پایگاه خبری وبدا

استادیار گروه بهداشت روان و مدیریت دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: فشار نقش‌های اجتماعی و فرهنگی که مردان را صرفاً به عنوان تأمین‌کننده و فردی همیشه قوی معرفی می‌کند، می‌تواند سلامت روان آنان را در معرض تهدید قرار دهد و مانع از درخواست کمک در زمان بروز مشکلات روانی شود.

دکتر فاطمه دیزاوندی در گفت‌وگو با خبرنگار وبدا اظهار کرد: در بسیاری از جوامع، ارزش‌گذاری اجتماعی مردان بیش از هر چیز بر پایه میزان تولید، کار و موفقیت اقتصادی آنان انجام می‌شود. از نظر تاریخی و فرهنگی نیز از مردان انتظار می‌رود که نقش تأمین‌کننده، محافظ و حل‌کننده مشکلات را بر عهده داشته باشند.

وی افزود: چنین نگرشی باعث می‌شود سلامت روان مردان تا زمانی که بر بهره‌وری شغلی آنان تأثیر نگذارد، کمتر مورد توجه قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که مردی که همچنان سر کار حاضر می‌شود و وظایف خود را انجام می‌دهد، ممکن است «سالم» تلقی شود، حتی اگر از درون با مشکلات جدّی روانی دست‌وپنجه نرم کند.

افسانه «مرد قوی» و سرکوب احساسات

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به الگوهای تربیتی رایج در بسیاری از فرهنگ‌ها گفت: از سنین کودکی به بسیاری از پسران آموزش داده می‌شود که قدرت به معنای کنترل و پنهان کردن احساسات است. عباراتی مانند «مرد باش»، «پسرها گریه نمی‌کنند» یا «سرسخت باش» پیام‌هایی هستند که به‌طور ناخودآگاه به آنان منتقل می‌شود.

وی ادامه داد: چنین پیام‌هایی موجب می‌شود آسیب‌پذیری به‌عنوان ضعف تلقی شود و بسیاری از مردان در بزرگسالی نیز تلاش کنند احساسات، ترس یا غم خود را پنهان کنند. در این شرایط، پذیرش مشکلاتی مانند اضطراب یا افسردگی ممکن است برای برخی مردان به‌منزله شکست شخصی تلقی شود.

چرا علائم روانی مردان کمتر دیده می‌شود

استادیار گروه بهداشت روان دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی مشهد بیان کرد: نشانه‌های مشکلات روانی در مردان همیشه به شکل غم یا گریه ظاهر نمی‌شود. گاهی این مشکلات به صورت خشم، تحریک‌پذیری، بی‌حسی عاطفی، انزوا یا حتی کار بیش از حد بروز پیدا می‌کند

وی افزود: در بسیاری از موارد این رفتارها به اشتباه به عنوان سخت‌کوشی یا نظم فردی تعبیر می‌شوند و همین مسئله باعث می‌شود مشکلات واقعی سلامت روان مردان دیرتر شناسایی شود.

چرا مردان کمتر به دنبال کمک حرفه‌ای می‌روند؟

دکتر دیزاوندی با اشاره به پایین‌تر بودن میزان مراجعه مردان برای دریافت خدمات سلامت روان گفت: عوامل مختلفی در این موضوع نقش دارند؛ از جمله هزینه و دسترسی به خدمات، ترس از برچسب اجتماعی، دیدگاه‌های سنتی درباره مردانگی، سطح پایین سواد سلامت و همچنین بی‌میلی برخی مردان به صحبت درباره احساسات خود.

وی ادامه داد: بسیاری از مردان نگران هستند که مراجعه برای درمان مشکلات روانی باعث شود از سوی دیگران با برچسب‌هایی مانند «ضعیف» یا «ناتوان» شناخته شوند و همین نگرانی‌ها مانع مراجعه آنان به متخصصان سلامت روان می‌شود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: ایجاد فضای امن برای گفت‌وگو درباره سلامت روان، ارتقای سواد سلامت در جامعه و تقویت اعتماد میان ارائه‌دهندگان خدمات درمانی و مراجعان می‌تواند به افزایش استفاده مردان از خدمات سلامت روان و پیشگیری از پیامدهای نامطلوب در بلندمدت کمک کند.