طب سنتی؛ موضوعی فراتر از مرزها / تأکید بر جایگاه علمی طب ایرانی در نظام سلامت
مدیر گروه طب سنتی ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه طب سنتی امروز به یکی از موضوعات مهم در نظام سلامت جهانی تبدیل شده است، گفت: نگاه به طب سنتی دیگر محدود به ایران یا چند کشور شرقی نیست، بلکه این حوزه در بسیاری از کشورهای جهان بهعنوان بخشی قابل تأمل در سیاستگذاریهای سلامت، آموزش و پژوهش مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر علیرضا درخشان در گفتگو با وب دا با اشاره به روند رو به رشد توجه نهادهای معتبر بینالمللی به طبهای سنتی و مکمل اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت (WHO) طی سالهای اخیر بر «ادغام منطقی و مبتنی بر شواهد» طبهای سنتی و مکمل در نظامهای سلامت تأکید کرده و این موضوع نشان میدهد که نگاه به این حوزه، از سطح رویکردهای بومی و منطقهای فراتر رفته و به یک دغدغه جهانی تبدیل شده است.
وی افزود: امروز بسیاری از کشورها از جمله چین و هند، که سابقهای طولانی در بهرهگیری از ظرفیتهای طب سنتی دارند، در کنار کشورهای اروپایی و آمریکایی، سرمایهگذاریهای گستردهای در زمینه پژوهش، آموزش، تدوین دستورالعملها و استانداردسازی خدمات مرتبط با این حوزه انجام دادهاند.
مدیر گروه طب سنتی ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: وجود مراکز علمی و تخصصی در کشورهای توسعهیافته، از جمله مرکز ملی سلامت مکمل و تلفیقی آمریکا (National Center for Complementary and Integrative Health)، نشاندهنده آن است که موضوع درمانهای سنتی و مکمل، نه از منظر تبلیغاتی یا غیرعلمی، بلکه از منظر پژوهشهای دقیق و ارزیابیهای علمی مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر درخشان با اشاره به برخی برداشتهای نادرست از مفهوم طب سنتی در فضای عمومی تصریح کرد: باید میان «طب ایرانی دانشگاهی» و آنچه گاه در برخی عطاریها، تبلیغات غیرمستند یا صفحات فضای مجازی تحت عنوان طب سنتی مطرح میشود، تفاوتی روشن و جدی قائل شد.
وی گفت: طب ایرانی در بستر دانشگاهی، حوزهای علمی و تخصصی است که بر پایه آموزش آکادمیک، پژوهش نظاممند، کارآزماییهای بالینی و ارزیابیهای دقیق علمی استوار شده و مسیر آن با نسخهپیچیهای غیرمستند، توصیههای عامهپسند و ادعاهای فاقد پشتوانه علمی کاملاً متفاوت است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: اگر قرار است از ظرفیتهای طب ایرانی در ارتقای سلامت جامعه بهرهگیری شود، این استفاده باید در چارچوب ضوابط علمی، اصول ایمنی و معیارهای اثربخشی صورت گیرد؛ در غیر این صورت، هرگونه مداخله غیرعلمی میتواند سلامت مردم را با مخاطره مواجه کند.
مدیر گروه طب سنتی ایرانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با تأکید بر لزوم پیوند میان میراث ارزشمند طب ایرانی و دانش روز دنیا اظهار کرد: رویکرد دانشگاهی در این حوزه، بازخوانی این گنجینه علمی با زبان علم امروز است؛ به این معنا که هر روش درمانی، فرآورده دارویی یا توصیه سلامتمحور باید از مسیر ارزیابی علمی، بررسی ایمنی، سنجش اثربخشی و استانداردسازی عبور کند.
وی افزود: تنها در چنین شرایطی میتوان از ظرفیتهای این میراث علمی به شکلی مسئولانه، مؤثر و قابل اعتماد در خدمت سلامت مردم بهره برد و زمینه را برای حضور منطقی و علمی طب ایرانی در نظام سلامت فراهم کرد.
دکتر درخشان در پایان تأکید کرد: آینده طب ایرانی در گرو تقویت پژوهشهای علمی، تربیت نیروی متخصص، توسعه آموزشهای دانشگاهی و فاصله گرفتن از نگاههای غیرکارشناسی است؛ چرا که این حوزه تنها زمانی میتواند جایگاه واقعی خود را در نظام سلامت تثبیت کند که بر پایه شواهد علمی و استانداردهای حرفهای حرکت کند.
درج نظر