پایگاه خبری وبدا

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از تدوین راهنمای عملی و جامع انجام مصاحبه‌های تلفنی در مطالعات زیست‌پزشکی خبر داد؛ استانداردی ملی که با هدف ارتقای کیفیت داده‌ها، نهادینه‌سازی اصول اخلاق در پژوهش و صیانت همه‌جانبه از حریم خصوصی شرکت‌کنندگان طراحی و به تصویب کارگروه وزارتی رسیده است.

دکتر مجید خادم‌رضائیان، مجری این طرح تحقیقاتی در گفت‌وگو با وب‌دا، با اشاره به ضرورت اجرای این پژوهش اظهار کرد: مصاحبه تلفنی همواره یکی از ابزارهای پرکاربرد و کلیدی در گردآوری داده‌های پژوهش‌های نظام سلامت به شمار می‌رود، اما با وجود گستردگی استفاده از آن، پیش از این چارچوب و دستورالعمل استانداردی که ابعاد اجرایی و موازین اخلاقی این شیوه را به‌طور جامع تبیین کند، در اختیار جامعه علمی قرار نداشت.

وی تصریح کرد: این پژوهش به منظور پر کردن این خلأ ساختاری و با هدف ارتقای ضریب دقت، نظام‌مندسازی فرایندها و پایبندی به اصول اخلاق حرفه‌ای به مرحله اجرا درآمد.

چارچوب علمی جامع؛ از تماس اولیه تا تحلیل داده‌ها

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در تشریح محتوای این راهنما خاطرنشان کرد: این سند بر پایه مرور جامع شواهد و منابع معتبر بین‌المللی و با همفکری و اجماع صاحب‌نظران حوزه سلامت و اخلاق زیستی نگاشته شده است.

وی افزود: این راهنما، فرایند پژوهش را در سه گام به‌هم‌پیوسته ترسیم می‌کند؛ پیش از مصاحبه شامل شیوه‌های اصولی برقراری ارتباط اولیه و ارائه اطلاعات کامل به شرکت‌کننده برای جلب رضایت آگاهانه، حین مکالمه ناظر بر مدیریت علمی گفت‌وگو و تضمین محرمانگی، و پس از تماس که شامل ثبت دقیق، طبقه‌بندی ایمن و آماده‌سازی اصولی داده‌ها برای ارزیابی‌های آماری است.

حفاظت از محرمانگی اطلاعات و اعتمادسازی عمومی

دکتر خادم‌رضائیان حفظ حریم خصوصی جامعه هدف را اصلی‌ترین دغدغه در این استاندارد برشمرد و تأکید کرد: صیانت از رازداری و پروتکل‌های نگهداری امن داده‌ها، افزون بر افزایش روایی و دقت اطلاعات پژوهشی، اعتماد عمومی جامعه به نظام تحقیقات سلامت را به شکلی پایدار تقویت می‌کند.

وی در پایان یادآور شد: این راهنمای عملیاتی پس از بررسی دقیق به تأیید کارگروه وزارتی اخلاق در پژوهش‌های زیست‌پزشکی رسیده و رسماً جهت اجرا به تمامی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور ابلاغ شده است. همچنین سند خلاصه سیاستی حاصل از این پژوهش، از طریق سامانه مجله دانشکده پزشکی مشهد به نشانی mjms.mums.ac.ir/article_27632.html در دسترس علاقه‌مندان و پژوهشگران قرار دارد.