پایگاه خبری وبدا

با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی و تجهیزات تهیه آب و غذای گرم، متخصصان سوختگی مجتمع بیمارستانی امام رضا(ع) مشهد نسبت به افزایش خطر حوادث سوختگی، به‌ویژه در کودکان، هشدار دادند و تأکید کردند: حدود ۸۰ درصد حوادث سوختگی قابل پیشگیری است و آموزش عمومی، افزایش آگاهی خانواده‌ها و رعایت اصول ایمنی در محیط خانه، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش این آسیب‌ها دارد.

دکتر سید حسن طاوسی، دانشیار جراحی سوختگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد  در گفتگو با وب دا با اشاره به جایگاه سوختگی در آمار مرگ‌ومیر کشور اظهار کرد: سوختگی در ایران از جمله علل مهم مرگ‌ومیر به شمار می‌رود و بر اساس آمار مورد اشاره، در رتبه نهم علل مرگ قرار دارد. همچنین بیشترین میزان وقوع حوادث سوختگی در مناطق با شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی پایین‌تر گزارش می‌شود و با کاهش دمای هوا، آمار این حوادث افزایش می‌یابد.

وی با بیان اینکه بیمارستان امام رضا(ع) به‌عنوان مرکز ارجاعی سوختگی در شمال شرق کشور، علاوه بر بیماران استان‌های همجوار، پذیرای بیمارانی از کشورهای همسایه از جمله افغانستان و عراق است، افزود: درمان بیماران دچار سوختگی هزینه‌های سنگینی به همراه دارد و فشار مالی قابل توجهی بر نظام سلامت و بیمه‌ها وارد می‌کند؛ ازاین‌رو، مهم‌ترین راهکار برای کاهش این بار درمانی، تمرکز بر پیشگیری و آموزش است.

سماور؛ تهدید جدّی سلامت کودکان زیر پنج سال

دکتر طاوسی با هشدار درباره عوامل شایع سوختگی در کودکان زیر پنج سال گفت: مایعات داغ از مهم‌ترین عوامل سوختگی کودکان در محیط خانه هستند و در این میان، سماورهای خانگی به دلیل حجم زیاد آب جوش و طراحی برخی مدل‌ها با پایه‌های ناپایدار و مخزن آب در ارتفاع، خطر قابل توجهی برای کودکان ایجاد می‌کنند.

وی ادامه داد: واژگون شدن سماور بر اثر برخورد یا کشیدن آن توسط کودک می‌تواند موجب سوختگی‌های وسیع و عمیق شود و حتی جان کودک را به خطر بیندازد؛ بنابراین خانواده‌ها باید از قرار دادن سماور و سایر ظروف حاوی مایعات داغ در دسترس کودکان خودداری کنند.

این دانشیار جراحی سوختگی تأکید کرد: آشپزخانه محیط امنی برای حضور بدون مراقبت کودکان زیر پنج سال نیست. خانواده‌ها باید با ایجاد محدوده ایمن، استفاده از حفاظ یا مشخص کردن فاصله حداقل یک‌متری از اجاق گاز و دور نگه داشتن کودکان از وسایل داغ، احتمال بروز حوادث را کاهش دهند.

وی همچنین بر ضرورت جمع‌آوری و نگهداری ایمن سیم‌های برق و وسایلی مانند شارژر، اتو و کتری برقی تأکید کرد و افزود: مواد شوینده و شیمیایی نیز باید در محل‌های ایمن و دور از دسترس کودکان نگهداری شوند.

اقدامات ضروری در دقایق نخست پس از سوختگی

دکتر طاوسی با اشاره به اهمیت اقدامات اولیه صحیح پس از بروز سوختگی گفت: در صورت سوختگی با مایعات داغ، حفظ خونسردی و خنک کردن فوری محل آسیب‌دیده با آب خنک جاری به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، از اقدامات مهم اولیه است که می‌تواند به کاهش درد و محدود شدن آسیب بافتی کمک کند.

وی با تأکید بر پرهیز از استفاده از یخ روی محل سوختگی افزود: استفاده از یخ می‌تواند آسیب بافتی را تشدید کند. همچنین به‌کارگیری مواد غیرعلمی و روش‌های خانگی مانند خمیردندان، سیب‌زمینی و سفیده تخم‌مرغ روی محل سوختگی توصیه نمی‌شود و ممکن است با افزایش خطر آلودگی و عفونت، روند درمان را با مشکل مواجه کند.

این متخصص سوختگی درباره مواجهه با مواد شیمیایی نیز خاطرنشان کرد: در چنین حوادثی باید لباس آلوده به ماده شیمیایی، در صورت امکان و بدون ایجاد آسیب بیشتر، سریعاً خارج شود و پوست بلافاصله با آب فراوان شست‌وشو داده شود. پس از انجام اقدامات اولیه، ارزیابی و دریافت خدمات درمانی در مرکز اورژانس ضروری است.

دکتر طاوسی در پایان با تأکید بر اینکه بخش عمده‌ای از حوادث سوختگی با رعایت نکات ساده ایمنی قابل پیشگیری است، خواستار افزایش آموزش‌های عمومی، به‌ویژه برای خانواده‌ها و کودکان، شد و آموزش اصول پیشگیری از سوختگی از سنین مهدکودک را یکی از راهکارهای مؤثر برای نهادینه کردن فرهنگ ایمنی دانست.