط آن زمان، با چالش‌های ویژه‌ای همراه بود. وی در آن مقطع تنها رزیدنت زن اورولوژی در شهر مشهد بود و ورود یک پزشک زن به رشته‌ای که در آن زمان عمدتاً مردانه تلقی می‌شد، برای او تجربه‌ای متفاوت رقم زد.

به گفته دکتر شیخی، در سال‌های نخست، برخی برخوردها و نگاه‌های نامناسب، ادامه مسیر را دشوار می‌کرد؛ اما حمایت استادان و مدیران گروه نقش مهمی در تداوم این مسیر داشت.

وی از دکتر یارمحمدی، مدیر گروه، دکتر دارابی، رئیس بخش و همچنین دکتر مهدوی، دکتر تقوی، دکتر کشوری، دکتر توکلی و سایر اعضای هیأت علمی به عنوان استادانی یاد می‌کند که با حمایت علمی و حرفه‌ای، در عبور از دشواری‌های این دوره همراه او بودند.

در کنار حمایت استادان، خانواده نیز یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های دکتر شیخی در دوران تخصص بود. همسر وی در شهر دیگری مشغول به فعالیت دانشگاهی بود و به همین دلیل امکان حضور مستمر در کنار او وجود نداشت؛ شرایطی که موجب شد پدر و مادرش نقش پررنگی در حمایت از وی و همراهی با فرزندانش ایفا کنند.

از طرح تخصص تا عضویت هیأت علمی

دکتر شیخی پس از پایان تخصص در سال ۱۳۹۰، طرح تخصص خود را در بجنورد آغاز کرد و همسرش نیز طرح خود را در گرمه و جاجرم گذراند. وی سپس به عضویت هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درآمد و تا پایان سال ۱۳۹۳ به مدت سه سال در این دانشگاه به فعالیت‌های علمی و درمانی و ارائه خدمات به عنوان پزشک خانواده ادامه داد.

در اواخر سال ۱۳۹۳ و پس از انتقال محل خدمت همسرش به دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دکتر شیخی نیز به مشهد بازگشت. وی با انصراف از عضویت هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، فعالیت درمانی خود را در بیمارستان‌های ام‌البنین و شریعتی مشهد آغاز کرد و تا سال ۱۳۹۸ به فعالیت ادامه داد.

انتخاب فلوشیپ اورولوژی زنان؛ پاسخ به یک نیاز درمانی

پس از سال‌ها فعالیت تخصصی، توجه دکتر شیخی به نیاز روزافزون زنان به خدمات تخصصی اورولوژی، وی را به سمت ادامه تحصیل در فلوشیپ اورولوژی زنان سوق داد.

با توجه به اینکه در آن مقطع امکان گذراندن این دوره در مشهد وجود نداشت، وی در سال ۱۳۹۸ در یکی از ظرفیت‌های محدود آموزشی کشور در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و بیمارستان لبافی‌نژاد تهران پذیرفته شد و دوره فلوشیپ اورولوژی زنان را آغاز کرد.

این دوره تا اواخر سال ۱۳۹۹ ادامه یافت و دکتر شیخی پس از بهره‌مندی از ظرفیت‌های علمی و آموزشی این مرکز و آموزش زیر نظر استادان برجسته، دوره فلوشیپ خود را با موفقیت به پایان رساند.

وی پس از بازگشت به مشهد و ارائه درخواست عضویت هیأت علمی، از فروردین‌ماه سال ۱۴۰۰ فعالیت خود را به عنوان استادیار گروه اورولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد آغاز کرد.

از تألیف کتاب تا آموزش‌های تخصصی

فعالیت‌های علمی دکتر شیخی تنها به آموزش و درمان محدود نمانده است. وی در دوران فعالیت خود در خراسان شمالی، دو کتاب با عناوین «عفونت‌های ادراری در کودکان» و «سمیولوژی» با همکاری برخی همکاران علمی تألیف کرد.

کتاب «سمیولوژی» با هدف آموزش این مبحث به دانشجویان پزشکی تدوین شده است. انتشار مقالات علمی در مجلات داخلی و خارجی و حضور در کنگره‌های علمی مشهد، تهران و تبریز نیز بخش دیگری از فعالیت‌های علمی وی را تشکیل می‌دهد.

دکتر شیخی همچنین موفق به دریافت مدرک پیشرفته یورودینامیک یا نوار مثانه از پروفسور هاشم از انگلستان شد و یک دوره تکمیلی در زمینه اعمال جراحی را نیز نزد یکی از استادان این حوزه در آلمان گذراند و در کارگاه تخصصی مرتبط شرکت کرد.

آموزش، درمان و پژوهش؛ سه ضلع یک رسالت

دکتر شیخی معتقد است آموزش، درمان و پژوهش در دانشگاه علوم پزشکی از یکدیگر جدا نیستند و هر سه برای پیشبرد مأموریت دانشگاه ضرورت دارند.

وی اظهار کرد: هیچ‌گاه نتوانسته‌ام این سه حوزه را در برابر یکدیگر قرار دهم و یکی را بر دیگری ترجیح بدهم؛ زیرا در بیمارستان آموزشی، آموزش و درمان به شکل جدایی‌ناپذیری در هم تنیده‌اند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: زمانی که در کنار بیمار قرار می‌گیرم، در عین تمرکز بر بهترین تصمیم درمانی، دانش و تجربه خود را نیز به دستیاران و دانشجویان منتقل می‌کنم. آموزش واقعی پزشکی فقط در کلاس اتفاق نمی‌افتد و بخش مهمی از آن در اتاق عمل و کنار تخت بیمار شکل می‌گیرد.

وی پژوهش را نیز موتور محرکه آموزش و درمان دانست و گفت: پژوهش، فعالیتی جدا از درمان و آموزش نیست، بلکه کنجکاوی علمی است که می‌تواند کیفیت درمان را ارتقا دهد و ما را به سمت یافتن پاسخ‌های تازه برای مسائل بالینی هدایت کند.

دکتر شیخی تأکید کرد: برای یک عضو هیأت علمی، آموزش، درمان و پژوهش مانند ستون‌های یک بنا هستند و هر سه باید همزمان و در کنار یکدیگر دنبال شوند.

ضرورت توسعه زیرساخت‌های آموزش پزشکی

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ضرورت حمایت از فعالیت‌های علمی، اختصاص گرنت‌های پژوهشی مناسب و فراهم کردن دسترسی به زیرساخت‌های فناوری و منابع علمی را از عوامل مؤثر در توسعه پژوهش دانست.

وی همچنین جذب استادان پژوهشی در کنار استادان بالینی را اقدامی مؤثر ارزیابی کرد و گفت: این رویکرد می‌تواند فرآیند انجام طرح‌های تحقیقاتی، نگارش مقالات و کتب علمی و همکاری میان حوزه‌های بالینی و پژوهشی را تسهیل کند.

دکتر شیخی در عین حال، توسعه فضاهای آموزشی و درمانی را متناسب با افزایش ظرفیت‌های دانشگاهی ضروری دانست و افزود: آموزش پزشکی با سایر رشته‌ها تفاوت دارد؛ زیرا بخش مهمی از آن در محیط بالینی و در ارتباط مستقیم با بیمار انجام می‌شود.

وی تأکید کرد: افزایش تعداد دانشجویان باید متناسب با ظرفیت‌های آموزشی، درمانی و امکانات موجود باشد تا کیفیت آموزش حفظ شود. تراکم بالای دانشجویان در کلاس‌ها و درمانگاه‌های محدود می‌تواند فرصت یادگیری مطلوب را کاهش دهد؛ بنابراین توسعه زیرساخت‌ها باید همگام با افزایش ظرفیت پذیرش مورد توجه قرار گیرد.

استاد موفق؛ تلفیق دانش، اخلاق و ارتباط مؤثر

دکتر شیخی در تبیین ویژگی‌های یک استاد موفق، اخلاق پزشکی را نخستین اصل دانست و اظهارکرد: استاد باید از نظر اخلاقی و رفتاری الگویی برای دانشجویان باشد و در مواجهه با بیمار، نگاه انسانی و بیمارمحور را در اولویت قرار دهد.

وی به‌روز بودن علمی و عملی استادان را نیز ضروری دانست و گفت: استاد باید با روش‌های جدید تشخیصی و درمانی آشنا باشد تا بتواند دانش روز را به دانشجویان منتقل کند.

به گفته وی، پژوهش و تبدیل ایده‌های جدید به طرح‌های علمی نیز از دیگر ارکان فعالیت یک استاد موفق است و در کنار همه این موارد، ارتباط دوسویه و سازنده با دانشجویان می‌تواند محیطی آرام‌تر و پویاتر برای آموزش ایجاد کند.

پزشکی؛ مسیری که به هدف و تاب‌آوری نیاز دارد

دکتر شیخی در بازخوانی تجربه‌های شخصی خود از دوران تحصیل و آغاز فعالیت حرفه‌ای، از دشواری‌های مسیر پزشکی، کشیک‌های طولانی، فشارهای آموزشی و مسئولیت‌های خانوادگی سخن گفت.

وی با اشاره به دوران تخصص اظهار کرد: حجم بالای کار و کشیک‌های بیمارستانی، به‌ویژه در سال‌های نخست رزیدنتی، بخش دشواری از آموزش پزشکی است و گاهی می‌تواند بر زندگی خانوادگی نیز تأثیر بگذارد.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تجربه شرکت در آزمون بورد در دوران بارداری، حمایت اطرافیان و صبوری فرد را از عوامل مهم عبور از چنین دوره‌هایی دانست.

وی در توصیه به دانشجویان و دستیاران پزشکی تأکید کرد: ورود به پزشکی نباید صرفاً با هدف دریافت مدرک باشد؛ هر فرد باید از ابتدای مسیر، هدف خود را بشناسد و بداند قرار است در آینده چه مسیری را دنبال کند.

دکتر شیخی افزود: در مسیر پزشکی ممکن است دشواری‌های زیادی وجود داشته باشد، اما حفظ هدف، استمرار تلاش و ناامید نشدن می‌تواند به فرد کمک کند تا این مسیر را با موفقیت پشت سر بگذارد.

مادری در کنار پزشکی؛ روایتی از تاب‌آوری

زندگی حرفه‌ای دکتر شیخی در کنار تجربه‌های علمی و دانشگاهی، با فراز و نشیب‌های خانوادگی نیز همراه بوده است. وی پس از ازدواج در سال ۱۳۸۰، در دوره‌ای که همسرش نیز مسیر تخصص و سپس فعالیت دانشگاهی خود را دنبال می‌کرد، مسئولیت‌های خانوادگی و حرفه‌ای را همزمان پیش برد.

وی در دوران تحصیل تخصص، تجربه دشوار از دست دادن بارداری را پشت سر گذاشت و در سال پایانی تخصص نیز با تولد زودرس و از دست دادن نوزاد مواجه شد؛ تجربه‌هایی که در کنار فشارهای سنگین آموزشی و حرفه‌ای، دوره‌ای دشوار از زندگی او را رقم زد.

با این حال، پس از عبور از این دوران، زندگی خانوادگی او با تولد دو فرزند دیگر ادامه یافت و امروز دکتر شیخی مادر یک دختر ۱۴ ساله و یک پسر ۱۰ ساله است.

یکی از مهم‌ترین مقاطع مسیر حرفه‌ای او نیز زمانی رقم خورد که تصمیم گرفت برای شرکت در دوره فلوشیپ و آزمون‌های مربوط به آن آماده شود؛ در حالی که فرزند کوچک‌ترش تنها دو سال داشت و او ناچار بود برای ادامه مسیر آموزشی، به تنهایی میان مشهد و تهران رفت‌وآمد کند.

دکتر شیخی، حمایت همسر و والدینش را از مهم‌ترین عوامل موفقیت خود در این دوره می‌داند؛ همراهی‌ای که به گفته وی، بخش مهمی از نگرانی‌های مربوط به فرزندان را کاهش داد و امکان تمرکز بیشتر بر مسیر علمی را فراهم کرد.

ریشه‌هایی از خانواده‌ای فرهنگی

دکتر ژیلا شیخی در خانواده‌ای فرهنگی رشد یافته است. او فرزند دوم خانواده‌ای چهارفرزندی است و پدرش دبیر ادبیات و مادرش معلم دوره ابتدایی و هر دو از دبیران نمونه بازنشسته بوده‌اند.

به گفته وی، قرار گرفتن در چنین فضای خانوادگی، علاقه به یادگیری و اهمیت علم‌آموزی را از سال‌های کودکی در او تقویت کرده است؛ ارزش‌هایی که بعدها در مسیر تحصیلی و حرفه‌ای او نیز تداوم یافت.

امروز، دکتر شیخی در کنار مسئولیت‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی خود، تجربه مادری را نیز به مجموعه مسئولیت‌هایش افزوده است؛ تجربه‌ای که به گفته خودش، با حمایت خانواده و حفظ هدفمندی، قابل مدیریت و ادامه دادن است.

روایت دکتر ژیلا شیخی، روایت مسیری است که در آن تخصص، آموزش، درمان، پژوهش، مادری و مسئولیت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ مسیری که نشان می‌دهد پشت هر جایگاه علمی، مجموعه‌ای از انتخاب‌ها، تجربه‌ها، دشواری‌ها و حمایت‌هایی وجود دارد که به تدریج خشت‌های مسیر حرفه‌ای یک پزشک را شکل می‌دهند.