پایگاه خبری وبدا

فوق‌تخصص عفونی کودکان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح اصول ارزیابی کودک تب‌دار، بر توجه به وضعیت عمومی کودک، شناسایی علائم هشدار و مصرف صحیح داروهای کاهنده تب تأکید کرد و گفت: در کودک سالم، معمولاً تب کمتر از ۳۹ درجه سانتی‌گراد به درمان دارویی نیاز ندارد و هدف اصلی استفاده از داروهای ضدتب، افزایش راحتی کودک است.

دکتر محمدحسن اعلمی در گفت‌وگو با وبدا اظهار کرد: تب به افزایش درجه حرارت بدن به بیش از ۳۸ درجه سانتی‌گراد گفته می‌شود و در کودکان سالم، تب کمتر از ۳۹ درجه معمولاً نیازمند استفاده از داروی تب‌بر نیست.

وی افزود: داروهای کاهنده تب، روند بیماری عفونی را تغییر نمی‌دهند و مهم‌ترین هدف از مصرف آنها، کاهش ناراحتی و افزایش راحتی کودک است؛ بنابراین در ارزیابی کودک تب‌دار، توجه به وضعیت عمومی کودک اهمیت بیشتری از تمرکز صرف بر عدد تب دارد.

تب و تشنج؛ آیا داروی تب‌بر از تشنج پیشگیری می‌کند؟

این فوق‌تخصص عفونی کودکان با اشاره به تب و تشنج ساده در کودکان گفت: تشنج ناشی از تب در حدود سه تا پنج درصد کودکان شش ماهه تا پنج ساله رخ می‌دهد و مطالعات نشان نداده‌اند که مصرف داروهای کاهنده تب بتواند از بروز این نوع تشنج پیشگیری کند.

دکتر اعلمی ادامه داد: بر این اساس، مصرف پیشگیرانه استامینوفن، از جمله پیش از واکسیناسیون، به‌طور معمول توصیه نمی‌شود.

وضعیت عمومی کودک؛ مهم‌تر از عدد تب

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت توجه والدین به وضعیت عمومی کودک اظهار کرد: بی‌حالی، کاهش سطح هوشیاری، خواب‌آلودگی غیرطبیعی، بی‌حرکتی و واکنش نامناسب به محرک‌ها می‌تواند از نشانه‌های بیماری شدید باشد.

وی افزود: تداوم گریه و بی‌قراری کودک تب‌دار با وجود در آغوش گرفتن نیز می‌تواند از علائم هشدار، به‌ویژه در شیرخواران، باشد.

این فوق‌تخصص عفونی کودکان با اشاره به اهمیت ویژه تب در شیرخواران کم‌سن گفت: تب در شیرخواران کمتر از دو ماه می‌تواند با خطر بالای عفونت جّدی باکتریایی همراه باشد و این گروه ممکن است تنها با تب یا کاهش میل به شیر خوردن مراجعه کنند؛ بنابراین تب در این گروه سنی نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.

دکتر اعلمی خاطرنشان کرد: در کودکان کم‌سن، عفونت ادراری نیز از شایع‌ترین عفونت‌های جدّی باکتریایی محسوب می‌شود و در صورت وجود علائم مشکوک باید مورد توجه قرار گیرد.

مصرف صحیح داروهای تب‌بر

وی درباره مصرف استامینوفن در کودکان گفت: مقدار معمول استامینوفن، ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر چهار تا شش ساعت است و نباید بیش از پنج بار در روز مصرف شود.

دکتر اعلمی هشدار داد: مصرف مکرر یا بیش از مقدار توصیه‌شده استامینوفن می‌تواند موجب آسیب شدید کبدی شود؛ بنابراین مقدار مصرف دارو باید بر اساس وزن کودک و با رعایت فاصله زمانی مناسب تعیین شود.

وی درباره ایبوپروفن نیز اظهار کرد: مقدار معمول این دارو پنج تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر شش تا هشت ساعت است، اما مصرف آن در شیرخواران کمتر از شش ماه و کودکان دچار کم‌آبی بدن، اختلالات پلاکتی یا نارسایی شدید کلیوی باید با نظر پزشک انجام شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: مصرف آسپیرین در کودکان به دلیل خطر بروز سندرم ری توصیه نمی‌شود و دیکلوفناک سدیم نیز به‌عنوان داروی تب‌بر در کودکان توصیه نشده است.

مصرف مایعات؛ گامی مهم برای پیشگیری از کم‌آبی

دکتر اعلمی با تأکید بر اهمیت پیشگیری از کم‌آبی بدن در کودکان تب‌دار گفت: تشویق کودک به مصرف مایعات، نخستین گام در جبران آب از دست‌رفته ناشی از تب است و والدین باید به میزان دریافت مایعات و نشانه‌های کم‌آبی توجه داشته باشند.

وی درباره استفاده از تن‌شویه نیز اظهار کرد: در صورت استفاده از تن‌شویه، آب ولرم با دمای حدود ۳۲ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد مناسب است و استفاده از محلول‌های حاوی الکل برای کاهش تب به هیچ عنوان نباید انجام شود.

این فوق‌تخصص عفونی کودکان در پایان خاطرنشان کرد: در ارزیابی کودک تب‌دار، تنها عدد تب تعیین‌کننده نیست و وضعیت عمومی، سطح هوشیاری، میزان فعالیت، تغذیه، وضعیت تنفس و وجود علائم هشدار باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: به‌ویژه در شیرخواران کم‌سن، بروز تب نیازمند ارزیابی سریع و دقیق پزشکی است و والدین باید در صورت مشاهده علائم هشدار، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازند.