پایگاه خبری وبدا

دکتر محمود فرهودی، استاد پیشکسوت گروه داخلی دانشگاه علوم پزشکی مشهد و از چهره‌های ماندگار حوزه پزشکی کشور، پس از سال‌ها خدمت علمی، آموزشی و درمانی دار فانی را وداع گفت. این استاد فرهیخته که بخش قابل توجهی از عمر خود را صرف تربیت نسل‌های متعدد پزشکان، درمان بیماران و توسعه دانش پزشکی کرده بود، از سرمایه‌های علمی ارزشمند دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شمار می‌رفت.

دکتر فرهودی در مهرماه سال ۱۳۱۷ در خانواده‌ای مذهبی در شهرستان ساری متولد شد و در سال ۱۳۳۸ وارد دانشکده پزشکی مشهد شد. وی پس از طی دوران تحصیل، در سال ۱۳۵۱ موفق به دریافت مدرک تخصص بیماری‌های داخلی شد و فعالیت حرفه‌ای خود را در عرصه آموزش و درمان آغاز کرد.

وی از سال‌های نخستین دوران دانشجویی با جریان‌های فکری و اجتماعی آشنا شد و در فعالیت‌های دانشجویی علیه رژیم پهلوی حضور داشت. خود او در روایت‌هایی از آن دوران اشاره کرده بود که فضای مشهد در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی، تحت تأثیر محافل مذهبی و اندیشه‌های دینی قرار داشت و آشنایی با شخصیت‌هایی چون مرحوم آیت‌الله کاشانی و استاد محمدتقی شریعتی در شکل‌گیری نگرش دینی و اجتماعی او نقش مهمی ایفا کرده است.

دکتر فرهودی همچنین از فضای خفقان آن سال‌ها یاد کرده و گفته بود که فعالیت‌های دانشگاهی و مذهبی دانشجویان زیر نظر شدید ساواک قرار داشت و حتی مسیر رفت‌وآمد آنان نیز کنترل می‌شد، اما این فشارها مانع از ادامه فعالیت‌های آگاهی‌بخش دانشجویان نشد.

با پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی، دکتر فرهودی در زمره نخستین پزشکان داوطلب اعزامی به جبهه‌های دفاع مقدس قرار گرفت. وی در قالب تیم‌های درمانی هلال احمر در بیمارستان طالقانی آبادان خدمت می‌کرد؛ بیمارستانی که در شرایط دشوار جنگی و در معرض تهدید مداوم بمباران، پذیرای مجروحان جنگی بود. او در خاطرات خود از آن دوران، از فداکاری کادر درمان یاد کرده و گفته بود که پزشکان و پرستاران در آن شرایط سخت، چند برابر توان معمول خود برای نجات جان مجروحان تلاش می‌کردند.

در سال‌های جنگ تحمیلی، شهر مشهد نیز به دلیل موقعیت خاص خود به یکی از مراکز اصلی پذیرش مجروحان جنگی، به‌ویژه مجروحان شیمیایی و آوارگان تبدیل شد. دکتر فرهودی از نزدیک شاهد درمان مجروحانی بود که در اثر حملات شیمیایی رژیم بعث آسیب‌های گسترده‌ای دیده بودند؛ آسیب‌هایی که به گفته او از پوست و سیستم تنفسی گرفته تا مغز استخوان بیماران را درگیر می‌کرد. با این حال، تلاش شبانه‌روزی تیم‌های درمانی توانست جان بسیاری از این مجروحان را نجات دهد.

وی همچنین به نقش بیمارستان‌های صحرایی در سال‌های پایانی جنگ اشاره کرده و معتقد بود طراحی هوشمندانه این مراکز درمانی در نزدیکی خطوط مقدم، امکان ارائه خدمات سریع و مؤثر به مجروحان را فراهم می‌کرد و پزشکان با حضور در این مراکز می‌توانستند جان ده‌ها رزمنده را نجات دهند.

در کنار فعالیت‌های علمی و درمانی، دکتر فرهودی مسئولیت‌های اجرایی مهمی نیز برعهده داشت. ریاست بیمارستان امام رضا(ع) مشهد از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۳ و معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۹ از جمله مسئولیت‌های مدیریتی او بود. وی همچنین در سال ۱۳۶۰ به عنوان عضو گروه پزشکی ستاد انقلاب فرهنگی فعالیت داشت.

این استاد برجسته در سال ۱۳۶۳ به درجه دانشیاری و در سال ۱۳۷۲ به مقام استادی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نائل آمد و در طول دهه‌ها فعالیت علمی، نقش مهمی در تربیت دانشجویان پزشکی و ارتقای جایگاه علمی گروه داخلی ایفا کرد.

دکتر فرهودی همچنین آثار علمی متعددی از خود به یادگار گذاشت. از جمله تألیفات او می‌توان به کتاب «سوختگی در اثر گرما و آتش و مسمومیت و سوختگی در اثر بمب‌های شیمیایی و گازهای جنگی» اشاره کرد که در سال ۱۳۶۵ در دو هزار نسخه چاپ و برای استفاده در جبهه‌های دفاع مقدس ارسال شد. همچنین کتاب «بمب‌های شیمیایی و تسلیحات بیولوژیک» در دو جلد، «مجموعه مقالات فرهنگی و اجتماعی مرتبط با اخلاق در پزشکی» و کتاب «شوک؛ انواع، فرایندهای تشخیص و درمان» از دیگر آثار علمی او به شمار می‌روند.

از این استاد پیشکسوت بیش از ۴۵ مقاله علمی به زبان فارسی و چندین مقاله علمی به زبان انگلیسی نیز در مجلات تخصصی منتشر شده است. وی در سال ۱۳۷۵ در جشنواره خوارزمی به عنوان یکی از اساتید نمونه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور معرفی شد.

دکتر محمود فرهودی بیش از چهار دهه از عمر خود را وقف آموزش، پژوهش و درمان کرد و نام او به عنوان پزشکی متعهد، استادی فرهیخته و خادمی صادق در عرصه سلامت در حافظه دانشگاه علوم پزشکی مشهد و جامعه پزشکی کشور ماندگار خواهد ماند.